טקסט

¶1האט דאך גערעדט פריער בנוגע צו תניא, וואס דאס איז דאך די תורה שבכתב פון ותידות און דאס איז במיוחד פארבונדן אויך מיט יו טס כסלו און מיט דעם שחרור פון דעם מעשה,

¶2וכידוע ושוין אויך אפגעדרוקט, אז אין חלק ראשון פון תניא איז דא נ'ג פרקים, וואס דאס איז כנגד די נ' יום וואס דער אלטער רבי איז געווען בבית האסורים, וכנגד די גאנץ שבאורייתא,

¶3וואס בדוגמא ווי תורה שבכתב פון אורייתא על דרך זה אין תורה שבכתב פון חסידות און מ'איז דאס אויך מקשר מיט די גן ימים שבמעשה.

¶4וואס דאס איז דאך אויך פארבונדן ווי איצטער איז דאך תורה שבעל פה מצד דערויף וואס ירדו הדורות איז דאך אויך תורה שבעל פה אויך איז געשריבן געווארן וכו כדי ס'זאל זיין לייכטער צו לערנען און געדענקן וכו.'

¶5וואס דאס איז דאך אויך פארבונדן דארף מען דאך האבן על כל פנים די ספרים וואו דארט איז פארשריבן ”תורה שבכתב ותורה שבעל פה”, וואס דאס איז אויך פון די פרטים וואס מ'האט גערעדט אין דעם דער ענין פון ספרי אז ס'זאל זיין בכל מקום וואו ס'איז דא א קיבוץ פון אידן, וו ס ניט ה בן לע ספרים,

¶6ס'ז ל זיין מקום מרכזי ן ענין פון ספרי וו ס ד רטן ז ל זיין דער כותב ספרים ז מ'ז ל קענען אינצו קומען צוגיין און ד רטן געפינען לע ספרים וו ס ער ד רף ה בן 'בלימוד התורה', ולהבנתה ולהשגתה סיי אין נגלה און סיי אין חסידות, אין 'פנימיות התורה',

¶7און ס'ז ל אויך זיין ומשילה אזוי ווי ס'איז דא אופן אין ענינים וואס ער דארף דאס האבן ביי זיך אין דער היינט, וואס דעמאלט קען ער לערנען מער בעיות,

¶8אדער מצד איזוי סיבה אחרת, וואס דערפאר זאל ניט זיין דער כותב ”ספרים ומשילן לאחרים” בעוצה מקום על עין דאס זאל אויך זיין ומשילן לאחרים על מנת אויף מיטצונעמען צו זיך א הור.

¶9לאחרי כל הענינים אז מ'וועט דאס באווארענען איז דאס אף על פי כן פארבונדן מיט א טירחא.

¶10אז אמת טאקע מ'וועט מפרסם זיין, אז ס'איז דא א ספרי און אז דא קען ער האבן די ספרים, און ער קען זיי אויך לייען וכו ”על מנת להחזירן”, ווי ס'פויסט זיך אין א ספרי איז דאס אבער ניט גאר גלאט, און ניט גאר אן טירחא.

¶11איז אמת טאקע, מצד שכר עולם הבא איז דער צערא לפו מגר אז ער האט מערער טירחא, האט ער מערער שכר, דער ענין פון א אידן איז דאך אבער ניט ער קאכט זיך אין דעם שכר דאס איז מערניט ווי התחלת עבודה.

¶12דער שלימות פון א אידן איז דאך ”שלא על מנת לקבל” פרט נאר צוליב דעם ענין אליין, ובפרט נאך אז ס'איז דא אמאל אז מצד דער טירחא וועט ער ניט צוקומען צו דעם גאנצן אין ענין הלימוד, וועט ביי אים פעלן ביידע זאכן, אי דער שכר אי דער לימוד, איז דערפאר דארף אויך זיין א השתדלות, אז יעדערער זאל איינפירן,

¶13ער זאל ביי זיך אין שטוב האבן ספרים, כדי ער זאל קענען לערנען אפילו אין די זמנים אדער אין דעם אופן וואס ער קען ניט באקומען ספרים ממקום אחר, בשעילה במתנה באיזה אופן שיהי.'

¶14וויבאלד אז דאס איז פארבונדן מיט הנהגת הבית, איז דאס איז א זכות מיוחדת צו די עקרת הבית לנשי ובנות ישראל, אז זיי זאלן פונקט אזוי ווי זיי פארלאנגען אז מ'דארף האבן ”שולחן כסא מיטה ומנורה”,

¶15וואס דאס איז דאך ווי אויסגערעכנט אין א נביא עליית קיך קטנה דארף מען האבן לכל הפחות אט די פיר ענינים, זאל זי אויך פארלאנגען, אז ס'זאל זיין א זאך וואס דאס וועט אוועקשטעלן די ”עליית קיר קטנה”,

¶16דער שולחן, כסא ומטה און מנורה זאלן זיין ווי ס'דארף צו זיין דארף ער דאך וויסן ווי דער שולחן זאל זיין, און דער כסא און דער מצוה און מנורה מיט אלע פרטים שבדבר דארף ער וויסן וואס תורה ווייזט אים אן, ווי אזוי די הוראה ווי ער זאל זיך פירן די אלע פיר כלים וואס זיי זיינען א יסוד אין כלי הבית.

¶17און פונקט אזוי ווי מ'זאגט אז תירה ”נאה וכלים נאים” און נשעה נאה מאחירים ”דעתו של אדם” אזוי זאל אויך זיין ”התנאה לפניו במצוות”, אז ער קען האבן צוויי ספרים, מדשנא ווי האבן איין ספר,

¶18אז ער קען דאס אוועקשטעלן אין א מקום מחובר, ניט שעמען זיך דערמיט אויף באהאלטן דאס, אדער פאררוקן דאס וכו איז ”התנאה לפניו במצוות” אז מ'זאל גלייך אריינגיין אין הויז, זאל מען נאך איידער מ'גיט א פרעג, און איידער מ'קוקט זיך צו צו די אנשי הבית דערקענט ער שוין,

¶19אז ניט נאר דאס איז א בית זירה נאה ווארום ס'האט מזוזה, נאר ס'האט אויך ”כלים נאים”, אז ער האט דאס אין ספרי קודש פון תורה שבכתב און תורה שבעל-פה, און סיי אין נגלה און סיי אין חסידות.

¶20וואס דאס איז א צחות מיוחדת בכלל פירט זיך דאך בנוגע צו כלים פארניט שוין ווי מ'ז רופט דאס דא און איז דאס איז מסדר און פארלאנגט און קלייבט אויס די עקרת הבית זאל ביי איר אויך אריינגיין,

¶21אז זי פארלאנגט אז ס'דארף זיין 'כלים נאים' דער ענין פון כלים לדבר ה וואס דאס איז תורת ה ווי זי איז אראפגעקומען אין תורה שבכתב און אין תורה שבעל פה, וואס בימינו האט מען דאס אויך פארשריבן, און דאס זאל זיין פון די תפארת הפית אז אין אים איז דא סך ספרים, א סך גוטע און שיינע ספרים.

¶22וכאמור, אז דאס זאל זיין ניט ן ענין פון יוצא-וועגן נאר זי זאל קוקן אויף דעם, במילא וועט זי דאס אויך פועל'ן בא די אלע וואס גייען אריין אין הויז, על אחת כמה וכמה בא די וואס לעבן אין הויז,

¶23און וואס געפינען זיך אין הויז, אז זיי זאלן וויסן זיין, אז דאס איז די אמת"ע תפארת הבית, אז בשעת מ'דארף עפעס האבן אן ענין פון תורה שבכתב און תורה שבעל פה,

¶24הלכות הצריכות, אפילו די ענינים פון יגדיל טובה ויגיר קען גלייך זי אדער דער מאן אדער דער זון אדער דער פאטער אדער א ברודער קוק צוגיין צו דער פריט"ע און גלייך ארויסנעמען פון דארט דעם ספר און א קוק טאן און לערנען, וואס דעמאלט איז דאס א בית שא-ל תורה נשמע בו סיי ביום, עאכו כמה ועל לילה,

¶25איז אט דעמאלט איז דאס ממשיך כל הברכות וואס איז דערמיט פארבונדן ווי די גמרא איז מבאר אין תמיד, אז קום הורוני בלילה מיט איין חילוק אין דעם.

¶26בהנוגע צו 'כלים נאים', איז דאך וואס די כלי איז גאנצע איז דאך אלץ די כלי מער שענער, בהנוגע צו ספרים דארף מען זיך משתדל זיין פארקערט, אז ס'זאל זיין וואס מערער אפגעריסן און וואס מערער צו ריסן און אראפגעריסן די פארניצע וכו.'

¶27אבער ניט חס ושלום אז מ'גייט קויפן א תורית' ענעם ספר דאס איז דער ציווי ”זה כלי בנוהו, התנאה לפניו במצוות” דארף ער קויפן א ספר וואס ער איז געדרוקט שוין און איינגעבונדן שוין מיט אלע ידורים וואס ס'איז דא אין אים,

¶28אבער גלייך ווי דער ספר גייט אריין לביתו, איז די גאנצע השתדלות דארף ער זיין, אז דער רוקן זאל זיין א תורית' ענער דער קרבן דער טבל זאל זיין א צוריתינער אינעוויינער זאל ווערן שבט ממשפט מידי ן.

¶29איי איז דאך די שאלה וואס וועט זיין פון ”התנאה לפניו במצוות” בשעת דער ספר שטייט אין אזא מין צושטאנד איז הלואי זאל ער ניט האבן קיין גרעסערע קשיא אין 'לימוד התורה' 'וקיום המצוות' ווי אזוי קען ער מטהלך זיין ביידע ענינים צוזאמען,

¶30”התנאה לפניו במצוות” צוזאמען אויף וואו ער האט א גמרא אפילו אין סדר זרעים אפילו אין סדר קדשים איז ער דאס געקויפט איינגעבונדן שוין און פיין און שט רק, ער האט אבער אזויפיל געלערנט וכו ביז וואנענט אז במשך זמן קצר בכמות איז דאס געווארן זמן ארוך באיכות,

¶31ביז וואנענט אז דער ספר איז געווארן צוריסענער און ער דארף שוין טראכטן וועגן צווייטן ספר קויפן במקומו.

¶32וואס דאס איז ניט קיין סתירה וואס מ'האט גערעדט בהנוגע צו ספריות מצד צוויי טעמיות.

¶33ערשטן, ס'איז דאך ביז וואנענט יעדער הויז וועט האבן די ספרים, ס'קען דאך דורכגיין א משך זמן, און דער ענין פון 'לימוד התורה' איז דאך אן ענין וואס ”כל רגע ורגע” דארף דאך זיין די מעגלעכקייט פון ספרים ער זאל קענען לערנען תורה אויך מבפנים אויב ער קען ניט אויף אויסווייניק, דארף מען האבן ביז דעמאלט די ספריות.

¶34אפילו אז ס'וועט שוין זיין אין יעדער אידישע ה די ספרים, איז קודם שיבוא משיח איז ניט זעט זיך ניט אן, אז יעדער הויז וועט האבן לע ספרים פון תורה-שבכתב און תורה שבעל-פה, במילא וועט זיין גענוג ארט אין די ספריות,

¶35אז זיי זאלן האבן ביי זיך אט די ספרים וואס ניט כל אחד ואחד קען זיך פארגינען זיי קויפן, און זיי זאלן זיין דער ענין פון ומשילם לאחרים.

¶36און כולם ביחד זאל מוסיף זיין און מוסיף זיין אין 'לימוד התורה', וואס דער ענין התורה איז דאך דעה את הוי' וויסן וואס דער אויבערשטער האט איבערגעגעבן בתורתו לכל בני ובנות ישראל,

¶37וואס דאס איז אים קדושו, דורך תורה קדושה, וואס דאס וועט אויפטאן בנוגע לבית פרטיים, ו”מלאה הארץ, דעה את הוי” אז די הויד וועט ווערן פון מדעה את הוי און דאס וועט אראפברענגען, ווי גערעדט פריער, פון דער גאולה פרטית די גאולה כללית,

¶38אז ס'וועט מקויים ווערן בכל העולם כולו, ”וומלאה הארץ, דעה את הוי” ווי ער זאגט פאר דערויף אין רמב אז עוסק פון אידן ישראל וועט זיין מערניט להסיק דעת בוראן תפי סהגה צכלן ווי ער איז דארט מבאר בארוכה, אז דאס וועט זיין דער גאנצער עסוק פון אידן דעמאלט אין ימות המשיח,

¶39ביז וואנענט אז דאס וועט אויך דורכנעמען די גאנצע וועלט, ווי גערעדט פריער, אויך ”חיות, ובהמות לא” יראו ולא ישחיתו ווארום ומה לער ו”דעה את הוי' כמים” ”אין מים אלא תורה” לים מחסים ובקרוב ממש.

¶40לחיים.