טקסט

¶1וואס דאס קומט אויך בהמשך וואס ס'האט זיך געטאן און ס'האט זיך גערעדט ביום חמישי העבר אויף מבטל זיין און מעוקר זיין מלכתחילה אז ס'זאל גארניט קומען צו ענינים בלתי-רצויים, וואס אויף דערויף איז דאך דא די צוויי וועגן, בדוגמא ווי מ'זאגט בנוגע צו ראש השנה און שמיני עצרת און 'שמחת תורה',

¶2אז דאס וואס מ'טוט אויף בראש השנה, דורך דעם קו פון יראת השם און 'קבלת עול' 'מלכות שמים' והיוצאים מזה,

¶3טוט מען דאס אויף ”בשמיני עצרת ושמחת תורה” דורך ”זמן שמחתנו” מיט אן אופן יוצא מגדר הרגיל, על דרך זה איז דאך אויך פארשטאנדיק, אז פונקט אזוי ווי ס'איז דא, בדוגמא די עבודה פון ראש-השנה, און כללות הענין פון עשרת איז מתשובה,

¶4וואס דעמאלט ווערט דאך ”זדונות נעשו לו כזכיות” ביז זכיות ממש, במילא איז דאך ניט נאר עוצו ”עצה ותופר דברו דבר ולא יקום כי עמנו אל” נאר ס'איז גאר מלכתחילה קומט גאר ניט דערצו,

¶5באדרבא ס'ווערט גאר א תוספת אין די ענינים טובים, בדוגמא ווי מ'זאגט אז ס'קומט צו א נייער סוג אין זכיות, וואס ”אפילו צדיקים גמורים” האבן גאר ניט דעם גאנצן סוג, דעם גאנצן אופן העבודה.

¶6און דאס ווערט מיט אן אהבה רבה, ווי דער אלטער רבי איז מבאר בארוכה אין ספר תניא קדישא, וואס פון דארטן איז דאס אויך פארשטאנדיק אז דאס איז פארבונדן מיטן ענין השמחה.

¶7ובכללות דער שמחת ”בן המלך, בנו” יחידו של המלך, ווען ער טרעפט זיך צוריק מיטן מלך מן החושך ומן הסכלות, על כל פנים אז ס'איז געווען ביי אימעצן א ”קא סלקא דעתך” בזה.

¶8איז דא ווי דאס ווערט אויפגעטאן על ידי השמחה בדוגמא ווי שמיני עצרת און 'שמחת תורה', וואס זיי האבן דאך א שייכות מיוחדת מיט חנוכה, כמבואר בכמה מקומות, אויך ווי מ'זעט אין פשטות הענינים, אז פסח איז שבעת ימים, און שבועות איז יום אחד,

¶9און סוכות 'מצד עצמו' איז אויך שבעת ימים, מצד אבער ”שמיני עצרת שבו” ווערט דער גאנצער ימי הסוכות אן ענין פון שמונה ימים.

¶10וואו געפינט מען מלכתחילה שמונה ימים ניט מ'דארף זוכן דערצו און מוסיף זיין און מחלק זיין, אז בנוגע צו ששה דברים, פזור כשב איז דאס א רגל בפני עצמו,

¶11און אלע איבעריקע ענינים, כולל ענין השמחה, איז דאס א שמחה בהמשך, משא' כן בימי החנוכה איז מלכתחילה איז דאס אין אן אופן פון שמונת ימים.

¶12וכמדובר כמה פעמים און מבואר אין די דרושים פון ”ויהי ביום השמיני” די מעלה פון שמונה, כולל אויך די מעלה פון 'יום השמיני'

¶13בנוגע צו שבעת ימי ההיכר, ווי אויך מבאר דער רשבו בתשבתו הידועה, ווי כמדובר כמה פעמים, ביז וואנענט אויך אין פשטות זעט מען דאך, אז ביי א מענטשן איז אויסגעשטעלט זיינע סדרים ממדידות והגבלות, און אויך מלמעלה ממדידה והגבלה,

¶14איז דאס אלץ אויסגעשטעלט אלץ אין זיבן, ווארום יעדער וואך הויבט זיך אן אן אן עבודה חדשה, וואס דערפאר זאגט מען דאך ”היום יום ראשון, בשעת” מ'גיט אים א הק אין מיטן אז דאס איז אכט טעג ווערט דאס אינגאנצן א שינוי פון עבודתו במשך כל השנה,

¶15וואס כל השנה כולה איז ביי אים איינגעטיילט אין שבעה שבעה ימים.

¶16ואויף דערויף איז מען דאך אויך מבאר די מעלה פון ”ביום השמיני למילואים” ביז וואנענט אז דאס איז אזא מעלה אז דאס ווערט א מושפע די אלע שבעת ימים שלפני זה, אז מ'ווייס אז דערנאך וועט קומען דער 'יום השמיני' משא"כ בימי הפסח.

¶17ואויך בפשטות, פארוואס ווערן זיי אנגערופן ימי המילויים האט מען געדארפט האבן אויף דערויף דער ערשטער טאג זאל אנגערופן ווערן ימי המילויים איינער פון ימי המילויים, דער ערשטער טאג פון ימי המילויים דערפאר וואס ס'וועט זיין אכט טעג, ניט קיין זיבן טעג.

¶18און ווי פארשטאנדיק אויך דער גודל הערך, אז ווען איז געווען דער גילוי שכינה, און ”ותורד אש מן השמים” מיט די אלע ענינים איז דאס געווען ביום השמיני כפשטות הכתובים, על אחת כמה וכמה לויט די ביאורים אין מדרשי חז.

¶19און אין רזין און רזין דרזין דאורייתא.

¶20וואס אט דאס איז דאך דער אויפטו פון חנוכה מלכתחילה, איז דאס אוועקגעשטעלט געווארן אין אזא אופן אז ווי הוי מיט א ו' המוסיף, אז ס'איז מלכתחילה גאר ניטא קיין אנדער ”קא סלקא דעתך” און קיין אנדערע חילוקים, ס'איז מלכתחילה אכט טעג.

¶21ביז וואנענט, כמדובר, אז מ'האט דאס אריינגעשטעלט אין ”שמו אשר יקראו לו בלשון הקודש” בשם חנוכה, און מ'האט דאס אריינגעשטעלט אין דעם ערשטן אות פון חנוכה פון דעם ווארט, וואס דער ערשטער ווארט פון דעם ווארט איז דאך דער ראש התובה פון דעם גאנצן ווארט.

¶22ביז וואנענט אז מ'געפינט זיך במקדש, איז כמה כלים ווי געווען אנגעשריבן מערניט ווי דער ערשטער ווארט פון דער תובה, ווי דער מסתר איז מבאר בארוכה אין שקלים, אין מסכתא שקלים ובכמה מקומות,

¶23על אחת כמה וכמה ווי דער ביאור איז אין ספרו הדרוש, און אין ספרי החסידות און אין ספרי הקבלה.

¶24וואס אט דא קומט דאך צו א חידוש פארבונדן מיטן בת סיום, ווי דערמאנט פריער וואס די גמרא זאגט אין מנחות, אז ס'איז דא א מעלה אין אות ה' לגבי אות ח', און א ח' באווייזט גאר אויף א דבר בלתי רצוי, אז וואו איז ער פתוח מערניט ווי למטה?

¶25זאגט מען, אז בשעת ס'איז געווען ”תימו כל השמנים שבהיכל”, און בשעת מ'האט געזוכט, און ס'האבן געזוכט אט די וואס האבן מנצח געווען, ווי די גמרא זאגט ונצחם און בפרט נאך לויט לשון הרמב ם, וואס אנשטאט שרייבן ונצחם שרייבט ער ועבדו מ'האט זיי אינגאנצן מעבד געווען.

¶26נצחון איז רשכת, אז יענער בלייבט אין א מציאות, נאר וואס דען?

¶27ער איז למעת סובב וכיוצא בזה.

¶28דער רמב"ם אנשטאט נוצחן שרייבט דער לשון ועבדום און דאס איז די הלכה, איז אט די האבן געזוכט איז דאך פארשטאנדיק אז דארט האט גארנישט ניט געפעלט אין דעם יגעת והשתדלות פון דעם זוכן, האט מען געקענט געפינען מערניט ווי פח אחד

¶29איז פון דעם מעמד ומצב איז געווארן א יום-טוב, ווי חנוכה ווערט דאך אויך אנגערופן בכמה מקומות, מלשון יום טוב, וואס

¶30תחילתו און דער ראש שלו איז אן אות חס אבער פון אט דעם חס ווערט ניט נאר דער ”יתרון האור מן החושך” און 'יתרון החכמה מן הסכלות' נאר דער ”לילה כיום יאיר” אז דונות נעשה לו זכיות איז דאס דעמאלט א מעמד ומצב וואס ”אפילו צדיקים גמורים אין יכולים לעמוד” שם.

¶31וואס דאס איז אויך פארשטאנדיק אויך אין פשטות אין עבודה פון דעם ביאור אין פרק אין תניא, פארוואס עפעס דוקא על-ידי תשובה רבה מאהבה ווערט דער ענין פון ”זדונות נעשו לו כזחות” ווארום דערפאר וואס ער קומט פון א צמור וראו מיט די אלע לשונות ווי ער רעכנט דארט אויס

¶32קען דאס אים צוברענגען צו אזא מין גרויסע אהבה.

¶33וואס דאס איז דאך אויך אן ענטפער בפשטות, וואס כמדובר כמה פעמים איז דאך די שאלה הכי גדולה 'עד מתי' אז כלו כל הקיצין און מ'האט געמאכט כמה פעמים תשובה, ביז וואנענט אז ס'איז גאר מ'שטייט בכל יום ויום אין תשועת התשובה, אז קרעכטע אויפן גלות איז דאך אויך אן ענין של תשובה.

¶34עאכו"כ אז מ'זאגט אז ”מלאים מצוות כרימון על אחת כמה וכמה” די אלע מעלות וואס מ'זאגט אז דרא דעיקבתא דמשיחא ביז וואנענט ווי דער אלטער רבי איז מסביר, אז דאס וואס ”משה היה עניו מכל האדם אשר על פני האדמה” איז בעיקר איז דאס געווען פאר דרא דעיקבתא דמשיחא.

¶35און פארבונדן אויך מיט אין ”בקודש חזיתיך הלואי בקודש חזיתיך” ווי ס'איז געווען אין ארץ צי' ווי בלי מאים וואס דאס איז דאך געווען שוין בזמן דוד,

¶36קומט דאס אבער ניט צו דרא דעקבתא דמשיחא וכמבואר בארוכה אין די דרושים פון נשיא דורנו פון רבי'ן דעם שווער, אז ”אל יבוש מפני המלעיגים” איז דער ענין פון מלעיגים דוקא בעקבתא דמשיחא אין אן אופן מבהיל ביותר.

¶37וואס דערפון איז פארשטאנדיק, אז אפילו ווען ער וואלט געטאן עטלעכע מצוות איז דאס אויך א פלא און אן עבודה גדולה, על אחת כמה וכמה אז ”תורת אמת” איז מעיד, אז זיי זיינען מלאים מצוות,

¶38און אף על פי כן איז צו כלה קציר ועדיין לא נשנה איז די איינציקער נחמה און דער איינציקער ביאור איז, אז דאס איז דער בנין פון ”יתרון האור מן החושך” און 'יתרון החכמה מן הסכלות' אויף מאכן פון דעם חס ווי ער איז פריער נתבאר אין מנחות,

¶39זאל דערנאך ארויסקומען דער חס פון וועמען ס'וואקסט אויס א גאנצער און א פולער ווארט חנוכה, ביז אז ס'זאל זיין דער חנוכת המזבח כפשוטו,

¶40עאכו"כ חנוכת בית-המקדש איז אט דאס איז די איינציקע נחמה וואס מ'קען זוכן בדוחק הכי גדול בנוגע צו גלות הגדול,

¶41נוסף נאך דעם ביאור, ווי דערמאנט אין די פריערדיקע התוועדות וואס דער אלטער רבי זאגט, מבאר אין ”תורה אור”, וישב, און ווי אויך דערמאנט דער ענין פון מיקות וואס מ'האט אנגעהויבן איצטער לייענען אין ראבי דראביא, אז אין ויקיושב שטייט דער ענין מערניט ווי אין חלום

¶42ווען איז געווען דער ענין פון ”מעלמים עלומים” און כאמור עס איז געווען על אומותיך ”ותשתחוונו לעלומתי”?

¶43איז דאס געווען אין פרשה מיקות, כפשטות הכתובים.

¶44וואס דאס איז דאך דער מוצאי שבת צווישן וישב און נאך דערויף ווי מ'האט שוין געלייענט די התחלה פון פרשה מקץ.

¶45און יהי רצון, אז מ'זאל ניט דארפן אנקומען צו דער נחמה, ווארום ס'וועט זיין בפועל דער ענין פון ”שמחת עולם על ראשם” און דער ענין פון ”רני ושמחי בת ציון” ווי ער איז דערנאך גלייך ממשיך כיהני נוואה ושכנתי בתוכך און נאך מערער ונלבו גויים רבים אז

¶46דאס ווערט צוזאמענגענומען מיט דער גאנצער וועלט גייט מיט און דאס ווערט אין אן אופן פון באגלייטן און אן ענין של טפל.

¶47וכמדובר כמה פעמים, ס'איז דאך דער דין אין שולחן ערוך אין הלכות שבת אז ס'דארף זיין דער תאמה פון ”כל תבשיל ותבשיל” נאך לפני השבת על דרך זה אויך, וויבאלד אז אט אט איז הנהבה ושכנתי בשוכך ונלבוא גויים רבים איז דארף דאך זיין דער תאימה אויך דערפון אין דעם ערב שבת,

¶48ו”מכל תבשיל ותבשיל” דורך דערויף וואס ס'וועט בטל ווערן אלע קא-סלקא-דעתך, און דורך דעם ענין השמחה, כמבואר בארוכה אין דעם המשך פון 'שמח תשמח' ווי אזוי בעושים חסרו איז אט דעמאלט איז גאר דא מתנות און א ”סבר פנים יפות”, און ”קבלה בסבר פנים יפות”,

¶49און משתתף זיין אין דער סעודה פון נישואין פון בנו יחידו, צו אזא וואס ס'איז געווען אינגאנצן א היפך.

¶50און ס'איז דאך פארשטאנדיק וואס אזא קירוב טוט אויף דערפון וואס מ'זאגט ”באור פני מלך חיים” אז ס'ווערן בטל כל ענינים בלתי רצויים, וואס חנוכה איז דאך ענינו פון באור פני מלך דער ענין פון אור, דער קבו המצוה בנרות און דער נס בנרות אז מ'איז דערצו מצרף דעם ענין השמחה,

¶51ביז אין דעם אופן פון ”רני ושמחי בת ציון” און מ'שטייט נאך אין די לעצטע טעג, און רגעים פון גלות איז מען טועם פון דעם תבשיל וואס דער אויבערשטער גיט,

¶52סיי בהנוגע צו היא ניבאה ושכנתי בתוכך ווי ער איז דאס מסביר אין די דרושים סיי אין דעם ענין פון ונלבא גויים רבים איז אט דעמאלט ווערט דאס אין אן אופן פון למעלה ממדידה והגבלה לגמרי,

¶53און ס'ווערט די הכנה קרובה ”ליום שכולו שבת ומנוחה לחיי העולמים”, וואס דאס איז דאך יעדער שבת, על אחת כמה וכמה א פתח בשבת וסיום בשבת, ווי די קביעות פון ימי חנוכה בשנה זו זאל מען בקרוב ממש איינטייל נעמען אין חנוכת בית המקדש השלישי,

¶54וחנוכת המזבח שבו, און ”משה ואהרן עמהם”, ו ”הקיצו ורננו שוכני עפר” אלע נשיאים, ביז נשיא דורנו, צוזאמען מיט משיח צדקנו, דוד מלכא משיחא, ובמהרה בימינו ממש.

¶55לחיים.