Text

¶1ס'איז ד ך כנהוג בכל סיבה אויף ז גן ווייניקסטן'ס פ ר ווערטער וועגן דעם טעם און ענין פ רוו ס מ'ה ט זיך צוז מענגעקליבן, אף על פי וו ס ד ס איז ד ך שוין געוויסט באוואוסט צו די לע וו ס זיינען ד ס'איז ד ך בער מנהג,

¶2און ”מנהג ישראל” איז ד ך תורה הוא און איינער פון די טעמים אין דעם איז ז בשעת ד ס בלייבט אין מחשבה ה ט ד ס אויך פעולה, ס'איז בער איינע בדוגמא און איינע בדומה בשעת מ'ז גט ד ס רויס אין דיבור.

¶3וו ס ד ס איז אפילו ווען ס'רעדט זיך וועגן זיך ליין, בשעת מ'געפינט זיך אין מסיבה אין וועלכע ס'איז ד כמה וכמה בני אדם,

¶4עאכו"כ ווען ס'איז מסיבה וו ס ס'איז ד כמה וכמה עשיריות פון אידן, וו ס כל בי עשרה איז ד ך ”שכינת שריא” איז בשעת ס'בלייבט די מחשבה, איז מחשבה איז ד ”ך טר כט” זיך יעדערער פ ר-זיך, און ס'איז ניט ניכר דער פ רבונד זיינער מיט דעם צווייטנ'ס מחשבה.

¶5ובפרט נ ך וו ס סקען ד ך זיין, ז מ'טר כט אין נדערע אותיות און אין נדערע ענינים, און אין ן נדער ס רט 'הבנה והשגה', וו ס דעמ לט איז ד ך ד דער קישור מערניט ווי אין איין נקודה, בער ניט אין דער הרחבה 'והבנה והשגה' בזה.

¶6בשעת ס'איז בער ד איינער אין דער נסיבה ווער ס'ז ל ניט זיין, און ברענגט רויס און ער ז גט לכל הפחות בקיצור דעם ענין המסיבה, איז ד ס ווערט ד ך געהערט פון אלעמען די זעלבע ווערטער, ווערט ד ס ן יחוד וקישוב פון די אלע,

¶7ניט נ ר אין דעם נקודת הענין, נ ר אויך אין הבנת והסברת הענין.

¶8נוסף ווי גערעדט פריער, ז ס'איז ד ”ך תכלית כל” הענינים איז ד ך, ז ס'זיך רא קומען אין א מעשה און ווי די משנה ז גט ”המעשה הוא העיקר” איז ד ך נעמט ער צו מעשה איז ד ס פון דיבור ווי ד ס איז פון מחשבה.

¶9וו ס המעשה פון יעדער מסיבה איז ד ך איר כוונה, ז ס'ז ל צוקומען אין ענינים פון תורה ומצוות, וו ס ד ס איז ד ך מתאים צו דעם וו ס ”בי עשרה שכינתא שריא” און פ רבינדן און דערפילן דעם ”שכינתא שריא” איז ד ך ד ס דורך תורה ומצוותי על

¶10אחת כמה וכמה אין ז נשיבה וו ס זי איז ד ך פ רבונדן על שם און פ רבונדן און זי קומט ד ך דורך דעם וו ס איז געווען דער נצחון פון תורה ומצוות אויף עניני העולם הזה החומרי, ואפילו ווי ער איז הגשמי.

¶11וואס דאס איז דאך בקיצור די נקודת הטעם פון דער מסיבה פון י'ט'כסלו, וואס מ'האט דאך דעם אנזאג פון די נשיאים, פון די רביים, ביז אין ווי ערקלערט אויך אין תיקרת קטנתי פון דעם בעל הגאולה והשמחה פון דעם אלטן רבי'ן, אז דאס איז ן ענין אז ס'זאל זיין דער ניט לא לתרוג חס ושלום,

¶12ניט ן ענין דערמאנען די ענינים בלתי-רצויים, נאר רעדן אלץ אין דעם צד הטוב בזה.

¶13און ווי דער רבי דער נשיא דער שווער ערקלערט דאס אין כמה פון זיינע שיחות, אז אפילו די וואס זיינען געווען לכתחילה די גורמים האבן שוין לאנג חרטה געהאט אויף דעם ענין וואס חרטה איז דאך מאלת, און חרטה אמיתית איז דאך דעמאלט 'עוקר את הענין מעיקרו' בלייבט דאך מערניט ווי דער צד הטוב בזה.

¶14און דאס איז, אז דער בעל השמחו, דער אלטער רבי, בעל התניא והשולחן-ערוך, ווי ער איז באוואוסט מיט דעם נאמען, איז געווען בתפיסה אויף אט די דריי ענינים, אף על פי וואס די ממשלה וואס האט אים אריינגעזעצט האט אין דערויף אריינגעלייגט אנדערע כוונות,

¶15ס'איז דאך אבער שקר וואס ס'איז ניטא קיין ”דבר אמת בתחילתו אין” לו קיום און דא איז דאך געווען א תפיסה בפועל מיט כמה תוצאות בזה איז דאך דאס גופא א הוכחה, אז אין דערויף איז געווען א דבר אמת.

¶16וואס אט די העשמות, אט די באשולדיקונגען, וואס ס'איז געווען אויפן אלטן רבי'ן, אז ער קלייבט געלט און גיט אויף צדקה איז דאס געווען ן ענין של אמת, נאר וואס דען זיי האבן דאס פארבונדן מיט א כוונה פון מרידה במלכות, אבער דער ענין איז געווען במציאות וואס ער האט זיך עוסק געווען אין ענינים פון צדקה בכלל,

¶17און צדקה וואס איז פארבונדן מיט ”ארץ הקודש” בפרט, ווי דער אלטער רבי איז דאך דאס מבאר בכמה מאגרות הקודש שלו, און אויך איז דאך געווען אויך די עלשנה אז ס'איז דא דער ענין פון עבודת התפילה מיט א באניינטן חיות, און אויך דער ענין אין 'לימוד התורה' מיט א באניינטן אופן.

¶18וואס אט די אלע ענינים זיינען דאך טאקע געווען במציאות וואס די עבודת התפילה איז דאך געווען מיט אן 'אהבה ויראה', און ווי דער אלטער רבי איז מבאר בארוכה בתניא ווי אזוי דאס איז אן ענין הכרחי.

¶19ועל דרך זה אויך בהנוגע 'לימוד התורה', איז דאך אויך ווי מבואר אין תניא ווי אזוי ס'דארף זיין מיט א חיות מיוחץ, וואס דעמאלט איז דער 'לימוד התורה' כרצוי וכדבעי בשלימות.

¶20וואס אף על פי וואס סיי תורה ומצוות איז דאך ””לעולם יעסוק האדם בתורה ומצוות שלא לשמה, שמתוך שלא לשמה בא לשמה”” איז דאך פון דעם מאמר גופא פארשטאנדיק, אז דער תכלית הכוונה אז ס'זאל זיין לשמה וואס דאס קומט על ידי עבודת התפילה, כמבואר בארוכה אין תניא.

¶21וואס דערפאר שטימט דאך דאס אויך אט דאס וואס דער אלטער רבי דערציילט באגרת וואס ער האט געשריבן פלייך ”בצאתו מבית האסורים” אז ווען איז נתבשר שלום אז מ'באפרייט אים?

¶22איז ווען ער האט געזאגט דעם פסוק ”פדה בשלום נפשי” וואס דער אפטייטש פון פסוק איז זאגט דאך די גמרא אין ברכות, אין אנהויבס ברכות, אין תחילת וראשה ברכות, אז דאס איז דער דער פירוש אין דעם ”העוסק בתורה בגמילות חסדים ומתפלל” בציבור.

¶23וואס אין די אלע דריי קוים איז דאך געווען דער ענין פארוואס מ'האט דעם אלטן רבי'ן אריינגעזעצט אין כפיסה, און וואס בזכותם, און כדי צו מוסיף-זיין בזה פי כמה איז ער באפרייט געווארן 'ויצא בשלום' דערפאר וואס ער האט געזאגט דעם ”פדה בשלום” מיט די ענינים שבזה.

¶24וואס דערפון איז דאך אויך פארשטאנדיק בהנוגע למסיבה זו, וואס זי קומט דאך, כאמור, אז אזוי ווי ס'איז געווען וואס גויים האבן אריינגעזעצט אין תפיסה אידן,

¶25דערפאר וואס ער האט מוסיף געווען חיות אין 'לימוד התורה' און עבודת התפילה און 'קיום המצוות' בכלל און 'מצוות הצדקה', וואס דאס אלע מצוות ווערן דאך אנגערופן על שם צדקה,

¶26ווי ער זאגט אין פסוק ”וצדקה תהי' לנו כנשמי לעשות את כל המצוה הזאת” וואס דאס גייט דאך אלע מצוות און ער הויבט-אן אין דערויף, אז דאס איז דאס אן ענין פון צדקה ביי אידן,

¶27און בשעת ער האט זיך איינגעשטעלט אויף דערויף מיט מסירת-נפש האט ער מנצח געווען אין אן אופן וואס גם אבב ישלים עמו אז די ממשלה וואס האט אים אריינגעזעצט האט אים אליין באפרייט,

¶28און מ'האט אים אדרבא געגעבן א תוספת כח ורשות ער זאל ממשיך זיין בא כל הענינים אלו, נאר פון דעמאלט אן זאל דאס זיין אין אן אופן פון ”יתר שאת וביתר עוז”, אן ענינים של בלבולים.

¶29וכידוע אויך פון די דברי ימי המאסר והגאולה, אז דערנאך האט מען אנגעהויבן נאכאמאל מבלבל געווען איז געווען א פקודה פון דער ממשלה, אז מ'זאל מבטל זיין, ניט לאזן מבלבל זיין.

¶30וואס יעדער זכרון ביי א אידן איז דאך ניט די כוונה אז דאס זאל בלייבן מיט זכרון אליין, נאר דער זכרון זאל ווערן א טייל פון זיין לעבן, פון זיינע מחשבות און דיבורים ומעשים,

¶31איז דאך אויך די כוונה וואס דאס דארף מען מיטנעמען פון דער מסיבה, אז יעדערער זאל צוגעבן אין זיין אייגענעם לעבן באנייטן חיות אין 'לימוד התורה' הנגלה והפנימית, און אין 'קיום המצוות' ופנימיותם דער ענין פון גמילות חסדים, און דעם ענין התפילה ומתפלל אים הציבור,

¶32און וואס אין דערויף איז דאך אויך דארף דאך זיין דער ”ברבים היו עמדי וכסיום” הכתוב נאך ”פדה בשלום” אז מ'זאל זיך ניט באגנוגענען מיט זיך,

¶33נאר צוציען נאך א אידן און א צווייטן אידן און א דריטן אידן, ביז וואנענט אז ס'וועט ווערן א רבים עמדי א סך אידן וועלן אים נאכטאן און טאן אין די אלע ענינים פון תורה גמילת חסדים ותפילה מיט א חיות בתוס ושאת וביתר עוז אט דעמאלט פירט זיך אויס די כוונה פון די מסיבה,

¶34און זי איז פועל פעולתא און איז ממשיך אז ברכת השם אז ס'זאל זיין דער ”פדה בשלום” ביי יעדערן, זאל ער אויסגעלייזט ווערן פון אלע ענינים וואס זיינען אים מבלבל, פון לערנען תורה און טאן גמילות חסדים און זיך עוסק-זיין אין עבודת התפילה, ביז וואנענט אז דאס אלץ ברענגט אראפ דעם סיום פון דעם מאמר חז ל,

¶35ווי די גמרא זאגט, אז אמר הקב"ה אז דער וואס טוט אזוי איז ”מעלה אני עליו כאילו פדואני לי ולבני מבין אומות העולם”, אז דאס ברענגט אראפ די גאולה האמיתית והשלימה על ידי משיח צדקנו בקרוב ממש.

¶36לחיים לחיים.