transcript · Yiddish
Text
Machine text not yet checked by a person - do not quote it as the Rebbe's words.
¶1ביי א אידן הויבט ער זיך אלץ אן פון תורה.
¶2בשעת געטראכט וועגן וואס פאר א מאמר צו חזר'ן איז אנגעקומען א ביכול וואס יצא לחירות לאחרונה מן השבי' פון רוסלאנד, און דארט איז אנגעקומען לעצטנס, און דארט איז עטלעכע מאמרים, וואס דאס איז אמת טאקע הנחות, אבער אזוינע הנחות וואס אין כתב יד קודש האט מען זיי דערוויילע ניט געפונען,
¶3און צווישן זיי אויך א מאמר פון יו ט' כסלו, פון תרל"ב פון דעם רבי'ן מהר אש, וואס ער הויבט זיך אן ”פדה ושלום נפשו מקרב לי כי ברבים היו עמדי” זאגט ער אויף דערויף אין גמרא,
¶4אז ”כל העוסק בתורה ובגמילות חסדים ומתפלל אים הציבור, מלא אני עליו כאילו פדא אני לי ולבני מבין” בין בין ומצוה עולם און ווי רש"י איז מפרש, אז תורה איז דאך כל נשיבותי' שלום, און גמילות חסדים איז דאך ברענגט דאך דאס דער אחוי ושלום בעולם,
¶5און אזוי איז אויך ”אין מתפלל אין” הציבור ווי ער זאגט כברבים היו עמדים.
¶6דארף מען פארשטיין וואס איז דער ענין פון פדעני.
¶7אויך דארף מען פארשטיין, דא רעכנט זיך דא אויס דער ג' דברים, און ווי מ'איז מפרש אז דאס איז די ג' דברים שעליהם, ”העולם עומד”, איז וואס איז דער ענין וואס ”העולם עומד” אויף די ג' דברים?
¶8אט דאס איז דאך ווי ער זאגט דער ”חוט המשולש לא במהרה ינתק” וואס דאס איז דאך דער ענין פון עומד, און ער איז מפרש אויף דערויף אין ילקוט, אז דער 'חוט המשולש' אז דאס גייט אויף יעקב'ן,
¶9וואס ”חוט המשולש” איז דאך אויך כפשוטו א התאחדות פון ג' צוזאמען.
¶10דארף מען פארשטיין וואס ס'איז דער ענין וואס יעקב איז דוקא אט דער וואס אויף אים זאגט מען דער ”חוט המשולש לא במורה ינתק” וואס יעקב איז דאך דער ”בחיר שבאבות”, וואס אבות זאגט מען ”האבות הן הן המרכבה”
¶11יש להבין אבישלו, אז מ'זאגט אויף חיות אז זיי זיינען די מרכבה איז דאס פארשטאנדיק, ווארום ס'איז דאך דער פני אריהו על הימין ופני שור מן השמאל אז זיי זיינען נבראים, איז דורך דערויף וואס זיי שטייען בביטול אל הרוחב עליהם, איז דאס בדוגמא וואס די הסוס וואס ער איז מעלה את רוחבו,
¶12וואס אין דערויף איז דאך דא די ביידע ענינים, אז דער רוחב דארף האבן אן עלי און דער סוז, דורך דערויף וואס ער איז בטל, ווארום ער איז דאך א נברא און איז בטל צו דעם ריחוב עליו צו דעם ”אדם שעל הכסא” איז דער ביטול פועל"ט אויף, אז ער איז נושא און אויך מנוסא.
¶13די אבות זיינען דאך פון אצילות, אויף וועלכן מ'זאגט דער יהיו וחיי אחד יהיו וגרמי אחד איז וואס זאגט מען אויף דערויף אז הן הן המרכבה וואס מצד ביידע ענינים איז דאס ניט פארשטאנדיק דורך וואס האבן זיי כח אויף צו הויבן, ווארום זיי זיינען דאך שוין פון אי וחיי אחד, אי וגרמי אחד,
¶14און וויהין דארף מען הויבן אן ענין פון 'עולם האצילות', וואס ער איז אי וחיי אחד, אי וגרמי אחד.
¶15און מען דאס פארשטיין בהעגדם וואס מ'איז דאך מפרש אויף פני ארון מן ”הימין ופני שור מן” השמאל.
¶16און דערנאך איז דאך דא דער ענין פון פני אדם, וואס דער אדם איז ענינו וואס ער איז די התכללות פון די ג' קוין,
¶17וואס ווי די ג' קוין ווי מ'איז זיי מבאר ווי דער אות א וואס דאס איז דער ערשטער אות פון אדם איז דאך די ג' ענינים שבו דער יו ד למעלה, יו ד למטה וכבתא, שבימצע המחבר, אדער ווי מ'זאגט אמאל דער חכן מימין און דער בי בהי מישמאל און דתי בימצע וואס דאס איז די ג' קוין,
¶18און ס'איז דא ווי די ג' קוין שטייען בהתכללות, וואס דאס איז דער ענין ה”אדם בגימטריא מה”.
¶19וואס לכאורה איז דאך ניט פארשטאנדיק, מה איז דאך עניני ביטול איז ווי איז דארטן שייך צו זאגן ג' קוין, נאר היא הנותנת, אז וויבאלד אז ס'איז דא ג' קוין, איז דאך דאס בדוגמא ווי דער קו הימין, וואס דאס איז ענינו אין העלאה ממטה למעלה למטה, און דער קו השמאל וואס ענינו ”העלאה ממטה למעלה” וואס זיי זיינען הפכיים,
¶20און מ'דארף דאך האבן דורך אן ענין וואס זאל זיי מחבר זיין, ביז וואנענט אז אויך אויף קו האמצע איז דאך א דריטער ענין, און מ'דארף האבן אז ס'זאל פועל'ן התכללות אין זיי אלע, דורך וואס קען פועל'ן א התכללות?
¶21המשכה פון אן ארט אין וועלכן זיי אלע דריי זיינען בטל.
¶22פארוואס זיינען זיי דארטן בטל?
¶23דערפאר וואס אט דער ארט איז דארט ניט קיין העלאה, ווארום ער איז העכער פון המשכה בהעלאה.
¶24וואס דאס איז דער ענין פון מה וואס איז עניני ביטול, און פון אים ווערט נמשך, אז דער ביטול אז די ג' קלוין זאלן שטיין אין א התכללות.
¶25און אט דאס איז די עבודת החיות.
¶26וואס כאטש אפילו זיי זיינען דאך מחולק אין פני ארי' און פני שור, וואס דאס איז מפני ארי' מן היאמין ופני שור מעשמאל, זיינען זיי מצד ביטולם צו דעם כסא און צו דעם ”אדם שעל הכסא”, וואס דאס זיינען זיי מעלה דערנאך דעם כסא מיטן אדם,
¶27איז אז דער אדם וואס ער איז מיט קען דאך זיין אין אן אופן פון ג' כוין זאל ער נתעלה ווערן און אין אים זאל זיין עיקר דער ביטול וואס ווערט נמשך פון מה דורך דערויף וואס זיי זיינען מעלה דעם אדם אין מה.
¶28וואס מצד דערויף וואס דאס איז כל עבודת החיות דערמיט איז אויך פארשטאנדיק, וואס ס'איז ניט נאר וואס ס'איז דא פני אדם, א באזונדער פני,
¶29נאר אויך אין פני ארי' און פני שור זיינען זיי אויך כלול פון פני אדם, ווי ער זאגט דאך ופני אדם ל ארבייטן פארוואס איז דאס?
¶30דערפאר וואס עבודתם וענינם איז אויף ממשיך זיין די התכללות אין אדם, און ממשיך זיין דאס דורך דערויף וואס זיי זיינען אין דעם מעלה דעם אדם, וואס אדם איז בגימטריא מה.
¶31און פארשטיין, וויבאלד אז אדם איז שוין בגימטריא מאה וואס בכללות איז דאך דאס דער ענין פון מדות דתיקון וואס זיי שטייען דאך אין אן אופן פון התכללות לכאורה, וואס טוט דא אויף די חיות וואס זיי זיינען דאס מעלה וממשיך בזה התכללות?
¶32איז ער מבאר, אז דאס איז בדוגמא ווי מ'זאגט, אז ”לעולם יהא אדם רך ככנה ועל היקשה כארץ” וואס דא רעדט זיך דאך וועגן אדם און מ'באווארנט דא, אז ס'זאל זיין ניט קשה כארץ נאר 'רך ככנה' וואס בכללות די שני ענינים זיינען מידי תיקון 'רך ככנה' און מידי תיקון קשה כארץ.
¶33און ווי מ'זעט דאס דא למטה, אז ס'איז דא אמאל בני אדם, אז בשעת מ'טוט אים היפך רצונו, איז אט דעמאלט ווערט ער א שונא ויורא דימי עד לחייו, בתוקף הקיץ והסיני.
¶34וואס פון וואס נעמט זיך דאס? דאס נע פון מדות תקיפין, מדות דתוהו, ווי זיי זיינען ירדו ”למטה בשבירת הכלים”, ביז וואנענט בא די בני אדם קומט דאס אראפ אין אן אופן פון רע הגמור.
¶35און אויף דערויף זאגט מען, אז ס'זאל זיין ניט קשיא, כי ער איז ניט מדין תקיפין, נאר וואס דען רך ככנא, וואס דאס איז אזוינע מדות וואס אין תיקון איז דא דער ענין הכלים, וואס די כלים זיינען אזוינע כלים אז זיי זאלן קענען אין זיך מקבל זיין דער ענין פון התכללות, ביז קענען אויך מקבל זיין אין זיך מיט די סופכים.
¶36אבער אף על פי כן איז דאס מערניט וואס דאס איז ”רך ככנה” אז דאס קען אין זיך מקבל זיין א התכללות, ביז התכללות גמורה.
¶37אט דאס וואס עבודת החיות המרכבה טוט אין דערויף אויף איז דאס בדוגמא ווי דער חילוק פון ביטול היש בית, 'ביטול במציאות', אדער בדוגמא פון דעם חילוק ווי ער זאגט אין מאמר פון שבת תתא און שבת עילאו.
¶38וואס דעמאלט קען זיין מצד די מדות, אפילו ווי זיי זיינען 'רך ככנה', קען זיין, ווי ער איז מבאר אין דעם מעמד דער ענין פון ראו מה, אז אע"פ וואס ס'איז דא ביטול, איז דאס ניט א ביטול אמיתי 'ביטול במציאות', נאר ער זאגט ראו מה אז ער טאן דעם ביטול.
¶39און דערפון קומט אראפ נאך א ענין ווי ער איז ממשיך, אז ”כאברהם שיצא ממנו” אז ס'קען זיין א ענין טאקע פון חסד, פון רך ככנא און זאל זיין דער יצא ממנות כל אראפקומען דערנאך ביז אין א לעומת זה.
¶40און די עבודת החיות פועל"ט אויף, אז זיי זיינען מנסק דעם כיסא מיטן אדם אין דעם אופן הביטול, אז ס'זאל זיין דער ביטול אמיתי, דער ביטול בפועל און דער ביטול אמיתי, ביז אן ענין פון התכללות וביטול אמיתי.
¶41על פי זה דארף מען אבער פארשטיין וואס איז דא דער ענין פון דער ביטול פון די אבות, וואס דער אבות וואס דער ענין פון און די מרכבה דאבות.
¶42איז ער דאס מבאר, אז דאס איז ווי קדיסא בידרי זוטא, אז אבא זיינען במוחא סתימאו און זהר איז ”בעתיקא אחד ויטליא”.
¶43וואס ווי דאס איז אין די דוגמא אין כחות האדם, איז דאך דא ווי דער שכל האדם, וואס דאס ווערט אפגערופן בשם 'אבא אבא' ואמו וואס זיי זיינען במוחא סתימאו וואס דאס איז דער ענין פון כח המשכיל, וואס דאס איז פילט זיך ניט אן בגלוי דער כח המשכיל, ער איז אבער דער מקור פון וואנענט פאלט אים אריין דערנאך דער ענין החכמה ובינה, וואס דאס איז דער ענין פון א ו'.
¶44וואס דא דער זהב זיינען העכער ”בעתיקא אחד ותליא”, וואס אע"פ וואס זהב וואס ענינים כחות איז דאך דאס דער ענין המדות, און וואס מדות ווערן דאך אנגערופן בנים ובנות לא אהבה,
¶45וואס חכמה ווערט דאך אנגערופן דער אב למדות און בנה ווערט אנגערופן דער אים הבנים דער אים למדות איז דאס מערניט ווי אזוי זיין, דורך זיי ווערט נתגלה דער נולד און נתגלה די מדות ”מן ההעלם אלא גילוי”.
¶46פון וואנען נעמען דאך אבער מדות איז דאס ביי עתיקא אחד וטליא העכער פון מוחא סתימאה, וואס מצד דערויף וואס זיי זיינען העכער, ניט נאר פון הוי נאר אפילו פון מוחי סתימה, זיי זיינען ”בעתיקא אחד ותליא”,
¶47קענען זיי דורך דעם ממשיך זיין אין הוי דורך דערויף וואס זיי זיינען מעלה דעם כסא און דעם ”אדם שעל הכסאו”, וואס דאס איז דער ענין פון חכמה, וואס ווערט אויך אנגערופן אדם,
¶48וכידוע ווי ער זאגט דאך אז ”מה שמו ומה שם בנו” אז ס'איז דא אין אדם די שני ענינים דער ענין פון אדם הראשון וואס דאס איז חכמה און דער ענין פון אדם סתם וואס דאס איז זהר.
¶49און וואס אט דא זאגט מען, אז זהר איז מעלה דעם ענין פון אדם ווי דער אדם מיט די דרגא וואס דאס איז פון חכמה איז דאס מעלה אין דעם ”לא אדם” הוא וואס דאס ווערט אנגערופן בשם התיקון אין סוף,
¶50און דורך דערויף וואס ער איז דאס מעלה אין עת סוף, אין לו אדם הוא, פועל"ט דאס אין אים א ביטול שלמעלה, פון דעם ביטול וואס ס'איז דא אין אהבה 'מצד עצמם'.
¶51דורך וואס פועל'ן זיי דאס? דורך דערויף וואס ”בעתיקא אחד ותליא” אט דאס גיט דער כח אין זהב, דער כח אין ”האבות הן אין המרכבה”, וואס אברהם איז דאך געווען א המרכבה לחסד,
¶52די אצילת, און יצחק לגבורה דאצילת, און יעקב לטפארת לקו האמצעי דאצילת אז זיי זאלן מעלה זיין דעם אדם וואס דא געמיינט מען חכמו אין לו אדם הוא, און דורך דערויף וועט אין דערויף נמשך ווערן דער ענין הביטול ווי דאס איז אין לו אדם הוא.
¶53וואס אט דאס איז געווען בכללות דער ענין פון עבודת אבות הן אין א מרכבה, ובפרטיות אין דעם ובמיוחד אין ”בחיר שבאבות”, וואס דאס איז יעקב.
¶54וואס בכללות איז דער חילוק וואס מ'רעדט פריער אז ס'איז דא ווי די מרכבי די יצירה ובריאה, איז זיי זיינען מעלה תיקון, אז דאס זאל מעלה זיין און דאס זאל דערנאך ממשיך זיין פון נקודים וברודים, ווי אין לשון פון קבלה, וואס תוהו איז דאך נקודים און דורך דערויף וואס די מדות זיינען עולה בשרשם,
¶55ווי מדות די בריאה זיינען זיי מעלה ברודים מנקודים און דערנאך ווערט נמשך פון נקודים וברודים, וואס בכללות איז אויך נקודים איז דאך אויך א ציור אדם, נאר וואס דען א העכערער ציור.
¶56דערנאך איז דא ווי דאס איז ווי מ'זאגט אויף אבות הן אין המרכבה, וואס אויף דערויף איז ער מבאר אין א פריערדיקן מאמר אויף יעקב אים, אז ס'איז געווען עבודתו במקלות אז ויחסף דעם מחסף הלבן עכשיו במקלות כדי דערנאך זאל נמשך ווערן ניט נאר פון עקוד, נאר אויך פון עקוד, אז דאס איז ממשיך ער איז פריער דאס מעלה אין עקודים, וואס דאס איז נאך העכער פון נקודים,
¶57עקודים בכלי אחד, אז אפילו די כלי איז אויך אין אן אופן פון אחד, און דערנאך איז דאס ממשיך פון דארטן אין נקודים וברודים, וואס דאס טוט אויף דער ענין פון האבות אינן המרכבה אויף דעם ענין פון דער מרכבה דברי און נאך ניטיקער פון יצירא דמרכבה דחיות.
¶58וואס אזוי איז געווען ענינים קודם מתן תורה.
¶59לאחר מתן תורה איז דאס ניתן לכל אחד ואחד אז ער זאל טאן אט די עבודה פון האבות אינן המרכבה דורך תורה ומצוות.
¶60וואס דערפון איז פארשטאנדיק, וויבאלד אז תורה דארף מעלה זיין דעם אדם אין לו אדם אז אין תורה גופא איז דא אט די ביידע ענינים.
¶61וואס אין תורה איז דאך דאס וואס מ'זאגט דא אנכי הוי' אלקיך אדער 'אנכי מי שאנכי' וואס דאס איז העכער פון ציור אדם, און דערנאך איז דא דער זאת התורה אדם די
¶62רמ� אברין דמלכא דרמ� פקודין דא אורייתא, און דערנאך די 'שסה גידים' וואס דאס איז די שסה לעת עשה, וואס דאס איז דער ענין פון אדם שבתורה, וואס דערפאר איז אין תורה דא די ביידע ענינים,
¶63פון העלאה פריער און דערנאך קומט ער ענין פון המשכה, וואס דאס איז דאך אויך וואס אין תורה איז דאך דא די הלכות און דערנאך די מצוות וואס זיי זיינען אין אן אופן פון העלאה, בדוגמת פון תרומות ומאסרות, און דערנאך איז דא די מצוות און די הלכות זייערע וואס זיי זיינען בהמשכה 'מלמעלה למטה', בדוגמת ”מצות ציצית ותפילין”.
¶64און אויף דערויף זאגט מען, אז דאס איז בכחו ”של כל אחד ואחד” מישראל לאחרי מתן תורה, וואס ער האט דאס באקומען בירושה פון די אבות, און דאס האט מתן תורה דערנאך דא אראפגעבראכט, אז דער וואס ער איז עוסק 'בגמילות חסדים', וואס ענינו איז דאך 'המשכה מלמעלה' למטה.
¶65ובתורה וואס דאס איז דער ענין פון קו האמצעי, און ער איז מתפלל וואס דער ענין התפילה איז דאך א הלאה 'מלמטה למעלה', וואס ”תפילה במקום קרבנות תקנום” איז אט דא טוט זיך אויף דער ענין דערפער דא אני וואס דער שרתן של ישראל וגלותן של ישראל איז דאך דאס דער ענין פון 'גלות השכינה',
¶66דורך דערויף וואס ס'איז דא דער ”עוסק בתורה” וגמילות חסדים ומתפלל אים הציבור, און לאו דוקא אים הציבור נאר דא איז דער פירוש ווי ער זאגט אין מאמר בזמן שהציבור מתפלל אט דעמאלט טוט ער אויף דער ענין פון פדענו.
¶67און דער דיוק אין דערויף אויף תפילה זאגט ער אים הציבור וואס דאס וועט מען פארשטיין דערפון וואס ער איז מפרש אין גמרא אז ס'איז דא פסוק ”כתוב וכתוב וכתוב” דיר שבי' במצור קרוב ביותר קרוב, און ”כתוב וכתוב וכתוב” בכל קראנו עליו הב יחיד הבא ציבור וביחיד אימתא בעשרתא מיט תשובה.
¶68וואס דערפון איז דאך פארשטאנדיק, אז דאס וואס א יחיד טוט אויף אין עשרתא מיט תשובה, איז אט דאס טוט זיך אויף אין המתפלל אים הציבור במשך כל השנה.
¶69וואס דעמאלט איז דאך דער ענין פון קרא רואו ביותו קרוב דער זמן פון 'רחמים רבים', וואס דאס איז דאך דער ענין פון יעקב'ן, וואס ווי גערעדט פריער אז מ'זאגט כה תמשולש לא במהרה ינשק אז דו טענה טשט ער אפ אין ילקוט אז דאס גייט אויף יעקב'ן, וואס ענינו איז דאך געווען דער ענין פון רחמים גדולים און אויף דערויף זאגט מען דער פדא ”אני לי ולבני מבין ומת העולם” דער פדא אני דער ע
¶70און אויף דערויף זאגט ער וואס אט דאס איז וואס ער זאגט דער ”פדה בשלום נפשו מקרב לי כי ברבים היו עמדי” אז דורך אט די דריי ענינים וואס ס'איז דא דער ענין ווי דאס איז אין א הלאה און המשכה, ובעיקר דורך דעם ענין פון 'רחמים רבים' אט דא טוט זיך אויף דער ענין די פדיה, דער כמעל אני עליו כאילו.
¶71און אט אזוי איז אויך די גאולה העתידה, וועט אויך זיין, דורך דעם ענין ווי גערעדט פריער, וואס יעקב איז דער עיקר פון ”חוט המשולש”, דער ענין פון ברחמים רבים ווי ער זאגט ”וברחמים גדולים אקפציך”, און דערנאך איז ער דאך אויך מסיים וואס דאס איז די פדיעה לעתיד לבוא, ווי ער זאגט ובדוי הוי' יבואו, און ער איז מסיים אז דאס וועט זיין בשמחה, ו שמחת הוי' על ראשם.