transcript · Yiddish
Text
Machine text not yet checked by a person - do not quote it as the Rebbe's words.
¶1צווישן די סיפורים וואס זיינען פארבונדן מיט דער גאולה און מיטן יום הגאולה יו ט' כסלו, דעם ערשטן מאל, דאס הייסט ווי אין תקנט, וואס דעמאלט איז געווען די גאולה איז דאך אויך וועגן יענעם טאג דא כמה סיפורים, וואס א חלק פון זיי איז דאך שוין אויך אפגעדרוקט, א טייל פון זיי אין לקוטי דיבורים פון דעם רבי'ן דעם נשיא.
¶2אט דארטן דערציילט ער אויך, אז אין די ג' תפילות פון יום זה פון יו טס כסלו תקנט, וואס אף על פי וואס די גאולה איז דאך געווען ”לעת תפילת המנחה”,
¶3איז אין אלע ג' תפילות פון דעם טאג איז דער אלטער רבי געווען מיטן אלטן רבי'ן געווען דער מגיד, וואס היינט איז זיי וואס יו טס כסלו איז זיין יום הילולא און אויך דער בעל שם טוב.
¶4וואס די גאולה איז דאך פארבונדן ניט מיט א שעה מיוחדת ביום, אף על פי וואס זי איז געווען, ווי ער זאגט אין דער שיחה, אפילו סאמינתר איז דאך אבער ווי דער בעל הגאולה, ווי דער אלטער רבי שעפט אין זיין אגרת, איז דאס פארבונדן מיטן טאג בכלל, ווי ער שרייבט, אז דאס איז יום ג' שהוכפל בו כי טוב,
¶5און דאס איז יו ט' כסלו דהילולא פון רבינו, פון הרב המגיד, איז דאך סיי דער יום שהוכפל בו כי טוב און סיי יום הילולא איז דאך דער גאנצער מעת לעת איז דערפון פארשטאנדיק,
¶6אז נקצת היום ככולו אז דער גאנצער טאג איז א יום הגאולה, איז דערפאר איז געווען בכל המת-לעת כולו איז געווען ענינים וואס זיי זיינען פארבונדן מיט דער גאולה.
¶7וואס דער קיטרוג און די גאולה בפרט איז דאך געווען פאר די הפצת המעיינות פון תורת החסידות פון דעם בעל שם טוב און דעם מגיד, איז דאך על דרך ווי די גמרא זאגט אנטקעגן רבכיים, אז דערנאך איז לעתיד לבוא וועט ער אים ארויסגיין אנטקעגן, דערפאר וואס ער האט געלערנט זיין תורה,
¶8על דרך זה איז אויך בא די וואס ”עולמך תראה בחייך” איז זעט ער ווי אזוי די פאר וועמענס תורה ער האט זיך מוסר נפש געווען זיינען זיי מיט אים צוזאמען.
¶9נאר וואס דען? בשעת מ'געפינט זיך אין גלות, אין מאסר, איז דאס נאך ניט אראפ בגלוי במשך כל הימים כולם, מערניט ווי אין זמנים מיוחדים, משא' כן אין דעם יום הגאולה איז אין דעם מעת לעת זיינען געווען צוזאמען מיט אים דער מגיד און אויך דער בעל שם טוט.
¶10דער דיוק בזה, אז אין די תפילות פון דעם מעת לעת, ווארום כדי א נשמה בגוף זאל זיך פאראיינציקן און ס'זאל זיין צוזאמען מיט די וואס געפינען זיך שוין אין עולם האמת, נאר וואס דען?
¶11זייענדיק נשיאי ישראל, איז על דרך ווי ער ברענגט אין ספר חסידים, מיוסד אויף דעם סיפור אין גמרא, אז רבי פלעגט קומען במעלת שבתו לביתו, און ווי ער זאגט אין ספר חסידים פלעגט ער מאכן קידוש וכו ענינים וואס זיי זיינען פארבונדן מיט תורה ומצוות בעולם 'הזה הגשמי',
¶12וכידוע דער פלפול, די אריכות הפלפול בזה, ווי אזוי דאס איז אויסגעהאלטן על פי הלכה, אע' פי וואס ס'איז געווען לאחרי ההסתלקות שלו.
¶13וואס דערפאר דארף דאך אויך אט די נשמה בגוף, טאקע זייענדיק אין גוף אבער שטיין אין א מעמד ומצב מיוחד, וואס בכלל, במשך היום, ווען מ'הויבט אויף ניט נאר די נשמה, נאר אויך דעם גוף,
¶14איז דאך דאס בזמן התפילה וואס תפילה ווערט דאך אנגערופן ”סולם מוצב ארצה” וראשו מגי' השמימה איז שטייט אויף דערויף דער טייטש, אז מ'נעמט דעם ארצה און אים הויבט מען אויף ביז ער דערגרייכט אין א שמימה.
¶15וואס אין א אידן איז דאך דער נשמים וארץ איז דאך דאס די נשמה, און דער גוף איז דאס אויך ווי אין דעם משן איז בזמן התפילה איז אט דעמאלט אויך דער ארצה איז מגי' השמימה.
¶16וואס דערפאר איז דאך אויך דער דין כפשוטו, אז בזמן התפילה איז אט דעמאלט דארף זיין דער גוף הגשמי ”כיבדא קמי' מרי”.
¶17ניט נאר די נשמה שטייט אין אן אופן פון דער לפני מי אתה עומד נאר דאס דארף פועל'ן אויף אזויפיל אין דעם גוף אז אין דעם גוף דארף ניכר זיין אז דער גוף שטייט בדוגמת פון עבדא קמי' מרי' מיט די אלע פרטי הלכות וואס קומען ארויס דערפון בנוגע צו 'אברי הגוף', ווי געבראכט אין שולחן ערוך כפשוטו.
¶18וואס דערפאר איז דעמאלט איז דער זמן אין די תפילות, אין די אלע ”ג' תפילות של” מית-לב זה, אז אט דעמאלט שטייט מען צוזאמען מיטן בעל שם טוב און מיטן מגיד.
¶19און אט דא איז אויך דער אויפטו פון כל הג' תפילות, ווארום יעדער תפילה האט דאך זיך איר מעלה לגבי די אנדערע צוויי תפילות,
¶20וואס אין דערויף האט מען ארויס, אז בהנוגע צו דאס וואס ס'איז דא דער צד השוה שבכל התפילות, נאר אפילו אויך אין דער מעלה מיוחדת וואס ס'איז דא בכל תפילה לגבי שתי תפילות האחרות איז אויך איז דאס געווען אין א מעמד ומצב וואס מ'איז געשטאנען צוזאמען מיטן מגיד און מיטן בעל שם טוב.
¶21וכאמור לעיל, איז דאך דאס אויך א הוראה לכל אחד בעבודתו, אז אפילו ער פילט דאס ניט, אבער אז מ'ווייס אז דער אמת איז אזוי איז מאכט דאס לייכטער די עבודה,
¶22וויבאלד אז ער ווייס אז ער שטרעפט, און ער איז זיך מתייגע ער הארעוועט אויף דערגרייכן און דערזען א זאך וואס זי איז דא במציאות, נאר וואס דען ס'איז דא א מסך א 'העלם והסתר' בו וואס לאזט אים דאס ניט זען, ער דארף מערניט ווי מבטל זיין דעם 'העלם והסתר', דעם דבר המונע,
¶23איז אט דא האט מען די הוראה און די הודאה אז סיי אין תפילת מעריב און סיי אין תפילת היום און סיי אין תפילת מנחה, איז אויב דאס איז א יום הגאולה, און ער לעבט דאס איבער ווי ס'דארף צו זיין דער נזכרים כדבעי,
¶24איז אט דעמאלט קען אין אים אויך נמשך ווערן אין צוזאמען מיט די גאולה פון דעם בעל השמחה והגאולה, דעם אלטן רבי'ן, אויך די ענינים פון דעם מגיד און מיטן בעל שם טוב.
¶25וואס די מעלה וואס ס'איז דא אין תפילת מעריב, וואס ס'טוט אויף מערער ווי תפילת היום און תפילת הבוקר, אף על פי וואס לכאורה בהלכה איז דאך תפילת ערבית רשות,
¶26און בוקר ומנחה איז דאך דאס חובה האט אבער תפילת מעריב אט דעם אויפטו, אז דאס איז דער ערשטן מאל אין דעם טאג וואס ס'ברעכט דורך די 'גשמיות העולם',
¶27אז דא אין וועלט זאל מען קענען מתפלל זיין להקב"ה, און פועל זיין בתפילתו אט דאס וואס מ'בענטשבעט אין די תפילות, 'מברך השנים' ולרפות החולים מיט די אלע פרטים שבזה.
¶28וואס דער יום איז דאך אין גדול ביי א אידן, איז דאך ”היום הולך אחר הלילה” איז דאך התחלתו פון לילה, איז אט דעמאלט איז די ערשטע התחלה אויף אז כאטש אפילו די וועלט איז דאך לכאורה פארבונדן מיט טבע,
¶29ביז וואנענט אז מ'זאגט אויף דערויף אז לא ישבותו אז דער ”קור וחום און קיץ וחורף” מיט די אלע פרטים שבזה איז לא ישבותו אזוי איז דער אויבערשטער תובע געווען אין חוקות ”הטבע בעולם זה”, האט א איד בכח, אז אויב ער האט מתפלל תפילתו און מבקש צרכיו לפני הקב"ה זאל ער אויפטאן היפך הטבע,
¶30אנהויבנדיק פון חונן הדעת ביז אין די אלע בקשות וואס ס'איז דא אין דער תפילה.
¶31וואס לולי התפילה, מצד הטבע בעצמו, וואלט דאס געווען באופן אחר, און ער בתפילתו האט משנה געווען דעם טבע.
¶32און די התחלה, ווער ברעכט דאס דורך, ברעכט דאס דורך תפילת מעריב.
¶33דערנאך קומט די מעלה וואס איז דא אין תפילת היום, וואס אט דעמאלט איז דאך אויך דא, אז ניט נאר ער אליין דאווענט באריכות, נאר ער מאכט דאווענען די גאנצע וועלט, וואס דאס איז דאך כפשוטו דער חילוק פון תפילת מעריב רעדט זיך מערניט פון עבודת פון ישראל, און די איבעריקע ענינים ווערן געבראכט בקיצור נמרץ.
¶34אין תפילת היום איז דא די גאנצע אריכות איז ווי אזוי ס'איז דא אין פסוקי דזמרה, ווי אזוי די גאנצע וועלט דאוונט און איז משורר ומזמר להקב"ה, און על אחת כמה וכמה נאך פאר דעם דער הודה לה' קירוש בשמו זאגט מען דאך גלייך ויט דיב העמים עלילותיו.
¶35און אז ס'קומט צו זיין תפילה אליין איז דאס מערניט וואס בכמות איז דאך תפילת שמונה עשרה לגבי די אריכות וואס ס'איז דא קודם לה איז דאס אין כמות גאר דער חלק הקטן.
¶36וואס דאס איז דער אויפטו בכללות פון תפילת היום, אז דאס טוט-אויף, דורך דעם גאנצן דורכנעמענדיק די אלע ד' שליבות פון דעם אסולם, וואס ווי די גמרא זאגט אין בבא בתרא, אז דאס איז א מדידה פון אסולם אז ער האט ד' שליבות, איז ווען איז דא די תפילה וואס די אלע ד' טרעפ זיינען בשלימות?
¶37איז דאס איז אין תפילת היום און ווי זיי ווערן אויסגערעכנט אין ספרי הקבלה, און אויך ווי פארשטאנדיק אין פשוטם פון פירוש המילה איז דער חילוקים אין די ד' חלקי התפילה, אנהויבנדיק פון הודו ביז נאך שמונה עשרה.
¶38וואס דאס איז דער אויפטו פון תפילת היום, וואס זי טוט אויף די חובת האדם, וואס ענינו איז דאך אט דאס וואס די נשמה ירדה למטה איז דאך כדי זי זאל מאכן פון דער וועלט, אז וועלט זאל דאווענען צו דעם אויבערשטן,
¶39ס'זאל ווערן א בית המקדש לו יתברך ושכנתי בתוכם וואס דאס שטייט דאך אויף משכן, און ”משכן עיקרי מקדש, און מקדש עיקרי משכן” איז דאס ווערט אויפגעטאן אין תפילת היום.
¶40דערנאך איז דא דער אויפטו פון תפילת מנחה, כמבואר אין אלשיך און אין ספרי מוסר, ובארוכה אין חסידות.
¶41אפילו ”לעולם יהא אדם זהיר בתפילת המנחה”, אז אפילו ”אליהו לא נענה אלא בתפילת המנחה”, וואס מנחה טוט-אויף, אז תפילת מעריב איז דאך נאך דערויף ווי ער האט מסיים געווען עבודת היום, ער האט שוין ניט צוטאן מיט וועלט, ער געפינט זיך אין אייגענע ד' אמות.
¶42די תפילת הבוקר איז דאך אויך איידער ער גייט ארויס אין וועלט, ווארום ווי דער דין איז דאך אז 'קודם התפילה' איז דעמאלט איז ער אסור בכל עניני העולם התחלת היום מדה זי עבודת התפילה,
¶43האט ער בא זיך ניט אויפגעטאן דעם גרויסן אויפטו, וואס ער קען זיין כי יעבדא קמי מרי' ”להתפלל לפני הקב"ה” ווארום תפילת הערבית האט ער שוין פארענדיקט עבודת היום, דאס דארף אים ניט מבלבל זיין, און תפילת הבוקר האט ער נאך ניט אנגעהויבן עבודת היום ”אין ל'ט'מלכות אין עובדון דחול”.
¶44”תפילת המנחה, תפילת” הצהריים באמצע היום, איז דאס זמנה אט דעמאלט ווען ער האלט נאך אין מיטן קאך פון עבודת היום.
¶45און וואס סתם ימים איז דאך ניט דער יום השבת והימים טובים, וואס דאס איז דער מיעוט בכמות, נאר דאס רעדט זיך דאך פון ששת ימי המעשה, וואס דעמאלט דארף דאך זיין דער מעשה כפשוטה, בכל אשר תעשה ווי ער זאגט אין מכילתא אין מצות עשה,
¶46וואס ער איז זיך עוסק אין עניני העולם כל אחד לפי מצבו ומעמדו, און אין מיטן גיט ער א קוק אויפן זייגער און כאפט זיך אז איצטער איז דא א מנין אין שול און מ'דארף דאווענען מנחה בציבור.
¶47און ער רייסט זיך אפ פון כל העסקה, און גייט אוועק אין בית הכנסת כדי מתפלל זיין להקב"ה בציבור די כל התפילה ווי זי איז אויסגעשטעלט אין ”תפילת המנחה, ולאחרי תפילת המנחה” איז דאך חוזר לעבודתו אין עבודת פון ששתת ימי המעשה.
¶48אט דער אויפטו, אז מ'קען זיין א לומד תורה און מקיים מצוות, און עוסק בעבודת התפילה, און די אלע ענינים אין אן אופן פון שלימות קען דאס זיין אויך באמצע העבודה איז ער מפסיק,
¶49און ס'איז כאילו ס'וואלט ער ניט געווען קודם לזה עבודה ולאחרי זה עבודה, אדרבא די יגיעה וואס איז געווען אין עבודה איז ער מוסיף, ער זעט אין דעם השגחה פרטית,
¶50במילא איז תפילתו נאכמערער מעומק הלב, און זי דערגרייכט ביז 'למעלה מעלה', און זי איז ממשיך ברכת ה' ביז 'למטה מטה', און דאס רייסט אים ניט אפ אינגאנצן פון וועלט, דערנאך איז ער בכח קומען אין וועלט און דארטן זאל זיין ניכר,
¶51אז איצטער טוט דאס א איד וואס איז שוין נאך תפילת המנחה איז ער אין אן אנדער עילוי, אין אן אנדער מעמד ומצב ווי ער איז געווען קודם שהתפלל תפילתו.
¶52אט דאס איז דער אויפטו פון תפילת המנחה, לגבי תפילת מעריב און אויך אפילו לגבי תפילת הבוקר.
¶53און אין די אלע ענינים זאגט מען, אז מ'האט אין דערויף די סיוע פון רבותינו נשיאינו, דורך דעם בעל השמחה והגאולה, דעם אלטן רבי'ן, צוזאמען מיט אים דעם מגיד און בעל שם טוב.
¶54און דאס איז מען ממשיך פון י' טס כסלו בימי כל השנה כולה ”למטה מעשרה טפחים”, אז ס'זאל זיין א שנה טובה ומבורכת, ווי
¶55דער לשון פון דעם רבי'ן דעם ”נשיא לשנה טובה” בתורת החסידות ובדרכה החסידות תכתבו ותכתמו אז ס'זאל אראפקומען מיט א חוסר וואס דעמאלט איז דאך ונחתן בטבעת המלך איז דאך 'אין להשיב' ברוב הצלחה וברכה וישועה וגאולה מנפש ועד בשר.
¶56לחיים.