transcript · Yiddish
Text
Machine text not yet checked by a person - do not quote it as the Rebbe's words.
¶1צום אלעם ערשטן איז דאך דארף דאך זיין א פתיחי, און אין א פתיחי דארף דאך זיין פותחין בברכה, און ווי מ'האט מכריז געווען שוין פון פריער א גוטן מועד, וואס בשעת מ'זאגט דעם ווארט א גוטן איז דאך דאס כולל, ובפרט נאך ווען דאס ווערט געזאגט דורך א אידן וואס האט געלערנט חסידות און האט א שייכות און ווייס פון דער דבר משנה וואס איז פארבונדן מיט האנטיקן אושפיז, וואס ד כהן, און אויך דער חסיד'ישער אושפיז, דער צמח צדק, וואס ענינים פון כהנים איז דאך געווען אויף מקרב-זיין אידן, ווי מ'זאגט בנוגע צו אהרן'ען, אויב את הבריות ומקרבם לתורה, וואס דאס איז דאך אפילו בריות, על אחת כמה וכמה וועגן סתם א אידן, שטעלט מען דאך אים בחזקת קשיות, איז ניט נאר אז ער איז למעלה פון בריות בעלמא, נאר ער איז א כשר מיט אלע ענינים הרמוזים בזה, ובפרט כולל אויך דעם ראשי-תיבות הידוע, אז כשר איז א ראשי-תיבות כמוצה שלל רב, וואס דאס איז דאך דער ענין פון כשרות כפשוטה איז דאס, אז מ'מאכט איבער פון אן ענין של בשר, וכיוצא בזה, על ידי אכילת האדם פון דעם בשר ווערט דאס דם ובשר
¶2כבשר רואה פון דעם אדם ווערט פון דעם בשר פון אן אנדער ענין ווערט דאס א בשר פון אדם, אדמה לעליון. און וואס דאס האט דאך אויך די אלע ענינים וואס ס'איז פארבונדן מיטן עליון, בשעת ס'רעדט זיך וועגן דעם אדם עמיתי, וואס דאס איז דאך יעדער איד און אלע אידן, ובלשון השעת והפסק דין, אז אתם קרויין אדם,"'ה'אדמה לאדרין איז דאך פארשטאנדיק די אלע ענינים און די אלע עילויים שבזה. וביותו ווען ס'איז פארבונדן מיט אן ענין של שמחה, וואס שמחה איז דאך פורץ גדר, איז דאך פארשטאנדיק, אז לכל לראש דארף ער פורץ זיין די אייגענע גדרים און די אייגענע הגבלות און די כללים וואס ער האט זיך מגביל געווען, אז דאס מיט דעם שטייט תמיהם און דאס איז לפי כבודו און דאס איז ניט לפי כבודו, ניט חס ושלום ס'איז זיין כבוד, נאר ס'איז דער כבוד התורה של עמוד והחסידות של עמוד וכו'וכו ואין להאריך בדבר וואס איז הכי פשוט, און מ'האט שוין גערעדט וועגן דעם אין די שנים שעברו, מערניט ווי מוסיף זיין, וויבאלד אז ס'קומט-צו נאך א טאג אין ימי יום-טוב, און נאך א טאג אין יום-טוב גופא ימי
¶3סוכות, וואס דאס איז דאך דער דריטער יום-טוב, און ווערט אנגערופן חג האסיף, וואס דאס איז דאך אויך כמוזכר לעיל אז ס'קלייבט צוזאמען די אלע בירורים שעד עז און אין דערויף גופא שטייט מען שוין אין דעם פינפסטן טאג אז ס'איז שוין דורכגעקאנגען דער רוב פון די שבעת ימי הסוכות, און וויבאלד אז מ'שטייט שוין אין דעם פינפסטן טאג האט מען שוין אויך אפילו דעם רוב אז מ'זאל שוין צ צורעכענען אויך שמיני עצרת אויך דערצו, האט מען אויך דעמאלט אויך דעם רוב, וויבאלד אז מ'האט שוין דעם פינפטן טאג. און אויך בשעת מ'זאגט פינף איז דאך ווערט דאך גלייך דערמאנט חמשה מי יודע, חמשה אני יודע, חמשה חומשי תורה. וואס דאס האט דאך א שייכות מיוחדה, מ'קומט דאך פון יום הרביעי, וואס דער אושפיז איז געווען משה רבינו, וואס משה קיבל דא תורה, וואס תורה וואס משה קיבל איז דאך געווען חמשה חומשה תורה, דאס איז געווען תורה שבכתב, און דערנאך איז געווען מה שתלמוד ותק עתיד לחדש איז דאס אין אן אופן פון עתיד, משא נכן וואס קיבל איז דאך לפירוש הפשוט בזה, אז דאס איז אן ענין פון עבר. וואס דאס איז אויך בהנוגע לעלימוד וואס מ'נעמט מזה, בהנוגע
¶4לפועל אויף מפיץ-זיין דער ענין פון לימוד התורה, ווי אויך דערמאנט בנוגע צו דעם אושפיז פון אהרן און מקרבן לתורה, און בפרט נאך אויך אז ענינו פון שבט לוי בכלל און אהרן במיוחד, איז דאך געווען וואס ער איז געווען מקרבן לתורה און ס'איז אויך געווען יורה משפטיך ליעקב וכהמשך הפסוקים בזה, אף על פי וואס ס'איז דאך ניט שבט לוי אין דעם ענין האמור, איז דאך שוין דער רמב",ם באווארנט, אז לא שבט לוי בלוי אלא כל מי שנדבה רוחו ביז וואנענט ער ווערט דערנאך הוי'חלקו וחתומך גורלי, וכמדובר כמה פעמים בנוגע דעם פסק-דין הרמב",ם וכו ועוד ועיקר, אז ס'איז דאך פסק-דין המשנה, אז לא הדיבור עיקר ולא המחשבה עיקר, נאר המעשה הוא העיקר, אז די אלע ענינים זאלן ארויס אין מעשה בפועל, לכל לראש בהנוגע דער ענין שהזמן גרמא, אין דעם טאג גופא איז דאך דאס דער זמן הלילה, וואס דעמאלט איז דאך דער זמן המיוחד אויף שמחת בית השואבה, און וויבאלד אז ס'רעדט זיך אין חוץ-לארץ איז דאך דעמאלט ניט שייך דער ענין הגזירות, איז דאך שוין געווען
¶5יום ראשון פון סינקות בית השואבה, דעם ערשטן טאג, יום טוב, און דערנאך דעם יום שני, דעם צווייטן מאל, און נאך דעם דריטן מאל, און פערטן מאל, און דעם פינפטן מאל, איז דאך דעמאלט אויך דער ענין פון אהרן, וואס אויב את הברית ומקרבן לתורה, אז יארו משפטיך ליעקב כדי מ'זאל פסק'ענען און דער פסק-דין זאל אנגענומען ווערן, איז דאך פארשטאנדיק, אז דאס דארף זיין בסבר פנים יפ געגעבן ווערן דער פסק-דין פון די פוסק-דינים, ניט חס ושלום מתוך רוגזא וכיוצא בזה, איז מ'זעט דאס אויך בפועל, לאו דוקא ביי א אידן, נאר בכלל איז מן המדבר, אז בשעת מ'זאגט בסבר פנים יפות און מ'רעדט בניחותו, איז אט דעמאלט איז די הדברים נתקבלים, און נתקבלים במהירות, און נתקבלים בזריזות, און נתקבלים בעומק יותר ווי על מנת לאבים לידי פועל, וויבאלד אז ער זעט אז ווי ער רעדט צו אים באווייזט אליין א לעבעדיקן ביישפיל וכו.' וואס דאס איז אויך דער לעבעדיקער ביישפיל פון די אלע הנמצאים כאן, וועלן זיכער באווייזן א לעבעדיקן ביישפיל אין יעדערער אין זיך אליין, ווי אזוי ער איז זיך משתדל, ניט סתף משתתף, נאר משתדל, ביז וואנענט אז לכמה מקומות, אז ס'איז
¶6א קיין אנדערער וואס קען אנפירן דערמיט, פארלאזט ער זיך ניט, און ווי כרידוע איז דער פסק דין בכייתי בעולה, אז בשעת השליח ציבור ואמצע איז שוין דא דער ציבור, און ס'איז שוין דא די התחלה אין דעם ענין, און ער דארף ממשיך זיין און זען אז ס'זאל ניט זיין קיין הפסק איז אט דעמאלט על ית רב, און מ'דארף ניט ווארטן און מ'זאל זיך ביי אים בעטן, און טענה'ן אז ס'איז ניט קיין כבוד אז ער זאל זיך אנשלאגן בתורתו ובידיותו וכו'וכו'בזה, וויבאלד אז דאס רענט זיך וועגן א המשך פון אן ענין וואס האט זיך שוין אנגעהויבן, און ס'גייט שוין אן, און ס'גייט שוין אן דעם פינפטן טאג, וואס די חמשה באווייזט זיך אויך אויף ענין השלימות, כמוזכר לעיל איז אט דעמאלט איז זל יתערב אדרבא, ער דא� זען גלייך צוגיין דערצו און זען אז ס'זאל זיין א הפשר, אז זיכער איז דאך שוין געווען די שמחת בית השואבה בכל המקומות, ובפרט במקום זה ובמקומות הסמוכים, כולל אויך אין די מקומות הסמוכים צו וועלכע מ'דארף פארן, געפינט מען זיך אין א זמן וואס דעמאלט איז נשיא מותרת, במילא אז ס'רעדט זיך וועגן א נשיא
¶7לדבר מצוה, ניט נאר אז זי איז מותרת, נאר אז זי ווערט גאר א מצוה, ואדרבא די מצוה באשטייט דוקא אין הוי'רץ לדבר מצוה. ווער רעדט נאך אז מ'דארף פארן אין א מקום וואס מ'דארף דאס אנקומען צו מוכונות און מאשינות און אטאמאבירן וכיוצא בזה, באווייזט דאס, אז דער ענין הריצה בכגן זה איז נאך מערער, ביתר שאת וביתר יתר עוז, וויבאלד אז ער דוקא אנקומען און מ'איז זיך מסתיע בזה מיט א צווייטן אפטעמבירא וועלכן ער איז זיך משתתף. ועוד ועיקר, אז אפילו ווען מאיזה סיבה שתהי'קען ער טאן בגלוי, באופן פון א שותפת, דארף ער אבער זיין דער רוח החי,' אפילו ווען דער עומד בראש איז אן אנדערער, איז דאס אבער ניט קיין אנדערער דאס איז אחיו כמותו ביז ואהבת לרעך כמוך איז דאס פונקט ער אליין, און זיכער וועט ער ניט פאר-ריפל האבן, בשעת מ'זעט אז ער פראוועט בא�לבאטישקייט. ועוד והוא העיקר, אז ניט מ'בעט ביי אים, ער זאל פראווען באלבאטישקייט אויף א באלבאטישן אופן, ווי ס'פירט זיך אין מנהג באלבאטים, ער זאל פראווען באלבאטישקייט לויט דער באלבאטישקייט פון דעם אויבערשטן,
¶8איז דאך דער ענין פון הפצת היהדות און הפצת התורה ומצוותי וכמדובר כמה פעמים וואס דאס פארבינדט ביי אהרן'ען, וואס ער איז געווען ביידע זאכן צוזאמען ער איז געווען א כהן משרות לכל עלי און ווי מ'איז מאריך בארוכה אין יום הכיפורים די הזלינא מיני וואס ער איז געווען עבירת אהרן הכהן אלס א כהן גדול ובית המקדש, וביחד עם זה איז ער געווען אויב, און בדיוק את הבריות, און מקרבן לתורה איז דאך ניט חס ושלום אראפגעלאזט תורה ממקום מעניניו ומגדלותה, וויבאלד אז ער דארף טאן און רעדן מיט א אידן איז א זיכערע זאך, אז בשעת ער וועט רעדן מיט א אידן בדרכי נועם ובדרכי שלום ובדרכי אהרן איז אט דעמאלט איז א זיכערע זאך אז ס'וועט נתקבל ווערן בא יעדער אידן און ביי אלע אידן דער ענין פון עניני תורה, און בפרט נאך א שמחה של תורה, ווי די שמחת פון בית השואבה. ועוד והוא העיקר, אז דער זמן איז מסייע, וואס דאס איז א זמן יום-טוב בכלל, און זמן יום-טוב פון חג העשי, וואס מ'פלייבט צוזאמען אלע עניני עבודה, און אין דערויף גופא שוין אין דעם פינפצן טאג, וואס דאס איז דער רוב, כמדובר, ניט נאר פון די שבעת ימי הסוכות, נאר איז כולל שמחת יתמיני עצרת,
¶9במילא אויך שמחת תורה, ועוד והוא העיקר, אז בשעת מ'איז דאך אויך מקשר מיט צדקה, איז צדקה איז דאך בכלל א סגולה צו אלע מצוות, און מזרזו את א גאולה פון גאנצן גלות, על אחת כמה וכמה פון א גלות אין ענינים פרטיים, אז דאך שטייען ביי אים די אידישקייט אין אן אופן גלוי בכל הפרטים ופרטי פרטים, וואס דעמאלט טוט ער כל הענינים בשמחה ובטוב לבב, ובאופן דמולך ואותי ואור, און טוט דאס אין אן אופן ווי ס'האט אויפגעטאן כל עניני תורה ומצוותי'כפסק דין הרמב,"ם, אז ומכריע את הקו און תיכף ומיד מיד הן נגאל, און ס'קומט גלייך די גאולה האמיתית והשלימה על ידי משיח צדקנו, און מ'איז ממשיך די שמחת בית השואבה בנערינו בזקנינו בבנינו ובבנותינו, האנשים והנשים והטף, בארצנו הקדושה, און דארטן אין די וירושלים עיר הקודש, און דארטן גופא, ווי דערציילט בארוכה אין ברייתון, אראפגעבראכט אין שס, אז מ'האט דארטן ממשיך געווען שמחת בית השואבה, ביז אין אן אופן וואס לא טעמנו טעם שינה, און ביז אין אן אופן אז דאס איז והוא העיקר, את ס'איז מכריע את הקב ון ס'קומט
¶10גלייך די גאולה האמיתית והשלימה, און מ'איז דאס ממשיך אין מקדש אדון איז כהוננו ידיך.