Text

¶1”אמר אבאחר, יפה תיחתן של עבדי בתי אבות מתורתם של בנים”.

¶2ווי ער ברענגט אויף דערויף די ראי' אויך בהמשך פון דעם מאמר אין מדרש רבה בפרשתינו, אז דער ענין פון ”אליעזר עבד אברהם” איז הוכפל בתורה, משא"כ כמה ”גופי תורה” זיינען געגעבן געווארן מערניט ווי ברמיזה.

¶3האט דאך ידוע אין דעוקי רבותינו נשיאינו, ווי געבראכט אין לקוטי תורה ובארוכה אין אור התורה פון צמח צדק, וואס ווי עס ווייזט אויס איז דאס אויך א מאמר פון דעם אלטן רבי'ן בתוספות הארות און ביאורים פון צמח צדק, על דרך זה אויך אין מאמרו פון דעם מיטעלן רבי'ן,

¶4אז וואס איז דא טאקע דער טעם וביאור וואס אין דער פרשה פון אליעזר איז הוכפל בתורה, משא' כן גופא תורה זיינען געגעבן געווארן ברמיזה,

¶5אין דעם בעל המאמר אין תורה אליין זאגט אז דאס איז גופא תורה, און דאס ווערט אנגערופן שיחתן און ניט של בנים נאר של ”עבדו בתי אבות”

¶6אויך אין דערויף גופא איז דאך דער ענין פון ”פרשה של אליעזר” האט דאך דאס א תוכן מיוחד, אף על פי וואס לכאורה איז דאס אן ענין כללי, אז יפות יחתן מתורתן איז דאך דאס אויך בדיוק, וואס דאס איז דוקא אין דעם סיפור און אין דעם תוכן וואס שטייט אין פרשה פון אליעזר'ן.

¶7ועד דרך זה אויך נאך ”כמה דיוקים אין” פרטי המאמר, כמבואר אין די דרושים.

¶8וואס דער כללות הנקודה בזה, אז ס'איז דאך ”אבות הן הן” המרכבה, און ווי ער זאגט אין תניא, אז כל מעשים איז דאס געווען אין אן אופן פון מרכבה צו אלקות,

¶9וואס דערפון איז אויך פארשטאנדיק בנוגע צו ”עבדי בתי אבות” אבדי אבות אדער דער צווייטער גירסא ”אבדי בתי אבות” וויבאלד אז דאס איז געווען זייערע עבדים, איז אויך געווען אין אזא מעמד ומצב.

¶10ביז וואנענט אז ווי ער זאגט אין דעם דרושין אין אור התורה, אז ס'איז ניט געווען מעשה גשמי כלל, דאס אלץ ענינים רוחניים, אן עבודה רוחנית.

¶11אף על פי כן איז דאך אויך פארשטאנדיק, אז ”אין מקרא יוצא מידי פשוטו”, כידוע אויך אין די תשובה הרשבוא הידועה מיט דעם שקלא וטריא דארטן וואס ער ברענגט אויך אראפ אין די דרושים פון ר' הנאור המצעי מרשא די מארוז פון אברהם אבינו וכו' אז ס'איז אויך דא דער פשוטם של דברים,

¶12איז דאך אויך פארשטאנדיק, אז אויך אין פשוטם של דברים איז דא די הוראה ביז ”התורה היא נצחית” קומט ארויס אט די הוראה אין כל הדורות כולם.

¶13ובהנוגע לכל אחד ואחת, ניט נאר בהנוגע צו רוחניות, נאר אויך בהנוגע צו די ענינים גשמיים, בפרט נאך אז ”האבות הן הן המרכבה” משא"כ הבאים אחריהם, ווי כמבואר אין תניא דער חילוק שבדבר.

¶14וואס דער כללות הענין איז, אז דער ערשטער ביאור, די ערשטע נקודת הביאור, אז דאס איז אן ענין כללי.

¶15אט דאס וואס ס'ווערט וועגן וואס ס'רעדט זיך אין פרשה פון אליעזר'ן איז דאס אן ענין כללי, און ניט נאר אן ענין כללי בנוגע צו דור ההוא אדער בנוגע צו יצחק ורבקה ואברהם ושרה, נאר דאס איז אן ענין כללי בכל הדורות, לכל אחד ואחת בכל מקום ובכל זמן.

¶16וואס אף על פי וואס ”התורה היא נצחית” שטייט דאך דאס אויף כל עניני התורה, במילא איז דאך דערפון פארשטאנדיק אז אלע ענינים וואס אין תורה זיינען א הוראה נצחי,

¶17א הוראה כל אחד ואחת בכל מקום ובכל זמן איז אין דערויף גופא דא ווי די ענינים קומען ארויס אין ענינים פרטיים, אדער ווי די ענינים קומען ארויס אין אן ענין כללי, ביז אין אן ענין פון כלל גדול, אז דאס איז א כלל וואס ער איז אין זיך כולל כמה כללים, וואס די כללים זיינען אין זיך כולל כמה פרטים ופרטי פרטים.

¶18וואס דאס איז דאך ווי ער איז מבאר אין די מאמרים, אז דער ענין פון פרשה אליעזר רעדט זיך דאס וועגן דערויף וואס ווי אזוי ס'איז געווען די שליחות, און ווי אזוי ער האט איר דורכגעפירט, ”ולקחת אשה לבני ליצחק” וואס ברוחניות איז דא דער ענין פון יצחק ורבקה, ווי ער איז מבאר אין די דרושים, דער ענין פון מיה ובי ן, ביז ווי מיה ובי ן פון עתיקא,

¶19און ער ברענגט דער קירוב און דעם שידוך און דער יחוד ביניהם, וואס דאס איז 'תכלית השלימות' וואס קען זיין אין וועלט איצטער אויך כולל די שלימות וואס וועט זיין לעתיד לבוא.

¶20וואס ס'מענט זיך כל הענינים במעשינו ועבודתינו, ”ומעשה אבות אמא לבנים” האט ער דאס אנגעהויבן פון ”אחד הי' אברהם” אז דעמאלט איז געווען אט די עבודה, און ער האט זיך דורכגעפירט ”הוי' הצליח דרכי” ביז וואנענט אז דערפאר האט מען געדארפט אנקומען צו די אלע פרטים, כמסופר בפרשה.

¶21וואס דאס ווערט אויך א סימן לבנים.

¶22און וויבאלד אז דאס איז אן ענין כללי, איז אף על פי וואס בכללות איז דאס דא בכל מצוה ומצוה, ווי ער ברענגט אראפ אז יעדער מצוה בכללותה, איז דאך דא אין דערויף דער אדם העושה,

¶23און דא איז אין דערויף דער ענין מיט דעם דבר מיט וועלכן ער טוט די מצוה, דער תפילין ש”הוקשה כל התורה כולה לתפילין” ועל דרך זה בשאר המצוות, איז דאך דא דער אדם המניח תפילין, וואס דער תפילין און דער 'דבר גשמי' פון וועלכע די תפילין איז געמאכט געווארן איז דאס בדוגמא ווי שם בן,

¶24דערנאך איז דא דער אדם המניח תפילין, וואס דורך דערויף ווערט דער בירור בזיחוך, וואס דאס איז בדוגמא פון מ ה, ביז וואנענט אז מ'זאגט דאך אז דאס איז ניט נאר א דוגמא, נאר אדם בגימטריא מ ה על דרך זה אויך איז ער באנדיק שם הכללי פון עולם הגשמי, פון 'עולם העשי'' 'הזה הגשמי',

¶25ווערט דורך דערויף דער יחוד שביניהם, אז דורך דער הנחת האדם את התפילין וואס זיי דארפן געמאכט ווערן דוקא פון דברים גשמיים, פון קלף לתפילין ועל דרך זה דער דיו מיטן קולמוס וכו ביז דעם כח העשי'.

¶26פון דעם כותב תפילין, וואס ווי ער זאגט אין שולחן ערוך, אין אלטן רבי'ס שולחן ערוך, איז אויך אין דער מצות עשה פון תפילין נכלל דער ענין פון ליכט תפילין, נוסף אויף דעם ענין פון לשעבד על אב עמוך, וואס דאס איז דער 'תכלית השלימות' בזה, ווערט דורך דערויף דער יחוד מה ובין.

¶27וואס דערפאר, נאר אין דערויף איז דאך דאס אין אן ענין פרטי, אט דעם קלף מיט דעם דיו מיט דעם כח העשי,' על דרך זה בשאר מצוות.

¶28און אט דא איז דאס געווען פון ”אחד היה אברהם” וואס ”ואתן לו את יצחק”, און דערנאך זרעו אחריו וואס אין דערויף האט דאך געדארפט זיין ”וארבה את זרעו” מיט אלע פרטים שבדבר פון ”פרו ורבו ומלאו את הארץ וכבשוה”.

¶29וואס דערפאר איז דאס אויך זייענדיק דער ערשטער מאל, ונוסף על זה אז דערפון נעמט זיך כל הדורות שלאחרי זה, צוזאמען מיט כל עבודת הדורות שלאחרי זה, איז דערפאר שטייט דאס אין אן אופן וואס אלע פרטים ווערן א חלק פון דעם כלל גדול שטייען זיי אויך בגילוי,

¶30פונקט אזוי ווי ביי אים איז אויך געווען בגילוי אט דער יחוד ווי ער איז ברוחניות, מצד דערויף וואס האבות אינה מרכבה, וואס דאס איז דאך אויך כולל אין זיך די אמהות וואס זיי זיינען מקבל מהאבות וטפל עליהם,

¶31אז ביחד ווערט דערפון אויפגעטאן דער ענין המרכבה דעמאלט, און דערנאך ווי ער זאגט אין ”תניא ירושה לנו” מאבותינו ביז וואנענט אז יעדער איד, בשעת ער לערנט אן ענין אין תורה און מקיים א מצוה,

¶32כולל אויך דעם ציווי וואס ווערט א מצוה מצד ציווי א שולחן-ערוך פון ”כל מעשיך לשם שמים” ו”בכל דרכיך דעהו” איז דאס איז דער כלל גדול פון ווערן ס'ווערט נמשך אויך די ”גופי תורה”, און דערנאך די עבודות פרטיות של כל אחד ואחת, ”עד סוף כל הדורות”,

¶33כדי דאס דורכצופירן דעם יחוד פון מה ובן, וואס דאס איז ווי ער איז אין עתיקו, ביז וואנענט דער יחוד מה ובן אין עולם הכי תחתון שאין תחתון למטה הימנו, ביז וואנענט אז ס'ווערט ”הוי' אחד ושמו אחד כפי שאני” נכתב כך אני נקרא וואס דאס איז דאך אויך דער חילוק פון אני נכתב און אני נקרא איצטער,

¶34איז דאך דאס אין אן אופן ווי דאס איז מ'ו'בן בפשטות, אז דאס איז דער 'שם הוי' און דערנאך איז 'נקרא בשם' אדנ-י ווערט דאס דעמאלט דער זעלבער ענין, כפי ”שאני נכתב כך אני נקרא”,

¶35וואס די התחלה בזה איז געווען דורך מעשה אבות, וואס זיי האבן דאס געטאן דורך ”עבדי בתי אבות” און מ'האט דאס אויפגעטאן אין אן אופן ביז יצליח הוי' דרכו מיט אלע פרטים המסופרים בפרשה זו.

¶36וואס דאס איז אויך די דוגמא ווי דאס איז בנוגע צו צו כללות העבודה פון ”שיט אלפי שני דהוי עלמא” אזוי איז דאס אויך בא יעדערן וואס נפש שחת מישראל איז דאך דאס אן 'עולם מלא', איז ווען אויך איז דא די ענינים ווי זיי שטייען אין אן אופן פון אירוסין און אין אן אופן ווי זיי שטייען אין נישואין.

¶37וואס דאס איז דאך אויך איינער פון די חילוקים וואס מ'איז מבאר, אז דאס וואס אין א מצוה פרטית, כולל אויך 'לימוד התורה' איצטער, ווערט אויפגעטאן איז דאס אן ענין פון אירוסין, משא"כ לעתיד לבוא, איז אט דעמאלט ווערט דער ענין פון נישואין, כמבואר בארוכה בכמה מקומות, מיוסד אויף מאמר הזל אין מדרש רבה,

¶38על דרך זה אויך איז דאס געווען בא אליעזר'ן וואס ער האט אויפגעטאן דעם ענין פון נישואין.

¶39וואס דאס איז אויך וואס לעתיד לעבא וועט מען זאגן ליצחק ”כי אתה אבינו” בדוגמא ווי ס'איז געווען בא יצחק און דער נישואין אין אן אופן אז דער יחוד מה ובן ווי דאס איז אין עתיקא איז דערנאך אראפגעקומען ביז 'למטה מטה', ביז אין אן אופן פון ”אין מקרא יוצא מידי פשוטו” וועט דאס ווערן אין דער גאנצער וועלט און אין אן אופן אויך פון גילוי לעתיד לבוא,

¶40וואס דעמאלט וועט זיין דער ענין הנישואין ניכר ובגילוי ”בכל עניני תורה” ומצוותי.'

¶41וואס דאס איז אויך ווי ס'שטעלט זיך אויס במשך השנה, איז דאך ווי ער איז מסביר אין די דרושים, אז בדוגמא כזה איז אויך דא אין חודש תשרי,

¶42וואס חדר תשרי בכללות איז דאך דעמאלט ענינו הויבט זיך אן פון ראש השנה, וואס ראש השנה איז דאך ענינו 'קבלת עול', און 'קבלת עול' כללי, משא' כבכל השנה כולה מוז דאך אויך זיין 'קבלת עול',

¶43ביז ווי ער זאגט אין תניא אז דאס איז עיקרא ושש און די ראשית פון כל העבודה, דאס קומט אבער ניט צו 'קבלת עול' כלליים פון ראש השנה, וואס דאס אין דערויף באשטייט דעמאלט די עבודת היום.

¶44און אט די עבודה כללית דעמאלט מאכט דאס פון יעדער אידן און פון אלע אידן, אז זיי שטייען אין א מעמד ומצב פון עבדי אבות די אבות וואס זיי זיינען געווען א מרכבה וואס זי איז ”בטל לגבי הרוחב”, איז דעמאלט ווערט אויך דער ענין פון 'קבלת עול' שתמליכוני עליכם וואס דאס ווערט אויפגעטאן על ידי וואס די אים שטייט בביטול,

¶45און בעט אז ער זאל זיין ”מלוך על העולם כולו בכבודך”, דורך דערויף וואס ס'וועט זיין עליכם, דורך דערויף וואס ער ווערט מלך ישראל, וואס דאס ווערט על ידי ביטול העם אל המלך איז אט דעמאלט ווערט דער ענין פון יפה שיחתם וואס עבודה פון ראש-השנה, כמבואר אין אחרונים ופוסקים בכלל,

¶46אז נאך אנהויבנדיק פון די הכנה לראש-השנה, וואס דאס איז אין חודש אלול, ובפרט אין ימי האחרונים שבו, בפרט אין ימי הסליחות שבו, איז דאך דאס 'עיקר העבודה' אין תפילה ותחנונים, וואס תפילה ווערט דאך אנגערופן בשם שיחה ווי ער זאגט אויך אין דער זעלבער סדרה, אז יצחק איז געווען בשדה,

¶47וואס דאס איז געווען דער ענין התפילה, ”אין שיחה אלא תפילה” איז דורך די עבודת התפילה, וואס דאס איז דער עיקר עבודה אין חודש תשעה, וואס דאס איז אויך דער ענין פון עבודת התשובה, איז דורך דערויף טוט זיך אויף דער ענין מיט אין דעם אופן פון נישואין, אז ס'ווערט שוין די גאולה, נאר וואס דען דאס איז למעלה,

¶48און ס'ווארט אויף אין גילוי אז דאס זאל ווערן דערנאך למטה, על ידי גמר ווי סיום הבירורים, בדוגמא ווי ס'איז געווען דעמאלט, אז דורך דערויף וואס ס'איז געווען נישואין, ביז נישואין בפשטות, אין 'עולם הזה' התחתון,

¶49על ידי פון דער פעולה פון ”עבדי אבות, עבדי בתי אבות”, ועל ידי שיחתן איז דאס דערנאך נמשך געווארן, אז דער ענין פון וינחם ביז וואנענט אז ס'איז געווארן ”וארבה את זרעו” אז מ'זאגט אויף דערויף אז דאס איז ”ארבה את זרעו על ידי” יחוד ונישוא

¶50טוט דאך אז ס'גיט דאס דעם כח דורך מעשה אבות אויך אין בנים, ביז וואנענט אז דאס קומט דערנאך אראפ אין שיחתן של בנים וואס זיי שווער שטייען אין א מעמד ומצב פון עבדים, ביז א מעמד ומצב פון ”עבד פשוט”, ביז 'עבד נאמן', און דערנאך ווערט דערפון אויך נמשך אין תורה, ועל ידי התורה, כמדובר כמה פעמים, אז אויך אט דער ענין,

¶51אז ”יפה שיחתן של עבדי אבות מיטו רצים של בנים”, פון וואנען ווייס מען דאס?

¶52ווייס מען דאס פון תורה, ווי ער איז ממשיך אין דעם מאמר שהרי אז פרשת אליעזר בתורה איז הוכפלה און גופא תורה ניתנה ברמיזה, על דרך זה אויך דורך הוספה אין תשובה אילאה, וואס תשובה אילאה איז דער ענין התורה ווי ער זאגט אין אגרת התשובה.

¶53און לאחרי ההקדמה פון תשובה כפשוטה, 'תשובה תתאה', ווערט אט דעמאלט דער ענין פון ”לאתבא צדיקייא בתיובתא”, ביז וואנענט אז דא שטייט בגלוי וואס ”משיח עשה לאתבא צדיקייא בתיובתא”, נוסף אויף דערויף וואס זיי טוען 'מצד עצמם' ”ועמך כולם צדיקים” כל התלוי בהם.

¶54ס'קומט דערנאך וואס מ'זאגט לידחק אט האבינו בגאולה האמיתית והשלימה על ידי משיח צדקנו, ובקרוב ממש.