transcript · Yiddish
Text
Machine text not yet checked by a person - do not quote it as the Rebbe's words.
¶1אריינגעבן דאך אריינגעבן דיינגען, און אנהויבנדיק מיט אן ענין פון א שקלא וטריא וואס מ'קען זאגן בהלכה, וויבאלד אז מ'קומט פון שבת מברכים חודש אדר, ווי מ'האט מכריז געווען חודש אדר ראשון, וואס בפשטות איז דאך דאס דערפאר וואס ער קומט אין סדר הזמנים פאר דעם חודש אדר שני, דערביי קען מען אבער אויך מוסיף זיין, אז דאס איז אויך א ראשון במעלה בכמה ענינים וואס ער האט צווישן די ביידע אדרס, איז אף על פי וואס ס'איז בנוגע צו מקרא מגילה וכיוצא בזה משלחמנות וכו איז דאס דוקא באדר שני, ווי דער פסק דין בפשטות, בנוגע לכמה ענינים קען בלייבן אין דערויף א ספק, און אויך א ספק, וויבאלד אז מ'האלט אין איין רעדן, אז משיח איז אט אט קומט תוקף ומיד ממש, איז דאך אט דעמולט ווערט דאך א שאלה בנוגע לפועל, ווען משיח קומט פאר שבת מברכים, חודש אדער שני, און אט דעמולט וועט מען דאך אנהויבן גלייך דעם מקדשין על פי הראי ויש לומר אויך, אז ס'איז גדאו לכא דיעה
¶2דרך ווי ס'איז געווען לאחרי חולבן בית-המקדש האט מען מקדש געווען א משך זמן על פי הראי כל זמן ס'איז נאך געווען דער המשך, און ווי יש אומרים, אז מ'האט גאר ניט געדארפט האבן קיין המשך אויב ס'איז געווען א בית-דין כדרוש איז אט דעמאלט האט ער געקענט מקדש זיין על פי הראי וועט דעמאלט ווערן די שאלה, אויב מ'זאגט, אז די שבת מברכים פון שבת העבר איז געווען דער חודש אדער ראשון, און מ'האט זיך געגרייט אויף א חודש אדער שני איז אט דעמאלט אז ס'האט דאך קיין ארט ניט אז מ'זאל משנה זיין און מבאר זיין וכו אדער ס'האט יא אן ארט, און וויבאלד אז מ'זאגט אז מ'האט שוין איין אדער מחדש געווען און מקדש געווען און געפראכט וועט אויך קידוש לבניו און קיימא סיהרא באשלמותא וכמה ענינים, ווערט דעמולט א שאלה, אז בשעת ס'איז שבעה שבטייך כבראשונה, אדער ווי כאמור נאך קודם הזה, אז ס'וועט זיין א בית-דין סמוך און א בר סמךא, וועט דעמולט ווערן די שאלה וואס דארף מען דעמולט כדי ראי אז זיי וועלן זען די לבנה, צי זעען זיי דעמולט די לבנה, וויבאלד אז מ'קדשין על פי הראי איז דאס נוגע בנוגע לפועל,
¶3צי ווערן זיי דעמאלט א לבנה וואס איז פארבונדן מיט חודש ניסן, אדער א לבנה וואס זי איז פארבונדן מיט חודש אדר שלפני זה. ויש להאריך בכל זה. ובפרט נאך וויבאלד אז ס'איז אינו ברור הדבר ווי ס'איז די הכרעה ויש לומר לכאן ולכאן, איז יהין רצון, אז תוקף ומיד זאל זיין שבעה שבטייך כבראשונה ו עוד יותר מכם, אז ס'זאל זיין תיכף ומיד דער ענין פון גאולה האמיתית והשלימה, וועט מען דעמאלט הערן דעם פסק-דין פון סנהדרין גדולה פון שבתייך בראשונה, ועאכו כמה וכמה אז ס'וועט אויך זיין דער ענין פון חוזרין לטברי ואחר כך חוזרין לענין פון דעם בית-המקדש און לשכת הגזית, וועט מען דעמאלט הערן פון זיי דעם ביאור, און אויב חס ושלום ס'וועט זיך פארהאלטן וועט מען דאט דעמולט אויך טראכטן, אז ס'איז דאך דא ענינים, וויבאלד אז ס'איז ניט ברור אז אין דערויף קען אויך זיין דוקא א הידור אין חודש אדר הראשון, און דערנאך וועט דער חודש אדר השני, און וועט דערנאך דערפון קען מען ארויס כמה ענינים בנוגע לפועל.
¶4ועוד והוא העיקר, אז וויבאלד מ'דערמאנט זיך ווי אלעמאל, ובפרט נאך אז מ'קומט זיך ווי דערמאנט אין די פריערדיקע התפעדויות, קומט מען דאך אויך פון ה וחודש, כת ורכו את בני ישראל וואס כת ורכו גייט דאך דאס אויף ברכת כהנים וואס איז כולל כל הברכות כולם, על אחת כמה וכמה אויך מיט דער מעלה פון תפילה, על אחת כמה וכמה כולל די ברכה פון גאולה האמיתית והשלימה, ווי ס'וועט אט דעמאלט אויך זיין די שקלא-וטריא צי ס'איז דא כמה ענינים וואס מ'דארף אין דערויף אויך מהדר זיין בענינים אלו, און בפרט נאך אז ווי מ'דערמאנט פריער איז מען געקומען פון כ סברכו, פון ה'בחורש, איז מען דערנאך געקומען גלייך אויף מארגן, כ'בחורש, וואס דאס איז די ימטריא פון שם הוי וואס דאס איז פארבונדן על שם ווי דער נאמען על שם וואס ער איז מהוה כל המציאות כולה, האט דאך דאס א אתהוות מיוחדה ביום כ'ו'בחודש, עאכו״כ אז דאס קומט אויס בערב שבת בשנה זו, האט דאך דאס נאך א שייכות מיוחדה, וואס ביום הששי הראשון, ווי ס'איז געווען אין בריאות
¶5אין די שבת שבת ימי בראשית, איז דעמולט געווען די בריאות אדם הראשון, וואס ער איז געווען דער עיקר כל הבריאה כולה, ובשבילו איז נבראו כל הענינים כולם פון די פריערדיקע טעג, במילא איז יש מקום לומר אז לאחרי זה, אז בשעת ס'קומט א יום ששי בשבוע, על אחת כמה וכמה ווען דאס קומט אויך אויס מיט חבל בחודש, איז אט דעמולט ווערט מתהווה מחדש כל הענינים כולם, נוסף אויף דעם ענין עיקרי וואס ביי יום הששי, אויך די ענינים וואס זיי זיינען בפעם הראשונה זיינען זיי נבדר געווארן קודם בזמן, ולאחרי זה, בפרט נאך לויט נאך מתן תורה, וואס דעמולט איז געווארן ביטול הגזירה, און עליונים ידו לתחתונים און תחתונים לעליונים איז אט דעמולט געווארן אויך בפשטות על כל התחתונים ווי זיי זיינען נברא געווארן יום הראשון פון מעשה בראשית, ויום השני ויום השלישי ויום הרביעי ויום החמישי פון פעם הראשונה, איז דערנאך בשעת ס'קומט, בפרט נאך לאחר מתן תורה, ווערן זיי דערנאך
¶6נברא מים ויש ממש, אין אן אופן חדש לגבי שאר הברויים, אין אן אופן אז דאס איז דוקא בעיקרו, לאחרי שנברא דער אדם אתם קוראים אדם, אדמה לעליון און ערשט דערנאך ווערן נברא כל הנבראים כולם אין דעם יום ששי בפרט נאך, אז ס'איז דאך אזוי אויך משמע, יום ששי פון מעשה בראשית פארבינדן זיך מיט דעם ענין פון ראש-השנה, און ראש-השנה איז אף על פי וואס ס'איז דאך דא אידן וואס זאגן מעמדות, אנהויבנדיק פון ה'באלול, אבער דער מנהג שנתפשט וואס אלע אידן זאגן, און דערמאנט פון כל הענינים פון מעשה בראשית, אנהויבנדיק פון דומה ממצומח און חי ומדבר, וואס תחילת הענינים בפעם הראשונה איז דאך נתהוות געווארן דער דומם, און ערשט דערנאך צומח, און ערשט דערנאך חי און ערשט דערנאך מדבר, כמבואר ומפורש בפשטות בכתובים, בפשטות הכתובים ובפשטות מאמרי חז״ל. ועוד והוא העיקר, אז דער לימוד בהנוגע לעבודת האדם איז דאך, אז צום אלעם ערשטן
¶7דארף ער אנהויבן די עבודה זיינער מיט חלק אלוקה ממעל ממש, וואס דאס איז דאך דער מדבר שבאדם פארבונדן מיטן מדבר שבאדם, און דערנאך גייט ער מלמעלה למטה פון מדבר שבאדם ביז צו חייב שבאדם, און דערנאך אויך צו מוח שבדבר און ערשט דערנאך צו דומם שבאדם, און דערנאך גייט ער אויך מיטן סדר מלמטה למעלה, פון דומם, און דערנאך צומח, און דערנאך חי, און דערנאך מדבר, ווי יש להאריך בכל זה.
¶8און אפילו ניט אין ארץ-ישראל, בזמן הזה און במיוחד וואס ס'איז בשם המפורש, און שם העצם, ושם המפורש בכל הפרטים. ועוד והוא עיקר, אז אזוי זאל יעדערער בא זיך פועל זיין בא זיך, אז ער שטייט שוין אין א מעמד ומצב דגאולה האמיתית והשלימה, ובפרט ווי דער אלטער רבי איז דאס מבאר, אז דאס איז בכל יום ויום, בעת התפילה, איז דאך דאס כמה פעמים ביום, עאכו״כ ביומי יום-טוב וביום שבתות, וואס דעמאלט איז דאך דא מער ווי ג'תשיא, העילות, ועוד והוא העיקר, אז ס'זאל זיין תיכף ומיד ממש, בפשטות הענינים כולו האמיתית והשלימה, ובפרט ווי מ'מאכט דאך יעדערן פון אייך פאר א שליח אויף געבן עניני צדקה, און אויך מפרסם זיין, אז יעדער איד זאל וויסן זיין, אז ער קומט פון חב ה'בחודש, וואס דאס איז פארבונדן מיט כת וערכו את בני ישראל,
¶9איל, און פארבונדן דערמיט וואס כ'ה'נברא העולם, צי במחשבה צי בדיבור, וואס דערפון הענגט-אפ צי באלול צי בניסן. און דערנאך קומט ער צו כ'ו, אז ביי אים דארף שטיין גלייך שויתי הוי'לנגדי תמיד וואס הוי'איז דאך בגימטריא כ'ו, און ווי דאס שטייט אין אן אופן פון הוי ווי דער לשון הרמה און הגהות הרמה, ובני ישראל יוצאים ביד רמה איז שטייט דאך אויך דער שויתי הוי'בגלוי, און דערנאך ווערט אויך נמשך בכל הענינים כולם, ובפרט על ידי מעשה הצדקה, און מפרסם זיין, אז מ'האט דעם כות וערכו את בני ישראל און דעם שם הוי'אז ס'זאל זיין שויתי הוי'ונגדי תמיד בא יעדער אידן און ביי אלע אידן, אפילו ווען מ'געפינט זיך נאך אין גלות, און וואס בפרט נאך אז ווי מ'זעט דאך בפועל, אז ס'איז שוין דורכגעגאנגען דער כ'ו'בחודש, און מ'שטייט נאך אלץ אין גלות, און דערנאך כ'ו'אויך פון די חדשים שלאחרי זה, און דערנאך אויך דער כ'ז זאך, וואס דאס איז דאך פארבונדן מיט דעם שבת העבר, וואס איז פארבונדן מיט זיך און שבת האט דאך א שייכות מיוחדת,
¶10פון הדלקות נרות שבת קודש ויום-טוב, כתית למהור, וואס דורך דערויף ווערט דער זאך הדלקות נרות שבת פון בנות ישראל, עאכו״כ פון קטנות קטנות, ביז גדולות שבגדולות, ובפרט נאך נשים צדקניות שבזה הדול, וואס דאס איז דאך דער גלגול פון די נשים צדקניות, וואס בזכותם איז געווען ימי צאתך מארץ מצרים, ובזכותם וועט זיין תוקף ומיד ממש די ימי צאתך פון נגאלה זה האחרון, און דערנאך האט מען אויך דעם ענין פון זך האט מען דערנאך דעם יום כח, כ'חס בחודש, און דערנאך האט מען אויך דעם טאג וואס ער איז אן ערב פון ראש חודש, וואס דער ראש חודש איז ביום שהוכפל בו כי טוב און דאס איז די הכנה לזה, איז דאך פארשטאנדיק, אז אין אים דארף אויך זיין א ענין שהוכפל בו כי טוב ועוד והוא העיקר, און דערנאך האט מען גלייך דעם ענין פון כח און דעם ענין פון ערב ראש חודש און דעם ענין פון ראש חודש ראשון, אדער ראשון, און ראש חודש אדער שני, און קיימא סיהרא באשלמותא, און ווי דערמאנט פריער, אז נאך קודם ווי ס'וועט קומען דער ראש חודש אדער שני, איז צי
¶11דארף מען דעמולט עדי ראי ווי דערמאנט פריער אויף חודש האיבוד, אדער דארף מען דעמולט האבן עדי ראי אויף חודש ניסן זאל זיין דער תוקף ומיד ממש, ווי ס'איז געווען דעמולט בניסן נגאלו זאל זיין תוקף ומיד ממש בניסן הדיסידין להגאל תוקף ומיד ממש, ועבודת האהבה ועבודת היראה וכספם וזהבם איתם כספם וזהבם איתם בכל המובנים מתוך עשירות מפלגה, בפרט נאך אז מ'קומט דאך פון חמשה עשר בשבט, וואס דאס איז דאך דער חודש האחד עשר און וואס קומט פאר דער חדשי אדר, און וואס דאס איז פארבונדן מיט עשירות בפשטות, וואס דערפאר איז נוסף אויף חטא ושעורה האט מען אויך אויך די חמשה מינים וואס זיי באווייזן דאך אויף א הנהגה פון אנשים, משא'כן די הנהגה הפכית, ועוד והוא העיקר, אז מ'האט דערנאך דעם המשך הוכפל בו כי טוב איז דאך לכל לראש איז דער אויבערשטער אליין מקיים, און ברענגט גלייך אראפ דעם טוב הנראה והנגלה וכל אחד ואחת מישראל, אנשים נשים וטף, און דער עיקר הטוב, גאולה האמיתית והשלימה,
¶12על ידי משיח צדקנו.