transcript · Yiddish
Text
Machine text not yet checked by a person - do not quote it as the Rebbe's words.
¶1לעבן אין דעם צימור, ס'קען זיך ניט פארזעצער ווערן אים?
¶2אז ס'קען זיך ניט פארזעצער ווערן אים? אז ס'קען זיך ניט פארזעצער ווערן אים? אז ס'קעט זיך אין אידן טרעפן זיך, דארף זיך איינציקן?
¶3און ווי ער האט קיין
¶4טובה ניט וועסט וועגן יזונטע זאגן, און אין א איינע חיבויים, און דערנאך וועלן דערצו וועלן איז די שבעה רבי'ס, און כמדובר, כמדובר, כמדובר,
¶5כמ� עשר שנים, און קיין
¶6וויינענט, וועט מען מאכן קיין דיש א וואבה? איך ווייס ניט.
¶7און ווי ס'איז נאך אזא מ'האט געפיט, ס'איז דאך אזא וועלט מען זיך וויינען, אז מען האט מען געפינט זיך געפינט זיך אז
¶8ס'איז געווען ”יא דין, יא” דין? טאמא פרטים.
¶9איז שוין געראט ניט, געראט מען גערעדט אין דעם?
¶10איז פארנין אלפנים האט מען אים גערעדט אין דעם?
¶11איז די לעצטע... איז די לעצטע...
¶12איז דע קיין שלאפניט.
¶13איז גאר געווען פאלישט פלא, אבער דער וואלט זיך ניט געהאט ניט פון קיין סוגות, איז דאך א זאך דאס איז די אלטע וואס מ'וועט גלייך זיין אויף זיי, וואס במיליע צו זיין מזירות וועט שוין קיין יער-כי ניט...
¶14און דארף מען זיין געטייען זיין, און נאר ס'דארף זיין פון זיין גווען אויף דער שבט,
¶15ווי ער זאגט, א גווען פון בורץ, ווי דער טענה איז געווען ס'א א
¶16גוי איז א וועלדער? ניט קיין זקיע, ניט די חובר קומען אין דעם אידן, וואס דאס איז געדארט...
¶17ער האט געקומען א דין אן אריבער בפשטות,
¶18ווי ס'איז געקומען אין דעם אריבער בפשטות, ווי ס'איז געקומט דאס אריבער בפשטות, און ווי ס'איז דאך דערפאר ווי ס'איז געקומען די התוועדות חמשה עשר בשבט תשמ אין אריבער בפשטות,
¶19און ווי ס'איז געקומען די תשמ א זיך דאך פון זוכן דער ענין, בפרט אז מ'האט געפינט פאסט געפינט דער טשעה טאג?
¶20וועסט, און דער געפינט פארשטייט דאס פארם, אז א גויים איז די מציא ששים, איז ער האט קיין ששים ניט ניט, איינער מיט ס'האט פארדינט.
¶21ס'איז צו אבער דער טשעה זוכה ט דאס פארדינט, און ווארי' זאל זוכן דער ענין, און וועט זוכן זוכן דער ענין, און וועט זוכן דער ענין, און וועט זוכן דער ס'איז
¶22געווען פון ווארום ישירות איך האב געדרוקט א קומט וואס ס'איז געווען א אבי הסירה, ס'איז במוחל ושווי נאך מסירה, אנגעמאלט זיין א יא, ווארום זיי איז געווען געפען מסירה,
¶23ס'איז געזאגט איינגערעדטער מסירה, און ס'איז געזאגט אז מ'האט געזאגט אז מ'האט געזאגט דער פארשטעלענגער, און דער חסידר בנגלין, דארף מען זיך מאכן ס'וואס אויף אים.
¶24וואס איז דא פאר א שייכות צו אים אפילו געזאגן לייטער און די קינדע, אז מ'זאל ער פראגן אימשה ובלזיל, מצד טובה האט ער געהאט ניטא?
¶25פארקעט, אזוי האט ער זיך געהאטן בקירוב אפילו ניט כח ניט ניט, ער האט זיך געהאט נאר ניט אז ווארמעט זיינען כחרים בגבו, אבער בטופה מ'וועט חווין געהאט א פשטה, און וועט חווין געהאט א פרשטה און וועט חווין געהאט א פרשטה און ווע זאגט מען, ווי
¶26ער געדאמט זיך מסתמא וועט מען מסתמא וועט מען מסתמא וועט מען מסתמא וועט מען מסתמא וועט מען מסתמא וועט מען מסתמא וועט מען מסתמא וועט מען מסתמא וועט מען מסתמא וועט מען מסתמא ווען מסתמא וועט מען מסתמא וועט מען מסתמא וועט מען מסתמא ווען מסתמא וועט מען מסתמא וועט מען מסתמא וועט מען מסתמא וועט מען מסתמא
¶27ווערן מסתמא ווערן מסתמא ווערן מסתמא ווערן מסתמא ו אזוי א מאמוטה שעה הר טובה.
¶28צי דיער עבודה ומצער פון יום למון הנראה, מ'רוביט אן א ממיע פון קלארין דינגט.
¶29ס'פארא מיינען זיך, און מבדיל מה פון זייער זיך, און מבדיל מה פון זייער זיך, און מבדיל מה פון זייער זיך, ווי ער דאך נאר
¶30נאר נאר נאר א שאלה, אז ער וועט דאס פרעגן צו מיט.
¶31אז אין במודשי, בשעת משה דער טבעו תורה און דערנאך אין דער שרה עצה תוועדות און בשעת ער איז געזאגט דעם ערשטן מקבל יהושע, האט מען געזאגט צוויי זאכן, וואלט זיין כתוב בספר, וואלט מען געזאגט נוסף אויף זיין כתוב בספר, ווי סיום בזמי יהושע,
¶32אז געהאט ספרים איז דאך דאס ”כתוב בספר, כתוב” בספר, דערנאך איז געווארן מ'רעדט פון אחמת וואס די סימדי אזינע, און אין פסוק דאס מאה נאך וועטן אייער, שטעלן קיום אידן, ס'זאל דערצו דארפן די ישועה...
¶33זאגט דער זאך שוין רמנים... ס'זאגט דער זאך ווי יכלו חבוה, און וואס איז דאך דאס איז דאך דארפן בארצן וואס איז דארפן בארצן וועגן די רבנות און בארצן איז געדולה די ישועה, און די הייסט, דאך דארף מען שוין בויען דארף די ישועה?
¶34ס'זעט גלייך אזוי פריער, און מ'טארף שוין גלייך, ו פארוואס זאלט אים ניט נאכן קיין נושיעה פאר וואכן אים ניט געווען, ס'איז ניט קיינער ניט געווארן, ס'איז געפינט געווען,
¶35ס'איז געהאבן זיי געגעבן זיי געבן זיך, ווי ס'איז דאך אמאל אז ער זאגט ארום פון אסתרן אז ער איז געווען געהאבן פון פון אדם וואס איז גערעבט זיך איצטער אין מאנסי, איז דארט וועט דאס זיין א ענין פון א סבת גבול צי איז דאס כאנפיין, א האט ער געמאכטן צו?
¶36ניין, כ' נעמט צי ווי ער געפינט מאכן א שיעור פאר גדולה?
¶37און ווי ער האט געזאגט דערפאר, דארף מען דאס געבן דער ביתקן טעול קענען ס'איז שמין דין גלייבן, אהבת שמעון ס'איז שמין דין גלייבן, אהבת שמעון ס'איז שמין דין גלייבן, און ס'איז שמין דין גלייבן, ס'איז שמין דין גלייבן, ס'איז שמין דין גלייבן, און ס'דארף מען האבן, דא?
¶38וואס דעמאלט איז דא? וואס דעמאלט איז דא?
¶39וואס דעמאלט איז דא? וואס דעמאלט איז דא?
¶40וואס דעמאלט איז דא? אידן, וואס דעמאלט זיין דארף מען דארף מען געבן א שייכות פייער?
¶41און ווי ס'איז דאך דא? און ווי ס'איז דא?
¶42און ווי ס'איז דא?
¶43און ווי ס'איז דאך רעדן מיט זיי רעדן אין תורה, ניט ווי ער איז דא?
¶44און ווי ס'איז דא? היינציק געווארן ווי ישיבה ס'איז געווארן, איז דער פון געווארן קאסטרין איז דאך געווינען קאסטרין, דער מוטער איז דאך געווינען קאסטרין, ווי מ'האט
¶45געווינען קאסטרין געווארן, קאסטרין זאגט ער אין בחור מביאת שדיק דוד משיח, ס'איז פארוואס געהויבן זיין שבעה, און ביז זיי ניט געווארן, און מ'איז געווען קאסטרין געווארן, קאסטרין זאגט
¶46ער א סור וזר איז דאך פארבונדן. דאס איז דאך דאס נכן נאך א טעם און ווי דער וועט מאכן א שיעור?
¶47און ווי איז דאך א טעם אויף דעם ארשיר?
¶48און ווי איז דא רעדן מיט א טעם אויף דעם ארשיר? און ווי איז דא רעדן, אז ס'האט געזאגט אז מ'האט מוסק דעם ארשיר?
¶49און ווי ער זאגט אז מ'האט געזאגט אז מ'האט געזאגט אז מ'האט געזאגט אז מ'האט געזאגט אז מ'האט געזאגט אז מ'
¶50איז דאס ווי ער דארף זיך האבן די אויף געבינדט דעם אפצייט, ארוין מיט דעם געת און ווי משהו 'בן ארו' אבער און אין שמעון דריי דא איז ניט ווי צו זאגן מיט נחמה האפן, קען קען דאך ניט ווי אויף נחמה האבן, דאס האט יוחאי ער פון מוחאי ניט, און דערמאנטער ניט וועט פון מוחאי ניט, און דערפאר וואס האט זיי דאך געווארט.
¶51איך האבן קיין דעם אויסלאזן צו טאן? איך האבן די אפנישע אז וועסט מען געדארפט די רבאות'ן געבן אידן?
¶52איז דא איז דא א הויז נאך ניט, אין דעם אמת'ן איז דאס האט מען געדארפט, א הויז דא?
¶53זאלן ניט. ומי פסל, דאס האט מען שוין אויבער ניט וויסן ניט, אז אויף וואס קבלות וויסט מען געדארפטן?
¶54און אויף דער קבלות איז דאך געגעווען אן אלטן, אן אלטן פון דער רבורה, און ניט געגעווען אלטן פון דער רבורה וועט מען געבן דער רב� וואס איז איינער פון די טעמים פארוואס איז ער ניט דאך וועגן וועגן ישיבה, וועגן ער איז גאריבער פאר די ישיבה כימיסטער, אריינגעגאנגען פון הקב צו יעקב צווישן זיי איז מען אריין אין הי' דרים און די עושה,
¶55ביז בפועל, און דאך וועט דאך קיין מוניני קיין א אין די כפי פשוט די ידרים, אבער ס'קומען צוגיין בחורים און מאדן א טוטו אין יעקב, און מ'נעמט זיי אריין, און דערנאך גייט דורך אויף פאר-זאכן, גייען זיי אריין און מ'וועט זיין קיין שם אריינער.
¶56און דאס איז א זאך וואס אוהג וועט דאס ניט אפשטעלן, איז דאס איז א זאך וואס מ'וועט זיין אפשטעלן ניט אפשטעלן.
¶57און דאס איז פאר געהייס, דאך ווי מ'דארף מאכט די אים תלמוזים ס'איז דא בביאור, און אז מ'זאגט אזוי ווי אזוי, און מ'זאגט אז במילא, ס'זאגט אז מען דאך ווי יא יא יא יא עשר, דארף מען דארף מען דאס וועלן נאר?
¶58אויף דערפון איז דא אזעלכע וואס זיינען מער צו פארשבירטים פארויבן ניט זיך, און זיי זיינען דערצו מער צוגעפאסט אויף אזעלכע ווי ערב סביעסקי, בנוגע נאך דערצו וואס זיין על דעם ולכנתו של תורה באוויינער האט ער אן אנדער ברירה?
¶59משאטה וואס ס'וועט גיין דארטן אבן רחשי א קומט ערשט אין רחשי.
¶60און ווי ס'איז אים ניטא, און ס'איז דא אים אזוי ס'איז דא און ווי מ'זאל בולדן, דער אויבערשטער טיט דאס, איז דארף דאך אבער דערגעך א תנא פסידה, אז דערפאר זאגן איך, אז כאיפה וועט גיין זוכן בכל יא דארף מען דאך האבן א מפלטרי הוי גומר קדוקסא לפי ם קא מידי'ן אבער אז א רזינות,
¶61א רזינות, א איז וואס וועט זיין זיי דא?
¶62הייסט זי גלייך. איך וועגן ווי איך וויל זיין 'מקום אחריו' ווייס ניט, וועט מען מחריב זיין, ווארום אז א יז איז דא איז וועט מען דארט זיין, אז ס'איז גלייך דא, און טאמע ס'איז א זאך וואס פארבונדן קיין יוצאי' שפיל געלט ווי ער איז דאך ניט אז דאס איז פארבונדן קיין יוצאי געלט ניט, לימוד בסיור וועט מערנען בא זיי און זיי קענען ניט זיך, ס'איז בנקול נסתם.
¶63וואס דען איז דאך א שערה ווי ניט געווען טאמער דארף מען האבן א חזקה פון הקודם, פאר דעם מבאת וכו' איז אין זיי דאך ניט אפילו זיין א מנימין.
¶64און בשעת ס'איז דא איין דוגמא חיי, אז מ'קען לעבן תורה, מערניט ווי א קעיל יענט, ס'איז גאר פאליטיקער על אחת כמה וכמה הנה ותה מפריותו איז נמנו יהודא כהי יעצב וכמה,
¶65וועט איז דעמאלט האבן נאך אזוי ניט טוט ווי וועט דאס מאכן פון ספר און וועט מען אויף אים געקען גלויבן פון דעם ארץ אין חוטרי ארץ'ן, און ווי דאס איז מיינט כוונות, און ווי כאלט אידן אויף די וואס זיינען חוץ לארץ אז זיי זאלן וויינען אין חוץ לאשר און וועט זיין ליבן דא, שלא אזוי ניט ארץ פארן לויט צדקה,
¶66און מ'האט קיין געטענה, היתכן, כא מיצעו לי, אדער הרמב"ן וכו,' ער דער חטא איז דאך אויך אויך געהאט די ברירה פארן אויף א דא איז דא אז די בריאה וואס וועט מען דארט א צבאר,
¶67און מה פשוט איז געווארט אז ער וועט מען דארן דא, און כ' האט געוואלט אז ער וועט פארן מען דארף כמה דולענהייט, און דער פעם הפשוט'יש, און וועט מען אים א סתם פאר דארף נאך פארשטן, כעם הפשוט איז געווען, אז דער סודו איז, אז ליעזור סוד מאמיתא.
¶68און אט דאס איז דאס איז, בטראב לך א איד וואס איז גייר זיין פון פירטי רבנים, און און אין קפיצה איז דער זעלבער מדינה ניט אין מדינה קיין ענין בא אינדערמאן אדער באהבחור ער זאל דארפן צופרניט אין שטאט דערבאר, אין א שלעפל דערבאר, ס'איז אפילו אז מ'דארף אים ניטא האלבן שער, נאר אנגעהאלן שוין.
¶69און פארוואס איז דאס אן עינוש?
¶70א זמן גרמא ווי געזאגט פריער, דאס איז הולך ומתפשט.
¶71בשעת מ'האט געזאגט א היינטיקע צייט איז בשעת מ'פלעפט אויף א באר האט מען פרי דרייעות, אדער מ'גייט פארבינען עלי' אדער מ'גייט פארקערט ניט, ער טעט זיך פאר צוריק אראפן, און ס'זעט זיך א דריטער דרייעות, מ'קען בלייבן שטיין נאך ניט.
¶72בשעת מ'גלעטעט אויף א באלד האט ער געזאט מען געקע די דיטע דרייעות.
¶73דאס הייסט ווי דרייעות, אדער די מוזט קלעטען, ס'דארפסט ווערן עכט אויב די קלעטעסט ניט, איז דער דם וועלי' שלעפ ווארף
¶74מען ווארפן ווארפן אז ס'זאל זיין עלתה ויבן דבוקא מצויים, ס'איז דאך רכענינו מ חושך העולם און ס'איז א שווערט ס'ווארפן פארשטאנדיק, און קארנוג, ניטאמער ס'איז פארבליבן עפעס מיט שצאות און חליצה דאך דא, איז דערפון איז זיכער קומניהו ניטא.
¶75און ווי ס'האט דאך אויבן דאך, צי ווי דערנאך אליין האט מען געווען כבידער קערן זיך ניטא, מ'שלאבט נאך או דערנאך איז אין דערויף וועט מען געבן דערפאר פסקים וואס איז ניטא, און דא דארף ער ניט זוכן, איז דאס איז דער וויל פון אדם,
¶76אז מ'וועט לערנען תורה? למען, וישן ויראה את הוי,"' וואס דארף מען האבן כל הבשר בדר, אדער דאס איז כמשלבו דער טיילט, ויראה את הוי וועט זיין כל הגעלמא פארווארן מקינות אשר און ניט משן כדארפסקי דארף ניט גיין, און דערמאנט זאגט משן ניט כדי צו מוואטער דאך די ווישן א חבילות, און אויפן סיי דארפן, ברייטארפן איז ניט געווען איינגלאך,
¶77אז איך רעד שוין ניט אפגערן פון האטרו, איך וועט זיך למטה דאך א לאנגעווען צייט, פארוואס איז ניט געווען קיין האסרון נאר בארויש, און מ'האט געזוכט אין גופט טעמים און פשט' לאך און אזוי איז דער פאר, און וועט מען געזוכט אין די טענה און פשט' לאך און אזוי וועט מען זוכן
¶78ס'איז געווען א חנצער קומט זיך אפ אין ירושלים, ווי ס'איז דאך דער...
¶79מ'איז אבער קיין רחות חיים, און כ' מאלט דאס האט ניט וועמען אמאל אויף זיין.
¶80אבער אחות, מ'איז געדוינט זיי פשט, אז ס'איז דער טוטע געווען ניט דער טוטער געווען אין מארגן, דא דארף זיין נפס א דין אין און אויפן וועג, אביו אין תעליתא דא אין לאנדן, אז די הקשירות איז געווען די אבער נשיא וועלן נאכן
¶81לעת פון מארג, אז זיי האבן שוין מה ההכים אנהויבן געווען, אז במלח איז ווי געווען במלח איז במלח איז בן דבל הדור צו אין לוי אהם, וואס ווארום איז נאך מיט די פינטה, ווי אזוי א סך פוסקים וואס פארשטאמען זיי צווייטן בזמן שוין תמידה שעה קיים, אבער ס'דארף ניט דיין די דבל הדור ס'דארף ניט דיין דער גלוי פון דער שטערלע,
¶82ס'דארף מען די אנהויבן טיין.
¶83און מ'איז אבער דערויף איז דאך אלץ גערעדט געווארן ווי ס'איז געווען האטשי' בן בית המקדש, און איז אן אזא שוין בית המקדש האטשי' בן חוץ מרוץ, איז אפילו אז ס'וועט פערן דער תנאי פון מלך און אים הגדול איז דאס אינו ניט געפינט זיך די קדמה קומעית איז נאך כמה גייעל.
¶84און ווי ער האט געווארן דא מאכן געדרוקט די גנאה וזרומין, וואס דערפאר זאגט מען, אז ס'האט ניט געווען ק בשטראפניך, דער אלטער ברענגט אויף דעם שולחן ערוך אויך, אז לאחרי מתעמידות האט מען דא דין רעדט געווען, דער קרבן דאס ניט בארגן, איז דא למטה, איז דא למטה, איז דא למטה, איז דא למטה, איז דא למטה, אט די זעציקע וועגן אין גורשלים,
¶85און נאכמער אז דער וועגן איז דא למטה, אבער אלץ איז ניט וועגן און די סולחה סור בנוגמא,
¶86און וועגן איז דעמאלט, וועגן אים דאס איז גליימא איז אזוי רבנן?
¶87אזוי שטייט מען א בר בנב אז דאס איז די וסקישוע, אבער ס'האט קיין מארט ניטא אין לידוע בכל המועג, בשעת הכר איז דוקא בכל המועג, און דער מאכן דאס נאכן יום תורה נאכן יום תורה נאכן יום תורה ניט און ס'איז דאך ”מן הקצה אלא קצה”.
¶88כדעם שטייט, און ווי מ'וועט מאכן פאר מעיין, האט מען געמאנט אז די אים איז אים ס'איז פאר ניטא?
¶89ס'איז מען דא אויבערשטן? א גימת'ן חוץ ניטא אז ס'איז מען דא אויבערשטן, אז די שבעה איז בשבעה און וואס איז דארטן ווי אז דער שבעה איז כיפר, ווי אז דער זיך אז ראי איז מעכן זיי אז יפרים גלות איז די דת מחמת עליון?
¶90כי איז מער, אז אופן מאכט מען, וועלן דוקא אין דיין וואס ס'איז...
¶91אז מ'וועט נאכטן חוץ לארון דארף מען טאן קיין געשר...
¶92איי, און דעמאלט איז דאך אז מ'זאל דאס האלטן, אז דאס איז דאס, אז מ'וועט דארף זיך דארף מען נאך איינט, וואס דאס איז ניט קומען ארום.
¶93איז דערפאר האט מען דאס געמאכט נאך סוכות, און ווי ער האט געמאכט נאך סוכות און איז דעמאכט ווי ער דארף מען דוקא זאגט מען זיך למירה,
¶94און דאס איז נוגע צו אכילה בפסח, און אין סופן זאגט מען זיך למירה, און אסתר איז דאך נאך קיין אותהילן, זוכן אנשי מדישא וחייב און צוזאמען זיי פאראהאטן.
¶95און דערנאך, פארוואס האט דאס ניט געפארגט?
¶96דאס איז ניט נאר א זאך וואס דאס איז נוגע פאר די מענטשן, און דער ענין וואס דארף זיך צוזאמענקלייגן מענטשן איז דאך אזוי פועל זיין בביר און דארט זעט מען בפועל, ניט איז דאך וואס מ'דארף טראכטן, ס'וועט יא מצליח ווערן ניט מצליח ווערן.
¶97אין בשעת הרב זאגט א דרשע אין בשולה, זאגט מען דאך א דרשע אין בשולה, און ס'ווערט ניט זיין ווי ניט ווערט ער שבט ה' תשמר בנוגע צו, אז מעשה שיישן צבי ישראל און ווי די דרכות זיינען, און ס'איז געווארן א ”מנהג ישראל” און א ”מנהג ישראל” רסי ס'קן, ווי ניט ווען יתרון משה בטיל
¶98בשעת דא איז דאך ניט די תוארה שבדבר רעדט מען בפועל, בפועל, ובפועל, ובפועל, ווארא ראי' בשעת מ'מאכט פאר מה הצפי, אין חדשער רואות, אדער דער שמין עצרת, וואס דערפאר יזקער צי נאך יזקער, רעדט מען 'בפועל ממש' אז דערמאלט איז נאך א סף פינקס ריע, און דארף קומט אים צום דער עצה ראיה פון אמעריקער, און אמעריקער די לידן, צאן דרשיות און יזקער ווא�
¶99איז דאך אזוי וואס מ'וונדערט. וואס דער ענין גייט מען ניט אין דעם, דארף מען דארפן, דארף מען פארזאגן, ס'איז ווי אידן שטעלט זיך אויף די ענטפערן אמענע וואס איז די אקטיוועין ווי ס'טערט נתמא, אז דאס וועלט דא אין, ווי גראזט ארויף די גאנציק, איז אויף קיין מדות וועגן מדות וועגן מדות וועגן מדות וועגן דאס וועט וועגן דורך די אבער בשעת א איד קומט צוגיין צ
¶100און אויב ער וויל פארגעסן דעם אנטערן דעם טאקע.
¶101ס'איז דא קענטער? ווי ס'איז געווען, און ווי ס'איז דא כסין קיין זיך ניט, און ווי מ'האט געקומען נאך געקומען נאך געקומען נאך געקומען נאך געקומען נאך געקומען נאך געבן יעלבן, און רובות ארבע האט נאך געזאגן אז ס'איז מען יעלבן, און ווי ס'איז נאך געקומען נאך ווי דברי זיי קומען, דאס איז ווי
¶102פון שמשלו דעם און איז ער געזיין שיחו דעם תפילין, איז ער געזיין אן אבעט...
¶103וואס דאס איז געמיין קיין אין באתרים, ס'וועט טרעפן א גיפה געווען ר'ן סתם, אבער דאס איז אויך ניט.
¶104און ווי אויף דיעות ווי כותנים האבן געפינען דאס אבער ס'איז געטיינט קיין גאפן.
¶105מ'דארף זיין קיין גמיט קיין סעלבן גמיט, מ'דארף זיין מצוות מעשיות, משל בבנשים וואס האט געזאגן א מנין נשק איז ניט ער כפי כולו, ס'איז מען ניט אויף וואו ער טאן דערפאר, און מ'איז געמאנען ניט אין אזוי.
¶106און ווי דערפאר איז ממונט ווי, דארף ער ניט גענומען, און ווי דו בארגינט, ווי ער פארשטאנדיק אז די מאמען האט ער געטאן, ניט על פי בזורי אז מ'איז אבער סנא ווי איז ניט וואס איז ניט אהבה, וואס אין אראפ איז זיי נעמט געזאגט קיין ממילא, נאר אז ס'האט געזאגט א אז מ'טוט ניט קיין צוטה זאכן ניט.
¶107און אבער איינע פון אף די וביינקים האט ער ניט נאר ניט נאר ניט.
¶108און ווי ס'איז דא אין חדש שיעורות, וואס בגילות פוסקים, איבער ס'איז מען ניט געבאנט אז מ'וועט טאן פון ימידי עשרה, פון די גארפע פון ימידי צו עשרה זאגן, און ס'איז מען געבאנט א חינוך צו דעמדער, און ס'איז מען געבאנט א חינוך ניט צו טאן, און די געבאנט ווי די מלא מוסיף מעשה זאלן קומען יחודשן הויף.
¶109וואס דאס איז געמיינט קיים ווי מ'דארף זיין.
¶110און ווי מ'דארף זיין, וואס אריבא טאן דאס? וואס מ'האט זיך ניט?
¶111דערפער געפינט קיין דער אויף דערפער איז דאך...
¶112כמה אינגע, כמה אינגע, כמה אינגע, און ווי דערפער גערענט?
¶113איז דערפער גערענט?
¶114און דערפער איז דא אינגעהויבן צו טאן.
¶115וואס איז בעצם עליהם? איז דער פאר ניט יצר, אז דא דא דאוונען מאותו חב"ד דאס איז מאכל פטאן דער אגוואלד, ווי ס'שטייט אין נשיאתי חב"ד,
¶116אבער בכל אופן איז דאס, און איך האב געזאגט פריער, דאס איז ניט קיין ענטשער אז דערפאר טארף מען ניט צו ניט ביז דער ענין, און פארוואס איז ווען דער ענין איז דערפאר ווי דער חוזר, די המדה ידיעות פון ארץ ישראל איז דארט דער הולך ומתפשט, הולך ומתפ
¶117און אין ענט ניט באווייזן קיין דונו חיי אז מ'קעט זאגן א שיעור פון בבא וקמא, ס'איז א שיעור אחישי משפט, און מ'זאל קיין זאך מיט דערמאנען פון פאליטיקער וועט סוף-כסבת וועט דאס צוקלענען.
¶118אז מ'וועט ניט קען דאס וועט מען ווירן, ניט קען די לירה ניט וועט מען, און דערנאך וועט דער כתוב דא איז בקמן בסופו איז דאך ניט קיין סתירה צו סין בזין יהושע און סין בזין יהושע ניט קיין ס
¶119משאט דאס וועט קומען פון איינער וואס וועט זיין א מתחיל באות הענין, ווייס איך ניט די ויקלטייט, דערמיט וועט מען געזיינטער וועט זיך צופאסן, ס'וועט תעמידין און ס'וועט משיח, און ס'וועט מסביר זיין אזא וואס האט מען שוין געפרואווט, דער טאקע קשה עתיקא וחשיתא,
¶120אבער אף על פי כן? בשעת ס'איז ווארן א געזענטער וועט דער רבי'ן נאך ניט אינצענען, אז ער וועט זיך ניט יעד אבער בכל אויבן דאס איז א זאך וואס איז אין זוך איינצן ניט איינצן, א סג וואס זיי האבן אנגעהויבן טאן, און שנת הקול דארף דאך פארשטאנדיק וועלט אויך איז ניט נאר ביי צווישן איינצן און דערויף ווי זיי מעשיקן,
¶121און זאגט מען, ווי אזוי ווי קען דארטן גלייך מאן עומד ווי כפלייך, אויף אים איז זיי ניטא קיין און ווי אזוי איז ווי וואס איז ווי מ'וועט זעבן א משפיים אז דאס איז זאגט מען וועניט, זאל מען דעם ערשטן שיעורים אנסעריזיען זיך?
¶122און ס'דארפסטו נעמטען בלייף על אתיו, ווייל ווייסן דאס האט מיישר זיין, נאר ס'איז נאך צוגעטיילט צי נוגע זיין אז ס'זאל קומען צוגיין, און ווען זאגט מען מאכן דאס פון א טאג.
¶123א פרזין, אז ס'איז פרזין, אז ס'וועט מען פארשטיין, און ס'וועט מען פארשטיין, און דערנאך איז אויב וועט מען דעכוועט צושטעלן א האט ער געווען סופר.
¶124פארוואס טועט דאס ניט? איז מען דאך מתחלבים אויף מאכן א טומה פון הכל.
¶125האט מען שוין ווי דער תעניא וואס איז דאס ניט חדש אתו מן הטוב?
¶126אויף יעדער זאך האט מען דאך א ראי' פון מביני דשמי, ביי האבן סוגר אין דעם אריני דשמי' לכל הדיעות, און האט מען געזאגט אז חדש אתו מן הטוב?
¶127טאניח אז ס'איז ניט חדש דאס איז א משנה מיט א ברייתא אין תמידי ישראל, און די איקער איז, וואס דער חינוך שפעסט וועט זאגן, אז דער מגן בושה נאך אויף בושן זיין פארזאך, טו יא צו טו יא צו טו ליד איז ער צו וועט די קצרת איז, אז דער לאמין נאכין, אז מ'כאלאבט צוזאמען מידן, א משה נשים נשים וקה און מ'רעדט ניט ווי ער איז אין אים דא לידי שטערט רב דארף ערשטן אז זיי האבן, בליום דארף ערשטער,
¶128בליום דארף ערשטער, בליום דארף ערשטער גלייך מאכן חבילות אין די בוסטות.
¶129און ווי ער איז געווען גלייך מאכן חבילות אין דער בוסטות.
¶130און ווי ער וועט מען מאכן דאס? חבונות, אז מ'וועט זיך פארטאן ניטא.
¶131איך מארגן, אז די סך וואס ס'איז דאך ממתר...
¶132און דערמאלט פון רבי'ן, און דערמאלט פון רבי'ן, וואס פון זיין דער ווידער פון דער שטער איז איצטער פון פוסק טייט, כאנגעפיין אף ישיבה, אז מ'איז געוואלט אז ווי איז ער דאס חיים, ער נעמט אריין אים משעת, ער דאך ניט פון ווי ס'וועט בפועל זיין.
¶133און מה ניט משעת, ווי ס'איז פאר סוגע קדשע, ער זאגט וואס נאר, האט ער געבעטן אז ער וועט דאס אים פארבינדן במילא צו א רבי מיט אפילו.
¶134א יגאלט מה וועט דאס איין בפשטות, אבער ניט אין די אלטע פריער, אז ס'וועט ווען רוגן עליין ווי מ'וועט ניט קומט טאן, און מ'זאל דאס הארץ ניט צוזיין במיל ס'איז דערמאל דאך רבי מדינא שרייבט, אז דער כתר נביאות, וואס מ'האט געהייסן דארט פארבינדן דאס מיט פאר מיני גשמי,
¶135נאך מיט א הימטער, איז דאס כדי פארבינדן דאס מיט גשמיות, איז דאס זיכערע זאך יטשעק ווי אראפקומען אין תורה, און דערפאר איז דין ניט ווארט מען וועט מען די גמיכות דורכגינגען, ווי ער וועט מען דאך אויבערגעגען אויף די ליטער זייטן פייט דעמאלט פארדינגט דאס ניט ווי.
¶136ס'איז ניט ווי ערבנן, איז ניט וואס איז פארבינדט דאס ווי.
¶137ס'איז ניט ווי. און ווי. ס'איז ניט ווי.
¶138און ווי ס'איז דא נעמאן ין כתר?
¶139דו חזן וואס איז אין תופן אידן וואס דו חזן, אז דאס איז דאך דא געהיינע, און מ'האט דאך ניט פארדינגען, און מ'האט דאס ניט פארדינגען, ווי ער וועט זיין רבה המזבח, אז און דאס איז וואר דער רביער, און דער וואס איז דאך דא דקן איז מען דאך דאס אינסטאן.
¶140”ולבדון רבינו דין” די גשמיות, ווען מען איז דאך נאך מישן לאחרי ווי שוין אים הרמעשה, איז דא ניטא גמרא אז זיי זיינען נאך פארן אים הרמעשה איז רמדון, אז זיי זיינען ניט נאר אויף א בשעת מישן די מעשה גוירט דאס אויף זיך אין די גשמיות, און זיינען דוקא גשמיות איז די גבלה פון רומז, אז זיינען זיי זאלן מ�
¶141בפשטאנדערפון דערמאנען זיי עסן אין כיפור און איז שיעור ווי נפסק, עסן ער וכיפור איז פרישער ווי פסק וגיבור איז דא דא דעמאנט.
¶142און ווען ער האט דאס געזאגט? און וואס דאס זאל זאגן דארן דערפון, אז עסן ער וכיפור, אז עסן ער וכיפור, ווי נפסק ומסיר ושומען איז שיעור וואס י' שמען פארשטאנדיק די זימני.
¶143וואס איז דאך אויבער די מותר דער פסק, ער האט דאך און וועסטו צו שמים איז דא גופא איז חסן עליו אין חסן בפועל,
¶144פאר מלא ילד, און פאר מסתמא ווי כהיכא בטשיא ווי ס'איז אין סיבה את סיבה, וואס דאס גיט א פון ווי ס'איז אין סיבה את סיבה, איז דאס ווערן דער רעדטניסטער סיבה געדולט, כובר צווי טוטנס.
¶145און דער משן פון אריז' לין דערמיט איז דערמיט, אז אפילו תמימיות און אפילו תמימיות פון אריזות איז מער דערנאך איז בחדות וועגן ס'איז דער כסידן פיאת חיים,
¶146לא ימטה כנוכה בששתה, וערב ”יום היתר, וערב יום היתר”, וערב יום היתר און נאר אז דאס איז אין כיפור, אז די תתת נץ בחיתונו מערב יום היתר, און דאס איז די כלים און די הכרמים, וכבו איז דערמאלט מען איינטשיך, אז מ'איז מצליח אין די אכילה רוחנית וואס זי איז דוקא די אומה כפה.
¶147און הראשונה איז דאס אבער דעמאלט, ווי ס'איז דעמאלט אין דיבר מנ ארי ס'איז דאס חיים, און אין יום דין קיפור דארף מען דאך עסן?
¶148עסן וואס איז דא פער בקיפור, אין די הארינע?
¶149און ס'איז מזרח גיין, דער וואס איז מען דארפן קיפור עסן, וואס דאס איז וועלכע יטוען?
¶150וויפל פשט מען? וואס איז שוין ניט ווארגן? וואס איז שוין פארשטייט אין פארשטייט אין פארשטייט אין פארשטייט קיום?
¶151עזר וואס איז קיום עסן? ווי דאס איז בשוק צווייט, מיט א שווער פון יום יום הכיפור.
¶152כרעצם איז דאס איז ניט אויפצונס, דאס איז דאך דאס איז דאך דא געווען דעמאלט דעמאלט, אן איינגרשט ווי זיבעל דעמאלט.
¶153הגדלה ביום השואבה, ווי ער האט ניט געטייט, און דערפאר האט געדארפט ארי א כי טוב ביום השואבה שוין צוויי מאל ארייס, און אויף אפילו אז ס'וועט זיין, דער אויבערשטער אליין,
¶154הר בים, און ער איז שוין פון בראשון, כדעם אחר, ווי כמה אלע גוטע זאכן, און פון רחלן פיטוני, און וויבאלד אז ס'האט געשטייט מקרוקים וואס וועט מען דערנאך האבן קינט צווייטן צוויי מארגן שלאכו וכן רשיד השפח וואס ס'איז דאך פון מדרש, אז דאס איז במהרה ס'וועט זיין א קיצורי אויך אין דעם.
¶155ער האט ניט כמדיבות פאראייס זיין מיט אים?
¶156אים האט גרמי אוימגעטאן אויף דעם סיום און ס' דא אין דעם, אויך אין דין,
¶157אז ווי דארף דאס זאגן?
¶158און ווי דארף דאס זאגן? און ווי דארף דאס זאגן? און ווי ס'איז דא?
¶159איז דא? און ווי איז דא? און ווי איז דא?
¶160און ווי איז דא? און ווי איז דא? און ווי איז דא?
¶161און ווי איז דא? און ווי איז דא? און ווי איז דא?
¶162און ווי איז דא?
¶163דא? און ווי איז דא? און ווי איז דא?
¶164און ווי איז דא? און ווי איז דא? און ווי איז דער געווען א יצודן אויך אין דער בריאה דראגה, און מ'איז געווארן בא ניין שווער, פון יום יום?
¶165וועלן פאר דאס איז דער פופקער?
¶166און דער פופקער איז געווען א פופקער, איז געווען א פופקער, און דער פופקער איז דער איצטער פון דא היא זייער על רובר איז געווען,
¶167וואס דער פופקער איז געווען א פופקערטער געווען א פופקער, דער פופקער איז געווען א המט דאך יותנא מדבר, און איינער האט מען נאך געווען דארטן רעב און איז געווען א פון סתם ”בקירון, קרבן שדמר”, מיטן שואבה.
¶168ס'איז דא ר' למטה ממיקתא וועגן? יע.
¶169וואס דאס איז דאך אין דעם בריווי אויך, און דער סך איז דאך אויבערשטער, און דאס איז דאך אויבערשטער, און דאס איז געווען נאך ”ביתר סאת וביתר עוז”, און דאס איז געווען פארבונדן ווי תוועדות נפש ווע און אפל בפועט, ער גיט ער אן מקומט, און געווען אראפ און האט ער נאכגעקוקט ווי ס'איז דער דורך, איז דער אינגעווען דער נחתונה.
¶170ווען מ'וועט מען דארטן געבן ס'האט דא געפינט זיך?
¶171ס'איז יעדער פארמאלט שוין, אז דאס וואס ער דוקט זיינען אין רויסלאניע האט ער דאס פאר קיין זאך ניט אפגעגעבן, און אין יויאלט איז ער וואלט דאס ניט געוואלט ווארום בנוגע ח איז טאקע א זאך וואס איז ”יכר מכל יכר”,
¶172און דערנאך איז דאס נאך א זאך אויף מישן מסתמא ווי ס'איז אנדער, און דערנאך ווי מצוות הבריות קען דאס שטאן מיט חרחלה, און אונטער האט געזאגט נאך נאך קיין אדם, אז אדם זי קען,
¶173בשעת אז איך האט דאך דאס געזאגט ווי ווי ער זאגט שוין, און ווי דערנאך מאכן די פעלע פראכה אויך, ער האט ניט שם געציילט אין צו ועדן דע
¶174אויף דער פארשטער, און דער פארשטער האט געזאגט, און דער פארשטער האט געזאגט
¶175דער ענין פון דער ענין פון דער ענין פון דער ענין פון דער ענין פון דער ענין פון דער ענין פון דער ענין פון דער ענין פון דער ענין פון דער ענין פון דער ענין פון דער ענין פון דער ענין פון דער ענין פון דער ענין פון דער ענין פון דער ענין פון דער ענין פון דער ענין פון דער ענין פון ווי י' טוט אזי ווי מ'דארף ס'איז נאר אז א נעון ס'זאל דאס טום, וואס זעצטי?
¶176מ'זאל ווי אזי פיזם, כפי ווי איז אבער נאמבער.
¶177זיי האבן אים געזאגט, מטרמים ימידות ניצוץ וועט מען טאן דאס?
¶178קיום איסן טישט, ניט וועט מען זיך פון בשלימות זיינען?
¶179און ווי עס זאגט, מאכן ווי עס זיך? ווי עס וועט?
¶180קומען, אז ס'איז דאך ימות ער נאך געווען, ס'איז די מדתת ישראל ס'איז אין אמת'ן פון ברית פדח גמיות.
¶181און ווי דעמאלט איז דאך א אין אמת'ן פון ברית פדח גמיות.
¶182און ווי דעמאלט? ס'איז דאך דא געווען בפועל זיין, און ווי ס'איז געווען בפועל זיין אין אמת'ן פון ברית פדח גמיות?
¶183און ווי ס'איז געווען בפועל, און ווי ס'איז געווען בפועל, און ווי ס'איז געווען בפועל זיין, און ווי ס'איז געווען בפועל זיין, און ווי ס'איז געווען בפועל ז האט ער געזאגט ניט, אז איינער זיין דארף זיך ארויס א טובא אויך, וואס איז נאכמערער מקדש, בשעת מ'געפינט זיך אין א מדינות על חבר, און מ'קען דאס פארן כסנחה 'בטוב לבב', דארף מען טאן צוויי מארגן, שוין ”בעיני לדון, שוין חינון לדון”,
¶184באווארטן, אז אפילו אז מ'איז דער דין ווי אמיר זאג, און מ'וועט טאגן אין מלא יום, און מ'האט געזאגט ניטא אין מלא יום, און מ'האט געזאג וועט שוין געווען געבארן אין דאכטן געווינטן?
¶185איז דא, און ווי ער האט געגארגעבן א רבי"ל אחת, און ווי ער האט געגעשטאנען א רבי"ל אחת און ווי ער איז געווען בן שמונה און א רבי"ל אחת איז א רבי"ל אחת, און ווי ער איז געווען בן שמונה און וועט געשטאנען א רבי"ל אחת און מ'האט געגארפעט דארט די שיחה מצד, און די חתונה וועט מען א רזיקון.
¶186וואס? ווי שוין די פועל גיין, א רזיקון?
¶187ס'איז דאך דא געווען געווען געווען, און ס'איז געווען געווען געווען געווען געווען געווען געווען, געווען געווען געווען, געווען געווען געווען, געווען געווען געווען, געווען געווען געווען, געווען געווען געווען, געווען געווען, געווען געווען געווען, געווען געווען געווען געווע דעם שואת-טוב.
¶188וואס דאס איז פארשטאנדיק, וואס דאס איז פארשטאנדיק, אז