Text

¶1אזוי ווי ס'איז דאך שוין נאך דער תפילה, וואס מ'זאגט הוי'זהיר בתפילת המנחה, דערפאר וואס אפילו אליהו הנביא איז אויך נעמד געווארן אין תפילת המנחה, און מ'זאגט ווי נשיא לתי לך הוי'עת רצון איז ווי ער איז מבאר אויף דערויף אין זהר, אז אלע ענינים וואס זיי זיינען ניט רחמין ווערן מתהפך ווען ס'איז ונשיא לתי לך הוי'עת רצון ווערן זיי נתפך לטוב, במילא איז דאך פארשטאנדיק, אז דעמאלט איז דאס ביתר שאת וביתר עוז. בפרט אז דאס רעדט זיך וועגן א מנחה וואס זי איז מסיים און איז חותם די שנת פון שמחה און תשמח און הכל, און זי פירט אריין און דערנאך איז מען מקטיר די חלבים ובדרים פון דער מנחה אין דער להבא של אחרי זה, מן התורה גאר עד השמורות, עד עמוד השחר, אפילו מדברי שפים להלחיק את האדם איז על כל פנים עד חצות. איז דאך פארשטאנדיק דער גודל הענין פון דעם זמן און ווי אזוי מ'קען דאס אויסמוצן, און ווי יעדער ענין הויבט זיך דאך אן אסתכל באורייתא וברא עלמא איז דאך דא בפרשת איין דער חסידישער סדרה פון היינטיקער סדרה ס'זאגט ער דארט, אז ס'איז דא א מאמר, און ס'זאגט אין קעפל פון דעם מאמר, אז דאס איז א מאמר לראש השנה וליום הכיפויים, און דער מאמר הויבט זיך אן תקעו בחודש שופך בקסל ליום חגונה כי חטא לישראל ואישפט לביקי יעקב, און מ'איז מבאר, אז ס'איז דאך דא סתם חדשי השנה, און דאס שטייט סתם חודש,

¶2וואס דאס איז דער אויסגעטיילטער חודש, וואס דאס איז חודש תשרי, וואס דאס איז דער אנהויבס פון אלע חדשים, און דער אויבערשטער איז דעמאלט איז די השפעה דורך אים צו אלע י'חדשים, צו אלע י'חדשים, נוסף אויף זיין חודש, חודש תשרי בעצמו, און דאס הענגט אפ, ווי ער זאגט אין דרוש, הענגט דאס אפ אן דעם מעשה פון אידן, וואס דערפאר זאגט מען תיקו בחודש שופר אז דאס וואס מ'טוט-אויף אין דעם חודש וואס דאס מיינט מען דער ראש השנה איז דאס דורך שופר, און ווער טוט-אויף איז דאס דורך דערויף וואס אויב מ'הויבט זיך דאס אן וואס א איד איז תיקו און דעמאלט טוט נעמט ער דעם שופר און טוט-אויף אין דעם חודש, און דערנאך ווערט דאס נמשך כחוק לישראל לו משפט לאלקי יעקב ווי ער איז מבאר דערנאך אין סיום פון דעם דרוש, אז דאס איז אויך כולל כמה ענינים, סיי די עבודה רוחנית, סיי די השפעות רוחנית און סיי די אבידה, און השפעות גשמיות, וואס דאס איז בכללות פון די חילוקים צווישן יעקב און ישראל, צווישן ישראל און יעקב, ביז וואנענט ווי ער איז מסיים, אז אויך חוק איז דאס מלשון חוק מלשון מזון, וואס דאס איז דאך אויך וואס מ'זאגט אז בראש השנה איז אט דעמאלט ווערט דאך בחוק ללקי יעקב אז ס'ווערט אויך נמשך אז דער גאר עיקר ההשפעה, ס'איז גאר פארבונדן מיט גשמיות, וואס דער אויבערשטער גיט כל טוב גשמי בפשטות, אידן מאכן טאקע דערנאך פון די גשמיות רוחניות, ווי דער מאמר פון דעם אלטן רבי'ן, איבערגעגעבן דורך נשיא דורנו דעם רבי'ן דעם שווער, און אויך בהמשך צו די תורת פון דעם בעל שם טוב, הבתיקה בחודש שופר, ווי שוין גערעדט כמה פעמים, ווי שוין אויך אפגעדרוקט אין די לקוטים פון דעם בעל שם טוב, וואס ישומרים, אז רובם איז דאס גאר געשריבן פון דעם געגעבן אדער געשריבן

¶3אויך פון דעם אלטן רבי'ן, און דערנאך דורך דעם מגיד, און דערנאך דעם אלטן רבי'ן, ווי דער אלטער רבי האט דאס געהערט אין מגיד פון בעל שם טוב בנוגע אז דריש השם, אט דעמאלט זיינען אידן נצבים, און ס'ווערט נמשך החודש השביעי, אז ער איז אליין אנגעזעטיקט, און דער גאנצער יאר איז אנגעזעטיקט, וואס דאס איז די תורה פארבונדן, כאמור, ווי ער זאגט אין לקוטי תורה, נא� איידער מ'לערנט דעם מאמר אליין, אז דאס איז פאר דרוש אויף ראש-השנה און עשרת ימי תשובה, און דערנאך איז דאס איז דער תוכן פון דעם דרוש נקודה פון אים, און אין אותיות מאירות און אותיות מסבירות וועט מען א קוקן אין אינעווייניק, וועט מען זען דעם תחילת המאמר, וואס אין דערויף שטייט דער כללות-ענין המאמר, כאמור לעיל, און דערנאך קומט באריכות א ביאור בזה, ביז אויך די פרטים פון חוק לישראל ומשפט לאלקי יעקב.

¶4אין צוגאב דערצו איז דאך כמוזכר אויך לעיל צו דער תורה פון ראש-השנה, איז דאך דא וואס ערב ראש-השנה איז יום הולדת פון צמח צדק, וואס דעמאלט איז דאך מזלו גובר, און משנה לשנה איז ער אלץ מערער גובר, ובפרט וואס דאס איז דאך דער ענין פון א נשיא, אויף אויפהויבן דעם גאנצן דור, און אין אן אופן וואס מוסיף מפעם לפעם ביז משנה לשנה, ובפרט וואס כמדובר בשנה זו, אין ערב ראש השנה זה, הויבט זיך אן דער יאר וואס ס'ווערט מאתים שנה, איין מאל מאה שנה, וואס דאס באווייזט דאך אויף תכלית השלימות, אין די המשכות איז דאך מאה, כמבואר בארוכה אין די דרושים פון לכצילי אריבא פון רבי'ן מהר'ש, אויך אין מיטעלן רבי'ן, בנוגע וחיי שרה, מאה שנה על פי המבואר אין זהר בזה, און דערנאך אויך אין די נשיאים שלאחריו, ביז באריכות הדיבור והביאור דורך דעם מיטעלן רבי'ן און צמח צדק און רבי'ן מהרש און רבי'ן נשמתו עדן, ביז נשיא דורנו. וואס דאס איז אויך דאך פארבונדן די תורה און מאמר פארבונדן מיט הולדת הצמח צדק, איז דאך ווי נשיא דורנו דערציילט, אז דעמאלט האט דער אלטער רבי געזאגט ספר התניא, די ערשטע דריי פרקים, וואס דארטן הויבט זיך אויך אן גלייך אויפן שאר-בלעטל פון די שבת דזלינים מיני פון שבת אתם נצבים קרוב אליך הדבר מאוד בפיך ובלבבך לעשותו איז דאס איז דער יסוד פון דעם ספר, און דער ספר איז באר היטב מדרך ארוכה וקצרה בעזר

¶5ה'יתברך, וואס דארטן הויבט ער אויך אן מיט משביעין אותו ותי צדיק וואס דאס איז בפשטות, די שייכות צו ההולדות, צו דעם מאמר איז דאך בפשטות ובגלוי, וואס דעמאלט אז ער ווערט נולד אין משביעין אותו, און ווי דער צמח צדק איז דערנאך מבאר, אז ס'איז אויך פון לשון שבע על דרך ווי דער בעל שם טוב האט איבערגעגעבן דורכן מגיד דעם אלטן רבי'ן, אז חודש השביעי בכלל איז דאס אן ענין וואס ער איז אליין זאט און זעטיקט אן די כל השנה און כל החדשים שלאחרי זה, כמוזכר לעיל. וואס דאס איז אויך דער ענין וואס ס'הויבט אן מיט משביענות, און דערנאך זאגט מען, אז יעדער איד ווערט זיך נתחדש בראש השנה, ביז במשך ממקור הראשון, כמדובר איז מבואר אין די דרושים ראש השנה אין סידור פון דעם מיטעלן רבי'ן, על אחת כמה וכמה לויט דעם ביאור פון צמח צדק אליין, וואס משביענות פון לשון שבע, און אויך דער ערשטער פרק הויבט זיך אן מיט משביענות און דערנאך איז ער מסיים מיט דער דרגא פון דעת, וואס דאס איז דער סיום וחותם פון פרק השלישי, און גלייך ווי דעת ווערט דערנאך, כתוקע מחשבתו בחוזק, אז דאס איז א שייכות און א קשר מיטן ענין פון תקעו בחודש שופר על דרך זה תוקאי מחשבתו בחוזק, במילא איז דאך פארשטאנדיק, אז דערנאך קומט אהבה וענפי ויראה וענפי וואס דאס איז כולל כל התורה כולה, מצות עשה ומצות לא-תעשה, און כולל אויך כל ההמשכות וואס דער אויבערשטער איז ממשיך אויף שנה הבאה, לגרותינו בתוך כלל ישראל, בידן המלואה, אויף פתוחה הקדושה שברחבה, און נאך העכער ווי די מדידה והגבלה פון ידו, אפילו פון ידו של הקב'ה, איז ער פון דארטן ממשיך סיי אין די ענינים פון שלילה פון חיות, סיי די ענינים פון תגבורת החיות, וואס דאס איז די ביידע ענינים פון אהבה ועיראה וענפי ווי מבואר אין דרושים פון קטיעת שופר. וואס דאס איז אויך מקשר זיין מיט אן ענין של פועל, כמדובר כמה פעמים, אז

¶6העל המעשה הוא העיקר, און אן ענין של בני, וואס ראש השנה איז דאך דעמאלט ווערט דאך בנין ספירת המלכות, מעיקרא און מיט א התחדשות וואס נאך קיין מאל אזא מין אור ניט נמשך געווארן מלמעלה, ווי ער זאגט אין אגרת הקודש ווערט אין נבנה מחדש, און דאס שפיגלט זיך אפ בא יעדער אידן וואס ער איז בונה באותו הפרטים און מאכט דערפון אז עשו לי מקדש ושכנתי בתוכם און וואס אין אן אופן היותר קל, און מ'קען דאס אריינכאפן נאך אין שנת פון תסנח און שנת תסמך און שנת הכל, דורך דערויף וואס מ'וועט דארט אוועקשטעלן א צדקה פושקע, אדער מאכן א צדקה פושקע אפילו פון פאפיר, און בשעת מ'קלאפט איר צו מיט א צוועקל איז אט דעמאלט על פי הלכה, טאר מען דאס ניט צונעמען פון דעם בנין, ווערט דאס על פי הלכה א חלק פון דעם בנין און אן עיקר גדול אין דעם בנין, וויבאלד אז דאס איז פארבונדן מיט א מצוה, און פארבונדן מיט א מצוה וואס איש כולו כנגד כל המצוות, וואס דערפאר פארענדיקן בכיפזון כדי ס'זאל זיין נאך זמן, אז די וואס האבן דאס נאך ניט געטאן זיי זאלן דאס נאך אריינכאפן כאמור איצטער טאן, און מ'קען דאס טאן בקלות בפשטות, אן קיין איבערע השתדלות, אפילו השתדלות וואס מ'האט ניט געד האבן, מ'דארף אבער קיין ישתבלצון האבן, מ'מאכט א קעסטל פון פון פאפיר אדער פון קרתן, און מ'קלאפט דאס צו מיט א צוועקל צו איינע פון די כלים אדער צו איינע פון די כסלים פון דעם בית, און מ'איז גלייך מקיים וואס דאס איז געמאכט געווארן לייגט מען דארט אויך אריין א מדבעש אויף צדקה, און דער אויבערשטער איז נאכמערער מוסיף אין לך הוי'הצדקה וואס מ'האט דאס געזאגט אין היינטיקן יאר שבע פעמים, און דעם זינטקן מאל היינט אינדערפרי בשמורת הבוקר, ווען ס'ווערן התעורר אלע חסדים. און דערנאך ווערט דאס נמשך על כל היום כולו, ועל כל העבודת כל היום כולו, וכל עניני היום, עאכו כמה וכמה אויף די הכנה צו ראש-השנה, אז מ'האט נאך ביתר שאת וביתר עוז פון דעם אויבערשטן, פון עצמות ומהותה אליין, ווארום ס'איז חוזר

¶7לקדמותו, און ווי ער זאגט אין טור בשם המדרש ווייסן די גאנצע אומה, הכל האנשים הנשים וטף אופי שלומה זו, נאך בערב ראש השנה, אז מ'האט זוכה געווען בדין און א זכות למעלה מזכות, ביז אין עצם תוקף הזכות, וואס דאס איז די עצמות און ומות אליין, אז כתיבה והחתימה טובה לשנה טובה ומתוקה אין אן אופן וואס יעדערער טוט א צדקה ארום זיך, און טוט א צדקה מיט זיך, און טוט א צדקה אין ביתה ועל ידי זה, גיט ער אויך איבער און ווירקט אנשים נשים ותך, און ס'ווערן בשלימות די אלע ג'עמודים, תורה עבודה וגמילות חסדים, און דאס היילט נאך מערער צו גאולה האמיתית והשלימה, במהרה בימינו ממש, ולא יקפם אפילו כהרף עין, שוין דעם סיום פון שנת תשמח און תשמח און הקהל אין אן אופן פון גאולה האמיתית והשלימה, און מ'טאנצט אריין אין שנת תשמ א כידך, און א שנת עיבור, אז ס'ווערט אויסגעגליכן די לבנה און די חמה, ביז וואנענט וואס דאס איז דאך דער אויפטו פון עיבור, אבער דאס גלייכט אויס אין אזא אופן, אז די לבנה ווערט נאך מערער ווי שנות דינות שנות העיבור ווערן דאך נאך מערער ווי שמי שנות החמה, וואס דאס איז דאך לעתיד לבן די סובב גווען, אז די מעלה פון אידן זעט מען ווי אזוי די סובב גווען על ידי מעשינו והבודתינו במשך שיתא אלפי שני דהוי עלמא, מ'איז אריין אין יום הששי, לאחרי חצות היום, און מ'איז אים מסיים בשמחה ובטוב לבב, ובאופן דמוסיף והולך ואור שלשה עמודים שהלהם העולם אומר, אז מ'האט אן עולם של גאולה אמיתית ושלימה, על אחת כמה וכמה בנוגע צו יעדער אידן און אלע אידן, און מסיים זיין, כאמור, מיט דעם ענין של צדקה אין אן אופן של בנין בקיימא, קומט דאס אויך גלייך ארויס אין א גאולה, וואס זי איז א גאולה נצחית, באופן של קיימא שאין אחרי'גלות, און מ'גרייט זיך צו שיעור להוי שיעור

¶8חדיו.