transcript · אידיש
טקסט
טקסט ממוחשב שטרם נבדק בידי אדם - אין לצטט אותו כדברי הרבי.
¶1ס'איז דאך שבת מיני' ים יתברכין כולי יומי וואס דאס איז דאך לשון הזהר, וואס דאס גייט דאך דאס אויפן שבת שלפני זה, און וואס אין שבת איז דאך אויך אסתכל באורייתא די קריאת התורה פון שבת, וואס זי האט דאך אויך דעם סיום וחותם שלה, וואס דאס איז דער ענין ההפטורה, וואס הפטורה איז דאך דער פירוש הפשוט בזה,
¶2אז דאס איז דער סיום בלשון ”המבטירין אחר הפסח אפיקומן” אז דאס קומט דער אויף תורה און דער המשך און דער סיום שלאחרי קריאת התורה פון ”חמשה חומשי תורה”, ועל דרך זה אויך פארבונדן מיט דעם ענין וועגן וועלכן ס'רעדט זיך און מיט וועלכן מ'לעבט אין די ימים שלאחרי זה,
¶3וויבאלד אז מתברכין כולי יומו און וואס יעדער טאג האט דאך זיך, כתורה פון דעם אלטן רבי'ן, דער עביד עבידתי און די תורה פארבונדן מיט דעם טאג, איז דאך אין דערויף דא אויך די ברכה פון שבת שלפני זה.
¶4און בפרט ווען ס'רעדט זיך אויך פון א יום הולדת איז דאך דאס זיכער פארבונדן מיט עביד עבידתי פון בעל יום ההולדת, פון די מאמרים, וואס ער האט דאך דאך אין דערויף ”אנא נפשי כתבית יהבית” בתורתו, מיט די מאמרים שלו.
¶5וואס אין דער הפטורה און בהתחלת ההפטורה פון די שבת וואס ”מיני' מתברכין כולי יומי”, אויך דער טאג פון כ' חשון, איז דאך ואשה אחת מבני הנביאים און דערנאך איז דער אריכות הסיפור, איינע פון די ניסים פון אשה הנביא,
¶6וואס דערפאר איז דאך ווי מפרשי תנך זיינען מבאר, וואס מ'רעכנט דארט אויס כמה סיפורים וואס לכאורה האבן זיי ניט קיין המשך ביניהם, נאר דאס קומט אלס א המשך דערצו וואס אלישא האט געבעטן אז ס'זאל זיין ”פי שנים ברוחך” דערפאר איז ביי אים געווען בגלוי צוויי מאל אזויפיל ניסים ווי ס'איז געווען באיליהו הנביא,
¶7ווי מפרשי הנביאים זיינען דאס מפרש, וואס דערפאר רעכנט מען אויס דער המשך פון כמה וכמה ניסים, וואס איינער פון די ניסים איז אט דער נס, וואס ס'איז געווען אן איש אחת משי ”בני הנביאים” איז געקומען צוגיין צו נעלי שיען, האט אים געזאגט די אריכות הסיפור ווי דארט ווערט דערציילט.
¶8וואס מ'האט שוין גערעדט דעם מאמר, און גע'חזר'ט שוין אויך מסתמא געדרוקטו, איז על כל פנים ד וואס דאס איז דאך מיוסד אויף א מאמר פון דעם אלטן רבי'ן, געדרוקט אין מאמרים קצרים פון דעם אלטן רבי'ן, ובכמה כתבים ומקומות.
¶9וואס דערפאר איז דאך אויך דער איבער'חזר'ן מערניט ווי נקודת הדבר, אז ואשה גייט דאס אויף יעדער אידן, וואס יעדער איד געהערט דאך צו כנסת ישראל, וואס זיי ווערן דאך אנגערופן יעדער איד דעם אשתו של הקב"ה וואס דאס איז דאך דער ענין פון שיר השירכים,
¶10און וואס יעדערער פון זיי איז דאך ”מנשי בני הנביאים” זיינען פארבונדן מיט דבר הוי וואס דאס איז דער ענין הנבואה איז זי געקומען צו אלישא, וואס דאס גייט אויפן אויבערשטן, וואס ער איז דער בעל הישועות און ער איז אנגערופן בשם כל און דערנאך דער ענין פון ישועה, און האט אים געזאגט אז עבדך ישימות און והנושה איז געקומען אויף צו נעמען שני בניו,
¶11און טייטשט דאס אפ, אז ”עבדך אישי מת” אז דאס איז דער ענין אין עבו איז מיינט מען דאס אין 'עבודת האדם', אז ס'איז דא אין 'עבודת האדם' וואס דאס איז אישי, אשי,
¶12וואס דאס איז די 'עבודת האדם' מצד דעם יו ד שבנפש, און מצד די חכמות שבנפש, מצד די נקודות שבנפש, פארבונדן אויך מיט אוש, וואס דאס איז דער ענין האבהבה ”לעת פולחנא דרחימותא” איז געקומען אזא מעמד ומצב בעבודתו, מאיזו סיבה שתהי' אז די עבודה איז באמת,
¶13במילא איז געקומען דער נושר און וויל נעמען די שני בני, וואס דאס איז דער ענין פון 'אהבה ויראה', וואס דאס איז דאך די הולדה פון דעם מוחין, און וויל דאס נעמען לעבודתו אין עניני העולם, אין ענינים וואס ס'איז שייך צו דעם היפך ביז צו ענינים וואס איז שייך צום עופן.
¶14אויף דערויף האט אט די שענטפערט דער אויבערשטער וואס יש ”לך בא בית” וויבאלד אז דאס איז א איד מוז ער האבן א בית, און אין דעם בית מוז עפעס זיין, האט זי געזאגט אז ”כי אם אסוך שמן” דאס איז א קלייניקע כלי מיט א ביסעלער שמן בתוכה, וואס דאס איז פארבונדן מיט נקודת היהדות, מיט חכמה שבנפש,
¶15כמבואר דארטן מיט מער פרטים.
¶16האט מען געזאגט, אז וויבאלד אז ס'איז דא א נסוך שמן במילא דארף מען צוזאמענקלייבן כלים ריקים, אז אף על פי וואס זיי זיינען ריקים כמדובר לעיל, אז די עבודה פון אישי מיטן יעוד, מיט אויך 'אהבה ויראה' קומט גאר ס'גיין דער נושא און זאגט אז דאס געהערט צו אים, אבער כלים ריקים איז אל תניטים.
¶17און דערנאך איז געווען דער סדר האט צוזאמענגעקליבן כלים ריקים טאקע, און דערנאך איז אבער געווען אז זי האט געגאסן דעם שמן פון דעם מסוך שמן וואס דאס איז געווען אירע, האט זי דאס געגאסן אויף די כלים, און אט דעמאלט איז קען זמן ס'איז נאך געווען א כלי איז אלץ געגאסן זיך שמן, ביז וואנענט אז דער כלים ריקים איז געווארן פון כלים ריקים איז געווארן כלים לב ואת המלט עשי
¶18און דערנאך, בשעת ס'איז געווען אין עד כלי אט דעמאלט איז ויעמד השמן און געזאגט ועתו בניך תחי' בן עשר, אז פון דעם נוסף וואס איז געבליבן פון דעם שמן מיט ”סובב כל עלמין וכו” איז דאס וועט זיין דערנאך תחי אט דאס וועט זיין דער חיות אין דער עבודה.
¶19ביז ווי ער זאגט דאך אויך תחי' בן עשר ווי ער ברענגט אראפ אין לקוטי תורה, דאס ברענגט ער ניט אין דעם מאמר וואס ער ברענגט תחי' ”בן נוסד עד תחיית המתים”.
¶20וואס דאס איז, כמדובר, אויך דארט דא די מרבי-מקומות וכיוצא בזה אין עבודה וואס ס'איז שייך און ס'איז דא, און דאס איז א הוראה אין תורת חיים, אז סיפור איז דאס אן ענין א חלק אין תורה, א חלק אין הוראה,
¶21אז בשעת ס'איז דא א מעמד ומצב וואס ”על כל פנים בערך” פון מעמדו מצבו לפני זה איז דאס עבדך ישים עוז ס'קומט ניט, ער קען ניט צוקומען צו דער
¶22דרגא אין וועלכע ער איז געשטאנען אין 'עבודת הוי' ביז וואנענט אז נפל ממדריגתו איקרי מת און ווי ער זאגט אויך אין דער הקדמה פון שער היחוד והאמונה ”שבע יפל צדיק וקמו” אז ס'איז טאקע מערניט ווי לפי ברך דרגתו, אבער דאס ווערט אנגערופן בשם יפל און מאן דנפל מדרגי
¶23איז אט דעמאלט ווערט דאס ביי אים כדי ס'זאל זיין דער קימה נאך אין אן אופן פון שבע יכם אז ס'זאל זיין אן עליה יתורה נאך פון די עליה וואס איז געווען לפני זה.
¶24וואס דאס איז דאך אויך די נקודה פון כמה וכמה מאמרים וכמה וכמה שיחות והוראות פון דעם בעל יום ההולדת.
¶25וואס בכללות איז דאך דאס דער 'ענין התשובה', וואס תשובה איז דאך אויך פארבונדן מיט דעם ענין פון קולים ריקים ווען קען זיין א תשובה אמיתית ווען ער איז זיך מתבונן אויף די ירידה שלו, אז דאס איז א ירידה ”שאין למטה הימנו”,
¶26על כל פנים בדרכו, ביז וואנענט התורה זאגט אויף דערויף היא פועל אט דעמאלט קען זיין די ”עלי' גבוה גבוה” ביותר נאך העכער פון די אלע דרגות פון מעלה און מטה.
¶27וואס דאס איז דאך אויך פון די מאמרים וואס מ'גרייט איצטער צום דרוק פון בעל יום ההולדת, און האב זיך די גאנצע צייט געהאפט אז ס'וועט זיין פארטיק צי יום ההולדת, און מ'איז ניט איינגעפאלן אז מ'דארף דאס מזרז זיין.
¶28יעדער ווייס מכמה וכמה שנים, אז מ'איז זיך משתדל, און אזוי האט מען געהערט פון רבותינו נשיאינו, אז ס'זאל ארויס מיט תורה פארבונדן מיט דעם יום זכאי זאל צו דעמאלט זיין געדרוקט מיט תורתו, איז ניט איינגעפאלן אז מ'דארף יגן מידי יום ביומו, אז מ'זאל קענען אין דערויף לערנען על כל פנים ביום ההולדת.
¶29אנגעהויבן יגן על כל פנים זאל די זעלבע זאך ניט עפען צו דעם מיטעלן רבי'ן בקשר מיט ט' כסלו און יו' כסלו, ועל דרך זה צו דעם אלטן רבי'ן, על כל פנים בקשר מי"ט' כסלו,
¶30ווארום ער האט געזעגט, אז ס'איז געקומען דער כ' חשון און ס'איז דא מערניט ווי פרוסט, וואס איינער קען דאס לערנען, ומיישר געווען אפשר מיינט מען דאס מיט.
¶31אין דער סדר איז דא א מאמר, און ס'איז אינטווישן די מאמרים, וואס האפנטלעך נאך דעם מוסר זאגן בכל אמאל אזוי, מ'דארף פריערער ארויסברענגען פון געדול, דערנאך דארף מען זיך בייזרן בפני כל אים ועדו, און דערנאך הויבט מען אן יגן, און מ'הויבט אן דרוקן, ביז וואנענט סוף כל סוף גייט דאס ארויס, מ'קען ניט זאגן ”אין פדיון הבן”, דערפאר וואס ס'איז ניט געווען קיין בכור,
¶32אבער על כל פנים שלישי למילה וועט מען מסתמא אויך ניט זיין פארטיק, וועט זיין לכל הפחות פא� כל הזרי איז אזוי דער משועבד,
¶33שטעלט ער זיך דארט אויף א מצוה הזאת, ו”לא נפלאתי ולא רחוקה היא” און ”ולא מעבר לים היא”, און דערנאך איז ער מסתמא, ”כי אם קרוב עליך הדבר מאור בפיך ובלבבך לעשותו”,
¶34וואס דאס גייט דאך ווי ער ברענגט אראפ אין לקוטי תורה אויף מצות התשובה, ווי אזוי איך איז מפרש אין כמה מפרשי המקרא, רבן וכיוצא בזה, וואס אט דא פרעגט ער די שאלה אין דעם מאמר וואס דארף מען באווארענען בא מצות התשובה, אז ”לא נפלותו ולא רחוקה היא”?
¶35גאנץ תורה און מצוותי זיינען געגעבן געווארן כמפורסם אין תורה, אין די התחלות גלייך בא מתן תורה האט מען דאס אראפגעגעבן אידן דא למטה, און ”משה קיבל תורה מסיני ומסרה”, דערנאך דארף מען באווארענען אין פערציקטן יאר, אז א מצוה אזוי איז איז לא נפלא עשה ולא רחוקה היא,
¶36ובמכל-שכן, מה-דאך אז כל התורה ומצוותי' לא נפלא עשה ולא רחוקה היא", על אחת כמה וכמה מצוות התשובה, דאס איז דאך א מצוה וואס זי איז פארבונדן, און מתקן ומשלים כל התורה ומצוותי' כולה,
¶37על אחת כמה וכמה לידי פירוש ווי דער אלטער רבי ברענגט אראפ אין ”תורה אור” דער לשון חז ל, אויף תשובה ומעשים טובים וואס לכאורה האט דאך געדארפט שטיין דער סדר פריער מעשים טובים און דערנאך ערשט תשובה וואס דאס קומט ווען ס'פעלט אין מעשים טובים דארף מען דעמאלט זיין תשובה,
¶38און ער פארענטפערט אויף דערויף, ווען זיינען די מעשים טובים ווי זיי דארפן זיין טובים בשעת ס'איז קדמה להם עבודת התשובה, ובלשון הלקוטי תורה אין האזינו אז תשובה איז דאס יעדער ענין שבעבודה שבתורה ומצוותי ובלשון המשנה ”כל ימיו בתשובה”.
¶39איז דאך על אחת כמה וכמה במכל-שכן וקל-וחומר פון כל התורה ומצותי אז זי איז ניתן ”נפלות ולא רחוקה” ולא מעבר לים וכו,' און
¶40מבאר דארט בארוכה, און מ'וועט זיך מסתמא סוף-כל-סוף אפדרוקן קענט מען דאס זען די אריכות הענין, בפרט נאך אז ס'איז דאך דא דער שבת שלאחרי זה, דער שבת מברכים מיט א התוועדות וכו,' אז דאס רעדט זיך וועגן ענינים ווי זיי זיינען מצד אמיתתם.
¶41וואס ”כל התורה כולה” איז דאך קדמה לעולם, על אחת כמה וכמה דער רצון ווי ער ווערט נתגלה אין תורה, איז דאך דאס נאך העכער פון תורה וואס זי איז חכמתו של הקב"ה די הלכה שבתורה, און ווי תורה קומט דערנאך אראפ אין ענין של מצוות, וואס דאס איז דער רצונו הלכה שבתורה.
¶42וואס אין דערויף בכלל דערפון בויט זיך אויף די גאנצע 'סדר השתלשלות', דורך דערויף וואס ס'איז דא די ביידע ענינים, פון אור פנימי און אור מקיף, וואס דאס איז דער ענין פון תורה ומצוותי, ”ותורתך בתוך מעי” דער ענין פון אור פנימי, און מצוות וואס נקראים לבושים דער ענין פון אור מקיף,
¶43וואס זיי זיינען פארבונדן מיט 'עבודת האדם', וואס אמת'ער ענין העבודה איז דאך, אז דאס איז ”למעלה מהגבלת ומדידת הכלי”, במילא איז דאס פארבונדן מיט אורות מקיפים, ביז מיט מקיפים שבנשמה,
¶44וואס אין דערויף איז אויך דא די ביידע מקיפים פון חיים, פון יחידה, וואס איינע איז פארבונדן מיט אור פנימי, שייכות נעענטער צו אור, אף על פי וואס דאס איז מקיף דערנאך איז דא דער מקיף הרחוק, דער ענין פון 'יחידה שבנפש'.
¶45און אויף דערויף זאגט מען, אז די ענינים זיינען נפלות ורחוקה ווארום תורה קדמה לעולם ”על פיים שנה” על אחת כמה וכמה דער ענין המצוות, און בפרט נאך אז מ'זאגט,
¶46אז די גאנצע התהוות פון דעם עולם איז ”בשביל התורה ובשביל ישראל” שנקראים ראשית איז דאך פארשטאנדיק דער ריחוק הערך צווישן תורה און מצוותי בקשר ווי א גוף געפינט זיך דא למטה.
¶47ביז וואנענט אז אפילו זאגן נפלאות ורחוקה איז דאס אויך שוין אן ענין פון א ירידה, ווארום בשעת מ'זאגט נפלאות איז דאס שייך זאגן אז ס'האט עפעס א שייכות, נאר וואס דען?
¶48דאס איז אין אן אופן של פלא און הפרשה והבדלה.
¶49אבער הפרשה והבדלה צווישן צוויי ענינים, ס'האבן צווישן זיך קיין ערך און קיין קשר און קיין שייכות ניט איז ניט שייך זאגן אויף דערויף נפלאות היא כמוזכר לעיל פון דער דוגמא וואס דער אלטער רבי ברענגט, אז ניט שייך זאגן אז חכמה איז נפלאות פון נחושי עמישות.
¶50ס'האט צווישן זיך ניט קיין שייכות און קיין קשר און קיין ערך ניט שייך זאגן אויף דערויף אז דאס איז נפלאות אדער לחוקה היא.
¶51אפילו ווי דאס ווערט דערנאך קדמה לעולם האט דאך דאס א שייכות מיט וועלט, נאר וואס דען קדמה לעולם און אין אן אופן ווי דאס קומט אראפ אין א קדימה פ שטייט דאס דעמאלט אין אן אופן פון נפלות ורחוקה.
¶52ווארום אמורים ווען ס'רעדט זיך ניט וועגן ממך, ווען ס'רעדט זיך וועגן עולם ווי דער עולם איז 'מצד עצמו', טאקע על מילואו נברא, אבער ווי ער איז 'מצד עצמו', בשעת ס'רעדט זיך אבער וועגן ממך אט דאס זאגט מען ”לא נפלות היא ולא רחוק היא” ממך
¶53דערנאך איז דא נאך קלענע, נאך זאכן וועט זיין בדרכי תחתונו יותר אין תורה אין מצוותי וואס דארטן קען זיין עכ"פ מעבר לים זאגט מען, אז דאס איז אויך ניט, ווארום דאס רעדט זיך וועגן ממך.
¶54ועל דרך זה אויך בהנוגע צו 'ענין התשובה', וואס תשובה קדמה לעולם באווייזט דאך דאס אז דאס האט א שייכות צו וועלט, במילא האט דאס אין דערויף שייכות זאגן קדמה לעולם,
¶55דאס איז דאך אבער דאס גופא וואס מ'זאגט אז ”רוח תשוב אל האלקים אשר נתנה” און מ'זאגט אלקים אשר נתנה שלא בערך צו עולם איז דערפון פארשטאנדיק דער 'ענין התשובה', אויף וויפל דאס איז אפגעטראגן נאך מערער פון נפלות ורחוקה פון וועלט.
¶56במכל-שכן וקל-וחומר, מה-דאך אז תורה ומצוותי זיינען אפגעטראגן, ביז ס'איז ניט שייך זאגן 'מצד עצמם', אז דאס זאל זיין אפילו נפלותא אדער רחוקא, עאכו' כמה וכמה מעבר לים, עאכו' כמה בנוגע לענין התשובה.
¶57דאס קומט דאך אבער אלץ אראפ אין תורה מלשון הוראה, און א ”תורה ניתנה לעשות שלום בעולם”, תורה מלשון הוראה, כמדובר לעיל, אין אן אופן פון שלום, אבער הוראה אין וועלט, איז דעמאלט תורה אין אן אופן פון נפלותא ורחוקא און דא איז דא די ישראל וואס זיי זיינען מקבלי התורה 'ולומדי התורה',
¶58ביז 'לומדי התורה', ביז ל”אסוקי שמעתת אליבא דהלכות” איז קריגט מען ארויס בגלוי די הלכה פסוקה, דעם 'רצון העליון', איז וויבאלד אז דאס איז מימך איז אט דעמאלט זאגט מען, אז ס'איז ”קא סלקא דעתך” אין ”תורת אמת”,
¶59אז דאס איז נפלאות ורחוקה ומעבר לים אבער לאמיתתו של דבר, וויבאלד אז דאס איז מ'כאב, איז אט דעמאלט ”לא נפלאות ולא רחוקה” ולא מעבר לים היא נאר אדרבא ס'איז נאך מערער, ”קרוב אליך הדבר מאוד בפיך ובלבבך לעשותו”.
¶60וואס דאס איז אויך יש לומר על כל פנים מדרך אפשר, אז דאס איז דער קשר, ביז אז יש לומר אז דאס איז ”היינו הך, האמור” אין די מאמר שלפני זה, ועט ובנייך פיחי' בן עשר אז דאס איז אן ענין פון עשר,
¶61ביז מקיף פון יחידה, ביז ווי אין תורה גופא, אז דאס איז העכער אפילו פון די כלים וואס זיי זיינען געווען פון כלים ריקים האט מען געמאכט כלים לאים, וויבאלד אבער אז מ'האט געדארפט אנקומען צו דער 'ענין התשובה',
¶62ווארום מ'זאגט אז אבדך ישים עוז והנו שבא לקחת את בניי און מ'דארף האבן צוריק די 'אהבה ויראה', און מ'דארף האבן כדי דאס מתקן זיין און משלים זיין, ביז אויך פון לשון שלימות, אין אן אופן אז דאס זאל זיין העכער פון כל הענינים פון מקיפים ופנימים, וואס דאס איז דער 'ענין התשובה', אט דעמאלט דארף מען האבן ביידע זאכן,
¶63אז זי שטייט אין דער מעלה וואס לכאורה קען דאס זיין נפלאות ורחוקה און ווי דאס איז אין דער דרגא און אין דער מעלה, און מ'פארבינדט דאס אבער מיט מימך אט דעמאלט ווערט ועתו בנייך תחיון, און ס'ווערט אויך ביז התיכאי בן אוסר, ווי דערמאנט פריער, עד לעתיד לבוא און תחיית המתים, גאולה האמיתית והשלימה על ידי משיח צדקנו,
¶64יביא ויגולנו ו”יוליכינו קוממיות לארצנו” וילמד תורה את כל העם און נתיד להשבה צדיקייא בתיובתא, בעגלא דידן ממש.
¶65לחיים.