transcript · Yiddish
Text
Machine text not yet checked by a person - do not quote it as the Rebbe's words.
¶1יו ט'טבת תשמ ט'אויך לכ' טבת, אחר תפילת אהבית.
¶2שטייט ין זיינע דברי ימים יז געווען ימי חייו עלי אדמות שבעים שנה. וואס דאס באווייזט דאך אויך אויף ן ענין של שלימות, ימי שנותינו בהם שבעים שנה. וכמבואר בכמה מקומות, און אויך מוזכר כמה פעמים, אז דער אויבערשטער בענטשט דאך אידן מיט א סך אריכות ימים ושנים טובות, א סך מערער ווי שבעים שנה, יז ומט ס ו נ ך לימו,˙ ב זונ ער לימו ון ב זונ ער סוג ון ב זונ ער ופן, וו ס ס וו ס ס יז יז ו יז י בעים ני יז ס ס ר לם פון שובת מ וו ס יע ערער פון זיי יז כלו מעשר,‡ ווי מ'ז גט ס ויך ין ספירת העומר, און דערנ ך אויך ס ימי בנוגע צו שבעה, און דערפון לערנט מען אויך בנוגע נ כמער שלימות אין דעם, ווי יעדערער פון זיי איז כלול מעשרה, און דערנ ך קומט אויך צו שלימות על השלימות.
¶3יעדערער פון זיי ט זיך עלעבט ריבוי שנים בכמות, נוסף על ריבוי שנים באיכות על מספר פון שבעים שנה, און ס'איז ד ך זיכערע ז ך, ז בשעת דוד ה ט געז גט וועגן ימי שנותינו והם שבעים שנה, טער זיך זיכער געמיינט יעדערער אידן און לע אידן, על אחת כמה וכמה די אבות, און אין דערויף איז ניט קיין סתירה, כמדובר, אז דאס האט ניט קיין שייכות צו שנים גשמיים, דאס האט יא א שייכות אין דעם פרט, אז די שבעים שנה בגשמיות שפיגלענען זיך אפ אויך די שלימות פון שבעים שנה אין דער עבודה רוחנית, וכמדובר כמה פעמים, וואס דערפאר איז דאך אויך קיין סתירה ניט וואס מ'זאגט אז דאס איז משנותינו בהם שבעים שנה, גייט ס לאו דוקא ר ויף י ן, נ ר ס יז ר ויף ניט י ן ויך, כמבו ר ויך ין ספרו, רפו ו ו טבע וכיו בז, עמ כט, ון מ בן ויף זיך י סמיכו פון ולי י ר ל, ז מ'קען זיך ויף זיי פ רל זן.
¶4נאר דאס איז, ווי בוונקט אזוי ווי ביי מענטשן בכלל, און ביי א אידן בפרט, איז דאך דא ווען ביי אים ענדיקט זיך די שנות פון חינוך, און ס'הויבט זיך דערנאך אן בי י'ג'שנה אדער י'ב'שנה, בנוגע צו א נקבה לאחרי י'ג'שנה, און דערנאך הויבט זיך אן א סדר ביז בן עשרים ל כח, און דערנאך הויבט זיך אן א סדר פון בן שלשים ובן חמישים ביז בן מאה וכו,' און דערנאך קומט ערשט דער סדר במאה ועשרים שנה, ווי בא די אבות איז געווען, אז בא יעדערער פון זיי, וואס מעשה אבות ימור לבנים איז יעדערער פון זיי האט געהאט שלא בערך מערער פון מאה ועשרים שנה, עאכו כמה וכמה פון שבעים שנה, וכמדובר שוין כמה פעמים בארוכה.
¶5וכמדובר, ווי מ'זעט ד ס אויך ביי ן ייש פרטי, ולאו דוקא ביי אידן, ז בשעת ענדיקט זיך ביי אים א שלימות בענין אחד בחייו, אפילו א שלימות וואס איז ג ר פארבונדן מיט רוחניות, איז ד ס ניט קיין סתירה, ז דערנ ך איז זיך מאריך ימים ושנים טובות, דאס פארענדיקן ווי חנה הומאן, ז דערנ ך הויבט זיך ן ווייטער סדר לאחרי ובהוספה ויף דעם סדר ון די שלימות וו ס ער ט געה ט פון פריער, ואדרבא, לימות נוספת, וויבאלד ז ס יז ביים זעלבן מענטשן, עאכו כמה וכמה ביי אידן, וו ס י ד רף ד ך בן ין זיך התכללות, און זיך בן פעולה נמשכת ופועלת אויף להבא, עאכו כמה וכמה ז זי ד רף מוסיף שלימה זיין אין דעם עבר, עאכו כמה וכמה אז ס'איז אויך דער זמן גרמא, אז מ'געפינט זיך אין א שנה מלאה, אין א שנה תמימה, אין שנת העיבור, וכמדובר כמה פעמים במשך השבועות האחרונות.
¶6וואס על דרך זה אויך איז בנוגע צום רמב אז אף על פי וואס ס'איז געווען לכאורה מערניט ווי שבעים שנה בגשמיות, ז ט ין ירו למי בנוגע צו רבי עון רבי ב ון, ז ער ט ויפגעט ן ין ין מספר שנים קצרים בגשמיות, מערער ווי ן נדערער טוט ויף ין סך שנים ל חרי זה, ליבו וליבו ס ין סך שנים מערער וויפל ער ט גע ט, ון ערפון ויך פ ר ט נד י, ז ט י וו ס בן ל חרי שובים שנה ריבוי שנים ל חרי זה בן זיי י י לימו פון שבעים שנה, ון ערנ ך יז מען מוסיף נ ך לימו ין ן נ ער ענין, ון י לימו יז ויך מוסיף לימו ין י לימו פון שבעים שנה על שבעים שנה. ון ווי מ'זעט ס בכלל ין סתכל באורייתא, זוי יז ך ויך ין ור, ז ב ע מ לערנט פ כל מקרא כול,‡ ון ערנ ך לערנט מען פ כל הנביאים כולם, און דערנאך כל הכתובים כולם, און דערנאך אין תורה שבעל-פה, די אלע-ערליי התחלקויות, האט מען די שלימות אין תורה שבכתב על ידי לימוד פון חמשה חומשי תורה, דערנאך האט מען א באזונדער שלימות אין לימוד נביאים, בפרט נאך ווי די גמרא איז גאר מסביר, אז ס'איז גאר א נפקא מינה להלכה, ביז אין הלכות קידושין אז מקדש את האשה אז מנת שעני כראי", ז ער יז בקע ין מקרא, ער בקע ין נביאים, וו רן בקע ין כתובים וכי וב, וו ס דערפון ויך פ ר ט נ י בנוגע ו שאר חלקי התורה, ון דערפון ויך פ ר ט נ י, ז ס'ווערט זוי ויך נשתלשל ין עניני עולם, ז ין עולם יז ך ויך דא השתלשלות ילו ועלול ון ענינים וו ס זיי קומען לס י
¶7הסיבה ומסיבה ומוסובב וכו וו ס ון ערויף יז ויך דו לימות ין ין ענין, ערנ ך לימות ין צווייטן ענין, ער ריטן ענין, ערנ ך יז ד ווי י לימות ומט ון ין לע ענינים, וו רך ערויף וו ס ס'קומט ו לימות ין ן ענין חדש, וכמ ובר כמ פעמים על דרך זה. אף על פי כן יז ך ס ניט ורע כלל וכלל, ז מ'זעט ויך בגלוי דעם מספר פון שבעים שנה, און מ'לערנט דערפון אויך פון די שלימות פון דעם אדם במיוחד, ז ביי עם יז די שלימות פ רבונ ן מיט שבעים שנה בתכלית וכו וכמדובר כמה פעמים. בימי'ווערט ויך דער החי יתנו לבו, ז מ'לערנט פון דעם רמב בם, ון כמדובר כמה פעמים, ז מ'לערנט פון א י ן, בפרט נ ך פון א גדול בישראל, על אחת כמה וכמה, ז זוי יז ג ר לויט תורת הבעל שם טוב, ז מ'לערנט פון יע ער ז ך וו ס מ'זעט בלמון של הקב ו ברוך הוא, בנוגע צו חי יתנו לבו אין עבודת הוי אין אני נבראתי לשמש את קוני. על דרך זה אויך, ז מ'לערנט דעם רמב ם דארף מען ד ך לערנען נ ך מערער ווי מ'לערנט וועגן מספר ימי שני חייו, דער כיוצא בזה, מ'לערנט ד ך דער עיקר ג ר זיינע ספרים, און אין די ספרים גופא איז ד ך אויך ד מדרגא לדרגא, ווי מ'לערנט זיי דעם ערשטן מאל, און דערנ ך לאפשו לה אז מ'לערנט זיי עם צווייטן מ ל, ון ערנ ך, ב יע ער מחזיר, ומט-ו נייע לימו, ביז ויך נייע לימו ין יסוד יסודו ועמו חכמו כמוזכר לעיל. ון עפ כן זעט מען ך ויך, מנהגים לישראל תורה הוא, ז מ'הויבט ן נ כ מ ל מחזיר חדש. וו ס� על פי וו ס ס יז נ ך מ ל, ון מ ט וין געלערנט וין כמ פעמים לפני זה, יז ך לכאור
¶8דאס יבער עלערנטע ז ך, ז ט מען ויף ערויף, ז ס יז ניט נ ר כך ח ם, נ ר ס יז ויך ח ם, ון ס ווערט ח ם על פי ור מו, ביז וו נענט ז ס'ווערט ב מ י מ יו ין סברו ח ם, ביז ין ן ופן פון יין ערוך, כאילו ווי ער וו לט עם ער טן מ ל עזען ט דעם לשון ון י הלכה ון מיט י פרטי ההלכה, ון במילא יז עם צוגעקומען בר חדש, וו ס ביז יצטער יז ס ניט עווען, על-דרך וויינג נ ן לימוד הרמב ם ומט ו ער ענין פון יסוד היסודות ועמוד החכמות. ס'איז ך ד ך ויך לימוד מיוחד ב קשר מיט י רצייט, מיט קשר מיט יומי ההילולא, ובפרט נ ך פון ן אדם השלם, ביז וו נענט ז די שלימות דריקט זיך אויך אויס אין מספר שנים גשמיים, אז דאס איז שבעים שנה, וכמוזכר לעיל, איז דאך פ רשט נדיק, אז אט דא לערנט מען אויך אפ במיוחד פון דעם ענין פון יארצייט, יום ההילולא, און דאס איז דאך לכל לריש, וואו דארף מען זוכן א ביאור אויף דעם? דארף מען זוכן אין רמב״ם גופו, און בפרט בספרו פון יד החזקה, אין משנה תורה, וואס דאס איז כולל כל התורה כולה.
¶9איז אויך ווי געהערט פון נשיא דורנו פון רבי'ן דעם שווער, וואס אים אמאל איז ער געקומען רעדן מיט א גדול בנגלה, און ער האט אים אויפגעטאן, כמדובר כמה פעמים, אז דער גדול האט דוקא דעם ענין אין רמב עם אין יד החזקה ניט געלערנט, און ער האט דאס אים מגלה געווען על ידי שאלה וואס איז דער ענין פון עבילות, וואס דאס איז דאך אויך כולל דער ענין פון יארצייט, על דרך זה אויך דער סיום פון אמירת קדיש וכיוצא בזה, וואס דאס איז דאך אויך א טייל פון עבילות, איין סדר און דערנאך הויבט זיך אן א צווייטער סדר צום יארצייט, ולאחרי זה בפעם השני', וואס בא יעדער ענין פון אמירת קדיש, איז דאך ווי געבראכט אין חסידות פון קבלה, איז יעדער ענין פון קדיש איז דעמאלט די עליית הנשמה, ביז אין אן אופן הכי נעלה, עד כדי כך, אז בא אמירת קדיש במשך התפילה בכל יום, איז אויך דעמאלט די עליית וואס איז פארבונדן מיט דער אמירה, אויך אין אן אופן חדש ומחודש, ביז אין אן אופן באין ערוך.
¶10הקדושלים וכו'וכו.' וו ס ער ז ט ער רמב ם, כמ ובר, וו ס ער שווער ט ס יבע ר עז ט עמ לט, ז ער רמב ז ט ין לכו עבל, ז ס ט ין זיך י וויי ענינים, וו ס יז ס ין עבו לת האדם? יז ס מדרכי התשובה, ון ין וו ס ב טייט י פעולת האדם? יז ס ן ענין פון עבילות, און ן ענין וו ס יפשפש במעשה, וו ס ס יז ער ענין פון רכי וב,‰ ון פ רבונ ן ויך ווי ס יע ער מ וו, פילו מ ווי מ ומדברי סופרים, וו ס יינע פון זיי יז ך ויך ער ענין פון ניחון עבילין ו כ ור בז ז ט עט ער רמב מ, בנוגע ון ניחון עבילין ון ב ענין פון עבילות, ז ס יז ער ענין פון כלל, אין פרט מדברי סופרים, יז ער מצוה מן התורה, וו ס ס יז ער מצוה פון ואהבת לרעך כמוך, וו ס ס יז כלל גדול בתורה, ביז וו נענט ז ס יז פירושהו זייל גמור, ביז וו נענט ז יז ח יז פירושהו ווערט ס ר יפירוש ויף י כל ענינים כולם, דער כלל ענין פון ואהבת לרעך כמוך, וואס דערפון יז ויך פ ר ט נדיק, ז ב ע ס יז פרט פון עם כלל מוז ויך ער פרט בן ין זיך בר מיוחד, ז ס יז פ רבונדן מיט כל ור כול. וו ס ס יז, כ מור, י ביידע ענינים וו ס מ ט ערביי, ז ס יז ט קע מ ו מדברי סופרים, ביחד עם ז יז ס פרט פון דער מצות עשה מן התורה, פון מצות עשה וו ס זי יז כלל כל התורה כולה,
¶11לרח כמוך,"' ון ערנ ך ווערט ס נמ ך ויך מין ין ז ויך ין עם פרט, בפרט נ ך, ז ערנ ך ווערט ס נמ ך ורך ז מ'פ רבינ ט ס ויך מיט מצות הצדקה, וו ס ו ט י ט ין זיך עם ענין, ז זי יז מפרט, וביח עם ז יז זי מקרב ומחד פרטים, ביז פרטים הפכים, ווי עננים מיט בעל הבית, און ווי מקבל מיט ן עצמו, כמדובר כמה פעמים. וו ס על רך זו יז ויך בנוגע לעניננו, ז מ ט ויך ין ערויף, נעמען ב טר כנדיק ז ס יז ער י רצייט פון עם רמב מ יז ער רמב ם ליין מפרש, ז ס יז ן ענין פון מצוות מדברי סופרים, וויב לז ס יז פ רבונדן מיט ניחו מעבילין, יז יעדער ענין פון ניחו מעבילין איז מ צווי מדברי ספרים אויך פרטים שבדבר, עד זו אויך י רצייט, און דערנ ך ווערט ד ס אויך ן המשך און פרט, און פ רבונ ן אויך מיט מ צוו מן התורה.
¶12ון ווי גערעדט מ ל בארוכה, ז ס יז ד יז וויי שיטות, דער די צוויי סגנונים, וו ס איז דער יחס פון מ צווי מדברי ספרים און מ צוו מן התורה? ס'איז ד ך דא דער ציוון פון לא תגרעו, און אויך לו סוסיפו, אויך די סגנון ווי דער לטער רבי זאגט אין אגרת הקודש, און ווי דער רמב מ ברענגט רא בנוגע צו די שבע מצוות די רבנן, וו ס די רבנן האבן ניט געז גט, ז דאס איז נ ך מ ו, זיי בן געז גט, ז אין דער מצוה וו ס ס'איז ד מן התורה קומט אין דערביי צו, וכמדובר בארוכה אין די התוועדות שלפני זה, וואס דארט איז דאך אויך דא כמה ענינים וואס מ'קען פון זיי אויך מאכן בנוגע צו א סיום, אויך צו דעם ווי כנעו ובפרט, אז א טאג פון א יאר צו זאל מען מאכן א סיום, און אויך א התחלה, וואס דעמאלט איז דאך מתאים ליום זה דער סיום פון ספר הרמב״ם, בפרט נאך אויך כמוסקו, מ'מאכט זיך אויך היינט ביינאכט, בשאר מ ינו ביום ז,‰ ער בימים סמוכים לזה לפניהם ובעיקר לאחריהם, כמוזכר לעיל. וואס ער סיום איז ך ויך כמים לים מכסים, וו ס ער ין על פי תורה יז, ז ב ע ס'איז ער דא ער מים שאין להם סוף ט עמולט ווערט ער ענין כאילו בטל מן העולם, ביז וו נענט ז ער רעכנט זיך אין ן העכערן עולם, וואס ערפ ר יז ס ר מטער בנו ע וכו כמ ובר כמ פעמים. ע רך ז ויך, ז כמים לים מכסים יז ך ויך פ רבונ ן, ז ס מ כט-ייבער פון נבר פון עלמא יז ליא, ברויים ביבשע, מ כט ס ברויים בים, וו ס ס'טעלט זיך זיי ין ן העכערן ופן, ווי די גמרא זיך
¶13אין סוף מסכתא ברכו ז ברויים שביבשר זיינען זיי בטלים במקום חייתם, וואס דערפ ר זיינען זיך אידן מיט תורה געגליכן, ביז וו נענט ז מ'ז גט ויף דערויף די דוגמא, ז ד ס איז די דוגמא פון דגים בים, וו ס זיי זיינען חי בכל חייתם, און מיטן ג נצן שטורעם און מיט חיות גדולה, ביז וו נענט, ווי די גמרא ז גט אין בבא בתרא, אז דער ענין פון לוייתן וו ס ס יז נבר ובים, ז ער יז מ יב כל עולם כולו. וו ס עולם כולו יז ר בעיקר ענין פון מ ור ון ער ענין פון ר סיני ון ער ענין פון בי מ ון ער ענין פון בי מ ון ער ענין פון ר י ר ל, וו ס כל ענינים אלו זיינען ר ענינים וכ בי ב.‰‡ ון ערנ ך ז ט מען, ז ס ווערט מוקף על ידי לוייתן, וכמוזכר לעיל ובארוכה אין דער סוגיא הידועה אין בבי בתרא, וכמוזכר כמה פעמים וואס ער זאגט אין זהר, ובקבלה, וכמדובר כמה פעמים, אז דאס איז בדוגמא פון די ג'בבות וואס איז דא בכל העולם כולו, בדוגמא פון מקדש ראשון און מקדש שני און מקדש שלישי, וואס דאס איז מקדש אדנ כוננו יד אחד בנין נצחי, וו ס על רך ז ויך יז אסתכל בורייתא, שפ יגלט זיך ס פ ין ור ין ין יו ר ין י ג'בו וו ס זיי זיינען מתקן כל בר בלתי ר וי, נהויבנ י פון י רבא בו ו י נם ר ויים, ון מ'מ כט פון זיי, ז ס'ז ל ווערן בנין מסוכה
¶14און בנין שלום מיט כל פירושים וואס ס'איז דא אין שלימות, ביז וואנענט ווי דאס שפיגלט זיך אויך אפ אין שלימות עצמו שבעולם, וואס דאס איז דאך די שלימות דורתו של הקב,"ה איז דאס מקדש ראשון ומקדש שני ומקדש שלישי, וואס די מקדש ראשון ומקדש שני ווערן אנגערופן בשם משכן משכן משכן העדות צוויי מאל משכן, ווי רש'י טייטשט דאס אפ, אז מ'האט געגעבן צוויי משכנו'ס, און דערנ ך, ן משכן איז ד ך, ז מ'קערט ים אום דערנ ך ג נצערהייט. ואדרבא, דורך דערויף וו ס ער איז געווען ברשותו של בעל הבי ושל העולם, במשך ריבוי זמן, ווערט ער משכן נ ך טייערער און נ ך העכער בכל הענינים פון שלימות שבדבר, עאכו כמה וכמה, ז זיי ווערן נתאחד, די ביידע משכנות, מיטן משכן השלישי, ווערט כמדובר, עם משכן דארף מען אומקערן גאנצערהייט, עאכו כמה וכמה אז ס'קען ניט זיין קיין היפך החיות, און דערנאך זאגט מען, אז מ'האט אלע דריי משכנות ביחד, אין דעם מקדש אדנ כוננו ידיך האט מען וועגן דערויף אנגעזאגט בעשירת הים, מ'האט דערביי אויך אנגעזאגט אין דעם זעלבן ציווי פון ואשו לי מקדש ושכנתי בתוכם איז כולל אין זיך לע בתי מקדשות, כמוזכר כמה פעמים, ווי אויך פ ר ט נדיק פון הלכות, אין רמב ם גופא פון הלכות בית הבחירה בתחילתה.
¶15ויהי רצון, כמדובר, אז מ'וועט זיך מסיים זיין עם ענין הצדקה, און דערנ ך וועט זיך יעדערער נ כמער מוסיף חיל זיין אין ליין לערנען שיעורים ברמב ם, וכמוזכר לעיל, צוז מען מיט ריבוי מישראל וו ס זיי לערנען מיטן שיעור פון ג'פרקים ליום, בדוגמא ווי די ג'בתי מקדשות, און ס איז אויך דערנ ך מסיים לפי ערך מידי שנה בשנה על דרך ווי תורת משה, וו ס אף על פי וו ס'איז דא כמה מנהגות, איז דאך דער מנהג וואס איז נקבע געווארן איז דאך מידי שנה בשנה און דערנאך מאכט מען א שמחה לגמרה של תורה, שמחת תורה, וואס על דרך זה אויך מאכט מען דאך אויך שמחות לגמרה של משנה תורה, וואס ווי ער זאגט אין דער הקדמה קומט דאס אלס א משנה צו תורת משה בן עמרם, קומט דערנאך דער משנה תורה פון משה בן מאמין הספרדי, כמוזכר כמה פעמים בארוכה.
¶16וואס אט ד ס איז אויך כמדובר, וו ס מ'איז ס מצרף אויך צו מ כן סיום און פ רבינדן ס אויך מיט ן ענין אין נגלה, כמוזכר לעיל, די ביידע ענינים פון כמר מיד לי און כטיפה מן הים, אין תחילת הרמב,"ם, און דערנ ך די ענינים וו ס אין סוף הרמב,"ם, וו ס ער ז ט ד רטן בנוגע צו בן נח, וו ס הי'לו ללמוד ולא למד, יז ס ביי ם ין שוגג ניט, וכמוזכר לעיל אויך בארוכה די נק ודו שבדבר, וו ס יש לצרף מכל זה דער צירוף פון סוף הרמב מ ון תחילת הרמב מ, ועוד והוא העיקר, אויף מצרף זיין ז ס'ז ל זיין בלי אשר ימצא ראש וסוף, במילא הויבט מען ן לערנען אין נייעם אופן, וויבאלד ער דארף האבן א נייעם ראש און א נייעם סוף, ביז וואנענט אז דאס ווערט שלא בערך פון דעם ראש וסוף שלפני זה, דערפאר וואס ס'דארף דאך זיין געדענקען כל התורה כולה, במילא על אחת כמה וכמה אז מ'האט געלערנט כמה פעמים, און מ'קען זיך ניט בויען א שלימות אין קדושה, אז דאס איז פארבונדן דוקא מיט היפך השלימות לפני זה, מוז מען דאך ז גן, ז ס יז דא י אפשריות פון שלימות, ואדרבא, דער עיקר השלימות יז, ז ס יז וכ ל חרי ווי מ ט יז לימות ין עם לימוד שלפני ז, וו ס ער לימוד שלפני ז יז מכריח, ז ס'מוז זיין וו כ ר חלה, ון ערנ ך רף זיין ן מ ך ון ערנ ך רף זיין ן סיום, ביז וו נענט, ז ס יז ך ויך נפק מינה, ביז אפילו ין דבר משנה, וו ס ס'קומט פריער ון וו ס ס'קומט ל חרי זה, משנה כמי ס ומשנה בתרייתא וכו כמדובר לעיל כמה פעמים. וואס ד ס איז אויך כמדובר, אז מ'פארבינדט דאס אויך מיט עשרים בחודש, די שלימות וואס ס'איז דא אין עשרים, די עשור אתרנו לך, כמדובר, ביום השבת שלפני זה, בפרט נ ך, אז מ'האט שוין איצטער אנגעציילט עשרים יום אין דעם חודש תובו,
¶17הגוף נהנה מן הגוף, וו ס ד ס איז ין זיין לשון גופא ליגט ער וו רט טבת כמדובר לי כמ פעמים, פ רבונ ן ויך מיט עצם היום הזה, ז ד ס יז ן ענין עצמי עשירי בחדשים, עשירי יהי'קודש. און עיקר ועוד העיקר-ארא ברענגען ס בנוגע לפועל, אנהויבנדיק אסתכל באורייתא אין הוספה בחיות חדש, אין לימוד התורה, עאכו כמה וכמה אין לימוד הרמב,"ם, דערנאך אויך בן גדול לימוד שמביא לידי מעשה אין עשיית המצוות בכלל און עשיית הצדקה במיוחד, און א זיכערע זאך, אז דאס היילט נאכמערער צו דער מעשה הכי גדול, וואס דאס איז די עשי'פון גאולה האמיתית והשלימה על ידי משיח צדקנו,
¶18לימוד התורה, תורה חדשה מאיתי תצא, ון מ'ה ט ס ין ן ופן פון עשור אתרנו לך ז מ'לערנט ס מיט תוספות בריבוי, און מ'לערנט ס ין ן ופן ווי שנת עיבור גיט כח אויף עם, ז ס'ז ל זיין בין ן ופן של מלאה,
¶19שמיד ידיך בפשטות, אז דער אויבערשטער איז משמיד און ער איז מוחל כל חובות כולם, און דארף דאס טאן ווי דער דין איז ביי תשמיד ידיך, אז דאס מוז זיין דוקא בסבר פנים יפות, עאכו כמה וכמה אז יורה לבבך ווען תשמיד ווען ס'ווערט נעמטער דער ענין פון תשמיד ידיך, כמוזכר כמה פעמים.
¶20לכל לראש אין מעשה בפועל, און אין מעשה בפועל בנוגע צו לימוד הרמב,"ם, באופן פון להשלימו מידי שנה בשנה לפי ערך, אדער על כל פנים פרק אחד ליום, אדער על כל פנים ספר המצוות, כמוזכר לעיל כמה פעמים, ועוד והוא העיקר, אז ס'זאל זיין א שלימות בא יעדער י ן בעבודתו, תיכף ומיד, ומתוך שמחה וטוב לבב, ובסבר פנים יפות, והקב ב רך ליין עוזרו, ז ד ס ז ל ים נקומען סך לייכטער נ ך ווי ער שטעלט זיך פ ר, און ער נוצט אויס די כחות גדולים וו ס יעדער איד גיט יעדער אידן, וו ס יעדער אויבערשטער גיט יעדער אידן, סיי האנשים סיי הנשים והטף, און דערנ ך ווערט ד ס אויך נמשך אין הוספה אין הבנה ואין חכמה בינה ודעת, אין הבנה והשגה אין תורה, במילא קומט אויך צו הבנה והשגה בכל עניני האדם, אפילו ווי עניניו הגשמיים וכו.' ועוד והוא העיקר, אז ס'קומט צו אין הבנה והשגה כסיום הרמב״ם, ומלא הארץ דיעה את הוי'כמים לים מכסים בפשטות, למטה מעשרה טפחים, נאך אין די לעצטע טעג, און נאכמערער אין די לעצטע רגעים פון גלות, תיכף ומיד ממש. און ס'ווערט דערנאך מתחילה דער התגלות באופן הכי נעלה, דער יסוד היסודות ועמוד החכמות, אז ער איז דער מאמצו ראשון און ער איז דער ממצו ראשון, ומאמיתת המצאו נמצאו כל הנמצאים.
¶21און ס'ווערט דערנאך אויך די הלכות יסודי התורה, און דערנאך די משנה תורה, אז מ'לערנט דאס צוזאמען מיטן רמב",ם און צוזאמען מיט משה רבינו, משנה תורה שלו, אין אלה הדברים אשר דיבר משה, און בא יעדער אידן, נשמות בגופים, ווערט דאס פון דאסניי אויפגעטאן די התקשרות מיט די התאחדות פון כל הנשמות כולם, עאכו כמה וכמה די נשמות וואס ער האט געלערנט זייער תורה, און לערנט איצטער זייער תורה, און דוקא נשמה בגוף וואס דעמאלט איז דער תכלית שלימות התורה, איז דאס דוקא ווען דאס איז א נשמה בגוף, וואס דוקא דעמאלט קען זיין דער פסק דין בתורה, המעשה הוא העיקר. כידוע דער סיפור בזה, אז מ'דארף האבן דוקא א נשמה בגוף וואס אט דעמאלט ווערט דער עילוי, אז דאס טוט זיך אפ במעשה בפועל, וואס דאס איז מגלה די מסקנא הכי אחרונה בתורתינו הקדושה, וואס זי איז תורת אמת, וביחד עם זה אויך תורת חיים, בעולם הזה הגשמי, נשמות בגופים, און א חיים ארוכים, ביז אין חיים נצחיים, וימי שנותינו בהם שבעים שנה, ווערט דערנאך אויך פון הי'וימיו מאה ועשרים שנה, און דערנאך אריכות ימים ושנים טובות ווי ס'איז געווען בא יעקב אבינו מאה שנה וארבעים שנה ושבע שנים, און נאך מערער וויפל ס'איז געווען בא אברהם אבינו, אז ס'איז געווען מאה שנה ושבעים שנה וחמש שנים, און נאך ביז אין די שלימות פון מאה ושמונים שנה, ווי ס'איז געווען בא יצחק אבינו, וואס דאס איז דאך די גאולה השלישית איז דאך פארבונדן מיט יצחק אבינו.
¶22און דערנאך קומט אויך נאך צו א ריבוי שנים, אויך בגשמיות כפשוטם, כמוזכר לעיל אז ס'קומט-צו נאך א שלימות אויף נאך א שלימות, וואס די שלימות'ן וואס קומען לאחרי זה זיינען בויט אויף די שלימות'ן שלפני זה, ואדרבא דורך זיי קומט נאך צו נאך א שלימות אין די שלימות הבאה לאחרי זה, און דאס איז נאכמערער מוסיף אין ריבוי שנים גשמיים, נשמות בגופים, אן קיין הפסק בינתיים, מערניט ווי דער הפסק על דרך פון שבע יפל צדיק וכם, אז דאס איז אן ענין בדוגמא פון דעם עמוד שבין לימוד אחד לשני, ז ד ס איז ביחד נשמה בגוף, און ער טייגט לץ העכער און העכער, ס'איז מערניט וו ס ער איז סוסר סברא וו ס ער ט געה ט פון פריער, ווערט ס גוף נגערופן נפל ממדריגתו פון זיין סברא וו ס ער ט אויפגעט ן ער ליין לפני זה, און דערנ ך טער געפונען העכערע סברא, במילא טער אויף דערויף ן קשיא, כמסופר, דער סיפור בנוגע צו בעשם טוב, וואס ווערן ווערט דאך אנגערופן בשם ישראל על שם דעם וואס ס'איז דא דער ניצוץ שלו, בדוגמא ווי דער ניצוץ פון משיח'ן בכל אחד ואחת מישראל, האנשים והנשים והטף, און ס'ווערט אין אן אופן אז ישראל הוא און ישראל חי און יעקב אבינו לא מתה, כמדובר ליל בארוכה, ביז אז ס'ווערט א המשך נשמות בגופים, כמדובר, וו ס מ'ד רף בויען ניין בנין בויט מען ד ס ין ער זעלבע נשמה ין דער זעלבער גוף, ס יז מערניט וו ס ער ומט ו דורך ערגרייכן ן עכערע הבנה והשגה ין חכמת התורה, במיל מוז ס געבויט ווערן ורך דער סתירה פון דער סבר ו שלפני ז ווערט ס ער ענין ז ס יז נפל מסבר ו, בער ס יז ניט נפילה מיתית, ס יז מערניט ווי
¶23דוגמת העבמונד שבין גן עדן לחבירו, וו ס ער עמוד גייט מי מטה למעלה, ע ל דז ויך בנוגע ווי מ'זעט ס ויך בפשטו, ז די עלי'מ סברא לסברא יז ניט ן ענין של נפילה, פילו ניט לפי שעה, נ ר אויך לפי שעה, ד ס וו ס ער קומט צו נייע סברא, יז ס דורך דעם וו ס ער ב קומט עכערע הבנה והסברה אין די סברא וואס ער האט געהאט לפני זה, דערפאר קומט ער אויך צו צו א נייעם שכל, צו א נייע סברא, ביז צו א נייעם עולם, אין עניני השכל, ביז ער קומט אויך צו צו א נייעם עולם, עולם חדש וראו, על דרך ווי מ'זאגט בנוגע צו נח נח, וואס כל הצדיקים ווערן דאך אזוי אנגערופן, בפרט נאך נח נח בית פעמים, בעלמא דין ובעלמא דעתו, אויך כולל דער ענין פון דער עולם קודם הגאולה, און דער עולם בשעת הגאולה ולאחר הגאולה ווערט א נייער נייכות, דער נייכות פון דער גאולה האמיתית והשלימה.
¶24אופן ניט חס ושלום דורך פארגעסן עפעס פון פריער, נאר אדרבא ס'זאל צוקומען נאכמער שכירה און נאכמער הבנה והשגה אין דעם רמבם וואס מ'האט מסיים געווען ערשט א, און מ'הויבט גלייך אן דער ממשך שלאחרי זה. ועוד והוא העיקר, אז מ'פארענדיקט גלייך דעם גלות, און מ'הויבט גלייך אן די גאולה האמיתית והשלימה, אן קיין הפסק בינתיים, על אחת כמה וכמה ניט קיין נפילה ח ושלום בינתיים, נאר אדרבא אן עלי' מחיל אל חיל, ביז ילכו מחיל אל חיל יראה אלא אלקים בציון, והוא יכוננעו עליון.