Text

¶1אז מ'האט גערעדט איז דאך דא דער סיום און התחלה פון תניא, און דער סיום און התחלה פון שעת וואס ווי דער אלטער ווי דער רבי שרייבט אין אגרת הקודש בסופו זאל מען מחלק זיין דעם שעת און מסיים-זיין במשך השנה, און דערנאך זאל אויך זיין די התחלה חדשה.

¶2און וואס דער סיום איז דאך אלעמאל פארבונדן מיט דער התחלה, וואס דערמיט איז דאך מבאר דער רבי, וואס שטייט דער לשון ויהי בישורו מלך אז דאס איז פון לשון שיר וואס אין לשון הגמרא איז ”שיר דערטייטש טבעת, כל בעלי השיר יוצאים בשיר” אזוי ווי א טבעת איז דאך ניטא קיין סיום אין התחלה,

¶3אז מ'הויבט אן אין א נקודה און מ'איז מסיים דעם גאנצן סיבור הויבט זיך דערנאך ערשט ווייטער אן די התחלה פון א צווייטן סיבור, און ס'איז ניטא קיין הישג בינתיים-אט אזוי איז אויך דער ענין פון תורה,

¶4וואס זי רופט זיך אן בשם ”שירה ולילה שירה” אלי און אזוי איז אויך אידן ווערן דאך אנגערופן ויהי בישורום פון לשון שיר און אזוי שטייט דאך אויך אין תיקוני זהר,

¶5אז ישראל איז דאס עושה אין שיר קול איז אויך בא זיי זיינען זיי בלי-סוף ובלי-גבול, און אז מ'מיינט אז מ'איז געקומען צום סיום איז אט דעמאלט ערשט כאפ מ'זיך, אז מ'האלט ערשט בא דער התחלה,

¶6וואס דערמיט איז דאך פארשטאנדיק, פארוואס מצוה פון תלמוד תורה איז א מצוה תמידית, און כל זמנים הפנימיים דארף ער לערנען תורה, אף על פי ”שלמד כל התורה כולה” איז דאך לכאורה ניט פארשטאנדיק וואס איז דער הכרח בזה ער איז דאך ”שוין למד כל” התורה כולה, און ס'איז דאך דא אזא מציאות, ווי דער אלטער רבי איז מאריך אין הלכות תלמוד-תורה,

¶7וואס דאס איז דער ענין פון למד כל התורה כולה נאר תורה איז דאך אן ענין פון שירה, אז אז מ'קומט צו דעם סיום איז אט דעמאלט כאפט מען זיך, אז ארוכה מרץ מדה ו' חוה מין ים אז ער האלט ערשט בא דער התחלה.

¶8און דערפאר איז דאך דער ”מנהג ישראל”, אז מ'איז מקשר דער סיום התורה בתחילתה, וואס אזוי איז דאך סיי אין ספרים פון נגלה בהנוגע צו נגלה דתורה, און סיי אין חסידות בהנוגע צו ביידע חלקים פון תורה,

¶9סיי פון נגלה און סיי פון פנימיות.

¶10אין דעם סיום פון תניא איז נפח תחיח איז דאך דאס אן ענין כללי פון ”כל התורה כולה”, ווארום ”הוכח תחיוך את עמיתך” איז דאך דאס ניט אויף אן ענין פרטי,

¶11נאר אויף אלע פרטים פון דער תורה, און אויף דער תורה בכללותה, ביז וואנענט אז ס'איז דא א חקירה אין אחרונים וואס איז דער ענין פון ”מצות הוכח תחיוך” צי דאס איז א הוספה אין יעדער מצוה בענינה,

¶12אז אחוץ דערויף וואס מ'דארף מקיים-זיין די מצוה דארף נאך זיין אין דער מצוה דער ענין פון ”הוכח תוכיח את עמיתך” אין דער מצוה, אדער דאס איז אן ענין בפני עצמו, וואס דאס איז דער ענין פון הוכחה לחבירו, און אין אים איז דא כמה פרטים די הוכחה על כל התרי עג מצוות התורה ופרטיהם.

¶13אז בכל אופן אויף די ביידע ענינים איז דאס אן ענין וואס איז שייך בכל התורה כולה, איז נפקא נימין צי דאס איז שייך אלץ א כלל, אדער וואס איז כולל אין זיך אלע תריי ג מצוות, אדער דאס איז אן ענין וואס איז אלץ פרט אין יעדערן פון די תריי ג מצוות, בכל אופן איז דאס אן ענין וואס האט אין זיך אלע תריי ג מצוות.

¶14און דערפאר איז אויך אין דער רגרת הקודש מאנט דער אלטער רבי די אלע דריי כלים, פון 'תורה עבודה' און גמילות חסדים, וואס דערפאר זאגט ער דאך אין אנהויבס ”על התורה ועל העבודה שבלב זו תפילה” און צום סוף איז ער מסיים אין דעם ענין פון שבת,

¶15וואס שבת זאגט דאך זיי זאגן דאך רזיל אז זי איז שקולה כנגד כל המצוות, און און ווי דער אלטער רבי איז אין דערויף מסביר, איז דאס ניט אן ענין שקולה כנגד כל המצוות, און דאס איז אן ענין בפני עצמו, נאר אט דאס וואס די מצוות טוען נא בהעלד ”ובדרך העלי' מלמטה למעלה” קומט דאס אראפ דורך די מצוה פון שבת בגילוי,

¶16ובדרך 'המשכה מלמעלה' למטה, ווי דער אלטער רבי איז מאריך אין דעם ערשטן דרוש פון לקוטי תורה איז ראו כי הוי וואס איז העכער פון שם ”אלקים נתן לכם את” השבת און ווי דערפאר איז דאך אויך,

¶17אז בשעת ברכות המצוות איז דאך א מוסח אשר קדשנו און שבת בעט מען קדשנו במצוותיך ווי ער איז מבאר דארט די פרטים, ווי אזוי שבת איז ממשיך בגלוי כל המצוות שבתורה.

¶18במילא איז דאך דא אין הוכח תחיח די אלע דריי קוים פון 'תורה עבודה' ובמילות חסדים.

¶19נאר וואס דען? דאס איז דער ענין פנימי שבזה, אט אזוי ווי אין מצוות נעמט ער זיך די זאך פון שבת, וואס דאס איז ממשיך די פנימיות פון יעדער מצוה בגלוי, ווי די המשכה פון שבת לגבי די טירחא פון כל ששת 'ימות החול',

¶20אט אזוי אויך אין עבודה זאגט דער רבי ניט סתם עבודה, נאר ”עבודה שבלב, זו תפילה” וואס דאס איז דאך די פנימיות ענין פון עבודת הקרבנות, און אט אזוי איז דער ענין אין תורה, שטייט דאך דאס אין מסתר דתורה, אין תורת החסידות, וואס אפילו נגלה ווי שטייט אין חסידות ווערט דאך דאס אויך א טייל,

¶21פון 'פנימיות התורה', על דרך פון די הלכות פון ליגלע ווי זיי שטייען אין איסתר דתורה, אין 'פנימיות התורה', וואס דערמיט איז פארשטאנדיק פארוואס ער ברענגט ניט סתם מצוות, נאר פנימיות המצוות, וואס דאס איז דער ענין פון שבת, וואס דאס איז פנימיות פון כל המצוות כולם.

¶22ווי אזוי האט מען דאס כח אויפן ענין פון ”הוכח תוכיח את עמיתך” לכאורה דארף דאך זיין כשוט עצמך וכבקך כשוט אחרים פלטרין שלך לא קבשתה וואס גייסטו כובש זיין פלטרין שלאחרים?

¶23איז באמת איז דא אין דערויף איין הסברה, אז אין וואס באשטייט די מצוה פון ”הוכח תוכיח” אויף ארויסנעמען פון ארויס?

¶24דאס הייסט, אז דאס איז ניט אן ענין וואס איז נוגע צו פלטרין שלאחרים, נאר אזוי ווי אין זיין פלטרין איז דא דער ענין וואס מצד ערבות איז דארט איז דא כל בני ישראל, איז אין דעם קשוט עצמו נאך איז דא דער ענין פון מצות תפילין, וואס דאס איז אן ענין וואס איז שייך צו אים בפרט,

¶25און א מצוה פון שבת וואס איז שייך צו אים בפרט, און אז דער ענין פון ”החוח תוכיח את עמותיך” איז דאך אויך דער ענין וואס איז שייך צו אים בפרט, אויף ארויסנעמען דעם ענין פון ערבות ער זאל ניט ליידן פאר אן ענין וואס טוט זיך אפ אין ד' אמות של החול,

¶26מצד אבער דעם ענין פון נוחח תפשיח מערניט ווי אויף ארויסנעמען ערבות איז אט דעמאלט וואלט געווען גענוג אז ער זאל נוחה-זיין און נוחח-זיין איין מאל, על דרך ווי מ'איז געפינען אין מחאי וואס ס'דארף מבטל זיין חזקה,

¶27דארף מען ניט האבן, אז די מחאה זאל זיין עד כדי הכהר, אדער עד כדי נזיפה, צי אפילו גילוי פעמים ס'איז גענוג אז ער איז איין מאל מושב, במשך פון די שלוש שנים, במשך פון דער זמן,

¶28נאר אז ס'איז ניט געווארן די חזקה איז דאס איז שוין גענוג אויף מבטל אז די מחאה זאל זיין א מחאה צו אים, אז ער איז ניט מסכים אויפן ענין ווי בא יענעם אידן.

¶29אויב אין חוח תחיח וואלט געהאט מערניט ווי אט דעם ענין פון ערבות אויף ארויסנעמען אים פון ערבות וואלט אויף דערויף מספיק געווען, אז ער זאל אויך זיין איין מאל הויבט אן גלייך דער אלטער רבי די אגרת הקודש אין ”חוח תחיח אפילו מאה פעמים”.

¶30און מאה איז זיך באוואוסט אין שעת, אז דאס איז ניט דער פשט אז ס'איז הונדערט ניט הונדערט יאנץ דאר בשעת מ'דארף זאגן א מספר גדול אן הגדלות איז ווי די גמרא זאגט אנטקעגן נציאה, אנטקעגן עזוב תעזו, וואס די אלע ענינים איז דער לשון ”אפילו מאה פעמים” און דער דין איז דארטן, אז ס'זאלן קיינע הגדלות,

¶31נאר מאה איז אין זיך תולל אפילו פון עולם היותר עוז, וויבאלד אז מ'זאגט אז ס'דארף זיין יכח תוכיח אן הגבלה קען דאך ניט זיין, אז דער גאנצער ענין פון מטבת הוכחי איז מערניט אט דאס אויף ארויסנעמען אים פון ענין פון ערבות.

¶32נאר וואס דען, אין ענין פון ערבות איז אויך דא כמה פרטים.

¶33ס'איז דאך דא אין ישראל הרוב אין זה בזה איז דאך דא דער טייטש כפשוטו, אז מ'איז אן ערוך פארן צווייטן.

¶34בשעת מ'איז אן ערוך איז אט דעמאלט איז דאך דאס אן ענין פון א הגבלה מיט א מדידה וויפל ער וויל גיין מן ע און ער האט א ברירה, ס'איז טאקע ומרכת ל זא כפיך איז דעמאלט דארף מען גיין ווייטער און ווייטער, אבי צו אויסבאצאלן די ערבות, אבער אף על פי כן איז דאך דאס פארבונדן מיט זיין מדידה והגדלה אויף וויפל ער וויל דאס אננעבן.

¶35שטייט אין ספרים אין קדמונים, און חסידות איז אין דערויף מיט א ביאור רחב, אז ישראל ערבים איז דער טייטש ערבים פון לשון ערבות און כסיקות, אז איגן זיינען זית איינער דעם צווייטן, און פארוואס איז דאס?

¶36איז דא דער דריטער טייטש, אין ישראל ערוב ”אין זה בזה”, אז זיי זיינען צוזאמענגעמישט איינער מיטן צווייטן.

¶37בשעת מ'איז צוזאמענגעמישט איינער מיטן צווייטן ווערט דאך דאס על דרך ווי מ'זאגט אנקריש שותפות, איז דאך ניט דער פשט, אז ער האט א חצי חצר, און ווער האט א צווייטן חצי-חצי, נאר אין יעדער נקודה פון די פשוטפות'דיקע נכסים געהערט דאס צובייגן,

¶38ביז וואנענט אז ס'איז ניט שייך מאנען א מציאות קודם שנתחלקו, אז ס'זאל זיין א נקודה וואס דור איז דא, און דער צווייטער איז ניטא.

¶39וויבאלד אז אין ערבות איז דא דער טיפערער ענין ניט נאר ערבות אליין, נאר ערבות וואס ס'נעמט זיך מצד דערויף וואס דאס איז א תהרובות פון לאך בלאך, וואס ס'איז ניטא אין דערויף קיין נקודה וואס זאל ניט זיין פון כל ישראל ביחד,

¶40ווארום ס'איז דאך אל אחד לכולנה איז פונקט אזוי ווי אין עצם איז דאך ניט שייך מחלק זיין, אז דאס איז כח החכמה און דאס איז כח הבינה און דאס איז ”ראשיכם שבטיכם” און דאס איז ”חוטב עציך” ושואב אמיך דארט איז דאך דא אלע דרגות,

¶41אבער דארט שטייען זיי כולם ביחד, אז ס'איז גאר ניט שייך אין דערויף מחלק זיין ס'איז דאך אתה ”הוא עד שלא נברא העולם” און מי שנברא העולם, אז לא שנהנה היא אן קיין שינוי איז דערפון פארשטאנדיק, אז אין נשמות ישראל למטה,

¶42בשעת זיי שטייען אין דער תנאי פון ”ואתם הדבקים בהוי' אלקיכם” באקומען זיי דעם דין פון דעם ענין, הדבק לטהור טהור אז אין זיי איז אויך דער זעלבער ענין, אז ס'איז ניטא קיין נקודה וואס דאס איז ער, און ס'איז ניטא אן אנדער איד פון אלע ששים ריבים מישראל.

¶43וואס דערפאר איז אין ”הוכח תוכיח” זאגט ער, אז ס'איז ניטא קיינע הגדלות, ”אפילו מאה פעמים”, וואס דאס איז חסר דסתימין, דכל סתימין, ווי ער זאגט אין זהר אין 'חיי שרה' אויף ”ויהיו חיי שרה מאה שנה” איז ביז מאה פעמים,

¶44ביז וואנענט אלע זיינע דרגות, וואו ער האט איז אט דא איז שטייט ער נאך אלץ אין א חורך תרחיות וואס ס'איז ווארום ס'איז ניט שייך מיט אן ”אב אחד לכולנו” אז ער איז דא און ביז דער צווייטער איז דא ניטא.

¶45בשעת ס'איז דא הכל ומזיפה, דאס הייסט אז יענער שניידט אפ מצידו, מצד די בחירה חפשית וואס דער אויבערשטער האט געגעבן יעדער אידן כדי ס'זאל ניט זיין קיין נעמא דכסופא און דעמאלט ווי דער רבי איז מבאר בארופה אין אגרת הקודש ווי אזוי ס'איז ניט שייך דער ענין פון קעת מיט פעולת הזולת, דערפאר וואס אין אדם נוגע דאס וואס ס'איז במוחן לחבירו איז דאס אין זיין עבודה האט ער אויף דערויף בחירה חפשית,

¶46במילא איז דאך דערפון פארש בשעת דער זורת האט באוויזן אין א מעשה בפועל, אדער אין דיבור וואס הקימת שפתה להוה מעשה וואס דאס איז דאך די ”בחינה היותר האחרונה”,

¶47וואס ”המדרש הוא העיקר אלא המעשה”, בשעת ס'איז דא ניט זיכף און א קהל און יענער האט זיך אפגעשליטן, איז ער אויף אים קיין מושל ושומש ניט, דערפאר וואס יענער איז אויך מושרש אין עצמות און האט נשק בחירה חפשית, כאמור, אין דערויף מער גאר ניט אט.

¶48אז דערפאר איז דא די ביידע קצוות, אפילו תופרך 'מצד עצמו' איז דא אן הגבלות ”אפילו מאה פעמים”, וואס דאס איז כולל כל משך הזמנים, און לאידך גיסטו, איז אויב ס'איז געווען די נהיפה נאכן ערשטן מאל איז ער שוין פטור דערפאר וואס אויף יענעם איז יענער האט בחירה חפשית, ווארום ער דארף אויך ניט האבן קיין נאך מיט די כסופה קומט אזוי ווי דאס איז ביי אים.

¶49פרעגט זיך די שאלה, בשעת מ'מאנט אן עבודה איז ניט נאר מיט זיך, נאר אויך מיט א זולת, אז ס'זאל זיין עד מאה פעמים, אן קיינע הבדלות, ווי אזוי קען מען מאנען א נשמה כבי שהימל ובשת בגוף, און האט אויף זיך די מדידות והבדלות פון גוף, אז דאס זאל ער ארבעטן עד מאה פעמים, און ניט נאר מיט זיך, נאר אויך מיטן זולת?

¶50איז אויף ענטפערט מען, אז טאקע 'מצד עצמו' וואלט ער דאס ניט געהאט, דערפאר וואס ער איז זיך א נבראה איז אבער דא דער ”משביעין אותו, תהי צדיק ועל תהי רשע”,

¶51אז מ'באשווערט אים, וואס א שבועה איז דאך ממשיך פון פנימיות הנפש, און ווי דער רבי טייטשט ”משביעין אותו” פון לשון סול, אז דורך דערויף וואס מ'פארבינדט זיין נפש, כמו שהוא בגוף, מיטן 'עצם הנפש',

¶52במילא ווערט די נשמה שבגוף ווערט שוין מלשון סיבה, ווי באקומט כחות נעלים ביותר איז דורך דערויף קען ער אויספירן דער ”תהי צדיק ואל תהי רשע” און ניט ווי ער שטייט בבדידות, נאר ווי ער איז פארבונדן מיט דער גאנצער וועלט, און דער גאנצער וועלט האלט מיט אים אין איין רעדן,

¶53אפילו כל האומר כולו אומר לך אט די הנהגה דארף ער דאך פירן מיט אן אנדער הנהגה, ווארום א איד איז ניט א זאך פאר זיך, ער איז אראפגעקומען א נשמה דא למטה,

¶54אז דוקא אין דעם עולם דורכפירן דעם אויבערשטנ'ס שבועה פון ”תהי צדיק ואל תהי רשע” און ער האט ניט וואס נתפעל צו ווערן פאר דער וועלט, מאל דאך אז די וועלט זאגט אים אויף צדיק דארף ער איר ניט פאלגן, על אחת כמה וכמה אויב די וועלט וויל אים אראפפירן פון אן ענין וואס ער זעט אז דאס איז היפך רצון, בורא העולם האט דאך זיכער די וועלט אויף אים קיין שליטה ניט.

¶55פרעגט מען אויף דערויף די שאלה משביעים אותו זאגט דאך די גמרא אויף כשעתיבוק במעי עיניו וואס דעמאלט איז ער בהלל מורא על ראשו ווי די גמרא זאגט דארטן,

¶56אז מ'למד ”אין אותיות כל התורה כולה”, אז ס'איז מערניט וואס די נשמה איז בגלוי, ווארום אויף אזויפיל אז מ'קענען לערנען כל התורה כולה, וואס תורה איז דאך עניני 'הבנה והשגה' אין כחות גלויים, און דער גוף איז בהעלם, ס'איז דאך ראשו ערמוז באין ברקיו

¶57אויף וואס איז מען אים משביע, אז ס'זאל זיין דער ענין פון 'קיום המצוות' אין די ביידע קוים, פון תהי צליק פון 'עשה טוב' און ועל תהי רשע אין דעם 'סור מרע' פלעגט מען דאך אויף דערויף די שאלה, וויבאלד אז דאס איז א ”דבר שלא בא לעולם” ער געפינט זיך נאך במילא ימי און ס'איז רושב בין ברקיו, ניט ער האט כוחות,

¶58ניט ער איז מחוייב במצוות, איז אינגאנצן א ענין וואס א חוץ בית מיט דער נשמה רעדט מען ניט, ווי קען די נשמה מבטיח זיין און האבן א שליטה, אז זי איז משביע, וואס וועט זיך דערנאך טאן מיטן גוף לאחר יו די ג' שמה, בשעת ער וועט מורף ווערן און ס'וועט דורכגיין יו די ג' שמה אדער יו די בית שמה, און ער וועט דעמאלט ווערן א מפליש במצוות מצד הגוף?

¶59און מצד דעם יצר-הרע, וואס אין קלום יצר-הרע יש ביניכם דעמאלט איז דאך שייכות דער ענין פון 'קיום המצוות'.

¶60איז אין דעם ענין פון עולה דער מחמי ”דבר שלא בא לעולם” און מ'איז דא אין דערויף כאן וגדברים וחילוקים.

¶61וואס אף על פי וואס מ'קען ניט מחמי זיין אז ”דבר שלא בא לעולם” זאגט מען אבער, אז בשעת ס'רעדט זיך וועגן א שיעבוד, אז ער דארף משעבד זיין נכסיו צו איינעם,

¶62איז דא כמה דעות אז ער קען משעבד זיין נכסיו, אפילו אזוי נכסים וואס ער האט זיי נאך ניט, נאר ער דארף זיי ערשט גיין און קויפן, אויף אזויפיל, אז אויב לאחד ששעבד נכסיו קודם שבה לעולם עיידו ס'איז געקומען צו אים,

¶63דערנאך האט ער זיי געקויפט און פארקויפט, און ס'איז געקומען דער זמן השיעבוד, איז דעמאלט איז חס דער שיעבוד אף על פי וואס ער האט דאס משעבד געווען טובים שבא לידו, וואס דאס הייסט דער טובים שבא לעולם.

¶64איז לכאורה קען מען דאך זאגן די זעלבע הסברה בהנוגע צו דער נשמה, אז דאס וואס מ'איז משביע, אז די נשמה ”תהי צדיק ואל תהי רשע” בהנוגע לגוף אז אזוי ווי דערנאך וועט דאך זיין, אז די נשמה וועט קויפן די נוקחים דעם גוף איז לכתחילה משעבד אים צו דעם מותן הנשמה און דער שיעבוד איז דאך חל,

¶65אפילו אויב דערנאך וועט קומען דער יתר-הרע און טומענען די נוקחים, ווי די גמרא זאגט ער אז בתחילה איז נקרא הולך און דערנאך איז נקרא אורך און דערנאך נקרא בעל הבית אז דערנאך ער האט די בעלות אויף די נכסים, מצד דערויף וואס ער האט אבער משעד געווען דעם ענין קודם איז חל בשיעוד

¶66שטייט אויף דערויף אבער צוויי טעמים.

¶67און אויף דערויף שטייט אויף אויף וואס איז דער שיעוד חל דערפאר וואס דער שיעוד איז חל ניט אויף די נכסים, נאר ער איז חל אויפן גוף הלוה אויפן גוף המשעד.

¶68און דער גוף המשעבד איז דאך דא לעולם, איז במילא איז דאס ניט אין דעם ידר פון מדער מקנה אדער משעבד ”דבר שלא בא לעולם” ווארום ער איז משעבד אין גוף, במילא קען מען דאך זאגן דעם זעלבן ענין בא דער נשמה.

¶69פרעגט אבער דער קצת החושן ער איז דאך דא ישיבה בשן קכנו פון קצת החושן דער קצת פרעגט אפ די סברא אז מ'קען ניט זאגן, אז דאס איז דער טעם פארוואס מ'קען משעבד זיין, די נכסים שלהבעה לעולם מצד דערויף וואס דער שיעבה דער חל אויפן גוף, ווארום וויבאלד אז ס'קומט דער זמן השיעבה געפינען זיך די נכסים ברשותו של אחר איז וואס איז די נפקא מינה, אין וועמען ער

¶70האט א שיעבות, ס'מינט אז דער מורחא בדין חסים האט איצטער קיין שייכות ניט.

¶71און ער איז מסביר דעם ענין, אז פארוואס איז דאס?

¶72כדי שלא תהי' דלץ בפני לבוא, אז בימות מצד הדין האט טאקע ניט געדאכט חל זיין, מצד אבער אזוי ווי מ'וויל אז מ'זאל קענען באקומען א הלואה, האט מען געמאכט אנערליי הנחות פאר ממלבד וכוחם של חכמים כדי מ'זאל וועלן געבן די הלואה.

¶73און עאכו"כ אויב דאס איז אזוי בא שיעבוד איז דאס נאכמערער אזוי בא התחעלות, אז בשעת ער זאגט ניט אז ער איז משעבד נכסים, נאר ער זאגט מערער אז ער איז זיך נתחייב אויף אפגעבן נכסים,

¶74אבער ער זאגט דאס ניט בלשון של נכר אדער של מתנה איז אט דעמאלט איז דא דער ענין פון התחעלות אפילו נכסים שהובאו לעולם און וואס בינתיים האט ער דאס פארקויפט.-

¶75דער חילוק אין עבודה פון מכר מתנה ביז התחיית איז, אז מכר איז דאך דאס אן ענין ”על מנת לקבל” פרט ער פארקויפט אים די נכסים במקומה און בא קומט במקומה און בא א ענין צו וועלכן ער דארף אנקומען,

¶76אפילו מתנה איז דאך דאס אויך אלאבדי עביד נאשא לנפשי' לא יהיב לו מתנתא איז דאך דאס אויך אן ענין פון עבודה ”על מנת לקב” ופרס וואס דאס איז דער הסבר, אזוי ביי אידן וואלט זיך געמאנט, נאר ניט אזוי עבודה ”על מנת לקב” ופרס איז אט דעמאלט וואלט מען זיך געדינגען, אז די משביעים קען העלפן אויף דער נשמה,

¶77ס'קען העלפן אפילו אויף כוחות הגמולים פון נשמה, ווארום זיי זיינען דאך כלול אין דער נשמה בשעת דער תנא כבימי המה ס'קען אבער ניט העלפן אויף דעם נכסי' הגוף אין זיי וועלן דעם קיים אריבערגעגיין צו אן אנדערן, ניט צו א הולך, ניט צו אורך נאר איז בשעת ער הארץ אהאלט אין אן אופן וואס דאס איז בעל הבית.

¶78בשעת אבער ער מאנט ביי אים אן עבודה פון התחילות, אז דאס איז ניט לשר און ניט מתנה, נאר ער גיט דאך איבער אינגאנצן צו דורי עולם צו דעם אויבערשטן, ”שלו על מנת לקבל” פרט איז דאס נאך מערער ניט נאר פון נכר ומתנה, אפילו דבר פון שילוב, אז אפילו דבר שוין ידע לעולם קען ער אים אויך געבן.

¶79וכיום, במה דברים אמורים, אז מ'ו אט געדארפט האבן די תקנות שלא תנא ודלת בשביל אבות.

¶80וואס דאס איז שייכות צו זאגן למטה ביי אן אדם התחתון, אויב ער ווערט איבערטראכטן, צי מ'וועט אים באצאלן די הלוואה צי ליט, ס'קען דאך זיין אז ער זאל ניט ווערן לחתקינה לייען, דארף מען אים נאכגעבן די גלות הקמות.

¶81מצד אבער דא רעדט זיך דאך, אז שליעה זיך ניט גיט מלמעלה דארט שטייט דאך אויפן אויבערשטן למעשה יביך תפצף אז עבודו בתחתונים איז דאך דאס תורך גבוה איז דער איז דאך לשיעורו דארף מען ניט אנקומען צו דער גאנצער איז ניטא וואס קיין באווארענען,

¶82אז שלום מ'וועט אים ניט נאכגעבן שידודים און וועלכן מ'איז ניט נחוייב, איז סיי און סיי זאגט דער אויבערשטער החליפם ביום האחרת אין אסתר, אז כביכול, ער האט קיין ברירה ניט, ער וויז וויינען,

¶83ווי מן ”כסף תלוה את” העלי אין לך זאגט דאך דאס דער אויבערשטער אויף זיך, אז בשעת מלוה הוי אז ער איז חן מין דעו ווארום אט דאס איז ענינים של הקב".האז ער לייט אויס די הכפה תרחית ונשמות דא למטה,

¶84און לכאורה וואס דארף מען דא באווארענען אז מ'זאל טאן דעם פני ישועת הדין דער אויבערשטער כביכול האט תא יתעשים ברירונות ”להחליפן ואין אחרת אי אפשר” סיי סיי האט ער געוועבן די הלואה איז וואס דארף מען טאן נאך א אידן וואס פון דין האט דאס קיין אות ניט?

¶85ס'איז דא אויף דערויף צוויי הצבעות.

¶86ס'איז דא נאך א פרט נוסף אין הקנאות דלער ”שלא בא לעולם” אז די אלע שערות און חילוקים איז גערעדט געווארן ביי אים וואס ער איז ניט בקיא אין די דינים פון מתמיט-זיין א דלער שלא בא לעולם.

¶87אויך גערעדט זיך ווען א תלמיד-חכם וועט ער ווין די פרטי הענינים, אז ”אין אדם מחנה דברה שלא דא לעולם, אפילו” אז שיעבוד אויך ניט, און אפילו אז התחייבות אויך ניט, און אף על פי שם איז ער דאס מחנה איז אט דעמאלט איז נעמט ער אויף זיך אז אמית האט התחייבות,

¶88די ענינים של הגבלות און גידות פון די דינים, און ס'ווערט מקניס די שיעבודים מיט די אלע ענינים.

¶89א צווייטע הסברה אויף דערויף, אז פרימיות'דיקה איז, אז אמת טאקע לצד למעלה וואלט מען ניט געדארפט אנקומען צו דער תקנה, ס'איז דאך אבער מגיד דבריו ובנקב פון חינוך וכי

¶90טוט ער אליין אויך, און דעם אדם התחתון האט מען דאך געמאכט, אז ווי ער וועט זיך פירן דא למטה וועט זיך פירן אזוי דא למעלה, כביכול אז איז דאך די כלי דינגען,

¶91איז פון דאס ווי די מתמי דאלער ”שלא בא לעולם” כדי ער זאל באקומען די הלואה איז דאס נעמט למעלה אויך פון א תיפערן אט, אז דאס איז מכריח כביכול, מצד ציווי התורה למעלה אויך, אז מ'זאל מתמי זיין די כל סור אפילו אט די ענינים וואס ס'איז נאך לא בא לעולם ווארום מ'האט זיי נאך ניט אויפגעטאן,

¶92דורך די ענינים פון תורה ומצוות, ער זאגט דאך אין זהר, אזוי ווי קובה ”אסתכל באורייתא וברא עלמא”, אויף כך איז ”בר נעש עשיג” באורייתא וקענין עלמא איז ווען איז דא דער עולם מיט די ענינים שבעולם, בשעת דער איד זיצט און מארגן תורה איז דעמאלט קען מען דאס בעטן בא דעם אויבערשטן, אז דער אויבערשטער זאל דאס אים מתמי זיין,

¶93בשעת ער האט נאך ניט דעם אשיק דאורייתא, דעם עובר לפדים קיים עלי איז לכאורה ווי קען מען קומען צוגיין צום אויבערשטן און זאגן אים, אז ער וויט, אז במשך כל השנה זאל ער זיך שוין התחיות חיות זיין אין זיינותו של אדם כתובים לו מרת שנם ועדי ”יום הכיפורים על כל השנה כולה”, בשעת ער ווייס מעמדו אים השנה אז ס'איז נאך שוין עובר, ער האט נאך ניט אויפגעשטעלט דעם עולם,

¶94און על אחת כמה וכמה אז ער האט נאך ניט דעם נכס איז אט דאס איז זאגט מען, אז מצד דערויף שלא תהיו דלת בפני לבין, מ'מוז דאך באקומען פון דעם אויבערשטן בהכפה על כל השנה כולה פון חודש תשלי איז מען משעבד דעם אויבערשטן אז ער זאל אויך כוסף זיין דעם זה נוסף,

¶95אפילו ס'איז נאך קיין עולם ניטא מצד עבודתו און ס'איז נאך ניטא די ענינים שבעולם, און אט דאס גיט אים אויך כח, אז ס'זאל זיין דער ”משביעין אותו” אין דער נשמה, און דאס זאל אויפטאן, אז דערנאך זאל זיין עבודתו דגופו און די 'נפשו הבהמית' לכל פרטיה,

¶96אויף אזויפיל, אז אפילו ער קען פועל זיין מיטן זו, דאס איז נחיות תחירו את אמיתך אן קיינע הגדלות, עד מאה פעמים, און ניט נאר בחיצוניות, נאר אויך בפנימיות, און אין אלע גיל וכמים שעליהם ”העולם עומד על התורה ועל העבודה ועל הגמילות תסדים”, וואס דאס איז ויצוות,

¶97און דאס איז אים אנשיך, אז דער אויבערשטער איז אים מאכן די נכסים שדאו לעולם, אויב אפילו ער האלט נאך ניט אין דער דאנגע, אפילו די נכסים שלא דאו לעולם און דאס קומט דערנאך אראפ בדרכתו של הקב דרכו 'למטה מטה', אז מ'האט א שנה טובה ומבורכת, דברני חיים ומזוני רביחי אז געזוינטן יאר און א פרינלאכן יאר.

¶98בחיים וחיים.