transcript · אידיש
טקסט
טקסט ממוחשב שטרם נבדק בידי אדם - אין לצטט אותו כדברי הרבי.
¶1וואס דער זיך איז דאך עורד ליום ג' פון חודש ניסן און שוין נאך תפילת מעריב, וואס תפילת מעריב בכלל יעדער תפילה, ובפרט תפילת מעריב, איז דאך פארבונדן מיט אן עלי' ממטה למעלה, וואס דאס איז דאך דער ענין התפילה בפשטות, דע לפני מי אתה עומד וואס דא זאגט מען דאך במיוחד,
¶2צוזאמענהיינג מיט דער תפילה, אף על פי וואס בכלל דארף דאך דאס זיין, און דאס איז דאך דער פועל, אז מ'איז עומד לפני מלך מלך המלכים הקב",ה בכל רגע ורגע, וכמדובר כמה פעמים, ובפרט לויט תורת הבעל שם טוב, אז יעדער ענין ווערט נתהוה בין כל רגע ורגע, כל אחת כמה וכמה בכל יום מאין ואפס ממש, ביז צו יש הממש, ביז צו יש האמיתי, און ביידע זאכן ווערן צוזאמענגעבונדן און פארבונדן, ביז וואנענט דאס ווערט איין זאך, וואס דאס איז דאך אויך דער פירוש הפשוט אין אחד, אז ס'ווערט איין זאך פון די אלע ענינים אין דעם יום אחד, ווי דער לשון בפסור קוז, איז דאך געווען בריאת כל העולם כולו, וואס דעמאלט איז דאך געווען דער בראשית ברא אלקים את השמים ואת הארץ, און את איז דאך לרבות צבא השמים, און דער צווייטער את לרבות צבא הארץ, וואס דאס איז דאך אויך כולל, און בפרט נאך על פי המבואר אין כמה ספרים, אז ברגע הראשון פון יום הראשון איז שוין געווען די בריאת משל
¶3אין און דערנאך איז געווען א המשך פון די ענינים וואס נבראו פריער, על דרך ווי פירוש רשיה אויך בפסוק, אז ביום אחד איז געווען שוין די בריאה פון שמים וארץ וכל צבאיהם, נאר דערנאך איז די ימים שלאחרי זה איז נתגלה געווארן, מער בפרטיות און מער בגלוי, די בריאה, א שייכת ליום השני און פריער צו דערצו נאך אין יום אחד עצמו, ווי ער איז דער יום ראשון, די בריאה א שייכת צו דעם יום ראשון, וואס דאס איז דאך אויך ביז ווי אין לשון המדרש, אז ס'איז געווען עשרה דברים במיוחד פארבונדן מיט דער בריאות פון יום אחד, על אחת כמה וכמה וואס יום אחד איז דאך ניט מערער ווי יום ראשון ובאין ערוך איז דאך פארשטאנדיק, אז דאס איז כולל אין זיך דער עשירי יהי'קודש, קודש מילוי בגרמי, על דרך ווי יום אחד איז אויסגעציילט אפילו פון יום ראשון, על אחת כמה וכמה פון דעם גאנצן ענין הזמן ומקום שלאחרי זה, ביז וואנענט אז ס'איז דאך איינע פון די אפטייטשען פון יום אחד איז ווי ער טייטשט אפ אין מדרש, אז דאס איז א טאג א זמן גשמי, און ניט פארבונדן מיט א
¶4מקום גשמי, און דארט איז געווען דוקא דער אחד, ביז דער אחד ווי מ'זאגט אויך, און ערשט געזאגט אויך אין דעם סיום פון תפילת המעריב און תפילת עלינו, אויף הוי'אחד ושמו אחד, וואס דאס דעמאנט אויך אויף דער אחד באחד יגשו אז דער צווייטער אחד, ידי ג'בתשרי, איז יגשו און דאס ווערט פארבונדן אין איין זאך, מיט דעם ערשטן אחד, וואס דאס איז בי יו די ג' די ניסן אין יום הילולא פון בניהם ממלא מקומו, מיט די שיטות שלו מלכתחילה אריבער, וכמדובר כמה פעמים ווערט דאס אחד באחד יגשה, אז ס'ווערט דערנענט איינער צו דער צווייטער, אף על פי וואס דער הפסק איז דאך הכי גדול ביניהם, אז ס'איז דאך דא דער יו די ג' בניסן, און דערנאך יו די ג'בתשרי שלאחרי זה, און די יגי'בתשרי שלפני זה, און דער ג'בניסן שלאחרי פון דעם ג'בתשרי השני, ביז וואנענט אז דאס ווערט פון דעם יגשו ווערט דאס אן איין און איינציקע זאך, על דרך ווי ס'איז געווען בפשטות איז דאך בני ממלא מקומו, דער אחד באחד יגשו איז געווען ממלא מקומו, ער האט ממלא געווען די אלע ענינים וואס ס'איז געווען אין דעם
¶5ערשטן אחד, ביז אין אן אופן וואס ממלא איז געווען אין אן אופן פון מילויים, צוזאמען מיט חינוך, וואס דאס איז דאך אויך פארבונדן מיט ראש-חודש ניסן, וואס דעמאלט איז דאך געווען דער חינוך פון דעם משכן, ווי ס'האט דעמאלט אויך די ממירת הנשיאים, וואס יעדער נשיא נעמט דאך מיט זיין שבט צוזאמען מיט זיך, וואס דאס איז דאך אויך דער הקריב קרבנן, וואס איז ער גלייך מבאר אין מדרש, אז ער הקריב קרבנן איז דאס געווען פון זיינע אייגענע געלט, און אף על פי כן האט ער מיטגענומען זיין גוי צו דענצן שבט, וואס דערפאר איז דאך קרבנות הנשיאים ער געווען פאר זיין גאנצן שבט, ועד דרך זה אויך, ווי ס'איז ביום ראשון פון קרבנות הנשיאים, איז דאך דעמאלט אין תורה שבכתב שוין דערמאנט אלע י'ב' נשיאים, נשיא אחד און ווי זיי זיינען אפגעטיילט איינע פון די אנדערע, נשיא אחד ליום און נשיא אחד ליום, וואס דא איז אויך די הדגשה פון אחד און שני פעמים אחד, און ידער הציך זיין הערה,
¶6וואס דאס איז דאך לאור יום און דאס ווערט אין אן אופן פון מענסי און נשיאות, און ווערט דערנאך אויך נמשך אין יעדער אידן און אין אלע אידן, וואס דערפאר איז דאך יעדער אידן זאגט די אלע י'ב'ט נשיאים, און ווי מ'האט אויך געהערט די הוראה מפורשת פון נשיא דורנו, אז אפילו א לוי און א כהן, וואס דאס איז דאך א ברור אז זיי געהערן צו שבט לוי, ביז אז דאס קומט ארויס אין א הלכה בפועל במיוחד בנוגע צו א מצות עשה מן התורה נשיאת כפיים, וואס דאס איז דאך א מצות עשה מן התורה אפילו איצטער, על אחת כמה וכמה תוקף ומיד ממש, אין גאולה האמיתית והשלימה האט מען דאס אויך אין אן אופן אז דאס שפיגלט זיך אפ אין יעדער אידן, אפילו מן הלוה און אין א כהן, וואס אויך זיי דארפן זאגן דעם יהי רצון, און ווי דערנאך זאגט מען דעם יהי רצון וואס דאס זאגט מען דאך ביי א מעמד ומצב בגלוי פון דעם אויבערשטן, צו וועמען מ'איז משתעל אלע תפילות, על אחת כמה וכמה א תפילה וואס הויבט זיך אן מיט יהי רצון וואס דאס טוט זיך אויף א רצון חדש, וכמדובר כמה פעמים דער חילוק פון ברכה און
¶7תפילה, אז א ברכה איז א המשכה פון אן ענין וואס איז שוין דא, נאר מ'דארף אים מגלה זיין און ממשיך זיין ביז אין דעם ארט ביז וואס אין תחתון למטה הימנו, משא'כן תפילה ענינו איז פון יהי רצון, וואס אז ס'ווערט א רצון חדש, און על דרך זה איז נאך אויך נאכמערער מודגש אין די חלקי התפילה, וואס דארטן זאגט מען דעם לשון יהי רצון בגלוי, ניט ווי די ברכת כהנים, וואס דארטן איז מען, פארקערט, מדגיש דער ענין אז דאס איז ברכה והמשכה, אף על פי וואס אויך אין ברכת כהנים איז דאך געווען, כמבואר אין די חסידות פון דער בעל ההילולא, פון דעם צמח צדק, אז ברכת כהנים האט אין זיך אויך דעם ענין התפילה, אז זי טוט-אויף א ענין חדש, און דער ענין חדש ווערט אויך אין נמשך ביז למטה מטה, ביז אפילו אין עניני ממון, וואס דאס איז דאך אויך דער פירוש הפשוט, ווי רש'ברענגט אראפ, אויף יבריך הוי'וישמוריך דער אפטייטש, אז דאס מיינט מען אויף באווארענען פון א דבר בלתי-רצוי, וביחד עם זה איז דאך אויך דער ישמוריך אויך מוסיף במיוחד בנוגע צו דעם ענין הממון,
¶8צף של אדם, ביז נכסף של אדם אין מובן הרחב דער חלקו בעולם און חלקו אין סדר השתלשלות, און וואס אויך בכל יום ויום ובכל רגע ורגע דארף ער דאך וויסן זיין, און ס'איז חוו אויף אים דער זכות און חיוב, אז חייב האדם לא מה בשבידו נברא העולם וואס דא איז דאך דער פירוש הפשוט, כל העולם כולו איז כולל אין זיך דעם גאנצן שודל הסתלשלות, זאגט אן תורת אמת, און געמאכט דערפון אז דאס איז א חיוב, צוזאמען וואס דאס איז א סכות ווי דאס איז אויך א חיוב און א הכרח, אז יעדער איד דארף אזוי זאגן, דערפאר וואס דאס איז א גילוי האמת לאמיתתו, ביז דעם אמת והתחלת פון ספר הרמב״ם, וואס ס'איז דאך אויך גלייך נאך דעם יארצייט פון דיום הילולא, פון צמח צדק, האט מען דאך דעם יום יו דלת שבחודש ניסן, וואס דאס איז דאך דער יום הולדת פון דעם רמב,"ם. במילא איז דאך אויך ביום הולדת איז דאך אין דערויף גלייך נכלל די אלע ענינים וואס דערנאך איז ער מגלה במשך ימי חייו, קומט דאס אלץ ארויס בגילוי בהמשכה פון דעם רגע ראשון און א גילוי ראשון
¶9וממשכי ראשונה, וואס דאס איז דער יום ההולדת שלו, און אין דעם יום גופא דער רגע שלו, על דרך זה ווי אויך אין י'ג'ניסן האט מען דאך נאך א משך פון כמה שעות, האט מען דאך אבער שוין געהאט דער רגע הראשון פון דעם אמת לעת, און נאכמערער דער רגע הראשון איז שוין נמשך געווארן על ידי התפילה שלאחרי זה, ביז צו דער תפילה פון אחת צדיקים יודו לשמיך יושבו ישרים את פניך וואס דאס איז דאך די תפילה, און אין א לשון פון הבטחה, אז ס'איז א זיכערע זאך, אז יעדער איד און אלע אידן, וואס יעדערער פון זיי זאגט דאך דעם פסוק, און עמך כולם צדיקים זאגט ער אויף זיך בתוך כלל ישראל, און אויף כלל ישראל צוזאמען מיט זיך, אז דאס איז די הכמה קרובה, ותיכף ומיד ממש, צו ישבו ישרים את פניך, ביז אין די פנימיות, וואס דאס איז דאך דער קודל פון כל הענינים כולם, וואס דאס איז דאך קודל תורה, ווי תורה איז נאך חקוק אין אותיות החקוקה, אין די לוחות, וואס דאס האט זיך דאך געפונען אין די לוחות ראשונות, און דערנאך אין די לוחות אחרונות, און די לוחות שבינתיים, וואס מקומם איז דאך געווען, און אויך געבליבן, ווי דער מבואר כמה פעמים,
¶10אז אף על פי וואס ס'איז דאך דא אויך א דעה אויף גלו לגבל איז דאך אבער אויך אראפגעבראכט, און אראפגעבראכט מיט כמה ביאורים בזה, ווי אזוי די לוחות געפינען זיך טאקע אין אן אופן נסתר ניט בגלוי, אבער זיי געפינען זיך אין אן אופן וואס ס'איז פועל פולתו ביז אין חקיקה בכל אחד ואחת וכל בני ישראל, ווערט אין אים איינגעקריזט די אלע עשרת הדברות וואס אין די לוחות, און וואס אין זיי איז דאך אויך געווען, ווי ער זאגט אין ירושלמי, אז ס'איז געווען דאך אויך כולל די תרכ ה אותיות, וואס דאס איז אין די לוחות צוזאמען מיט וואס כתוב בינתיים מזה ומזה הם כתובים והמכתב מכתב אלקים, וחרות על הלוחות, איז געווען חרות ביז כל מה שתלמיד ותיק עתיד לחדש, ביז אויך אט דאס וואס א תלמיד חסיד ותיק האט מחדש געווען היינטיקן טאג, און וועט מחדש זיין אין דעם המשך פון היינטיקן טאג, און דאס וועט ווערן גלייך די הכנה קרובה צו תורה חדשה ויתר תצא, צו דעם ענין אין תורה ווי דער אויבערשטער איז מחדש,
¶11ס'וועט דאך א זיכערע זאך ער וועט דאס מחדש זיין נאך אין דער לילה פון י די ג'בניסן פון שנת תשנון אליף ה'אלפים, והיו תהי'שן שנת נפלאות אראנו וואס דאס איז די שנת פון תשנון אליף, און דיוק בזה איז, אז פריער איז דא דער ענין פון נפלאות און ערשט דערנאך איז אראנו וואס דאס איז דאך דער תכלית השלימות פון ימות המשיח, אז דעמאלט איז דער לימוד התורה אין אן אופן של ראי במילא איז דאך פארשטאנדיק, אז בקל-שכן וקל-וחומר מה דאך אז כל התורה כולה שטייט אין אן אופן פון אראנו לעיני בשר, עאכו כמה וכמה די אלע ענינים וואס נבראו על ידי התורה, וואס דאס איז דאך כולל שמים וארץ וכל צבאיים, וועט זיין לעיני כל ישראל ווי דער סיום פון חמשה חומשי תורה, און די אלע ענינים וועלן שטיין אין אן אופן פון א המשך, וואס דאס איז דאך גלייך פון תורה שבכתב אין תורה שבעל-פה, הויבט זיך דאך אן מאמר תקור נשמע בערבית
¶12על דרך ווי מ'האט ערשט מתפלל געווען קריאת-שמע בערבין, און דאס הויבט זיך אן מיטן אימת, א יא ידוע די תורה פון דעם מלאך, און אין צוזאמענהאנג מיט זיין לעבן אין תורה מיטן אלטן רבי'ן, וואס זיי זיינען דאך געווען חברים, וואס ביים אלטן רבי'ן איז געווען דער ענין על דרך ווי מ'זאגט בנוגע צו משה, אז תפילה ומשה אשה אלקים און דער לשון המדרש, אז ס'איז מחצב למטה, על דרך זה איז אויך ביים אלטן רבי'ן דער ענין פון מלאך שבו און דער ענין פון איש שבו, איז געווען דער אופן ווי אשה האלקים, אז ס'איז געווען איין און איינציקע זאך, וכידוע דער סיפור, וואס בשעת מ'האט געהאלטן אין דריקות האט דער מלאך אנגעקומען צו דער הוראה און צו דער דוגמא און צו דער מעשה בפועל פון דעם אלטן רבי'ן, גינונן האט דעם טוב געווען גלייך אין א דבר גשמי, און דאס האט זיי אפגעהאלטן אז ס'איז געבליבן נשמות בגופים, נוסף בא דעם אלטן רבי'ן אויך בא דעם מלאך, און דערנאך אויך איז דאך אויך ארויסגעקומען דער המשך און שלשלת פון דעם מלאך על דרך פון דעם אלטן רבי'ן, ועל דרך זה אויך בשעת ס'איז געווען דער שידוך און דער חיתוק פון זה בזה, על דרך ווי ס'איז אויך
¶13געווען בא די רביים נשיאים בכמה דורות, אז ס'איז געווען דער ענין פון דעם יחוס און דעם שידוך פון זה בזו אדער זו בזה, וכמדובר כמה פעמים. ווערט דאס אויך אין אן עקב ווי מ'האט דאס געלייענט אין די שבת הגדול, וואס דאס איז דער שבת שביני'מתברכין כולי יומי אויך דער היינטיקער טאג פון אחד בניסן, על אחת כמה א טאג פון אחד, איז אויך נתברך ונמשך פון דעם שבת שלפני זה, אז יעדער איד און אלע אידן שטייען אין אן אופן פון את גדול הי'שם וואס שם איז דאך געמיינט געווארן שם נאך אין ארץ מצרים, בשעת ס'רעדט זיך בנוגע צו אידן בדורות שלאחרי זה, איז פון דעם שם איז געווארן גלייך פה, און פון דעם פה איז געווארן גלייך כאן, דערנאך איז געווארן גלייך כאן ממש, אין דער נקודה פון מקום און אין דער נקודה פון זמן, איז ווערט דאס די נקודה דורכגענומען מיט דעם אחד פון מקום און אחד פון זמן, און ס'ווערט פון ביידן נקודות, איין און איינציקע נקודה, און די נקודה פארנעמט און זיך מתפשט בכל העולם כולו, ובכל סדר ההשתלשלות.
¶14אמיתית, וואס דאס איז דאך עצמות ומהות פון אין סוף ברוך הוא וכמדובר, עצמות ומהות שלו ווערט זי נתפשט אין יעדער נקודה, סיי נקודת הזמן גשמי סיי נקודת הזמן רוחני, און ועל דרך זה אויך בנוגע נקודת מקום גשמי און נקודת מקום רוחני, על אחת כמה וכמה דער בית המקדש השלישי, מקדש נקומנו ידיך מזבח", דער מקדש השלישי, צוזאמען מיט די גאולה השלישית איז דאך דארט געווען די התאחדות פון זמן ומקום ביחד, און דערפאר איז דאך דער מקום ארון אינו מן המדה, ועד כדי כך אז מ'זאגט אז דאס גייט אויפן מקום הארון, במילא איז דאך דער מקום קיים עד היום הזה ווייס מען דאך, און ס'איז אט די וואס זיינען געווען אין ירושלים אדער וועמען ווי יעדער איד וועט דאך תיכף ומיד זיין אין ירושלים, תו על ידי משיח צדקנו, וערו עם ענני שמיא, האט מען דאך גלייך די כללות כל המקום און כללות כל הזמן, און ביידע ענינים אין אן אופן וואס אינו מן המדה ולמעלה מכל המדה, און נאך מערער דער חיבור פון הפכים,
¶15וואס דערפאר איז דאך מקום ערום איז דאך ניט נאר דער ענין וואס דארט איז למעלה מהגבלה ודידה, נאר ס'האט נאך מערער, אז דאס איז מאחד און מ'מאכט איין זאך, פון מדה ולמעלה מן המדה ווערט אן איין און איינציקע נקודה, על דרך ווי ס'איז געווען אין דעם ערום בפשטות, איז דאך געווען ביידע ענינים, אז ס'מוז האבן א מדה והגבלה, סיי אין אורח און סיי אין רוחב און סיי אין גובר, וכמדובר כמה פעמים, וביחד עם זה איז נוסף וואס דער ארון אליין איז אזוי, איז דאס אויך אזוי נאכמערער אפילו אין מקום הארון טוט ער אויף דעם קומו, אז אויך זיין מקום שטייט בגלוי אין אן אופן ווי ס'איז געווען אין דעם בית המקדש נאכן בית המקדש ראשון, על אחת כמה וכמה אין גדול יהי'כבוד הבית האחת וואס דאס איז בית המקדש השני בפשטות, על אחת כמה וכמה אין דעם מקדש השלישי, מקדש אדנ'כוננו ידיך איז דאך דארטן ביידע ענינים, אז דאס איז מדה ולמעלה מן המדה, און ביידע ענינים אין אן אופן פון אחד, און דער אחד באחד יגשו וכמדובר כמה פעמים, אז אף על פי וואס לכתחילה אריבער איז זיך לכאורה נתחדש געווארן ה'ממלא
¶16מקומו, על ידי בנו ממלאי מקומו, איז דאס שוין אויך געווען די הנהגה פון דעם צמח צדק, ובפרט אין עבודתו אורסנת, בהנוגע צו הפצת התורה, און אז די תורה זאל זיין לויטי מוחלפת, על ידי נשיאות שלו, וואס ער איז געפארן אין דער עיר הביאור על דרך, ווי משה רבינו איז געווען דוקא אין בירת פון מצרים, אל מושל בכיפור, על דרך זה איז דאך אויך געווען נשיאתו אין דער עיר הבירה פון דער ממשלה, וואס ס'איז בזמןו געווען א מושל בכיפור, אף על פי וואס ס'איז געווען בכיפור נאך מלוכות און נאך מדינות, איז דאס איז געווען א מדינה הכי אדירה, וכידוע אויך פון די סיפורים, אפילו צווישן ניט-אידן, וועגן דעם תוקף פון יענער מדינה בזמן ההוא, און דאס איז געבליבן אויך אין סיפורי החסידים, אף על פי וואס חסידים פארנעמען זיך ניט, זיך מתחזר'ן סיפורים פון אומות העולם, נאר דאס איז דאך אויך ווי דאס ווערט אפגעשפיגלט און ווי דאס ווערט דערנאך אראפגעבראכט בקיצור, ועל כל פנים ברמז, ועל כל פנים בראשי פרקים, אין סיפורי
¶17החסידים, אנהויבנדיק פון דעם כמה סיפורים פון בעל הילולא עצמו, וואס ער האט זיך אויך בסיפורה אויך גערעדט מזמן לזמן בהנוגע צו עניני המלוכה, וכידוע אויך אין די חסידים האבן געזאגט, אז ער זיצט אין גלבאוויש און פראוועט בעה'בטישקייט אין פטרבורג, וואס דאס איז דאך געווען בשם העיר הביאה פון יענע מדינה, האט ער אין דובביטש אויפגעטאן, אז דארטן האט מען געפראוועט די בעה'טשקייט פון פטערדורג, וואס דעמאלט איז ער געווען, כמוזכר, א מדינה פון הכי אדירה. און על דרך זה, און נאך מערער, ווערט דערנאך נמשך אין יעדער אידן, ובפרט על ידי הפצת ולימוד תורתו, אידן, עאכו וכמה ביי א נשיא וואס א נשיא שטייט דאך בגלוי דער שמו וואס ער איז א נשיא, און וואס דאס איז א ראשי-תיבות און מצות של יעקב אבינו און שטייט דאס ביי א נשיא בגלוי, עאכו עכו'כמה א נשיא וואס איז בגימט� און יום הילולון שלו, וואס דעמאלט איז דאך כל עבודתו אשר עבוד משך כל ימי חייו
¶18ווערט ער דערנאך נמשך, ביום ההילולא שלו, ביז למטה מטה, ופועל ישועות בקרב הארץ, על דרך ווי מ'זאגט אויך בהנוגע צו דעם רמב",ם וואס יום הולדת שלו איז גלייך אויף מארגן, זאגט מען דאך אויך, אז רמב",ם איז דאך אויך א ראשי-תיבות, רביעות מופתי בארץ מצרים, און ענינו פון דעם רמב",ם איז דאך געווען, אז ער איז געווען בפשטות, אט דער וואס געווען דער רופא פון דעם מלך הכי עדיד שבצוקופתו, איז ער געווען זיין רופא, כידוע מכמה סיפורים, אז ער איז אויך געווען דער רופא שלו ווען דער מלך איז געווען מסוכן, און חיי המלך במדומה העיר בימים האור זיי געווען אין אן אופן וואס זיי זיינען געשטאנען אין סכנה, און ווער האט דאס מחזיר געווען און מחזיר געווען און מחזיר געווען, און געמאכט פון דעם מלך ער זאל זיין א מלך חזק, און טאן טובות-אידן, ביז אין טובות אין ענינים גשמיים ווי זיי שטייען און מ'דארף צו זיי אנקומען, ווארום מ'געפינט זיך נאך אין מצרים, און גלית נקראים על שם מצרים וכמדובר כמה פעמים איז מען דעמאלט ממשיך בזה, אז דאס זאל זיין דוקא אין אן אופן של מופת, און דוקא אין אן אופן
¶19ורבית נופתי וואס דאס איז דאך אויך מיט דעם סימן הידוע וואס אידן האבן אנגענומען בנוגע צו כל שנה זו, על אחת כמה וכמה ווי דער שנה זו שטייט שוין אין חודש ניסן, על אחת כמה וכמה אז מ'שטייט שוין אין חודש ניסן נאך אלע י'ב'ז נשיאים, ועל דרך ווי מ'האט געזאגט יום ראשון לנשיאים האט מען דאך אויך כולל געווען כל י'ביז השבטים, אזוי איז דאך אויך דער מנהג ישראל, ווי אפגעדרוקט אויך אין סידור, דאס איז דאך דבר הספר ודבר השוה לכל נפש, איז דאך ביום י'ג זאגט מען דאך אויך דעם סך הכל וואס קומט לאחרי י'ב'ז נשיאים ופרשת שלהם בתורה, פון דעם סך הכל פון די י'ב'ז נשיאים, און דערנאך אויך גלייך די התחלה און דער אנהויבס פון דער פרשה שלאחרי זה, וואס הויבט זיך אן פון אהרן הכהן, אור את הברית, ביז ומקרבן לתורה, און טוט דאס אלץ אין אן אופן של אוהב שלום ורודף שלום, ביז וואנענט אז מקרבן לתורה איז דאך אויך כולל אין זיך תורתו של הקבוש ברוך הוא, די תורה חדשה, כמוזכר לעיל,
¶20העלפט ארויס אהרן, וואס ענינו איז דאך ווי אלע ברכות, ביז זיי ווערן נכלל אין ברכת כהנים, כמוזכר לעיל, וואס דאס איז דאך כולל כל הברכות, אז ס'ווערט אין דערויף אויך מקויים דער ועמי הברכים וואס עניש גייט דאך אויף ספירת המלכות, און נאך מערער, ווי מלכות שטייט נאך העכער פון אנכי, און דערפאר זאגט מען דאך דוקא אני ראשין ואני אחרון אף על פי וואס לכאורה איז דער אויבערשטער העכער פון אני, במילא איז דאך א פשוט'ע זאך אז ער איז אין אן אופן פון אנכי וואס דערפאר איז דאך אויך די עשרת הדברות בשעת זיי זיינען התגלה געווארן איז דאך אויך געווען דער ערשטער ווארט פון זיי דער ענין פון אנכי און דערנאך האט מען דאס געגעבן לומד צו יעדער אידן און אין יעדער אידן, און דורך אים ביי אלע אידן, זאל זיין לימודו, אין אן אופן פון אנא נפשי כתבות יאבות פון דעם אידן, ווערט דער לימוד שלו אין אן אופן אז ס'ווערט דערנאך אלע ענינים וואס נבראו על ידי התורה, וואס דאס איז דאך בפרטיות, ניט נאר על ידי התורה מכללותה, נאר מער בפרטיות ווי זיי שטייען אין עשרת הדברות, וואס זיי זיינען דאך אלע נכלל אין
¶21דיבור ראשון, און נאך מערער אין דעם טובה ראשונה אין דעם מילה ראשונה פון דיבור ראשון, וואס דאס איז דאך דער ווארט אנכי און נאך מערערער ווי דאס ווערט נכלל אין דער אני, ווי אני איז נאך העכער פון אנכי און העכער נאך פון די התחלקות פון אני ראשון ואני אחרון, וואס דעמאלט איז דער אני נאך העכער און העכער אין ערוך, ביז וואנענט אז מ'איז ממשיך אין ערוך האמיתי, וואס ער איז דאך די אמיתישע אין ערכה איז דאך בשעת ווי דאס שטייט אין דעם פשטות פון נקודה הראשונה, און נאכמערער פון דעם מצוי ראשון, וואס דאס איז דאך די התחלה פון ספר הרמב", וכמדובר כמה פעמים אז בראשי תיבה שטייט דער שם הוי אזוי ווי אבער דער ספר הרמב מ איז דאך הלכות הלכות איז דער שם הוי'איז דאך בראשית ברא אלקים הויבט זיך דאס אן פון א מצוי ראשון, וואס דאס איז דאך דער ענין פון אלקים, משא'כן דער שם הוי'שטייט בראשי תיבות, וואס איז אבער נתגלה געווארן וואס יש אומרים און אזוי כתוב בכמה ספרים אז דאס איז נתגלה געווארן על ידי נכדו פון דעם רמב,"ם, וואס ער איז דאך אויך דער נאמען ר'דוד און אויך דער ר'דוד הנהגי,
¶22ויש אומרים, אז ער איז געווען ממלא מקומו אלס דער רב און דער אנפירער פון די אידן במצרים הדור ההוא, אלס א ממלא מקומו פון דעם רמב,"ם, וואס יש לקשרו זיי אויך דערמיט וואס דער נאמען זיינען רי דוד, וואס דאס איז גלייך פארבונדן מיט דוד מלך ישראל חי וקיים מיט דעם גואל וואס ברענגט גלייך די גאולה האמיתית והשלימה, און דאס אלץ ווערט לאחרי ווי מ'האט דעם שבת הגדול, און מ'האט די הנהגה פון נס גדול הי'שם על אחת כמה וכמה אז דאס איז ביתר שאת וביתר עוז נאך מערער ווי ס'איז געווען דער נס גדול אין דעם שבת שלפני זה, אפילו בשנה זו. האט מען דאס נאך מערער, ווי אין אלע ענינים פון קדושה, אז הולך מחיל אל חיל על אחת כמה וכמה ווי מ'גייט אין ענינים פון קדושה אין חודש ניסן, וואס דעמאלט גייט מען דאך אין אן אופן פון נס לשון רבים, ניסן מיט צוויי נוני האט מען דאך אויך די הליכה אין אן אופן אז פון איין הליכה צו דער צווייטער הליכה איז דאס שוין אין אן אופן פון אין-ערוך, אפילו אז דאס רעדט זיך וועגן דער צווייטער הליכה
¶23דגבי דער דריטער הליכה, על אחת כמה וכמה ווען מ'רעדט שוין וועגן דער הליכה פון יום השלשה עשר פון אחד איז דאך אט דעמאלט אז ס'איז שוין געווען די הליכה באין ערוך אין יו'ביז ימים און יו'ביז נשיאים און יו'ביז שבטים שלפני זה, אין די יו'ביז ימים שלפני זה, האט מען ביום השלשה עשר האט מען גלייך די כללות פון זיי אלעמען, און זיי אלע שטייען אין אן אופן פון מורת זהב כולה, און אין אן אופן ווי דאס איז ביי עלותך את הנרות שתהן שלהבת עולם מאלי אז ס'איז ניט חס ושלום נהמא דכתופא די אלע ענינים, נאר מ'האט אין צוזאמענהאנג דערמיט וואס מ'האט די אלע ענינים, ווי אראנו ווי דער אויבערשטער גיט, דאס האט מען נאך מערער אויך, אז דאס ווערט על ידי מעשינו ועבודתנו, במילא איז אויך געווען דער ציווי, אז ס'דארף זיין בהעלותך את הנרות האט געווען דער ציווי אז דאס דארף געטאן ווערן דוקא על ידי בשר ודם, אבער א בשר ודם ווי ער שטייט אין א מעמד ומצב פון א כהן, ואור את הברית און נאכמערער פון א כהן גדול, און נאכמערער וואס עבודתו ופעולתו ווי די דבר משנה, אז אור את הברית
¶24און אוהב שלום און נאכמערער רודף שלום, כמדובר כמה פעמים די אריכות הענינים בזה. האט מען דאס אויך אז ס'ווערט דער נרות זהב כולו בגלוי, תוקף ומיד, בגאולה האמיתית והשלימה, און דוקא במקומה, וואס דער מקום עירה איז דאך בבית המקדש, אין דעם היכל, אף על פי כן איז דאך, כמדובר כמה פעמים, די הדלקה המנורה קען דאך זיין, און דערפון איז דאך אויך פארשטאנדיק, אז ס'איז אויך געווען בפועל, על כל פנים פעם אחת, און יש לומר על כמה פנים, איז געווען הרדקת המנורה דוקא בחוץ, און דערנאך האט מען דאס אריינגעטראגן און אוועקגעשטעלט על מקומו האמיתי הנצחי, וואס דאס איז דאך אין דעם מהיכל פון דעם בית-המקדש, וואס דעמאלט איז דאס מער, און פארבונדן מיטן שולחן הזהב, וואס דאס איז דאך די המשכות המזונות בפשטות לכל העולם כולו, אנהויבנדיק פון אידן, און וואס זיי האבן דאך אויך דורך דעם לחם הפנים איז דאס געווארן דם ובשר כבשרו פון כהנים ועל ידי זה אויך פון יעדער אידן, וואס יעדער כהן האט דאך געווען אין שבט לוי עצמו,
¶25געווען נדבה רוחו, אין דעם נדבה רוחו פון גאנץ שבט לוי, און על אחת כמה וכמה דער כהן גדול, וואס דאס איז דאך אויך פארבונדן מיט כהן גדול פארבונדן מיט שבת גדול און פארבונדן מיט גדול הוי'מעולל מאוד ביז אין ברוך הוי'לעולם עמן ועמן ביז אין אן אופן ומעשה ידינו כוננהו, וואס דאס איז דאך אויך דער מזמור צדיק פון דעם ספר תהלים פון עים זמירת ישראל, און על אחת כמה וכמה אז דאס קומט זיך אויך צוזאמען וואס זיכער כמה וכמה האבן שוין געלערנט די פירושי פנימיות התורה אין אט די פסוקים, ובפרט אין די פסוקים פון קאפיטל צדיק און קאפיטל פי ט'שלפני זה, וואס זיי זיינען דאך אויך געדרוקט שוין, און א פרסום איז דאך דאס לדורות, און נאכמער אין אן אופן פון זירוז, דאס גופא וואס מ'דרוקט דאס אפ און מ'איז דאס מפשט דאס גופא איז זיך מזרז, און מזרז מיט א זירוז הכי גדול, וואס דערפאר וואס גלייך אין דעם ערשטן רגע פון דעם זירוז זעט מען גלייך, און ס'ווערט גלייך, ונקרא אויך לעיני בשר, אז דאס איז א זירוז מיד ולדורות, וואס דאס גופא איז זיך מרמז אויף ג'דורות, מיד איז אין דור, און לדורות אין
¶26מיעוט אלא שנים על אחת כמה וכמה אז וויבאלד ס'איז מערניט ווי מיעוט דורות און שנים, אבער יעדער איד און אלע אידן דארף דאך טאן לפני משורת הדין, על אחת כמה וכמה אז ס'דארף ניט טאן אין אן אופן פון מיעוט, נאר דוקא אין אן אופן בינוני, וואס דאס איז מדת כל אדם, און נאכמערער אין אן אופן למעלה מבינוני, וואס דאס איז דאך דער ענין פון לפני משורת הדין, ביז אין ועשית הטוב הישר בעיני הוי'אלקיך, וואס דאס קומט דאך בגלוי על ידי זה, וואס יעדער איד איז דאך אזוי מתנהג ב חייו היום יומיים, מיט ואהבת לרעך האט ער אין דערויף דעם כמוך האט ער אויך דעם ועשית הטוב הישר מיט א בר מיצר, וואס יעדער איד און אלע אידן זיינען דאך בר מיצר אחד לחבירו, וואס דאס איז דאך אויך א שייכות צו די שיעורים פון רמב,"ם, וואס מ'האט געלערנט אויך אין די לעצטע וואכן, וכמדובר כמה פעמים, וואס דער לערנען פון דעם רמב,"ם איז דאך כמוזכר לעיל, רות מבשי בארץ מצרים, וואס ווען שטייט דאס בגלוי? איז דאס מערניט ווי על דרך ווי ס'איז געווען בזמן הרמב,"ם,
¶27אבער בגלוי וועט דאס שטיין, ובגלוי ממש, ווי דער ראשי-תיבות פון ממש איז, אז דאס איז דער ראשי-תיבות פון משה, און דערנאך אויך דער ראשי-תיבות פון מנחר, וואס דאס איז דאך דער נאמען פון דעם צמח צדק, און ווי אויך אפגעשפיגלט און אפגעשטעלטלט אין די ספרים שנקרא וואס דארט איז געווען געדרוקט תורתו אין נגבע במיוחד, און ערשט דערנאך האט מען געדרוקט תורתו א איצטער, ובפעולות שלו, נוסף אויף די הערות און די מרע מקומות, וואס דאס איז דאך דער חלקו פון דעם צמח צדק, אין די אריכות פון יקוטי תורה, וכמדובר כמה פעמים, וואס דאס איז דאך א המשך אויך פון תורה אור, און כידוע דער סיפור פון נשיא דורנו בזה, אז דאס איז א המשך אחד וואס הויבט זיך אן מיט די התחלה פון תורה אור, וואס הויבט זיך אן מיט א שמים כסא והארץ הדין רגלי,", און דערנאך אויך ממשיך ביז דאס קומט אראפ אין דעם סיום פון כל התורה כולה, ווי זי איז לעיני כל ישראל, און נאך מערער, ווי דאס שטייט בגלוי שוין אין דער הפצת ה לימוד פנימיות התורה, על אחת כמה וכמה ווי דבר בעתו מה תורה לימוד תורתו פון דעם בעל
¶28הילולא, ובמיוחד אין יום ההילולא שלו, אנהויבנדיק אין דעם יום עצמו, אין דעם לילה פון יום ההילולא, על אחת כמה וכמה אז מ'האט שוין דער תפילת ערבית, וואס תפילה דארף דאך זיין אלס א הקדמה אויך צו לימוד התורה, איז דאך אויך דער סדר מבית הכנסת לבית המדרש, איז אויך פריער דא די תפילת ערבית און דערנאך איז דא דער עיקר לימוד התורה, אף על פי וואס אין תפילת ערבית עצמה, ואדרבא, נאך פאר דער תפילת שמונה-עשה פון ערבית האט מען שוין די אמירת קריאת-שמע, וואס דאס איז דאך דער ודיברת בבא און דער ענין בפשטות, און ס'איז דאך יוצא און מקיים די מצוה פון תלמוד תורה דורך די אמירת פון קריאת-שמע, די פרשיות פון קריאת-שמע, ובפרט נאך אז ער איז קורא, און קורא אין אן אופן ווי דאס איז בברכה והמשכה, כמוזכר לעיל, אז דאס הויבט זיך אן בערבין, ס'הויבט זיך אבער אן אז דאס איז מאמרתיי, וכידוע ווי דערמאנט אויך פריער, אז דאס איז פארבונדן מיט יראת ה פון יראשית חכמה יראת הוי וואס דערפאר איז דאך דאס די התחלה פון כל ששי סדרי משנה, וואס זיי זיינען דאך כולל אין זיך די אלע ששים מסכתות,
¶29כל מה שתלמיד ותיק עתיד לחדש אין דער דבר משנה, און במיוחד אין די הלכות פון דער משנה, כולל אויך אין דעם חידוש אין לימוד הרמב״ם עצמו, וואס אף על פי וואס דער עיקר הלימוד, ולכל לראש אין דעם לימוד, דארף דאך זיין דער לימוד תורת הרמב״ם כלשונו, און דערנאך איז מען מדייק אין דערויף גופא איז דאס א לשון ברור, און צוזאמען דערמיט אויך לשון קצר, נעמט מען ארויס, על ידי הדיוק בזה, פון דעם קיצור דער אריכות הענינים ווי דער רמב",ם האט זיי געמיינט, און נאך מערער, כמבואר אין ספרים, אז אף על פי וואס מ'דורש כמה דרשות אין די דברים פון די ראשונים, וואס איז אי אפשר לומר בפשטות, אז בא א בשר-ודם האט ער שוין געהאט בגלוי, בשעת כתיבת החיבור שלו, האט ער שוין געהאט בגלוי, על כל פנים בשכלו לעצמו, די אלע חידושים וואס זיינען תלמידים און זיי זיינען דערנאך מחדש, ביז דבריו עצמם לאחרי זה, מערניט וואס דארטן זיינען זיי געשטאנען ברמז, און אפילו ביי אים אליין איז אויך געווען א רמז, איז דאס דאך נאכמערער די מזלייהו חזי אדער נאכמערער
¶30איז דאס אין א מזל וואס עין מזל ישראל יעדער איד און אלע אידן שטייען העכער פון אלע מזלות, אפילו פון דעם מזל וואס ווערט אנגערופן בשם עין ווערט פון דעם עין מאכט יעדער איד דעם אני ראשון ואני אחרון און ער ווערט דער ראשון און דער אחרון פון כל סדר ההשתלשלות,
¶31האמיתי, וואס דאס איז די אמיתי שבזה, איז דאך דער ענין פון ואמת הוי'לעולם, אז מ'איז ממשיך פון מצאו ראשון שממנו נמצאו כל הנמצאים, ווי ער איז ממשיך דערנאך אין רמב",ם און ברענגט אראפ אויך דעם לשון ואמת הוי'לעולם, ובמיוחד אז דערנאך איז דאך יעדער משתדל אין לימוד הרמב",ם, און לימוד הרמב״ם אויך מיט פירושי רמב",ם ווי זיי שטייען אין פנימיות התורה, ובמיוחד אין די חידושים פון דעם צמח צדק בזה, ווי שוין אויך געדרוקט אויף כמה לשונות פון תורה שבכתר, און כמה לשונות אין תורה שבעל-פה, און ווי ער נעמט פון דארט ארויס, און אויך מרמז אויף כמה ענינים באופן פון תן לחכם ויחכם עוד, און אין דערויף איז אויך נכלל אפילו אט די, ווי דערמאנט פריער, אז דאס איז העכער נאך פון דעם ענין המזל וכו איז דאס אויך בכחו של כל אחד מישראל, וואס דאס איז דאך אויך כולל, לימוד התורה איז דאך א מצוה אין וועלכע ס'זיינען כלול אנשים ונשים, וכמדובר כמה פעמים, ביז וואנענט אז דאס ווערט אויך א נכלל אין דערויף אויך דער טף,
¶32און במיוחד דער טף, דער תורה צוה לנו משה מורשה ווערט דאך דאס א ירושה, וואס א ירושה הויבט זיך אן גלייך ווי דער יורש איז יוצא לאויר העולם איז ברגע ראשונה, נאך פאר אין ברית און פאר די כל הענינים שלאחרי רגע הראשונה, האט ער שוין און יורש הכל. און ווי דערמאנט כמה פעמים, אז ס'איז דא די ענינים וואס אידן באקומען במתנה פון דעם אויבערשטן, נאך איז דא ענינים וואס אידן באקומען בירושה פון דעם אויבערשטן, איז דאך א זיכערע זאך אז דער אויבערשטער איז דער נותן התורה, במילא איז ער נותן התורה וואס דאס איז אויך כולל אין זיך דעם לשון פון מתנה פון כל העולם כולו, וואס ער איז דאך נברא על ידי התורה ובשביל התורה, ועל ידי עסק התורה האט ער דעם קיום, וכמדובר כמה פעמים,
¶33פון ירושה, וואס ווי ירושה איז נאך העכער פון מתנה, אז חס ושלום אין לה הפסק און דאס ווערט דוקא אין אן אופן פון ירושה, כמדובר כמה פעמים, אז יורש און דער מורש איז דאס איין און איינציקע מציאות, ווי דער לשון הכתוב אז תחת אבותיך יהיו בניך און כמדובר כמה פעמים, אז דאס איז ניט אן ענין בא צוויי באזונדערע ענינים, איינער איז ממלא מקום, נאר תחת אביתך און דערנאך זאגט מען יהיו בניך אז דאס ווערט אין אן אופן פון הי'תהי'שנת נפלאות אראנא און שנת אראנא נפלאות, אזוי איז אויך דער יורש און דער מורש ווערט איין און איינציקע מציאות. וואס דאס איז אויך בפשטות, אז בשעת א איד לערנט תורה, על דער ווי מ'האט געלערנט די פרשה קריאת-שמע, ערשט דא אין תפילת ערבית האט מען דאך דאס געלערנט דוקא אין אן אופן פון תפילה, און נאכמערער דאס איז געווען די הקדמה מיט א ברכה והמשכה דורך די ברכת קריאת-שמע,
¶34און וואס ברכת קריאת-שמע איז דאך גאר בעיקר ובריבוי דוקא אין תפילת ערבית נאך מערער ווי דאס איז אין תפילת שחרית, וכמדובר כמה פעמים. ועוד והוא העיקר, אז פון דעם דיבור בכל ענינים אלו, ובפרט נאך על ידי קבלת השליחות, אויף צו געבן די שליחות אויף צדקה, זאל קומען תיכף ומיד ממש, בערבית, בערב זה עצמו, און נאך קודם דער המשך הדיבור בכל עניני מוה, וואס ס'זאל גלייך קומען די אימתי'בגלוי, אז ס'ווערט דער ענין פון תרשת חכמה יראת הוי שטייט דאס אין אן אופן בעימה ובעגרע וברתת ובזיע, וואס דאס איז דאך איינער פון די אפטייטשן פון אימתי כידוע הסיפור בנוגע צו דעם מלאך און צו דעם אלטן רבי'ן והמוזכר לעיל, און ס'ווערט נאכמערער, אז דער מאמרתער ווערט אין אן אופן פון קורין, א קורין וממשיחין, און מ'איז דאס ממשיך בערביות אין דעם ערב פון דעם עולם, נאך אין דעם לעצטן רגע פון גלות. און ס'ווערט דערנאך אויך, אז ר'אליעזר הגדול זאגט, אז דאס איז עד סוף ההשמורה הראשונה, אז וויבאלד אז מ'האט די השמורה הראשונה האט מען שוין אויך אויפגעטאן,
¶35אז דער ענין פון דער לילה איז געווארן אין אן אופן פון השמורה, וואס השמורה איז דאך פון לשון שמירה אזוי ווי מ'דארף האבן אן ענין של כבוד על דרך ווי די שמירה בבית המקדש איז דאך אינו דומה, אז טראקלין שיש לו שמירה, א בית שיש לו שמירה, אדער ער שטייט אן א שמירה, האט מען פון השמורה הראשונה און עד ג'שעות, וואס דאס איז דאך אויך פארבונדן מיט דעם מקדש אדמו כוננו יבך אף על פי וואס יעדערער פון זיי איז דאך געווען א השמורה בפני עצמה און א שעה בפני עצמה און א דרגא בפני עצמה, האט מען ווי די אלע דריי שטייען צוזאמען, אין דעם מקדש אדמו כוננו יבך ומראה באצבעי ואומר זה האט ער דער אימת אי, ווי ער שטייט בגלוי אין יעדער אידן פון ארום אונז, וואס געפינען זיך דא בבית הכנסת ובית המדרש פון נשיא דורינו, וואס דאס איז דאך אויך א בית המשולש פון בית של חסדים, פון מעשים טובים, און א בית של תפילה און א בית של תורה, וכמדובר כמה פעמים, ווערט גלייך אז דאס איז דברי ר'אליעזר
¶36הגדול, אז ס'ווערט די גדלות פון שבת הגדול, און את גדול הי'שם שטייט דאס אין אן אופן פון אליעזר, וואס דאס איז דאך דער שמו הראשון, פון משה רבינו, וואס דאס איז דאך פארשטאנדיק, אז דאס איז פארבונדן מיט דער עצם ופנימיות פון משה רבינו, ביז ווי משה רבינו איז גואל אחרון, און ער איז אויך דער גואל ראשון, און דער גואל ראשון הוא גואל אחרון איין זאך דוד מלכא משיחא, וואס דאס איז בפשטות, ווי פארבונדן מיט עבודת האדם, אז מ'איז מוסיף נאכמער אין לימוד תורת משה רבינו, און דערנאך אויך אין דעם לימוד ווי דאס קומט ארויס אין המעשה הוא העיקר הלכות הלכות און ס'ווערט גלייך, ובפרט נאך על ידי לימוד המשניות, ווערט מען גלייך נאך אין זמן הגלות יתנו אז דורך לימוד זה ווערט מען גלייך ארויסגענומען פון אלע מיצרים וגבולים, און נאך פאר דער פראווען דעם סדר און זאגן כל הענינים שבסדר, און אויך דעם ענין פון עבדים היינו בפרע במצרים און דערנאך איז ויוציאנו הוי'אלקינו משם און אין דערויף איז דאך דער פירוש פון מהרל, אראפגעבראכט כמה פעמים, אז זינט ויוציאנו
¶37האט מען דאס ארויסגענומען לעדו און נוצח נצחים, אז פון דעמאלט אן איז ניט שייך ביי א ענין, דער ענין פון עבדות, ובלשון ההלכה השטרי קודם לשטרי פון דעם בשר ודם, על דרך זה ווערט אויך וואס א אשה נקנית בג'דברים אין שטר און אין כסף, וכמדובר כמה פעמים, ובביאה, איז אויך די אלע ג'ענינים פון ג'דברים, כמוזכר לעיל, און ווי דאס קומט אראפ אין א בית גשמי, אראפגעקומען אין דעם בית וואו מ'געפינט זיך איצטער, אז דאס איז א בית פון מעשים טובים, און אין א בית פון לימוד התורה, און אין א בית פון עבודת התפילה, און גלייך קייבט מען אריבער צוזאמען מיט דעם בית הכנסת ובית המדרש און בית פון די מעשים טובים זה, עם ענני שמיא תיכף ומיד אין דער בית המקדש השלישי, אין מקדש אדנ'כוננו ידיך, און ס'ווערט גלייך דערנאך דער המשך הוי'אמלך לעולם ועד בפשטות, אז והיתה להוי'המלוכה, ביז וואנענט אז אקרא על קנאו אלע אומות שפה ברורה לא יבדי כולם שכם אחד והיתה להוי'המלוכה.