טקסט

¶1תורה, וואס אויף דערויף איז דאך געגרינדעט דער לעבן פון יעדער אידן און פון אלע אידן, און וואס נאכמערער דאס איז דאך פארבונדן מיט דער באשאפונגען פון דער גאנצער וועלט,

¶2ווי ער האט אויך דערמאנט די בית פסוקים אז ”בראשית ברא אלקים את השמים ואת הארץ” טייטשט אפ רשי' אז בראשית מיינט דאס, און מ'רמז,

¶3אז דאס איז בשביל ב' ראשית אז ס'איז דא צוויי זאכן וואס ווערן אנגערופן מיטן נאמען ראשית און דאס איז די תורה, און דער אידישער פאלק, יעדער איד און אלע אידן,

¶4און תורה הויבט-אן גאנץ תורה, אלע ”חמשה חומשי תורה”, מיט דער ערשטער הודאה, מיט דער ערשטער אנווייזונג און אפלערנונג און אנווייזונג, אז מ'זאל וויסן זיין, אז די גאנצע וועלט, כולל אויך אלע הימלען און אלע טיילן פון ארץ,

¶5אפילו אט די וואס געפינען זיך אין די פארווארפעסטע ווינקלען, על דרך זה ווי שמים געפינט זיך אין די היכי הימלען, איז סיי שמים און סיי ארץ, און דערביי זאגט מען אויך ”את השמים ואת הארץ” די אלע זאכן וואס קומען צוזאמען מיט שמים,

¶6און דאס קומען צוזאמען מיט ארץ, וואס דאס איז דאך די באשעפענישן וואס געפינען זיך אין שמים און אין ארץ, איז דאס אלץ באשאפן געווארן, ברא אלקים איז דאס אלץ באשאפן געווארן דורך דעם אויבערשטן, און צוליב וואס האט דאס דער אויבערשטער באשאפן?

¶7די אידן זאלן לערנען תורה, און פון תורה ארויסנעמען און אפלערנען ווי אזוי מ'דארף זיך פירן מיט שמים וארץ און ”את השמים ואת הארץ”,

¶8מיט די אלע זאכן וואס געפינען זיך אין שמים און וואס געפינען זיך אין ארץ, און ווי ס'איז אין ביישפיל אפילו א גאר קליינער קינד, איז דאך אויך אז ער טרינגט א לאז וואסער מאכט ער אויך פריער א ברכה,

¶9וויבאלד אז דאס איז א אידיש קינד ”שהכל נהי' בדברו” טרינקען טרינקט ער מערניט ווי עטלעך אביסעלע וואסער דא אין א קליינער גלעזל לויט, במעגלעכקייט פון א קינד צו טרינקען אויף איין מאל,

¶10און דערביי פארבינדט ער דאס מיט שהכל מי' בדברו מיט די אלע זאכן וואס זיינען באשאפן געווארן דורך דעם אויבערשטן, הענגט דאס אפ, און דאס איז באשאפן געווארן צוליב דעם, אז דערנאך זאלן קומען אידן בכלל, און אידישע קינדער במיוחד,

¶11און זיי זאלן אויסנוצן אויף יעדער זאך מאכן א ברכה וואס איז צוגעפאסט צו דער זאך, און במיוחד אויך אפילו אין אזא איינפאכע זאך וואס דאס טרעפט זיך אין טאג-טעגלעכן לעבן בא יעדער מענטשן, ניט לאו דוקא בא אידן, און לאו דוקא בא קינדער אדער בא אלטע אדער בא יונגער,

¶12נאר ביי אלע מענטשן גלייך דארפן זיי אנקומען צו א טרונק וואסער כדי זיי זאלן לעבן, און לעבן געזונטע יארן, און ווי דערמאנט מערערע מאל איז זאגט ער,

¶13אז פונקט אזוי ווי דאס איז באשאפן געווארן דורך דעם אויבערשטן, האט דער אויבערשטער דאס אויך פארבונדן און האט דאס געגעבן, אז מ'זאל דערפון אפלערנען, אז דערפון דארף יעדער קינד וויסן,

¶14במילא דערציילט ער דערפון אויך זיינע חברים און חבר' טעס, און ברידער און שוועסטער, און אויך זיינע עלטערן און די מחנכים, אז מ'זאל וויסן זיין,

¶15אז אזוי איז אויך שהכל די גאנצע וועלט איז באשאפן געווארן בדברו, דורך דערויף וואס דער אויבערשטער האט געזאגט יהי אור איז באשאפן געווארן ליכטיקייט,

¶16און דערנאך האט ער געזאגט על דרך זה אויך די עשרה מאמרות וואס דער אויבערשטער האט געזאגט, איז באשאפן געווארן די ערד און אלץ וואס געפינט זיך אויף דער ערד,

¶17און אויך דער מענטש אליין, איז דאס אלץ פארבונדן און ווען קומט דאס צו די שלימות ווען ווערט קלאר ליכטיק צוליב וואס דאס איז באשאפן געווארן בשעת ס'קומט א איד און מאכט א ברכה, און בא דער ברכה דערמאנט ער דעם כוונד פון דעם אויבערשטן,

¶18און מ'פארבינדט דאס אויך, אז אזוי איז אויך אלע זאכן וואס זיינען באשאפן געווארן דורך דעם אויבערשטן, איז דאס אלץ פארבונדן מיט דעם כבוד פון דעם אויבערשטן איז דאס ווערט דעמאלט ער פילט דעם אויבערשטנ'ס רצון, און דער אויבערשטער איז ממשיך חיות, ממשיך אז די וועלט זאל האבן א קיום, און זאל האבן א גוטן קיום,

¶19אז דאס זאל זיין א שלום'דיקע וועלט און א ליכטיקע וועג, עד כדי כך, אז אפילו אז ס'ווערט אין דער גאנצער וועלט ניט ליכטיק, קומט דעמאלט צוגיין א איד, און ס'קומט ערב שבת, צינדט מען אן נרות שבת, און ס'קומט די טעג פון חנוכה, צינדט מען אן נרות חנוכה,

¶20און אזוי אויך מאכט מען ליכטיק אויף גאנץ שבת, און מ'מאכט ליכטיק אין א אידישע הויז, כדי א איד זאל קענען לערנען תורה בא זיך אויך סיי ביי טאג און סיי ביינאכט,

¶21און זען אויך וואס תורה הייסט אים צו טאן, זאל ער דאס קענען טאן, און בשעת ער האט בא זיך אין הויז פארשידענע זאכן ווייס ער אויך ווארום תורה האט אים געלערנט וואס פאר א ברכה,

¶22צו זאגן אויף יעדער זאך, און אין וואס באשטייט א ברכה, אז דער איד גיט אפ א דאנק דעם אויבערשטן, וואס הכל נהי' בדברו האט ער וואסער אויף צו טרינקען,

¶23און האט לחם אויף צו עסן, און מאכט דערביי אויך ”המוציא לחם מן הארץ”, און האט אויך אזוי אויך פארשידענע זאכן אין וועלכע א מענטש נויטיקט זיך, וואס זיינען דאך יעדערע באשאפן געווארן דורך דעם אויבערשטן האט ער דאס און נוצט דאס אויס אין א גוטן אופן.

¶24ווי אזוי איז מען זיכער אז ער וועט דאס נוצן אין א גוטן אופן?

¶25בשעת ער וועט געדענקען אז דאס איז באשאפן געווארן דורך דעם אויבערשטן, וואס דער אויבערשטער האט געגעבן תורה, און דער תורה ענטדעקט און אנטפלעקט ווי אזוי מ'דארף זיך אויפפירן אין דער וועלט אויף צו געבן צדקה און אויף צו טאן גוטע זאכן, און זען אז ס'זאל זיין ”ואהבת לרעך כמוך”, ווי דערמאנט מערערע מאל.

¶26וואס דאס אלץ ווערט פאראיינציקט אין א כללות'דיקן אנזאג, אז יעדער איד דארף זיך משתדל זיין אין אלעם אין וואס ס'הענגט אפ אן אים, אז די זאכן ארום אים זאלן זיין ליכטיק,

¶27און אין אזא אופן, אז אפילו ווען אין דער וועלט מצד דער בריאה איז טונקל קומט צוגיין א איד און צינדט-אן א מנורה ווען דאס איז חנוכה,

¶28צינד אן נרות שבת ויום טוב ווי דאס איז שבת ויום טוב, און צינד אן אזוי אויך א ליכטיקייט, א צוגעפאסטע ליכטיקייט, אויך אין די וואכן טעג, כדי ער זאל וויסן ווי אזוי זיך אויפצופירן אויך ביינאכט, אז ער זאל עסן וואס מ'דארף עסן,

¶29און מ'זאל ניט עסן וואס מ'דארף ניט עסן, און אזוי ווי ס'איז דא ברכות וואס ער דארף ערשט פוקן אין א סידור זאל ער קענען עפענען דעם סידור און געפינען דארטן די ברכה, צי דאס איז ברכת המזון אדער אזוי אויך.

¶30די ברכה איז פארבונדן מיט חנוכה, ווי דערמאנט פריער, וואס חנוכה הויבט זיך אן מיט יעדער טאג צוויי ברכות, און דעם ערשטן טאג דריי ברכות, אויך די ”ברכה שהחיינו וקיימנו וגיאנו לזמן הזה”,

¶31און מ'האט דאס אויך אנגעזאגט אז דאס זאל זיין און באלייכטן דעם גאנצן יאר, וואס דאס איז די זאך פון חנוכה אויף באלייכטן דעם גאנצן יאר, אז מ'זאל נעמען פון דער ליכטיקייט פון ”נר מצוה ותורה אור”, וואס דאס איז דאך דער ענין פון מצות חנוכה,

¶32א אנזאג פון דעם אויבערשטן מצד די ניסים וואס דער אויבערשטער האט באוויזן אידן, איז געווארן אן אייביקע מצוה פון דעמאלט אן, אז אין די באשטימטע טעג אין דעם יאר קומט יעדער איד, און בשעת ס'איז דא אין משפחה, צימט-אן דער ראש המשפחה, דער אנפירער פון דער משפחה, די נרות חנוכה, פאר דער גאנצער משפחה,

¶33און די גאנצע משפחה ענטפערט אמון אויף די ברכות און האט דערנאך אויך פארשידענע מנהגים פארבונדן מיט חנוכה, סיי אין תפילה סיי אין ברכת המזון וכיוצא בזה.

¶34ועוד, אז מ'לערנט אויך אפ פון חנוכה מאכט דאס ליכטיק, אז דעם גאנצן יאר דארפסט ביי א אידן זיין אין אן אופן אז יעדער טאג דארף ביי אים צוקומען א ליכטול מערער וויפל ס'איז געווען א נר מצוה,

¶35א מצוה'דיקע ליכטול מערער ווי ס'איז געווען א טאג פאר דעם, ווארום פונקט אזוי ווי א מענטש וואקס בגשמיות, דארף א איד טאן אלץ וואס הענגט אפ אין אים אויף צו וואקסן ברוחניות,

¶36דורך דערויף וואס ער איז ממלא נאכמערער מצוות און לערנט נאכמערער תורה, און מאכט דערמיט ליכטיק זיין לעבן און זיין חדר און זיין ארום, און זאגט דאס אויך,

¶37אז מ'האט דער ענין פון ”פרסומי ניסא” וואס דאס איז דאך איינע פון די תנאים אין חנוכה, אז מ'זאל מפרסם-זיין דעם נס פון חנוכה מיט אלע זיינע פרטים,

¶38וואס איינע פון די עיקר'דיקע פרטים אין חנוכה איז, אז ס'זאל זיין א ”נר מצוה ותורה אור” אין יעדער אידישער הויז, און דאס זאל זיין אין דער הויז אין אזא מין אופן, על פתח ביתו מבחוץ אז דאס זאל מאכן ליכטיק אין דעם הויז אינעווייניק,

¶39און אויף דער טיף פון דער הויז, אויף מאכן ליכטיק אין דעם חצר אין דעם הויף וואס ארום דער הויז, און אין דער גאס וואס ארום דער הויז, וויבאלד אז דארטן לעבט א איד,

¶40דארף אויך דער איד באלייכטן אויך די גאס, אז אויך די גאס זאל זיין באלויכטן מיט די גוטסקייט, וואס גוטסקייט שטאמט פון דעם אויבערשטן, און ווי אזוי ברענגט מען ארויס אט די גוטסקייט אין אן אפענעם אופן?

¶41דורך לערנען תורה און מקיים זיין מצוות בפועל, און אין באשטימטע טעג איז אויך דא באשטימטע מצוות וואס זיי זיינען פארבונדן מיט די טעג,

¶42על דרך ווי ס'איז דא די מצוות פון ד' מינים אין חג הסוכות, די מצוה פון אכילת מצות אין חג המצות, און די מצוה פון קריאת התורה פון מתן תורה מיט חג השבועות אין זמן מתן תורתנו, און דאס געדענקט מען דערנאך די אלע טעג פון יאר וואס קומען לאחרי זה,

¶43און מ'געדענקט דאס אין אן אופן, אז דאס זאל אים באלייכטן אויך אין די טעג וואס ער מאכט ניט די מצוה פון מער די מצוה ”ותורה אור” דערפאר וואס ס'איז נאך פאר חנוכה, ס'איז שוין נאך חנוכה,

¶44געדענקט ער אבער וואס ער האט געלערנט און געטאן אין די טעג פון חנוכה אז דאס באלייכט אים דערנאך זיין גאנצן לעבן, אז ס'זאל זיין א ליכטיקער לעבן מיט אידישקייט,

¶45ווערט דאס אויך מיט דעם אויבערשטנ'ס ברכות נאכמערער ליכטיק אויך בגשמיות, אז ס'איז א ליכטיקער לעבן אין אלע פרטים בגשמיים, אז מ'האט א געזונטן לעבן אויך בגשמיות, און מ'האט פרנסה ליכטיקע פרנסה אין א ליכטיקן אופן, אן מאטערניש,

¶46און מ'נוצט דאס אלץ אויס אויף געזונטע זאכן און ליכטיקע זאכן, ווארום מ'האט א געזונטען גוף און די געזונטע נשמה, דארף ער ניט אנקומען חס ושלום צו רפואות, ווארום ער איז אינגאנצן געזונט, ווי דערמאנט כמה פעמים,

¶47אז אף על פי וואס כדי זיין געזונט דארף מען טאן פארשידענע גשמיות'דיקע זאכן, איז דאס אבער ניט קיין ענינים פון רפואות, נאר ס'איז ענינים פון הנהגה,

¶48אז אזוי האט דער אויבערשטער באשאפן די וועלט, אז כדי ס'זאל זיין דער חיבור, די פאראיינציגונג פון א געזונטע נשמה אין א געזונטן גוף דארף מען אנקומען צו א חילוק גשמי, און שתי' גשמיית,

¶49און אזוי אויך צו פארשידענע ענינים וואס מאכן געזינטער דעם גוף, און עאכו' כמה אז מ'דארף אנקומען צו רוחניות'דיקע זאכן, און אין די טעג פון חנוכה דארף מען אויך האבן די ליכטיקייט פון חנוכה, אז ס'זאל זיין אין אן אופן אז דאס מאכט ליכטיק די גאנצע אידישע הויז,

¶50און ס'מאכט ליכטיק אויך די גאנצע אידישע הופן, און מאכט ליכטיק די אלע גאסן וואס זיי זיינען פארבונדן מיט אידן, אז אומעטום זאל מען זעען אפילו א ניט-איד, אז ער גייט-דורך אין די טעג פון חנוכה אין א גאס וואו ס'לעבן אידן,

¶51זעט ער אז ס'איז צוגעקומען א נייעס וואס איז ניט געווען מיט עטלעכע טעג פאר דעם אדער מיט א טאג פאר דעם, און דאס מאכט אין אן אופן אז דאס מאכט לויכטיק אויך אין גאס,

¶52און ס'מאכט לויכטיק אויך אז אומות-העולם זאלן וויסן אז אידן טאקע ”מפוזר ומפורד בין העמים”, זיינען אבער אן עם אחד, אן איין און איינציקער פאלק, וואס ס'איז פארבונדן מיט הוי' אחד, מיטן אויבערשטן,

¶53וואס ער איז אן איין און איינציקער אויבערשטער, און זיי ווערן פארבונדן דורך א תורה אחת, און די מצוות וואס אידן לערנען ארויס פון תורה, און זיינען דאס מקיים בפועל, וואס דורך דערויף ווערט דאס א ליכטיקער לעבן און א ליכטיקע הויז, סיי בגשמיות און סיי ברוחניות.

¶54און ס'ווערט דערנאך אויך נמשך די ליכטיקייט, אויך פון חנוכה, אין צוגאב צו דער ליכטיקייט פון אלע גשמיות'דיקע, אויך די רוחניות'דיקע ליכטיקייט פון חנוכה,

¶55וואס דאס איז דאך אויך ווי דערמאנט אז מ'געפינט זיך, און ס'איז איינגעפירט דער מנהג, אז די ערשטע טעג פון חנוכה,

¶56מאכט מען אז ס'זאל זיין דורך א סאטלית זאל מען אנצינדן חנוכה ליכט אין אזא אופן אז מ'זאל דאס זען בבת אחת, אין דער זעלבער צייט און אין דעם זעלבן אופן זאל מען זען ווי אזוי ס'קומט א איד, אדער א קינד אדער אן ערוואקסענער, און צינדט אן אין איין און איינציקן ארט, די נרות חנוכה,

¶57און בשעת מעשה אין דער זעלבער רגע און אין דעם זעלבן אופן זעט מען דעם זעלבן אידן און דער זעלבער ליכט פון חנוכה וואס ער האט אנגעצונדן, און ווי אזוי איז פריער איז זי ניט געווען אנגעצונדן,

¶58און דוקא דער איד האט געמאכט ליכטיק, אנגעצונדן דער ליך, און האט געמאכט דערביי די ברכות, געבענטשט דערביי דעם אויבערשטן, וואס דאס ווערט דערנאך נמשך די אלע זיבן טעג נאך דעם ערשטן טאג, וואס זיי זיינען אנטקעגן די זיבן טעג פון יעדער וואך פון א גאנץ יאר.

¶59וואס דאס איז אויך, ווי דערמאנט פריער, די איינע פון די זאכן וואס מ'לערנט אפ דערפון, וואס מ'מאכט א סאטעלייט אין אנהויבס פון חנוכה, און מ'מאכט דאס אין אזא אופן, אז ווער נאר ס'וויל פון צווישן אידן און צווישן ניט-אידן קען אנשטעלן די כלים, די מכשירים,

¶60וואס באווייזט אים, ווי אזוי ס'איז איין און איינציקער איד קען מאכן ליכטיק אין דער גאנצער וועלט, און ס'דארף ניט נעמען קיין צייט ביז ס'וועט אנקומען אין וועלט, נאר ווי מ'האט אויסגענוצט די אלע ענטדעקונקן, ליד ברא הקבושה ברוך הוא אלא לכבודו כדי צו אפגעבן כבוד דעם אויבערשטן,

¶61האט מען אויך אויסגענוצט די ענטדעקונג אז מ'קען דורך רודיע און דורך פארשידענע מכשירים, אז בשעת ס'איז איין און איינציקער איד, אפילו א קינד, און אפילו לאו דוקא אן ערוואקסענער און א גיבור גדול, על דרך ווי מ'האט דאס אויך געזען דא היינט, אז א קינד, ניט קיין גרויסער גיבור,

¶62האט אנגעצונען אן איין און איינציקער ליכטל אין איין און איינציקן ארט, פון דער וועלט האט דאס אין דער זעלבער רגע האט מען דאס געזען איבער דער גאנצער וועלט, ווי אזוי ס'איז געקומען א אידיש קינד און האט גענומען א ליכט ניט קיין אנגעצונדענע,

¶63און האט געמאכט פון איר א ליכטיקער זאך, און געמאכט דערפון א זאך וואס איז ליכטיק מיט דער ליכטיקייט פון תורה און מצוות.

¶64און וואס אויך וואס די זאך איז פארבונדן מיט דעם זכרון ווי אזוי דער אויבערשטער האט באוויזן אידן אין ימי חנוכה, די ניסים פארבונדן מיט נרות חנוכה, אנהויבנדיק פון דעם נס הכללי, ווי מ'זאגט אין 'על הניסים', אז בשעת אידן האבן געוואלט מקיים זיין מצוות,

¶65און ס'איז געווען אומות וואס האבן זיי געשטעלט אין דעם און ניט צוגעלאזן זיי זאלן מקיים-זיין תורה ומצוות, און ניט לערנען תורה ומצוות איז געווארן דער נישיך ונפליותך וישיותך,

¶66און זינט דעמאלט אן ווערט דאס אויך באנייט, און באנייט אויך דורך אט דעם ענין וואס מ'מאכט דאס דורך א סאטעליינג, דערמאנט מען נאכאמאל און באווייזט דאס, אז יעדער מענטש זאל דאס קענען זען מיט פליישיגע אויגן,

¶67אפילו ניט-אידן, און אידן האבן דערביי אויך גלייך די ערקלערונג, אז דאס איז פארבונדן דערמיט וואס אידן זיינען מקיים תורה ומצוות, העלפט דאס אויך אז די וועלט זאל זיין א געזונטע וועלט און א שלום'דיקע וועלט,

¶68ועוד והעיקר, אז דעמאלט קומט מען פון דעם ערשטן טאג פון חנוכה קומט מען גלייך צו דעם טאג לאחרי זה, אז מ'איז מוסיף נאך א ליכטו,

¶69ווארום א איד ווייסט אז ער דארף גיין מחיל אל חיל אזוי ווי ער וואקסט בגשמיות, על אחת כמה וכמה לאחרי ער וואקסט ברוחניות, און אין די צייט פון ימי חנוכה וואס איז פארבונדן מיט ליכטיקייט, מאכט ער אויך ליכטיק זיין שליחות וואס יעדער איד האט,

¶70אז פון טאג צו טאג זאל ער צוגעבן נאכמערער אין זיין אידישקייט, און זען אויך אז די אידן ארום אים זאלן צוגעבן אין זייער אידישקייט, און צוגעבן אין אזא מין אופן אז ס'זאל זיין ווי דערמאנט פריער, ”על פתח ביתו מבחוץ” באלייכטן דעם גאנצן ארום.

¶71און אזוי גייט מען מחיל אל חיל ביז וואנענט מ'צינדט אן אלע זיבן ליכטלעך וואס קומען לאחרי פון דער ערשטער ליכטלעך,

¶72וואס זיי זיינען פארבונדן מיט די זיבן טעג פון דער וואך, וואס פון זיי באשטייט זיך דער גאנצער זמן, די גאנצע צייט פון קיום העולם באשטייט זיך דאס פון וואכן,

¶73און פון די וואכן שטעלן זיך צוזאמען חדשים און יארן און צענדליקער יארן, ווערט דאס באלייכטעט און ווערט באלייכטן אין אזא מין אופן אז דאס באלייכט די גאנצע וועלט,

¶74אז מ'זאל וויסן זיין, אז די אמת"ע ליכטיקייט שטאנד פון ”נר מצוה ותורה אור”, און די ליכטיקייט איז אין אזא אופן, ווי דערמאנט פריער, ווי חנוכה מאכט דאס אויך אין א ליכטיקן אופן ערקלערט,

¶75אז ס'דארף זיין אין אן אופן אז מ'מאכט ליכטיק די גאנצע וועלט ארום זיך, אנהויבנדיק פון דער אין גאס ארום זיך.

¶76און ס'ווערט דערנאך אויך אין אזא אופן אין וועלט, אז מ'דארף שוין ניט צינדן לאחרי ווי מ'האט אויסגעפרואווט א גאנצע וואך נאך אנן, און מ'האט אנגעצונגען נרות חנוכה האט מען דאס געמאכט אין אזא גוטן און געזונטן אופן, אז דערנאך איז שוין ליכטיק אטאמאטיש אלע טעג פון אלע וואכן פון דעם גאנצן יאר,

¶77און די אלע וואכן ווערן וואכן וואס זיי זיינען א צוגריינטונג צו דער חנוכה פון בית המקדש השלישי, וואס דער נס פון חנוכה איז דאך אויך פארבונדן מיט דער בנורה שהיתה בבית המקדש, וואס דערפון איז אויך פארשטאנדיק אז דאס איז אויך א הכנה צו דעם בית-המקדש השלישי,

¶78וואס דורך דערויף וואס אידן לערנען תורה און זיינען מקיים מצוות, ובפרט די כללות'דיקע מצוות, היינט מען צו די גאולה האמיתית והשלימה, אז ס'זאל אויפגעבויט ווערן תוכף ומיד דער בית-המקדש השלישי, גאולה האמיתית והשלימה על ידי משיח צדקנו.

¶79course, would like to thank the רבי שליטא אין ניו יארק at 770, for ברענגען וס די beautiful חנוכה מס עד ווי ווי ווי ווי ער טעלקאסט פון רא ןי וויל.

¶80דער ווי מי ן נומער ווי רע יפ רטן פוינטס, ווי ס, טאק ין ב וטי ור,‰ ווי ס, ווי ס, ווי ס, ווי ס, ווי ס, ווי ס, ווי ס, ווי ס, מנורה, can have an effect on the entire world, and also showing itself through satellite technology, it's not only true in a spiritual sense, but it's obviously true in a very physical sense,

¶81with theרבי also touching on the fact that nations historically have tried to prevent the Jews from lighting מנורות, and we see that this year, and certainly in the last number of years, that certainly has not been the case, and with the ברענגען אפ א ונט about דער תירט טעמפל, דער בילדיק פון דער תירט טעמפל אין גרוסלן.

¶82רייט נאר, ווי ער ועט ווען דאס ווען אויף רטייער פענל וואס רבי קאפלן איז בן ויבן ויבער אויף די טעלקאסט, און joינען איז וואנס א ין איז רבי שלום דוב-ברא ליבסקאר, פון דער אלף אינסיטוט אין מי םי םי םי םי םי םי םי םי םי םי םי

¶83איז' מאלד אויף בי ין א מוזאק לידער, איז עי בלט טעג דייפסט ומוסט סיגנפיקענט תארטס און קאנצעפטס, און to דערעסט זיך אין די סימעלס טערמס, התוועדות ”חמשה עשר בשבט ה'” תשמ עשר ”בשבט ה' תשמ עשר בשבט ה'” תשמ עשר ”בשבט ה' תשמ עשר בשבט ה'” תשמ עשר ”בשבט ה' תשמ עשר בשבט ה'” תשמ

¶84האט דערויף וואטער א חלק-ן-דרין, און וואס ס'איז לימוטעד, ווי ער אימידעט לי' אדרעסט דעם גייענט על-מייטי גד, דעם מעגנימיטי אויף קרי ושן, די פארסס וואס עס זיינט אין קרי ושן, און דער חיל, אין א יז מינוטנס אויף לייטן די סינגל קענדל אז ער שטייט-ט,

¶85לייט אפ אן ענטייער וועלט, און טאפ די בריליענצ ווי דער רבי אין דרעסן חילדן, אספעשעלי אין איז ניינטיאל and taking these lofty thoughts and saying to the child, it's your candle, it's your light, it's your small act that can measure and can weigh over the entire world.

¶86Let me ask you this, I know the Rebbe also talked about satellite technology, and of course some people might think this was a totally professional broadcast, however, the people out in the field, our rabbis, and the people who put this production together, our rabbis, and as we see Lubavitch once again utilizing the latest state-of-the-art technology.

¶87What וואס איז דער רבי טאקים אבעט ווען ער מענטשעט סatellite technology today?

¶88Well, ער דרעסט ביי טעגעדער אין דער זיין ווי אז די technology אינדיקייט זיי, אז ביי לייטן א סינגל קענדל, יא לייט אפ די וויל וויל א child who takes אן inanimate object, א קענדל, ווי ער איז נאר אים ליט, און א child איז נאר ליט, און א child איז נאר פווערפול, ער איז א young, small, weak child, or small child, ער איז אז דאס איז א פאווערפול יומען, און איז אי בל, through one single act, to light-up די אינטייער ווארט.

¶89און דער רבי טרעסט, even, אז דער ווי קאנצפט אויף טעכנלאגי וואס קרעט ביי גד אין order to bring גדלינוס to דער ווארט.

¶90התוועדות פורים תשליחות פורים תשליחות פורים תשליחות פורים תשליחות פורים תשליחות פורים תשליחות פורים תשליחות פורים תשליחות פורים תשליחות פורים תשליחות פורים תשליחות פורים תשליחות Okay,

¶91Rabbi ליצקר, thank you very much, and we're going to be going down for one last shot of the רבי דאון אין 770 אין ניו יארק at ווארל ליבאויטש' העדקער טעס, ער האט געזאגט די ווארט אויף רעסט די ווארט אויף רעסט די ווארט.

¶92ער האט געזאגט די ווארט אויף רעסט די ווארט. ער האט געזאגט די ווארט די וואלט די וואלט די וואלט די וואלט די וואלט די וואלט די וואלט די וואלט די וואלט די וואלט די וואלט די וואלט.

¶93סעבן more nights of חנוכה still to come, so keep your מנורות ready in a window that points out to the street, so you can help fill your neighborhood with holiness.

¶94For Rabbi Kaplan and all of us here in New York, I'm Jerry Levine, and of course for the רבי, and all of Lubavitch, I'd like to say right now goodbye everybody.