Text

¶1י' חשמון תשל' חס שטייענדיק

¶2אין מוצאי שבת קודש פרשה לח לך וואס ווי דער נאמען אליין ווייזט אן, ובפרט לתורת הבעל שם טוב, אז ”שמו אשר יקראו לו בלשון הקודש”,

¶3איז דאס גיט ארויס דעם תוכן פון דעם ענין, וויבאלד אז ער איז מחי' דעם ענין און מהוה דעם ענין און מקיים דעם ענין, וואס דער נאמען באווייזט דאך אליין אויף ענין ההליכה, איז דערפון פארשטאנדיק אויך די שייכות מיוחדת צו די ענינים וואס ס'האט זיך גערעדט ביז איצטער אין די פריערדיקע שיחות ומאמרים,

¶4בנוגע צו ”ויעקב הלך לדרכו”, וואס דארט איז דאך אויך דער ענין פון הליכה.

¶5און די סדרה ווערט אויך, כאמור, אנגערופן בגלוי מיטן נאמען פון לח אדער לח לך דער ענין ההליכה, נאך מערער ווי אין בראשית און נח שלפני זה, וואס דארטן פארשטייט מען אז ס'דארף זיין דער ”ויעקב הלך לדרכו”,

¶6דאס איז אבער ניט ארויסגעגעבן בגלוי אין דעם נאמען, משא' ”כן פרשה לך” לך.

¶7וואס דערפון איז אויך במוצאי שבת קודש, וואס דעמאלט איז דאך דאס מחבר דעם שבת שלפני זה, כולל אויך די גאנצע וואך די שבת פון לשון שבוע שלפני זה שבת לך,

¶8אלס א הכנה און א הקדמה און אויף מוסיף זיין אין אן אופן פון ”מעלין בקודש” אין די ימים ושבועות וחדשים הבאים לאחרי זה.

¶9וואס לכאורה, לויט המדובר לעיל, די אלע דרגות וואס מ'האט מבאר געווען אין ”ויעקב הלוך לדרכו”, אנהויבנדיק פון מוצאי יום הכיפורים, און דערנאך איז מען אלץ מערער מוסיף ווי דאס איז במוצאות שבת, בשמחת תורה,

¶10ולאחרי זה בצירוף צו שבת בראשית, ולאחרי זה צו שבת נח, כמדובר לעיל בארוכה, איז וואס איז מען דא מוסיף אין דעם ענין וואס גיט זיך ארויס אין פרשה לך, אין לך לך?

¶11ובפרט נאך אז די הוספה דארף זיין א הוספה גדולה.

¶12וויבאלד אז כאמור אז דא שטייט דער ענין פון הליכה אין דעם שם הפרשה, וואס לפי תורת פון דעם אלטן רבי'ן דארף מען דאך לעבן מיט דעם זמן, מיט דעם ענין התורה וואס מ'לייענט און מ'לערנט בזמן זה, איז דאך דערפון פארשטאנדיק,

¶13אז די הוספה אין ענין ההליכה, וואס קומט ארויס און מ'לערנט דאס אפ און מ'לעבט דאס איבער פון שבת פון שבוע פרשה לח איז דאס א ענין נאכמער בגלוי און נאכמער בהדגשה, אפילו ווי דאס איז אין שבת פרשה נח און מוצאי שבת קודש נח,

¶14על אחת כמה ווי דאס איז אין פרשה בראשית און מוצאי שבת קודש, פרשה בראתי שלפני זה, עאכו' כמה ווי דאס איז אין מוצאי 'שמחת תורה', עאכו' כמה אין מוצאי יום הכיפורים.

¶15איז וויבאלד אז די הדגשה אין ”ויעקב הלך לדרכו” איז דאך דער ענין אז אין דרכו זאל מען אויפטאן דעם ענין ההליכה, און אויפטאן דאס אין אן אופן ווי יעקב טוט דאס אויף, וואס דאס איז דאך כולל אין זיך ביידע קצוות, נוסף אויף דעם ענין וואס ס'האט זיך גערעדט פריער,

¶16אז אפילו אז מ'האלט אין א מעמד ומצב פון עקב, אין א דרגא החינה מוכל, איז פונדעסטוועגן האט מען אין זיך דעם יו די התחלה וראשי תיבות פון 'שם הוי' וואס ”הקב"ה עוזרו”, און עוזרי ווי אין אן אופן פון שם העצם און ”שם המפורש” און שם המיוחד איז עזר,

¶17און אין דערויף גופא דער אות הראשונה בזה, וואס זי באווייזט אויך אויפן ענין פון תמידות, ווי ער זאגט אין שער היחוד והאמונה, איז דאך אויך דא אין דערויף דער צווייטער הוראה, וואס דער ענין פון יעקב איז דאך ”ויעקב עבדי”,

¶18כמדובר אויך לעיל אט דאס וואס מ'זאגט אין הושעות שבת קודש בכל מוצאות שבת קודש, אנהויבנדיק פון דעם ערשטן מוצאות שבת קודש לאחרי 'שמחת תורה', וואס דאס איז מוצאות שבת קודש פון פרשה בראשית, און אין דערויף איז מען מטער דעם ענין פון יעקב, אז דאס איז ענין פון ”יעקב עבדי”,

¶19וואס דאס איז דאך א הוספה נפלאה בשעת מ'זאגט אז כעבדו ”את המצוות שהן שלוחי” ווי ער זאגט אין תנחומא, און דער אלטער רבי איז דאס מבאר אין לקוטי תורה ויקרא.

¶20וואס דאס גייט, אז בשעת א איד איז מקיים תורה ומצוותי' טוט ער דאס אין אן אופן פון ”שליחותו של מלך מלכי המלכים הקב"ה” וואס אויף דערויף איז אויך דער כלל,

¶21אז ”שלוחו של אדם כמותו”, ווי ער זאגט דארט אין די דרושים איז דאך פונדעסטוועגן אין שליחות דא די אלע דריי אופנים, כמבואר באחרונים בכמה מקומות און גערעדט אמאל בארוכה, אז ס'קען זיין א ענין פון שליחות, אז כל הענינים טוט דער שליח, כולל אפילו די מעשה עצמה,

¶22נאר וואס דען? וויבאלד אז ”שלוחו של אדם כמותו” ווערט די מעשה פאררעכנט ווי דאס האט געטאן דער משלח.

¶23א העכערער ענין אין שליחות איז, אז די מעשה אליין איז דאס טוט דאס דער משלח.

¶24נאך א העכערע ענין אין שליחות איז, אז דער שליח ווערט כמותו פון דעם משלח, איז בדרך ממילא אויך די מעשה די מעשה המשלח.

¶25משא' כן אז מ'זאגט אין תואר אז יעקב איז דאס דער ענין פון עבדי איז דאך אין דערויף כל ”מה שקנה עבד קנה רבו” און די הדגשה בזה אז דא איז ניט א ענין אז ס'איז דא אין דערויף חילוקים און דרגות ובחינות,

¶26נאר כל ”מה שקנה עבד קנה רבו” ווארום די גאנצע מציאות פון דעם עבד איז דאס די מציאות פון דער אדון, אנהויבנדיק פון כח התענוג ביז דעם כח העשי כמבואר בארוכה אויך אין המשך פון ס'ו' וכמדובר כמה פעמים.

¶27וואס דאס איז דאך דער עילוי, און א עילוי נפלא בהנוגע אפילו אויף דעם ענין פון כבדו ”את המצוה שהן שלוחי” און דער ”אדם המקיים המצוה” איז ער שלוחו פון דעם אדם העליון.

¶28וואס דערפון איז אויך די הוראה און דער לימוד, אז אין דערויף באשטייט דער אויפטו, און דער אויפטו נפלא וואס ווערט ארויסגעגעבן אין פרשה ”לח לך אפילו” אויף דעם עילוי פון די שבתים און די עבודות שלפני זה,

¶29פון נח און בראשית און מוצאי 'שמחת תורה' און מוצאי יום הכיפורים.

¶30וואס ווי ס'האט זיך גערעדט דער ענין ההליכה, מיינט דאך דאס און מאנט ארויס א הליכה שלא בערך למעמדו ומצבו הקודם, וואס דוקא דעמאלט איז דאס א הליכה אמיתית,

¶31וואס ביי אים איז גארנישט ניט געבליבן ביי מעמדו ומצבו הקודם, אבער אין דערויף גופא קען דאך דאס זיין אין איין ענין שלו, אדער אין מחשבה אדער אין דיבור אדער אין מעשה אדער אין מדות שבלב אדער אין חב"ד שבמוח אדער אין רצון ותענוג,

¶32אז אין זיי האט ער גע'פועל'ט אן ענין פון הליכה שלא בערך ווי דער ענין פון די אלע ענינים וואס מ'האט אויסגערעכנט זיינען געשטאנען בעבודתו לפני זה,

¶33וואס אויף דערויף דארף מען דאך אויך האבן די עבודה פון ”בכל מאודך למעלה” ממדידה והגבלה, אפילו אז דאס טוט זיך אויף מערניט ווי אין איין ענין, בנוגע צו מעשה, אדער ביז אין תכלית ושלימות, ביז אין דעם כח התענוג.

¶34דאס קומט אבער ניט בשעת די הליכה איז דאס דא אין יעדער כח און אין אלע כחות און אין כללות כולם יחד.

¶35וואס דאס איז דאך וואס ס'שטייט די הפלאה פון אברהם אבינו אז וועמען ס'איז געזאגט געווארן און וועמען סיפור עניניו הויבט זיך אן בעיקר אין פרשה לך לך אז ער איז געווען אן עדיף בגופו אויך בנשמתו,

¶36אויך בממונו, און אין דערויף באשטייט די הפלאה פון אברהם'ען, אז ענין עבודתו, וואס דאס איז געווען דער ענין הנדיבות,

¶37האט דאס דורכגענומען אים אינגאנצן, וואס בכללות ווערט דאס פאנאנדערגעטיילט אויף די דריי ענינים וסוגים, וואס אין די אלע דריי איז ער געווען אין אן אופן פון א נדיבות פון אברהם אבינו, למעלה ממדידה והגבלה,

¶38ביז וואנענט אז מ'זאגט דאך אז הכנסת אורחים פון אברהם אבינו וואס דאס איז דער ענין הנדיבות איז דאס גדולה ”מקבלת פני השכינה”,

¶39און די הדגשה בזה איז דאך אז דאס איז פני השכינה די פנימיות און אין אן אופן פון קבלת אז דאס ווערט ביי אים נתקבל, דאס איז דאך אבער שכינה על שם של שוכנות בתחתונים,

¶40איז הכנסת אורחים שלו האט דערליינגט נאך העכער ביז אין אן אופן אז מ'זאגט אויף דערויף גדולה, ביז אין אן אופן אז דערפון קומט ארויס ”מעשה אבות אמו לבנים” א הוראה און א דין 'לזרעו אחריו', אין דעם ענין פון הכנסת אורחים, אין דעם ענין פון נדיבות וכו.'

¶41וכאמור, בשעת מ'האט אים געזאגט לך האט מען דאס געזאגט בעבודתו, וואס דארט איז געווען דער ענין ההליכה ”בכל עניניו וכללות” עניניו כולם,

¶42וכמובן אויך דערפון וואס גלייך נאך לח לך איז מען מסביר, אז ס'דארף זיין סיי מארצך און סיי ממולדתך און סיי מבית אביך, וואס אט די אלע דריי ענינים איז דאך יעדער ענין בפני עצמו אן 'עולם מלא', און מ'זאגט אז אין אלע דריי ענינים, וכללות כולם יחד,

¶43שטייט ער אין אן אופן פון לך לך, אין דעם אופן פון הליכה, מיט די אלע פירושים פון ארצך ומולדתך ומבית אביך, סיי דער פירוש פון ”ארצך מלשון רצון”, סיי דער פירוש פון ארצך פון לשון 'קבלת עול',

¶44און מ'מולדת דאך דער ענין אין וועלכע ער איז איינגעוואוינט געווארן מדות שבלב, און מבית אביך אט דאס וואס איז פארבונדן מיט חב"ד ומוחן שבראש.

¶45און אט די אלע, ובכללות כולם יחד, איז ער געשטאנען אין דעם אופן פון לח ביז וואנענט אז מ'זאגט אויף דערויף לח לך ווי די אפטייטש אין מדרשי חז"ל ”לך לך להנעתך” אז דאס ווערט ביי אים זיין אן ענין פון הנאה,

¶46בדוגמא ווי גערעדט פריער בנוגע צו כל ”מה שכנה עבד כנה רבו”, אז זיין תענוג איז דאס דער תענוג האדון, ועל דרך זה אויך פון דער צווייטער אפטייטש אין לך ”לך לך לעצמך” לשרשך ולמקרח,

¶47אז אין ”והרוח תשוב אל האלקים אשר נתנה” וואס דאס גייט דאך אויף 'כללות ענין' התשובה, קען דאך זיין דער 'ענין התשובה' בשעתא חדא וברגעא חדא וביומא חדא, אין דעם ענין אין וועלכן ער דארף משלים זיין, און אין די אנדערע דרגות וועט ער בלייבן אין אן אופן פון צדיקייא.

¶48בשעת מ'זאגט אבער אז סבא צדיקייא בתיובתא אין 'תכלית השלימות' איז דאס א סיי אין ארצך סיי אין הולדתך און סיי אין ”בית אביך” סיי אין לבושי הנפש, סיי אין עשר כוחות הפנימיים שבנפש,

¶49און סיי אין כוחות המקיפים שבנפש, שטייט ער אין אן אופן פון ”והרוח תשוב אל האלקים אשר נתנה” אין 'תכלית השלימות'.

¶50וואס דערפון איז אויך די הוראה, ווי גערעדט פריער אין ”ויעקב הלוך לדרכו” בעבודתו של כל אחד ואחת, אפילו אז מ'האט שוין אויפגעטאן אין די ימים שלפני זה אין די אלע פירושים,

¶51קען דאך זיין, אז מצד איזה סיבה שתהי' איז איז געקומען לידו מערניט ווי א ענין וואס איז פארבונדן מיט ארצך אדער מערניט ווי מולדתך אדער מערניט ווי מבית אביך און אין זיי האט ער אויפגעטאן דער ענין הליכה, מער בפרטיות, ולמטה בעבודה,

¶52א ענין וואס איז פארבונדן מיט א מעשה מסויים, און אין דערויף האט ער אויפגעטאן דער ענין ההליכה, אע' פי וואס דוקא אין דערויף האט זיך דאס פון אים געפאדערט, וואס אין אנדערע ענינים איז ער בלאו הכי געווען בתכלית השלימות, וכידוע דער ביאור פון דעם אלטן רבי'ן בנוגע צו בנימין הצדיק,

¶53אז כדי צו מברר זיין מעמדו ומצבו האט מען אים געזאגט כלו מעשה בא לו ידיך און דער בירור בזה און די הוכחה בזה איז געווען, אז ס'קען זיין אז די מעשים טובים וואס ער האט געטאן, איז דאס מצד דערויף וואס דאס איז ”בטבע נפשו האלקית”, וואס דאס איז דאך דער פירוש הפנימי אין ”תורה אור” אין פירוש פון דעם אלטן רבי'ן,

¶54איז כאטש אפילו דאס איז דאך אויך אן עבודה נעלית, דאס איז אבער עבודה פון א צדיק משא' כן ”עובד אלקים” דארף ער דאך משנה זיין טבע מדותיו

¶55ביז אין אן אופן פון ”לשון איבוד אורות”, וואס דאס איז דאך אים שווערסטן ווען מ'דארף משנה זיין טבע מדותיו פון 'נפשי האלקית', און ער איז דאך א צדיק, און אף על פי כן מאנט מען ביי אים בתיובתא,

¶56איז קען דאך זיין אז אין דעם ענין וואס דאס איז היבך טבע מדותיו האט ער שוין אויפגעטאן דעם ענין ההליכה, משא' כן אין די ענינים וואס זיי זיינען טבע מדותיו,

¶57איז אט דארט גייט ער אין עבודה פון א צדיק, איז אט דא איז דער לימוד און דער נתינת כח און די הוראה, אז מ'זאל זיך ניט באגנוגענען אז ער האט משנה געווען טבע מדותיו אין איינע פון זיי,

¶58אין אפילו ברובם אבער ניט בכולם, נאר אפילו אט די ענינים וואס ער טוט וואס זיי זיינען מתאים לטבע מדותיו טוט ער זיי אין אן אופן פון הליכה, און לגמרי ניט אין דער מדידה והגבלה פון טבע מדותיו.

¶59און ווי מ'זאגט דאך אויך איז מבואר בארוכה בנוגע צו אברהם'ן, אז אף על פי וואס אברהם איז דאך געווען מדתו, מדת החסד, ביז וואנענט אז ווי מ'ברענגט דאך פון ספר הבר, געבראכט אין הוספות אין זהר,

¶60אז אמרו מדת החסד פון אצילות, אז ”מיום ויות אברהם בעולם” איז ער ”עומד ומשמש” במקומה, איז אט דאס וואס ער איז געווען א נדיף בפועל,

¶61איז מען מבאר, אז דאס איז ניט געווען מצד טבע מדותיו, נאר דאס איז געווען מצד דערויף וואס ער איז געווען שמח וחפץ מיט די אלע תוארים וואס ער זאגט אין אגרת הקודש, ”למלאת רצון קונו” וכמובא דארטן אויך די ראיות לדברים אלו.

¶62און וויבאלד אז מ'זאגט אז שלשה נקראו אבות און מבואר בארוכה כמה פעמים, אז אין יעדער אידן איז דא יעדער פון די שלשה אבות, עאכו"כ פון ”אחד הי' אברהם”

¶63דער גדול בענקים און ווי ער זאגט אין תניא אז דערפון נעמט זיך וואס ”ירושה לנו מאבותינו” אנהויבנדיק פון די אהבה מסותרת, וואס דאס איז דאך די ענינים פון אברהם אבינו.

¶64וואס די אהבה איז דאך השורש לכל רמ� מצוות-עשה, וואס זיי האבן אין זיך אויך די מצות היראה, וואס ס'איז דאך אויך א מצות-עשה,

¶65וואס זי איז דאך שורש און ”כולל כל שסה מצות” לא-תעשה, איז דער ענין פון גדול בענקים פון ”אחד הי' אברהם” איז דאך ”ביתר שאת וביתר עוז” בכל אחד ואחת מבני ישראל.

¶66און וויבאלד אז דאס איז געווען מעמדו ומצבו, און ס'ווערט דערפון דערציילט אין תורה, וואס ”התורה היא נצחית”, א הוראה נצחית בכל מקום ובכל זמן ולכל אחד ואחת איז דאך דאס א הוראה און א נתינת כח און אן עזר

¶67אז ער קען זאגן אז ”יגיעו מעשה למעשה אהביתו אברהם יצחק ויעקב” כלשון המדרש, און ווי כאמור לעיל אויך אין דעם ענין וואס ווערט ארויסגעגעבן אין פרשה לך, אז דאס איז בכל עניניו, מארצך ומבית אביך

¶68בממונו ובגופו ובנשמתו, און אין אותיות פשוטים, ”והמעשה הוא העיקר” אז דער ”ויעקב הלך לדרכו” זאל מען דאס דורכפירן אין כל עניניו, אנהויבנדיק פון ”המעשה הוא העיקר” אויך בדיבור, אויך במחשבה, אויך אין עשר כחות הפנימיים,

¶69אויך אין כחות מקיפים, און אין כללות כולם יחד, אז אין די אלע ענינים שטייט ער אין אן אופן פון הליכה.

¶70און דערנאך איז דאך אויך ברענגט דאס אויך די שלימות, בדוגמא ווי מ'זאגט בנוגע צו ”בחיר שבאבות” אויף יעקב'ן, אז ויאביא יעקב שלום איז דאס אויך געווען א שלימות בכל עניניו,

¶71סיי במונו און סיי בגופו און סיי בתורתו, וואס דאס איז דאך פארבונדן בנשמתו, און ”מעשה אבות אמה לבנים” בהנוגע לכל אחד ואחת.

¶72ובפרט נאך ווי מ'זאגט צו, און מ'רעדט זיך וועגן דעם ענין וואס יעדער אידן גיט מען די הוראה און נתינת-כח און דעם עזר, אנרופנדיק אים ביים שם אין יעקב.

¶73וואס דאס איז אויך דער קשר מיט די שני פירושים וואס ס'איז דאך דא אין דעם ענין פון לך לך, וואס דער אויבערשטער האט געזאגט ”אל אברהם לך לך מארצך וממולדתך ומבית אביך אל הארץ אשר האריך”, ווי ער איז מבואר אין ”תורה אור”, און אויך אין פשוטו של מקרא.

¶74וואס ווי ער מבואר אין ”תורה אור” איז דאך אז דער ענין פון אברהם איז דאס אב רם דער ”שכל הנעלם מכל רעיון” אז אפילו חכמה, וואס זי איז דאך ראשית פון כל הכחות פנימיים, איז דאס אן ענין פון גילוי,

¶75משא' כן דאס איז אן ענין פון ”שכל הנעלם מכל רעיון”, כמבואר די דרגות בזה, אין ”תורה אור” און די הגהות וביאורים לזה אין אור התורה,

¶76און צו אים זאגט מען אז ויאמר הוי' לאברם לך לך אז ער זאל נמשך ווערן למטה, ביז ”אל הארץ אשר אריך” וואס דאס איז ספירת המלכות, און מ'איז מוסיף אז דארט וועט זיין א אריך מיט די שני פירושים שבדבר,

¶77אז מ'וועט אים באווייזן דעם ארץ, וואס דאס איז דערפאר וואס מלכות איז דאך אן ענין פון עלמא דיתגליא, קצו התחתון לגבי ”שכל הנעלם מכל ראיין”,

¶78און דער צווייטער אפטייטש אשר ארי כה אז דארט וועט באוויזן ווערן, נתגלה ווערן, דער ענין פון אברהם, וואס דאס איז אן עילוי הכי נפלא ונעלה,

¶79אין לגבי ”שכל הנעלם מכל ראיין”, וואס לכאורה איז דאך דאס א עילוי הכי נפלא אז מ'זאגט אז ער איז נעלם מכל ראיין אפילו פון ראיין העליון,

¶80איז מען אים מבטיח אז ס'וועט זיין נאכמערער אשר הרקע אז דורך דערויף וואס ער וועט שטיין בגילוי איז דאס א עילוי הכי נפלא כמובן פון די דרושים אין ”תורה אור”.

¶81וואס דאס איז בדוגמא ווי גערעדט פריער דער ענין פון הליכה אין די כוחות הכי נעלים שבאדם, ביז כוחות פון יחידה,

¶82וואס דארטן טוט מען דאך אויך אויף ”על ידי עבודת האדם”, איז דאך פארשטאנדיק, אז אע"פ וואס זי ווערט אנגערופן בשם יחידה ו”בבואו דבבואו לעת להו” ווארום זי איז מקבל מיחידו של עולם, ”יחידה לייחדך”,

¶83פונדעסטוועגן ע ל ידי הירידה, ע ל יי ההליכה למטה, ”מאיגרא רמה לבירא עמיקתא” ווערט אן עלי' שלא בערך, אפילו אין יחידה,

¶84כמבואר בארוכה אין די דרושים המדברים בזה, און ווי פארשטאנדיק אויך בפשטות אויך פון כמה שיחות פון רבותינו נשיאינו,

¶85אז ס'איז דא די עלי' אין תחתיים און שניים און שלישים, ביז ווי ס'רעדט זיך אמאל אין אלע פינף דרגות, וואס דאס איז דאך אויך כולל אין אלע חמשה שמות, כולל אויך די שם יחידה,

¶86ביז אין אן אופן ווי מ'זאגט בנוגע צו תחתיב שנים ושלישים פון דער תיבה, וואס דאס איז דאך כמדובר לעיל על פי תורת הבעשם טוב, איז דאס עבודתו של כל אחד ואחת, אראפקומענדיק אין די 'מים רבים' פון דעם 'עולם הזה' התחתון שאין תחתון למטה הימנו,

¶87אז ס'זאל זיין וטרם הטובה און ותנח הטובה מיט די אלע פירושים וואס מקצתם איז אויך דערמאנט געווארן פריער, וואס דאס איז אויך ווי גערעדט פריער אז מ'פועל'ט דעם ענין ההליכה אפילו אין דעם ענין פון יחידה, בדוגמא ווי דער פירוש אז אין ”שכל הנעלם מכל ראי'ן” ווערט א ענין נפלא,

¶88דורך דערויף וואס ער קומט ”אל הארץ אשר הרקע”, און כמבואר אין די דרושים, אז דאס מיינט מען מלכות, ווי מלכות ספירת המלכות, ווי זי ווערט דערנאך אויך נמשכת פון אצילות אין עולמות ביה,

¶89ביז וואנענט ווי ער איז מבאר בארוכה אין תורת חיים, איז דאס איז געווען אן ענין עיקרי, א הכנה עיקרית, אז דערנאך האט געקענט זיין די עבודה של כל אחד ואחת אין 'לימוד התורה' וקיום מצוותי ביז אין דעם שלימות בזה ”ויעקב הלוך לדרכי” אויפטאן אין 'גשמיות העולם',

¶90האט דאס געקענט זיין דוקא דורך דערויף וואס ס'איז געווען די הכנה אין דעם מעשה האבות, וואס דערפאר ווערט דער ספר בראשית אנגערופן בשם ”ספר הישר” און ספר פון ישרים, וואס דאס גייט דאך אויף די אבות, אנהויבנדיק פון ”אחד הי' אברהם”.

¶91און דערנאך קומט אויך דער צווייטער פירוש, על פי פשוטו של מקרא, אז דער לח לך איז געווען ”מארצך וממולדתך ומבית אביך” פון דער א דרגא הכי תחתונה,

¶92ביז וואנענט ווי ער זאגט אויף דערויף אין מדרש אויף ”מי יתן טהור וכו'” אז דאס גייט אברהם מטרח, וואס דאס איז דאך דער פשוטו של מקרא אין דעם פירוש פון ”לך לך מארצך וממולדתך מבית אביך” אז אברהם גייט אוועק פון טרח'ן און גייט 'מלמטה למעלה', אין אן אופן פון הליכה,

¶93ביז וואנענט ”אל הארץ אשר אריך"”, אין ספירת המלכות, און נאך העכער, וואס דערפאר איז דאך דערנאך געווען דער ”ויבן שם מזבח להוי' הנראה”, וואס דאס איז דער הוי' דישגליא, און נאך דערויף נאך העכער מזבח להוי' סתם, די הוי' שבהעלם, דער הוי' דלעילא.

¶94וואס דאס איז דאך די הליכה 'מלמטה למעלה', אנהויבנדיק פון מי יתן טהור פון דעם היפך פון טהור וואס אין 'עבודת האדם', אויך אין דעם ענין פון ”ויעקב הלוך לדרכו”, איז דאך דאס אין דערויף אז ער גייט 'מלמטה למעלה', אנהויבנדיק פון כח המעשה,

¶95ביז אין דער מעשה וואס איז פארבונדן מיט עקב וואס אין דערויף איז דאך אויך די מעלה פון אברהם אבינו ”עקב אשר שמע אברהם בקולי, עקב מלשון עקב”, וכידוע דער מאמר ופתגם פון רבותינו נשיאינו, אז די פיאטע האט דערהערט די כל עניני אברהם,

¶96וואס דערפון איז דאך אויך פארשטאנדיק בהנוגע לכל אחד ואחת וואס זיי קומען דאך און זיי האבן בירושה פון אברהם'ן ”ירושה אילנו מאבותינו”.

¶97אז אין זייער ענין העקב שלהם, ביז אין די ענינים וואס אן אדם דש בעקבו שטייט דאס אויך אין אן אופן אז דאס איז דער עקב, ניט קוקנדיק ווי ער זאגט אין אבות דר' נתן אז ביי אדם איז דאס דער היפך החיים, בדוגמא ווי גערעדט פריער ”מי יתן טהור” פון היפך פון טהור,

¶98איז אט דארטן ווערט דער ענין הכי נעלה, ביז וואנענט אז דער עקב איז גאר מנסו און הויבט אויף די קאפ ביז אין אן אופן פון ריקוד, וואס דאס באווייזט דאך אויף למעלה ממדידה והגבלה, איז כמדובר לעיל, מיוסד אויף דברי רבותינו נשיאינו,

¶99אט דאס וואס די קאפ טאנצט 'בשמחה ובטוב' לבב פון 'לימוד התורה' וקיום מצוותי אנהויבנדיק פון דעם נתינת כח בזה און די עבודה כללית בזה בשמחת תורה, וואס דעמאלט איז דאך דאס אן עבודה עיקרית, דער ענין הריקודים איז דאס הויבט זיך דאס אן דוקא פון דעם עקב,

¶100ווי מ'זעט דאס אויך בפשטות.

¶101וואס דערפון נעמט מען אויך בעבודה בכל השנה, אז דער עקב שבעבודת האדם, וואס דאס איז דער ענין המעשה, און אין מעשה גופא ענינים ”שאדם דש בעקבו”, און אין דערויף גופא אן ענין וואס ער האט ניט אין דעם, איזו סיבה שתהי' לא טעם ולא רוח קיין חיות ניט,

¶102וכמובן על פי המובן פון אבות דרבי נתן, ווי גערעדט פריער, שטייט אין דערויף און ממלא דעם ציווי, דורך דעם נתינת כח וואס מ'האט אים געגעבן, אין דעם לימוד על פי פשוטו של מקרא,

¶103פון ”לך לך מארצך וממולדתך מבית אביך” אז דאס גייט מען אוועק פון טרח'ן, וואס דאס איז דאך אויך די צוויי פירושים, כמבואר אין די דרושים פון ”באובר הנהר ישוב אבותיכם” וואס ווי דער אפטייטש אין 'פנימיות התורה' אין חסידות,

¶104איז דאס באובר הנהר העכער אפילו פון דעם ”נהר יוצא מאדן”, איז די אבות זיינען געווען נאך העכער דערפון, און פון דארטן, ואילך אותו, זיינען זיי נמשך געווארן ביז אין ארץ גנן,

¶105”אל הארץ אשר אריך"”, און דער צווייטער פירוש ”אין פשוטו של מקרא”, וואס דערפאר זאגט מען דאך אויך אז בעבר הנריא איז דאס מתחיל ניט אין ענין פון שבח, נאר אין ענין פון היפך השבח,

¶106און דערנאך קומט מען ער צו ועחשוב ”קורבנו המקום לעבודתו”, דער ענין ”העבודה ממטה למעלה”, ווי גערעדט פריער וואס דאס איז מתאים מיט די צוויי פירושים פון לך לך אין דעם אופן פון 'מלמעלה למטה',

¶107וואס בעבודה קומט דאס ארויס פועל'ן די הליכה אין די כחות הכי נעלים, אין דעם אופן פון 'מלמטה למעלה', וואס דאס איז דער מתאים לפשוטו של כתובים,

¶108וואס אין עבודה קומט דאס ארויס אנהויבנדיק פון די ענינים וואס זיי זיינען פארבונדן מיט עקב, מיט עקב, און דערפון גייט ער ביז ”אל הארץ אשר הרקה” און נאך העכער ביז להוי' סתם.

¶109און ס'איז דאך דא אין די ביידע ענינים ווי סלחתי, ווי ס'איז אין די דרושים פון ווי סלחתי וואס דאס באווייזט דאך דאס אויף שני הילוקים, דער הילך 'מלמעלה למטה', דער הילך 'מלמטה למעלה',

¶110כמבואר אין די דרושים על כתוב ואתלחתי, און זיי שטייען דאך ביידע אין איין ווארט, אז ביידע שטייען בצירוף, בדוגמא ווי דא אין לחלך זיינען אויך די ביידע פירושים אין דעם זעלבן פסוק.

¶111וואס דאס איז דער צירוף שניהם יחד, אז ס'ווערט איין קומה שלימה ”מלמעלה למטה און מלמטה למעלה”, וואס דאס פועל"ט זיך אויך דער ”ואולך אתכם קוממיות” ווי מ'טייטשט דאך אפ אויף דערויף די גמרא אין סנהדרין אז קוממיות איז דאס ”שתי קומות”,

¶112און דאס שטייט אבער במילה ובטובה אחת די קומה ווי דאס איז ”מלמעלה למטה און מלמטה למעלה” ווערט דערפון איין זאך, כם יחד מיט אלע פירושים שבדבר.

¶113און דאס ווערט די הכנה און די כלי, און ווי גערעדט פריער א כלי בדוגמא פון אן אבר וואס דאס איז ממשיך, אז ס'זאל אויך נמשך ווערן בזה מלמעלה פון דער דרגא וואס זי איז העכער סיי פון מעלה און סיי פון מטה, וואס דאס איז א שריא בא ”שר שלים”,

¶114בשעת ס'טוט זיך אויף דער ענין העבודה ”מלמעלה למטה ומלמטה למעלה”, און צירוש שניהם יחד, וואס דאס איז דאך אויך בדוגמא ווי גערעדט פריער דער ענין פון ”מונין ללבנה און מונין לחמה”, וואס חמה איז דאך ענינה 'מלמעלה למטה',

¶115להאיר ”לארץ ולדרים עלי” משא"כ סערה ”ולית לי מגרמל כלום”, זי איז מקבל מלמעלה בדוגמא ווי ספירת המלכות, און ס'איז דא ווי ס'ווערט די ”שני המורות הגדולים” ביז וואנענט אז ס'ווערט דער שניהם יחד,

¶116ובדוגמת התפילה, אז מ'איז מתפלל און מ'פועל'ט אז ס'זאל זיין ”וינינו מאירות כשמש וכי'” רח שניהם יחד אין דער זעלבער תפילה, און אין דערויף איז אויך דער עילוי פון ירח כמבואר אין תורת המגיד און די דרושים אין אור התורה וואס ער איז דאס מבאר.

¶117ובדוגמא אויך וואס דאס איז דער קשר מיוחד מיט שנה זו במיוחד, וואס זי איז דאך א שנת העיבור, וואס עיבור בכלל איז דאך אויף אויסגלייכן דעם ”מנין ללבנה און מנין לחמה”, און די 'תכלית השלימות' בזה איז בסיום כל מחזה קטן,

¶118וואס דאס איז בדוגמא ובמיוחד בשנה זו, וואס זי איז דאך דער סיום וחותם, וואס אט דעמאלט ווערט דאס אויסגעגלייכט בתכלית השלימות, כמבואר אין רמב אם, און אויך גערעדט פריער בארוכה.

¶119וואס דערפאר איז אויך די הוראה בעבודתו של כל אחד, כמדובר אויך לעיל סיי אין עבודתו אלס מקבל, און דערנאך ווערט ער משפיע, וואס דאס איז עבודת הלבנה,

¶120סיי עבודתו בתור משפיע, וואס דאס איז דער ענין פון מונין לחמה גלייכט זיך דאס ביי אים אויס, וואס דאס איז דאך בדוגמא ווי ”מלמעלה למטה און מלמטה למעלה”, בדוגמא פון עבודת צדיקים און עבודת בעלי תשובה,

¶121כמדובר לעיל בארוכה, גלייכט דאס ביי אים אויס אין אן אופן אז ס'ווערט גם יחד ביז אין 'תכלית השלימות', וואס דעמאלט ווערט דאס דער ”אתר שלים” כמדובר לעיל אז דאס איז ממשיך פון 'תכלית השלימות', ביז ווי דאס איז אין עצמות ומהות אליין,

¶122אז ס'ווערט ישראל וקוב"ה דורך דעם ענין פון אורייתא, ”כולא חד ממש, אין” אלע דרגות, ווי ער זאגט אין זהר, אז ס'איז דא דער ששון וגליא בישראל און ששון וגליא בקוב ה און ששון וגליא באורייתא,

¶123ווערט דאס 'כולא חד' אין אן אופן וואס ס'קען ניט שייך פאנאנדערטיילן אין זיי ווארום דאס ”תורת אמת” איז מעיד און דאס שטייט בגלוי אז דאס איז כולו חד.

¶124און דאס איז אויך ממשיך, ווי ער איז ממשיך דערנאך אין דעם סיפור פון לך לך אז קומענדיק ”אל הארץ אשר אריך” איז דארט איז געווען דער ענין פון וילך אברהם און ”הלוך למעשה והלוך ונסוע הנגבה” כפשוטו של כתובים,

¶125אז ער איז ארומגעגאנגען ין גאנץ ארץ ישראל, ביז וואנענט אז דאס איז געווען דער ענין החזקה שלו, ביז וואנענט אז אף על פי וואס אין תחילת הסדרה, תחילת הפרשה,

¶126זאגט אים דער אויבערשטער וזרעך אתן לשון עתיד, אז דורך זיין עבודה, ועבודת ההליכה כפשוטה בארץ ישראל,

¶127האט ער אויפגעטאן די הבטחה, אז ס'איז זיכערע זאך אז לך אתם אבער דאס וועט זיין בעתיד, דערנאך האט דאס אבער אויך גע'פועל'ט כסיום וחותם ”הענין בפרשה זו”,

¶128אז דער אויבערשטער זאגט אים לזרעכנתתי פון לשון עבר, און ווי רש"י טייטשט דאס אפ, וואס דערפון איז פארשטאנדיק אז דאס איז מובן אפילו פאר אזא מין וואס הויבט ערשט אן לערנען מקרא אין תורה שבכתב אין דרך הפשט, אז דאס איז א ענין וואס איז שוין אוועקגעגעבן געווארן בפועל, 'ובפועל ממש',

¶129ביז וואנענט כמבואר באחרונים ובראשונים, אז דערפאר האט מען גע'פסק'נט, און מ'פסק'נט בפועל, אז בנוגע צו ירושת הארץ האט בכור גענומען פי שנים אף על פי וואס א בכור נעמט מיט ברעו כבמוחזק, דערפאר וואס ירושת הארץ אריינגייענדיק אין דעם ערשטן מאל בעקיבא שיהושע,

¶130איז שוין דעמאלט געווען דער ענין המוחזק, ווארום ס'איז געווען לזרחה נתתי לשון עבר, נתתי בפועל, איז דאס געווען א מוחזק, קומט דאס פי שנים און מ'האט אזוי געטאן א מעשה בפועל, וואס א ”מעשה רב”.

¶131וואס דערפון איז אויך פארשטאנדיק בנוגע לעבודתו של כל אחד ואחת בכל מקום שהוא נמצא, וואס די עבודה איז דאך מאכן פון חלקו בעולם, אנהויבנדיק פון זיינע אייגענע ד' אמות, פון זיין הויז, פון זיין טובה,

¶132אתה ואשתך און אויך ובניך און איז שוין בניך אתך זאל ער מאכן אז דארטן זאל זיין ושכנתי בתוכם אז דער אויבערשטער איז דארטן אין אן אופן פון שכינה בתמידות,

¶133ווארום דאס ווערט ”ארץ אשר” ”עיני ה' אלקיך בה מראשית השנה ועד אחרית שנה” בכל מקום שהוא נמצא דורך דערויף וואס ער שטייט אין אן אופן פון ארץ אתם תהיו לי 'ארץ חפץ' וואס דאס איז דאך אויך כולל די ביידע קצוות,

¶134דער ענין פון ארץ וואס הכל דשם עלי און דער ענין פון חפץ וואס דאס איז נאך העכער פון רצון, אן ענין פון תענוג.

¶135ובפרט נאך ווי דער בעל שם טוב האט דאס מבאר און מסביר געווען, אז אידן וועלן אנגערופן 'ארץ חפץ' אז מ'געפינט זיך טאקע אין א ”בירא עמיקתא”, אין אן ארץ, אין 'עולם הזה' התחתון שאין תחתון למטה הימנו, אבער דארט איז דא דער חפץ השם, און ער זאגט אויף דערויף די דוגמא פון אבנים טובות ויקרות, און

¶136איז מגלה דעם אמת, אז דאס איז דא בא יעדער אידן מ'דארף דאך נאר גראבן דערצו, אבער ס'איז א זיכערע זאך אז דאס געפינט זיך במציאות,

¶137ס'איז מערניט וואס די עבודה איז אז דאס זאל שטיין בגלוי, אז די גאנצע וועלט זאל דאס זען, אויך דער ריחוד שני הקצוות פון 'ארץ חפץ' אז בכל מקום וואו א איד געפינט זיך זאל ער וויסן זיין,

¶138אז בכל עניני התורה ומצוותי' האט ער די שליחות פון דעם אויבערשטן פון לעשות לו יתברך בתחתונים, און אף על פי אז ער זעט 'בעיני בשר' אז ועקנני אות בארץ איז מאנט מען פון אים,

¶139און מ'גיט אים כח, אז ער זאל ארומגיין בארץ, און ארומגיין מיט דעם ענין אז ער גייט אלס שלוחו און אלס עבדו של הקב"ה איז אט דעמאלט פועל"ט ער, אז ס'ווערט לזרעך נתתי אז מ'גיט אים, און דורך אים אויך לזרעך, און מ'גיט דאס אפ בפועל, ביז בנוגע צו דינים אין נגלה דתורה,

¶140”את כל הארצות האלה”, אנהויבנדיק פון די ארץ שבעה אומות, ווי גערעדט פריער אין עבודה רוחנית בהנוגע צו עבודה וואס איז פארבונדן מיט שבעה מדות,

¶141און אויך ”את הקני ואת הקניזי ואת הקדמוני” בנוגע צו עבודת המוכין, כמבואר בארוכה אין דעם מאמר און המשך פון דעם מיטעלן רבי'ן על תצר את מאה וואס איז שוין אפגעדרוקט געווארן לאחרונה,

¶142אז אין די אלע ענינים האט ער דאס שוין נתתי ס'איז מערניט וואס ער דארף טאן על כל פנים באצבע קטנה, 'ובשמחה ובטוב' לבב, וועט דאס שטיין בגלוי, ווארום דער אויבערשטער האט דאך אין דערויף פארבונדן אין אן אופן פון ”ברית עולם”, ווי ער דערציילט אין פרשה,

¶143וואס א ברית איז דאך אן ענין וואס קען אין דערויף ניט זיין קיין שינוי, און דער אופן הברית איז דאך אז האברים אין דעם ברית, אנהויבנדיק פון ברית בין הבתרים, ווערן איין מציאות, כמבואר בא רוכה אין לקוטי תורה אין ביאור ענין הברית, וואס דאס איז ווי גערעדט פריער אז ישראל וקובה ווערן איין מציאות.

¶144און ס'קומט אויך אראפ למטה, ביז אין עבודתו כפשוטו אין חלקו בעולם הזה התחתון ”שאין תחתון למטה הימנה”, אז ס'ווערט נתתי בפועל,

¶145וואס דערפון איז דאך פארשטאנדיק, אז בשעת עצמות ומהות אליין גיט דאס אים אפ, איז כהימת דוניו ימותו אז ס'ווערן בטל אלע העלמות והסתרים,

¶146ביז אין אן אופן אז ”גם אביו ישלים” עמו מיט די ביידע פירושים, אנהויבנדיק אז ס'ווערט ן ענין פון שלום, אז ער שטערט ניט, און נאך מערער אז ס'ווערט ישלים דער ענין פון שלימות, בדוגמא ווי מ'זאגט אויף יום הכיפורים,

¶147אז דער היפך פון זכיות איז נעשה לו כזכיות וואס דאס איז נאך מערער אפילו ווי ס'האט א צדיק, ועל דרך זה אויך בכל עניניו ולפרטיהם,

¶148ווי גערעדט פריער, אנהויבנדיק פון מטה, פון תחתון למטה הימנו, ביז וואנענט אין שם גבוה למעלה הימנו, און ווי דאס שטייט אין כחות האדם פון כח העשי' ביז די עשי' איז אין עקב, ביז אין כח התענוג, ביז אין די ענינים פון יחידו שבנפש.

¶149וואס דערפון איז אויך פארשטאנדיק אז דאס קומט דערנאך אויך אראפ בנוגע צו ל הארץ אשר אריך אין ארץ כפשוטה, ”אין פשוטו של מקרא”, וואס דאס גייט דאך אויף ארץ כפשוטה, וואס דאס איז דאך דער ארץ הידוע,

¶150ארץ ישראל און 'ארץ הקודש' האט מען שוין, פון ברית בין הבתרים אן, ניט נאר א הבטחה, ווי אין תחילת הפרשה, אז אתן לך בעתיד נאר אויך דער מעשה בפועל, וזרחנתתי אז מ'האט דאס אפגעגעבן בפועל, ביז דאס ווערט ן ענין פון מוכזק.

¶151טאס וואס איד דארף טאן, און ער האט די הבטחה, אז ס'וועט דורכגיין 'בשומחה ובטוב' לבב, אז ס'זאל זיין הליכתו בכל מקום בארץ הקודש, בארץ ישראל לגבולותי'ס,

¶152עאכו"כ אין די שטחים וואס ס'ווייזט זיך אויס, אז כאילו ווי ס'איז דא אזוינע וואס זיי זיינען אויף דערויף מערור און ווילן האבן די טענות, ווי רש"י ברענגט דאס אראפ בתחילת פירושו על התורה, איז דאס מערניט ווי למרית עין,

¶153ווארום ס'איז לזרחנתתי דאס איז שוין אפגעטאן געווארן און דאס איז שוין ארץ ישראל לגבולותי' איבערגעמאכט פון 'ארץ כנען'.

¶154מ'דארף נאר האבן דער ענין פון הליכה בארץ, מיישב זיין באזעצן די אלע שטחים מיט די אלע נקודות, און מ'קען דאס טאן,

¶155כאמור, אז ס'וועט זיין די עשי' בפועל, איז ניט נוגע די הכרזה בקול רם, ווארום למעלה כלפי ”שמיא גליא ולמטה” איז ”המעשה הוא העיקר” אז ס'זאל זיין די התיישבות בפועל,

¶156און ס'איז א הבטחה פון ”מלך מלכי המלכים הקב"ה” אז ס'וועט דורכגיין בשלום, און ס'וועט דורכגיין אין אן אופן פון שלימות, אפילו אז בתחילה איז וועלן זיין אזוינע וואס וועלן זיך דינגען, ולמרי סיי ניט זיין דער לאומים

¶157”רגשי גויים ולאומים” יעגו ס'איז אבער אן ענין וואס זיי אליין ווייסן אז דאס איז ריק זיי דארפן נאר זען אז מ'מיינט דאס מיט אן אמת, און מ'לאזט אן ארט אויף דינגעניש,

¶158און מ'איז מזמין אויף זיך על אחת, דורך דערויף וואס מ'איז באזעצט איין נקודה, פיר נקודות, פינף נקודות, און מ'גייט ניט ווייטער מסיבות שונות ומשונות ”שאין להם כל” יסוד במציאות, ווארום די טענות וואס מ'האט איז קיין נפקא מינה ניט,

¶159צי דאס איז איבער חמשה נקודות, צי דאס איז איבער כל השטחים כולם.

¶160און בשעת מ'וועט זען בפועל ובמוחש, אז מ'מיינט דאס מיט אן אמת, און מ'גייט דארטן בהבטחתו ”של הקב"ה בברית בין הבתרים”,

¶161על זרעך נתתי כל ארץ שבעה אומות, ווי ער רעכנט זיי אויס בפרטיות אין די פסוקים שלאחרי זה, און דאס איז אין אן ענין של מוחזק.

¶162און דאס איז אויף אזויפיל געווארן מ'איז געווארן דורכגענומען דורך דערמיט, אז מ'נעמט מיט אין יעדער נקודה, בדוגמא ווי דער אברהם אבינו האט געטאן אויף א ”איבן שם מזבח להוי” אז מ'מאכט דארט א מקום של תפילה, א מקום של תורה,

¶163א ענין של מקוה טהרה, ובכללות ענין אז דארט ווערט דער ”ושכנתי בתוכם בתוך” כל אחד ואחד פון די מתיישבים, ובפשוטו אויך אין די אלע נקודות און די אלע שטחים.

¶164איז אט דעמאלט איז אפילו אויב ס'וועט זיין לשעה קלה, דער רכשי גויים ולאומים יעגו ווייסן זיי אז דאס איז מערניט ווי ריק זיי דארפן יוצא זיין פאר אימעצן, פאר מי שהוא,

¶165דורך א מחאה בדיבור, מ'וועט בעטן אפשר אז ס'זאל זיין אויך אן ענין של דיבור, אז ניט דאס האט מען געמיינט און ניט דאס און ניט דאס איז דער רצון,

¶166און ניט דאס איז די כוונה אין ”דברים שמן השפה” ולחוץ, וואס דאס קען אפגעטאן ווערן דורך די וואס דאס איז ענינם אויף פעם דיבר שב משא"כ בהנוגע צו אידן, איז בשעת מ'וועט זיך שטעלן באמיתיות דארף מען גאר אויף דערויף ניט האבן קיין תוקף, ווארום ס'איז שוין דא דער מעשה בפועל פון לזרחנות י.

¶167וכמדובר לעיל, דאס מיינט מען בפשטות באזעצן די אלע שטחים בפועל, עאכו' כו' ובמיוחד די נקודות און דער חלק השטחים וואס ס'איז דא אזוינע וואס ווילן מבלבל זיין,

¶168ביז אין אן אופן פון רגשו און יהגו איז דאס מערניט ווי מ'זאגט נאך דערויף ננדקת מוסרותימו אין א שליחה ממנו אבותימו, ווי ער טייטשט אפ אין מדרש,

¶169ז זיי פרואוון זיך, אפשר וועט מען קענען מנתק זיין חס ושלום דער ענין פון תפילין וציצית, וואס דאס איז כולל כל המצוות כולם, וואס אויף דערויף טייטשט ער אפ אין מדרש דער אבותימו ומוסרותימו בשעת וויל מען אבער זען, אז מ'מיינט דאס מיט אן אמת, מיטן ”אמת הוי' לעולם”, בשליחותו של הקב"ה,

¶170דאס וואס ס'שטייט במוחזק טוט מען דאס אפ בפועל וועט מען גלייך זען אז דאס איז אן ענין של ריק אפילו בא די ליאומים, אפילו בא די גויים, ואדרבא ס'וועט זיין דער ”הלל את הוי' כל גויים, שבחו כל האומים כי גבר עלינו חסדו”,

¶171אז ס'וועט זיין דער חסד הוי' בהתגברות אויף אידן בכל מקום שהם, בכל הדפוצות, עאכו"כ אין ”ארץ אשר” ”עיני הוי' אלקיך בה מרשית השנה ועד אחרית שנה”, ובפרט נאך אז מ'קומט דאך פון חג הסוכות, וואס דעמאלט זאגט מען דאך דער הלל גמור במשך פון כל שבעת ימי ההיכף,

¶172און אויך ביום השמיני שלאחרי זה, אין שמיני עצרת און 'שמחת תורה', וואס דארטן זאגט מען אויך, אז עלה ”את הוי' כל גויים שבחו כל האומים” וואס דאס איז דאך ציוויו של הקב"ה איז דאך א זיכערע זאך אז זיי טוען דאס, אז כאמור לעיל,

¶173אז מ'וועט זען אז דאס מיינט מען טאקע, און מ'האט דאס בעשי' בפועל, און מ'לאזט ניט קיין מקום אויף מזמין זיין א לחץ, אז מ'זעט אז דעם שטח האט מען נאך ניט באזעצט,

¶174איז דערפון כדי ס'איז דאך א סימן אז מ'קען זיך נאך דינגען, איז קיין נפקא מינה ניט וואס ס'וועט זיין בכתב ובדיבור וכו,' אז ס'וועט זיין די עשי' בפועל, דער ישוב והתיישבות בכל השטחים האלו,

¶175איז דאס ניט נאר אז דאס וועט חס ושלום ניט ברענגען צו קיינע קרבנות חס ושלום, אפילו פון א נפש אחת מישראל, וואס זי איז אויך אן 'עולם מלא',

¶176אפילו ניט נאר אז ס'וועט ניט זיין דער כולה אפילו ניט קטל פלגע ס'וועט קיינעם ניט שאטן, ואדרבא דאס איז די וועג אויף באקומען דעם גאנצן סיוע ניט נאר דאס וואס מ'האט שוין מבטיח געווען,

¶177נאר אויך אט דאס וואס מ'דארף האבן בפועל, און דאס וואס מ'וועט דארפן האבן בפועל, כל זמן מ'געפינט זיך נאך אין גלות, וואס דעמאלט דארף מען דאך אנקומען אויך צו די שבעים אומות אז זיי זאלן ארויסהעלפן,

¶178און מ'געפינט זיך נאך אין גלות, אין א חושך כפול ומכופל, וואס איינע פון די ראיות אויף דערויף איז דאך אט דאס וואס ס'איז דאך למרבו הפלא און א תמיה גדולה ביותר,

¶179מהולה בצער גדול ביותר, וואס ביז איצטער האט מען נאך ניט באזעצט די אלע שטחים בפועל, אן רעש און אן המולה, און על אחת כמה וכמה אן די ארימעריי פון ”כחי ועוצם ידי עשו לי את החיל הזה” ווארום דאס איז היפך האמת,

¶180דאס טוט מען בכחו של הקב"ה, אבער אדרבא, בכחו של הקב"ה איז ניטא קיין מיניות ועיכובים, מערניט ווי דער אויבערשטער וויל אז א איד זאל טאן על כל פנים באצבע קטנה די מעשה בפועל,

¶181און דערנאך איז אפילו אז לשעה קלה כאמור לעיל וועט דאס זיין דער ”רגשו גויים ולאומים” יגו ביז וואנענט אז דאס וועט מבלבל זיין מספר פון אידן,

¶182אז זיי שטייען אויך אין א פחד, דערפאר וואס זיי געפינען זיך אין א גלות פנימי, וואס דאס איז דאך אין דעם גלות כפשוטו פון דעם חושך כפול ומכופל א גלות וירידה מעין כמוה, וואס מ'ווערט נתפעל פאר א ”קול עלה נדף”,

¶183וויבאלד אז מ'רעכנט אז דער ראלע נידף איז פארבונדן מיט אן אינו-יהודי דארף ער פאר אים זיין אראפגעפאלן, וואס כאמור דאס איז אין דעם חושך כפול ומכופל פון גלות הגוף איז דאס א חושך כפול ומכופל אז זיי שלעפן אריין זייער נשמה, וואס די נשמה מצד עצמה איז ניט געגיינגען בגלות, כידוע פתגם רבותינו נשיאינו,

¶184אין ”תורת אמת”, שלעפן זיי אריין זייער נשמה אין גלות, אז ווי זאל זיין א נכנך חס ושלום פאר א אינו-יהודי, ביז אין אן ענין וואס מ'האט א הבטחה מפורשת פון דעם אויבערשטן היפך זה,

¶185וועט אויך בא זיי ווערן דער ”יארו עליהם רוח ממרום” אז ניט נאר זיי וועלן אויפווערן מבלבל זיין אט די וואס גייען טאן אט די שליחות, נאר זיי אליין וועלן זיך אויך מסייע זיין בזה,

¶186וכאמור, ס'איז א הבטחה מפורשת אין תורתנו ”תורת אמת” און תורת חיים, וואס דאס איז דאך דער אפטייטש, הוראה בחיים, אז דאס איז די וועג אז ס'זאל זיין ”ונתתי שלום בארץ” און דאס איז די וועג פון ונתתי אויביכם לפניכם,

¶187און דאס איז די וועג פון ושכפתם ואום מחריד און דאס איז די וועג פון ”ואולך אתכם קוממיות” אין א ”קומה זקופה” אין די לעצטע טעג פון גלות.

¶188און ויהי רצון, אז בא גלו דידן, ניט קוקנדיק אויף די סיבות שונות ומשונות, ביז אז דאס איז היפך השכל הפשוט והישר, אז מ'האט דאס שוין געדארפט טאן אין די ימים שלפני זה,

¶189ס'איז דאך אבער ”אין צעקין על העבר” וועט מען בעגלא דידן ותיכף ומיד באזעצן אן רעש און אן המולא ובעיקר אן די התפירות שאין לו יסוד פון ”כחי ועוצם ידו אתיל את החיל הזה” די כל השטחים,

¶190עאכו"כ ומתחיל מיט די שטחים וואס מספר פון אידן זיינען מבלבל אז מ'דארף זיך שרעקן און מ'דארף זיך רעכענען, וואס באמת איז דאס, כאמור, מערניט ווי א ”קול עלה נדף”, און בפנימיות ווארטן אויך די אינים-יהודים, ביז די שבעה אומות, נאך דערויף ווי רש"י האט זיי מודיע געווען,

¶191אז מ'ענטפערט זיי אז ”כח מעשיו הגיד לעמו, לתת להם נחלת גויים”, און ס'וועט זיין דער כל ישראל לגבולותי אין אן אופן פון שלום ומנוחה ושמחה וטוב לבב צו ארץ ישראל, צו יעדער אידן און צו אלע אידן, אפילו אויך די וואס געפינען זיך אין חוץ לארץ,

¶192וכמדובר לעת עתה, וכמדובר כמה פעמים, אז יעדער איד האט א חלק אין ארץ ישראל, א חלק בפשטות אין די גשמיות פון ארץ ישראל.

¶193וצירוף כולם יחד וועט מען מסיים זיין אין ימי הגלות דעם חושך כפול ומכופל אין אן אופן פון ”ואולך אתכם קוממיות” אז מ'וועט שטיין אין אן אופן פון הליכה, און אין אן אופן פון ”קומה זקופה”,

¶194און אין אן אופן פון ואולך אתכם אז דער אויבערשטער פירט יעדערן פאר'ן האנט אין די לעצטע טעג אין גלות, און בקרוב ממש ובעגלא דידן וועט דער אויבערשטער מאכן דער ”קץ שם לחושך” און נאכמערער 'אתהפכא חשוכא' לנהורא דער ”לילה כיום יאיר” און ס'וועט זיך ענדיקן דער גלות,

¶195אנהויבנדיק פון גלות הפנימי, ביז ענין כפשוטו, דער גלות כפשוטו, און ס'וועט זיין בביאת משיח צדקנו, יבוא ויגאלנו ”ולכנו קוממיות לארצנו”, ”ויבנה בית המקדש במקומו, ויקבץ נדחי ישראל”, ”והיו מלכים אומניך ושרותיהם מנקותיך”,

¶196אז מ'וועט זען אז די אלע פחדים איז דאס געווען אן ענין פון פחד שב ואדרבא דער הללוהו ”כל גויים ושבחוהו כל האומים” און זיי זיינען מגין על ישראל אין דעם אופן וואס מ'דארף דעמאלט האבן הגנה,

¶197אנהויבנדיק ווי מ'דארף האבן די הגנה אין סוף פון ימי הגלות, צי דאס איז בממון צי בענינים אחרים.

¶198און כאמור, ס'איז גענוג בשעתא חדא וברגעא חדא די תנועה אחידה, די הליכה בארץ, בדוגמא ווי אברהם האט שוין דורכגעטראטן די וועג, אז ס'זאל זיין ”ויבן שם מזבח להוי' הנראה אליו”, אז מ'זעט אלקות בגלוי, מ'נעמט מיט און מ'שטעלט דארטן איין א בית של תורה און א בית של תפילה,

¶199בשניהם אין אן אופן פון בית גדול, ווי גערעדט פריער דער בית טהרה, ן ענין פון א מקוה טהרה.

¶200און דאס ווערט די הכנה קרובה, כמדובר לעיל, צו דעם בית המלך, ווי ער שטייט בהמשך צו דעם בית גדול, בית מלכא פון דוד מלכא משיחא.

¶201און דאס ווערט אויך די הכנה קרובה צו ”וזרקתי עליכם מים טהורים וטהרתם” וואס דאס טוט דער אויבערשטער אליין, ווי מ'זאגט דאך אין סיום וחותם פון פרק יום הכיפורים,

¶202אז ”אשריכם ישראל לפנים מי אתם מטהרים ומי מטהר אתכם” ”מקוה ישראל הוי” דער אויבערשטער אליין, און נאך העכער פון מקוה דער ענין פון ”וזרקתי עליכם מים טהורים” כמבואר בארוכה אין די דרושים על הכתוב.

¶203ו ”המעשה הוא העיקר” ”ואין ענין יוצא מידי פשוטו”, אז מ'וועט באזעצן בעגלא דידן כל השטחים, אנהויבנדיק פון די שטחים, וואס די וואס שטייען אין א פחד שב זיינען מבלבל, מ'דערלאזט דאס ניט, און מ'וועט דאס טאן בשליחותו ”של מלך מלכי המלכים” הקב"ה.

¶204און מ'האט די הבטחה, פון דעם בעל הבית של עולם זה, וואס דאס איז דער אויבערשטער אליין, אז ס'וועט דורכגיין בשלום, און נאכמערער 'בשמחה ובטוב' לבב.

¶205און דאס וועט זיין די הכנה קרובה, דורך די פעולה זה אין דעם חושך כפול ומכופל פון די לעצטע טעג אין גלות, צו דעם ענין פון מלכא משיחא וואס דאס איז דאך אויך דער קשר מיוחד מיט מוצאי שבת קודש,

¶206וואס דעמאלט איז דאך די דוד מלכא משיחא, אז מ'פארבינדט דעם ענין פון משיח מיט א סעודה בפועל, בגשמיות, אכילה ושתי' כפשוטה, און מ'טוט דאס 'בשמחה ובטוב' לבב.

¶207און מ'זאגט דעמאלט, ווי ער זאגט אין לקוטי תורה, על כל פנים איז ער רעדטן דעם ענין, ”אל תירא עבדי יעקב” דערפאר וואס דער אויבערשטער גייט מיט אים צוזאמען אין די לעצטע טעג פון גלות,

¶208ואתם תלוקטו לאחד בני ישראל ווי רש"י טייטשט דאס אפ א קליינעם אידישן קינד, אז דער אויבערשטער נעמט יעדער אידן, ניט קוקנדיק אויף מעמדו ומצבו, און פירט אים ארויס פון גלות,

¶209און פירט תם אין ”ארץ הקודש”, ”ארץ אשר” ”עיני ה' אלקיך בה מרשית השנה ועד אחרית שנה”, במהרה בימינו ממש, ובעגלא דידן.

¶210ביז צו ברענגען וואס רעקאדעד און ריפארדוסט ביי ול-סי-סעון-סעון-סעון-סעון-פארקוועי, ברוקלין, ניו-יארק, פאר אדישנעל קאפיס פליזרייט עקה ער יקד וואנענט פאר ניין תרי,

¶211וואנענט יו.