transcript · Yiddish
Text
Machine text not yet checked by a person - do not quote it as the Rebbe's words.
¶1דאך די הילולא פון דעם אריז'ל, וואס דאס איז דאך בחמשה במנחם אב, וכמדובר כמה פעמים, אין די שנים שעברה און שוין אויך אפגעדרוקט וכו,' אז כל עבודת אשר עבוד במשך כל ימי חייו איז דאך ביום זה, ווי דער אלטער רבי זאגט אין אגרת הקודש שטייט דאס אין אן אופן אז פועל פעולות בקרב הארץ עאכו כמה וכמה אין א זמן אז מ'דארף האבן ביתר שאת וביתר עוז, נוסף אויף כללות היונין וואס דאס איז בין המצרים, און אין בין המצרים עצמם, שוין אין די ניין טעג, און אין דער וואך אין די זיבן טעג, וואס זיי זיינען כולל אין זיך אויך דעם טאג פון תשעה באב. דערצו איז דאך אויך דא ווי איז מען רמז, אז אין דעם נאמען זיינער, פארבונדן מיט גאולה העתידה לבוא, אויף וועלכן מ'זאגט אז דאס קומט אברהם לו ידענו און יעקב אויך ניט, וואס דען דוקא על ידי יצחק, און דערצו זאגט מען אויך, אז ס'איז דאך בן, ווי ס'איז נהוג בכגן זה על שם האב, איז דאך דער אביו שלו, איז דאך בשם שלמה, וואס דאס איז דאך אויך פארבונדן מיט גאולה העתידה לבוא, וואס דעמאלט וועט דאך זיין על דרך ווי ס'איז
¶2ווען בימי שלמה, אז שלום יהי'בימיו, און בשעת דער מיטעלער רבי איז מבאר בארוכה די דרגות פון פדה בשלום נפשי דער תכלת השלימות בזה, איז אף על פי וואס ער איז מבאר דארטן, אז אפילו בימי שלמה איז אויך ניט געווען דער תכלת השלימות בזה, און דאס וועט דאך זיין לעתיד לבוא, דוקא אין גאולה האמיתית והשלימה, אף על פי כן פארבינדט ער דאס אויך מיטן לשון וואס ס'שטייט בנוגע צו שלמה המלך, נאר ער זאגט אז דאס איז בנוגע צו דעם ענין ווי ס'איז געווען בגלוי, איז במי שלמה מכמה סיבות איז דאס ניט געווען, און דערנאך איז דורכגאנגען א הפסק מכמה ענינים בינתיים, ווי איז אפילו א מקדש שני, און דער גלות פארן מקדש שני, און דער גלות לאחד מקדש שני, אין וועלכן מ'געפינען זיך עד היום הזה אף על תי וואס כלו כל הכיסים איז עדיין לא בא, וואס דעמאלט וועט זיין די שלימות, ווי ס'שטייט דער לשון בנוגע אין פארבינדונג מיט שלמה, אבער בפועל איז דאס שטייט דאס בגלוי ובפועל פון גאולה האמיתית ושלימה דוקא אין גאולה העתידה לבוא, וואס דעמאלט איז דא ביידע זאכן, ווי אין גאולה העתידה לבוא איז פארבונדן, כאמור, מיט יצרוק'ן,
¶3אז יעקב לידנו און אברהם לידנו, און ס'ווערט דאך דוקא יצחק הוא אבינו. און דאס ווערט דערנאך אויך, כאמור, אין אן אופן פון כולה האמיתית והשלימה, און אויך דער בית-המקדש כהוננו יד אחד איז דאך אויך דער בית-המקדש וואס ער איז שלום און שלימות בכל הענינים. וואס על דרך ווי ס'האט דאך געדארפט זיין בנוגע צו דעם ערשטן בית-המקדש, איז דאך אויך וואלט געווען אילו זכו וואלט דאס דעמאלט געווען שוין אין דעם ערשטן בית-המקדש, וואלט דאס געווען א מקדש צוזאמען מיט דער גאנצער תכלית השלימות, און בפרט נאך אז ס'איז אויך געווען געבויט געווארן דורך שלמה, וואס ער איז געווען א ישר ועל כסא הוי ווי דער לשון הפסוק, ולפני זה, ווי אזוי האט ער דאס געבויט? דורך דערויף וואס ס'איז געווען דער מיד הוי'עלי'ישקיל צו דוד המ וואס ער איז דאך דער דוד מלכא משיחא, כמדובר כמה פעמים, איז דאך דאס פארשטאנדיק, אז ס'איז געווען הכל מן המוכן אז וויבאלד אז ס'איז דא דער ענין פון דוד, און ס'איז אויך דא דער ענין פון שלמה, און ס'איז אויך דא וישב על כסא הוי איז דאך פארשטאנדיק, אז ס'איז געווען הכל מן המוכן, על דרך ווי ס'איז געווען הכל מן המוכן במשכן שעשה משה רבינו, אז דערנאך האט געדארפט זיין
¶4גלייך אין מקדש, שאדנ'כוננו ידיך בבואם אל הארץ איז אפילו בבואם אל הארץ האט דאס אויך גענומען דעמאלט א משך זמן רב, ביז וואנענט אז מ'זאגט, אז ס'איז געווען א ריבוי זמן מיט א הפסק בינתיים וואס ס'איז געווען מותר די עבודה בבימות, וואס דאס איז דאך פונקט דער היפך פון א בית-המקדש, און אויך דער היפך פון דער במה גדולה, במה ציבור, וואס איז געווען אין אב וגבא, וואס דוקא לאחרי זה איז געווען דער ענין פון משכן שילה, און אויך בינתיים איז דאך אויך געווען דער ענין פון די יארן וואס דעמאלט איז געווען דער הוטרו הבמות וכמדובר כמה פעמים. בשעת מ'איז אבער דורכגעגאנגען שוין די אלע ענינים, און ווי געזאגט פריער האט מען שוין אויך פון כלו כל הקיצין וואס תורה אליין איז אויף דערויף מעיד, און תורה אליין איז מעיד, אז דאס איז אן ענין וואס אין הדבר תלו אלא בתשובה, און תורה עליהן פסק'נט די פסק הלכה, אז הירור תשובה בלבו ווערט ער דעמאלט א צדיק גמור. על אחת כמה וכמה, אז דאס איז ניט נאר א הירור אליין, נאר ס'קומט ארויס און זעצט זיך און קייט ארויס אין מעשה בפועל, ובפתי מעשה הצדקה, איז יהי רצון, אז מ'זאל ניט דארפן אנקומען צו זוכן תירוצים און אסברים וכו דאס זאל זיין
¶5דער מעשה בפועל, דעם מקדש אדנ'כוננו ידיך וואס אין אים וועט מען דאך אויך אומקערן די משכנות, סיי פון דעם מקדש ראשון און סיי פון דעם מקדש שני, וואס דאס איז דאך די צוויי מאל משכן, הכתוב בקרוב, וואס דאס מיינט מען דאך, כמדובר, די שני מקדשים, און זיי ווערן אנגערופן בשם משכן, וואס ביי א משכן איז דאך דער דין, אז דער וואס נעמט דעם משקין צו דארף ער אים היטן ביתר שאת וביתר עוז, דערנאך אים אומקערן בתחתית השלימות ווי מ'האט דאס אים אפגעגעבן, און ס'זאל דארט ניט פעלן קיין ענין ניט, וואס ס'איז דאך אויך דא עניינים און ס'איז דא דוקא אין מקדש ראשון משא נכן אין מקדש שני, און דוקא אין מקדש שני משא נכן במקדש ראשון, וואס דערפאר זאגט מען דאך, אז גדול לי כעבוד הבית השני וואס דאס א מקדש שני לגבי דעם מקדש ראשון, צי ריבוי בשנים, צי ריבוי אין אנדערע זאכן, וכמדובר כמה פעמים. וואס על דרך זה יש לומר, אז בתוכף ומיד ממש קומט דאך די גאולה האמיתית והשלימה, און בפרט נאך אז מ'האט דאך אויך די פעולות פון דעם בעל היארצייט, פון דעם בעל ההילולא, וואס דאס איז דער אריז'ל, וכרגיל, אז ער ווערט דאך אנגערופן בכמה מקומות ובכמה ספרים,
¶6האריזל החי, וואס דאס געפינט מען גאר ניט בהנוגע צו אנדערע צדיקי גדולי עולם, אפילו בא די וואס מ'זאגט אז לא משו אלא בעתיו של נחש די ד, וואס על דרך ווי איז זיך אויך דא בנוגע צו רמק, צו דער מאיר קד דברי דער בעל הפרדס, און צו דעם אריזל וואס בשעת זיי האבן דאס גערעדט וועגן זיי האט מען אויך ממליץ געווען, און ווי געזאגט דעם פסוק ווי קומען זיי צו דעם גאנצן ענין, ו תליתו אותו על עץ אז דאס איז פארבונדן מיטן ענין פון דעם עץ הדעת, וואס מערניט מצד דערויף, על דרך ווי מ'זאגט דאס בנוגע צו אשרו, אז ווי דוד די אור עלטער פון דוד'ן, אז ער איז אויך למתה אלא בתיו של נחש וואס דאס איז אויך בלשון המה דוקא אין לשון הכתוב, וואס מ'דערמאנט גאר ניט דעם ווארט נחש, נאר וואס עליתה עושה על עץ. און יהי רצון, אז וויבאלד אז מ'איז שוין דאס אויך דורכגעגאנגען, ובפרט נאך אז מ'איז זיך אויך מוסיף געווען אין די סיומים אין די ניין טעג וואס מ'האט שוין געמאכט, און מ'האט אויך ממשיך זיין בזה אויך אין סיומים לאחרי זה, אפילו אז יבוא משיח צוציאנו תיכף ומיד ממש אין דעם המשך פון יום חמשה באב, איז דאך אויך דעמאלט וועט מען דאך אויך ממשיך ז
¶7מלימוד התורה, ואדרבא ביתר שאת ויתר עוז וביתר התמדה וביתר זריזות, איז דאך נאך שנעלער מאכן די אלע סיומים און מסיר-זיין בהם, און גלייך נאך אין סיום זאל אויך זיין דער ענין פון התחלה וכיוצא בזה. און יהי רצון, כמדובר, אז מ'זאל שוין ניט דארפן מער רעדן וועגן דעם ודמראה באצבעו ואומר זה, בפרט על ידי נתינת הצדקה וואס מ'וועט מאכן יעדערע נצרה פאר א שליחות הנוספת בזה, ובפרט על דעם ענין הצדקה, ווי דער אריז'ל איז דאס מבאר אין לקוטי תורה שלו על התורה, און ווי אויך אין ספר המצוה איז דער ענין הצדקה מיט אלע פרטים, ווי אזוי דאס איז פארבונדן מיט אצבעות של האדם דוקא, און מיט א ו'אין די פרוטה מיט אלע פרטים, ווי ער איז דארט מבאר בארוכה לפי ערך, ויהי רצון, כמדובר והוא העיקר, אז פון דעם דיבור בכל ענינים אלו, און נסין קבלת השליחות אויף געבן אויף צדקה, ומוסיף זיין תמידי לו וועט דאס זיין ביתר שאת וביתר עוז, זאל שוין זיין בגלוי די צדקה וואס דער אויבערשטער טוט מיט יעדער אידן און מיט אלע אידן ובכלל ישראל, אז ער ברענגט תיכף ומיד גאולה האמיתית והשלימה על ידי דוד מלכא משיחא, וואס ער שטאמט
¶8פון רשי, וואס דאס שטאמט דאך אויך פון די אלע פרטים פון מגילת רות, וואס דאס איז אויך כולל הגור אשר בקרבך וואס דאס איז דאך דער ענין פון רות, וכמדובר כמה פעמים, וביחד עם זה זאגט מען, אז ריב פארוואס ווערט זי אנגערופן בשם רות על שם שריבשא ס'האט געמאכט זאץ די אידן און דעם אויבערשטן מיטן עם זמירות ישראל, מיט די מזמורי תהילים, זאל מען אויך אנהויבן דעם מזמור ווי מ'זאגט אים אשר האיש, וואס דאס איז דאך אויך דער סיום פון ספרו של משה רבינו, ווי ער זאגט אין מדרש, אז ס'איז דאס וואס ער האט מסיים געווען משה, האט דערנאך אנגעהויבן דוד, און דערנאך איז ביז צום סיום וואס מ'איז מסיים דעם סיום פון ספר תהרים, אז כולן שמעט על
¶9יודקו בקרוב ממש בפשטות, ווי די גמרא טייטשט דאס אפ על כל נשימה ונשימה. און ס'וועט זיין דער שם פון יודקו, כמוזכר לעיל, די אלע פרטים שבדבר'ן, ווי ס'איז אויך פארבונדן מיט וואס חנן חמשה עשר פעמים די תי'ק, כמדובר בארוכה לפי ערך לפני זה. ועוד והוא העיקר, אז ס'זאל ווערן אן ענין של מעשה בפועל, גאולה האמיתית והשלימה במעשה בפועל, ביאת משיח צדקנו במעשה בפועל, והחיצה ורננו שוכני עפר ונשיא דורנו בראשם ובראשנו, בתוכף ומיד ממש.