Text

¶1מ'געפינט זיך דאך אין התחלה פון יום הששי, שירה של יום, גייט דאך דאס אויפן גאנצן טאג, אויפן גאנצן מעת-לעת, אף על פי וואס דער שיר בפועל מיינט מען דאך דעם שיר וואס מ'האט געזאגט בבית המקדש, בשעת הקרבת הקרבנות, וואס דאס איז שוין געווען נאכן קרבן תמיד של שחר וכו,' אבער דאס איז דאך אויך די פעולה אויף התחלת המת-לעת, ביז אויף התחלת הלילה, וכמדובר כמה פעמים. וואס דאס האט דאך גלייך א שייכות מיוחדה צו ראש השנה, וואס די שירה של יום איז דאך פון יום הששי, וואס דאס פועל'ט אויפן גאנצע מעת לעת איז דאך דער שירה של יום, הוי'מלך גויות לבש וואס דאס איז דאך דער ענין פון ראש השנה, שתמליכוני עליכם און מלכיות וכו וכו,' ביז וואנענט דאס איז דאך אויך ווי דער פועל ווי דער פירוש הפשוט פון דעם קאפיטל איז דאך, אז ווען איז געווען הוי'מלך גויות לבוש? וויבאלד אז דעמאלט איז באשאפן געווארן אדם הראשון ביום הששי. און די ערשטע זאך וואס ער האט געטאן איז דאך געווען, אז ער האט צוזאמענגעקליבן די כל הבריאה כולה, האט ער געזאגט אז ביי אין השתחלה ונכרעו לפני הוי'אלקים נו, איז דעמאלט איז געווען דער הוי'מלך גואת לבש אף על פי וואס לכאורה איז דאך דאס אן ענין פארבונדן מיט ספירת המלכות, וואס דאס איז דאך קודם כל הבריאה, על אחת כמה וכמה קודם דעם בריאה פון יום הששי וואס קומט דאך לאחרי די חמשה ימים וקצת פון יום הששי שבה לאחרי זה, אבער פונדעסטווויינג איז דאך דאס דער פירוש הפשוט, כמדובר כמה פעמים, און מ'איז דאך אויך מסיים, אז דאס איז פארבונדן מיט לעורך ימים וואס דאס איז דאך דער סיום פון דעם מזמור, אז אזוי איז מען דאס ממשיך אויף כל הימים כולם, ביז וואנענט אורך ימים, איז דאך אפילו די ימים וואס וועט קומען דערנאך אין אחרית הימים, ווערט דאך דאס אלץ נכלל אין אורך ימים, און והתחלה בזה איז דער הוי'מלך גיית לבוא

¶2מלך", וואס אין דערויף טייטשט מען דאך אפ צוויי ענינים, אז די ערשטע זאך איז הוי'מלך און דערנאך זאגט מען א צווייטע זאך א גויות לבוש, און ווי איז דאס אויך דער פירוש בפשטות, אז הוי'מלך איז נאך איידער ער טוט זיך אן אין א לבוש, במילא איז דאך דעמאלט איז דאך דער עיקר גאר ווי ער איז בפני עצמו, נאר בפני עצמו איז ער הוי'מלך, און דערנאך קומט אויך דער צווייטער זיך, דער גאות לבוש, און ווי ס'איז אויך פארבונדן דער גאות לבוש מיט א פעולה פון אידן וואס זיי זיינען שתמליכוני עליכם, איז דאך דאס דער ענין פון הוי'מלך על אחת כמה וכמה גאות לבוש איז דאך דאס די פעולה פון אידן. וואס דאס איז אויך די שייכות, כאמור, צו ראש השנה, על דרך זה איז דאך אויך די שייכות פון פרשת השבוע, וואס הויבט זיך אן מיט אתם נצבים היום כולכם נצב מלך, וואס דאס איז דאך אויך ווען איז דאס דער ענין, ווי מפורש אויך אין לקוטי תורה בכמה מקומות, אז דאס גייט אויף ראש השנה, בכלל אז ס'שטייט סתם, עאכו."כ אז מ'איז נאך דערנאך איר ניט מפרש, אז דאס איז דער טאג ווען אלע קלייבן זיך צוזאמען און אלע שטייען אין דער זעלבער תנועה, וואס דאס איז די תנועה פון שתמליכוני עליכם. און דערפאר איז דאך אויך פארשטאנדיק, אז בשעת דאס זאגט מען אז דאס איז ערב פון יום שמחתכם עולה השבתות, ווארום דאס איז אויף רייטאג, איז דאך פארשטאנדיק, אז במכל-שכן וקל-וחומר, על דרך ווי מ'זאגט אז טרח בערב שבת איז דאס איז יוחל בשבת די שמחה הכי גדולה וואס איז דא אין דעם יום פון ערב שבת, ובפרט נאך אז ווי ס'קומט נאך ארויס אז די שמחה הכי גדולה פון אידן איז דאך אין דערויף וואס זיי זיינען בכח, אז זיי זאלן אויפטאן דעם ענין פון הוי'מלך כלשון המוזכר שתמליכוני עליכם אז דאס הענגט-אפ אן יעדער אידן און אן אלע אידן.

¶3און וואס דאס איז דאך אויך ווי מ'זאגט דאך אין הוי'אתם נצבים הגים כולכם, זאגט מען דאך דערנאך, אז מ'רעכנט אויס יעדערן באזונדער פון די צען סוגים, און פאר דערויף זאגט מען אויך, אז דאס איז כולכם אז ס'איז דא די ביידע איחוד פון די ביידע ענינים, אז אנשים נשים וטף שטייט יעדער באזונדער פאר זיך, און יעדערער פאר זיך גיט מען אים דעם כח, אז ער זאל ממליך זיין דעם אויבערשטן, און דער אויבערשטער בעט זיך ביי אים שתמליכוני עליכם, און בעט זיך אויך ביז אין אן אופן אז מ'טוט דאס ביחד עם זה איז דאס גופא נאכמערער מוסיף אין דער שמחה וואס מ'האט בכח דאס דורכצופירן, און וואס דער אויבערשטער בעט זיך שתמליכוני עליכם איז דאך דאס דערביי אויך א המשכה מיוחדה, נאך איידער ס'איז דא די גאנצע סדר השתלשלות, וואס דאס ווערט דאך פון תמליכוני עליכם, דארף מען האבן פריער דער תמליכוני עליכם, אזוי קען אויסגעפירט ווערן דער תמליכוני עליכם, אז ס'איז דא א מציאות פון א אידן, און א מציאות, דוקא א מציאות אמיתית, אף על פי וואס דאס איז א נשמה בגוף און בעולם הזה התחתן שאין תחתן למטה הימנו, איז דאך פארשטאנדיק, אז וויבאלד אז ער קען אויפטאן דעם תמליכוני עליכם, וואס פון תמליכוני עליכם ווערט די גאנצע מציאות וואס מאמיתת המצאו נמצאו כל הנמצאים פון וואנען נעמען זיך כל הנמצאים? דורך דערויף וואס ס'איז דא דער תמליכוני ה וואס דער אויבערשטער ווערט דער מלך על כל העולם כולו.

¶4אנדערער, אז מ'ווארט ניט ער זאל פרעגן מ'דערציילט אים אליין דערציילט מען אים, אז ווי אזוי ווערט דער אויבערשטער מסכים און מקיימה אויף זיך אז ער זאל זיין אן ענין פון מלך, דארף מען האבן דוקא דעם ענין אז עס זאל זיין א איד במציאות, און דאס מאכט אויף די מציאות ביז אויך וואס נמצאו כל הנבצעים דורך דערויף וואס ס'פראכט דא פריער די מציאות פון דעם אידן, און ער מאכט אויף מציאות כל הנמצאים, איז דאך פארשטאנדיק די אמיתית און דעם תוקף פון דער מציאות פון א אידן, און וועלכן אידן איז דאס ניט פארבונדן מיט עפעס-וואס א מעלה מיט אן עבודה וכו'בזה. די איינציקע עבודה וואס ווערט פארלאנגט דערצו איז די עבודה פון תמליכוני עליכם וכבדובר כמה פעמים על דרך זה, אז אף על פי אז לכאורה איז דאך אינו דומה, צי דאס איז פון ראשיכם שבטיכם צי חוטב עציך ושואב מימיך, איז אבער דא די נקודה וואס זי איז פונקט די זעלבע אין די אלע צען סוגים, עד כדי כך אז זי איז גאר העכער פון אלע-ערליי סוגים, וואס דאס איז אט די נקודה וואס ער האט דעם תוקף און די יכולת און דעם כח, אז ער זאל אויפטאן אין דעם אויבערשטן דעם רצון, אז ס'זאל ווערן דער רצון אז ס'זאל אננעמען און ווערן א מלך אל כל המציאות כולה. וואס דאס איז דאך פארשטאנדיק בכל שכן וקל וחומר, אז וויבאלד אז כל המציאות כולה לאמיתתה, ווערט דאס דורך דערויף וואס א איד האט אויפגעטאן דעם ענין פון תמליכוני עליכם און דורך דערויף ווערט דער אויבערשטער א מלך אל כל העולם, און דורך דערויף ווערט מאמיתת המתאו נמצאו כל הנמצאים איז דאך פארשטאנדיק, אז ס'איז א דבר הכי פשוט, אז יעדער איד, אפילו אנשים אפילו נשים אפילו טף, וויבאלד ער האט אויפגעטאן די מציאות כל הנמצאים, איז דאך פארשטאנדיק, אז ער ווערט באלעבאס און יעדערער פון אלע נמצאים איז אים חייב הכרת תודה, וואס דורך א אידן איז אויפגעטאן געווארן כל הנמצאים,

¶5איז דאך פארשטאנדיק, אז ער ווערט דער אמת'ער באלעבאס על כל המציאות כולה, על אחת כמה וכמה אט דאס וואס מ'דארף אויפטאן בראש השנה, וכמדובר כמה פעמים, אז עיקר הדין בראש השנה איז גאר אויף דברים גשמיים, ווי ער ברענגט אויך אראפ אין ליקוטי תורה, איז דאך פארשטאנדיק, אז דוקא אין די ענינים גשמיים איז דער איד א פולער באלעבאס, ואדרבא די גאנצע גשמיות פון דער גאנצער וועלט דארף מכיר תודה זיין צו א אידן, וואס דורך א אידן זיינען זיי געווארן א מציאות, און דאס וואס זיי זיינען א מציאות, און א מציאות אמיתית, איז דאס דוקא דורך דעם וואס זיי זיינען פארבונדן און זיי ווערן א מציאות פון אמיתית כל המציאות, ווי דאס שטייט וואס אידן מיטן אויבערשטן זיינען כולא חד, זיינען יעדער איד א מציאות אמיתית טוט דאס אויף דערנאך כל הנמצאים, במילא ווערט ער באלעבאס אויף כל הנמצאים, ואדרבא זיי דארפן אים מכיר תודה זיין, במילא זיינען זיי אים מכיר תודה, דורך דערויף וואס ער האט די הרחבה אין ענינים גשמיים, און הרחבה אין ענינים רוחניים, בכל-שכן וקל-וחומר, ובפשטות, אז מ'האט א שנה טובה ומסוקה מיט פכלית הרים, ריבוי, און תכלית סיי אין ריבוי אין כמות און סיי אין ריבוי אין אוכות, וכמדובר כמה פעמים. וואס דאס איז אויך, כמדובר, אויך די שייכות פון ראש השנה, סיי פון דעם ענין פון יום הששי, סיי וואס דאס איז דער יום הששי פון פרשה נצבים וילך נצב מלך, סיי וואס דאס איז א יום הששי אין חודש אלול, וואס הויבט זיך אויך אן מיט אן אלף, וואס דער אלף דא, איז דאס דער ראשי-תיבות פון אני וואס דאס גייט דאך אויף יעדער אידן, וכמדובר לעיל בארוכה.

¶6ועד דרך זה אויך ווי דאס איז אויך פארבונדן מיט נייר, וואס דאס איז דער שנת פון תשמוד תידך וואס דאס ווערט דאך די הכנה קרובה, צו למעלה מכל סדר השתלשלות, אז ס'זאל זיין א שנת פניסים, און וואס תשמוד תידך דארף דאך דוקא זיין בסבר פנים יפות עד כדי כך, אז ווען מ'איז משמיד ענינים בלתי-ריסויים, פילט ער ניט, אז דאס איז געווען אן ענין וואס ער איז געווען אראפגעפאלן און מ'האט אים געטאן א טובה פון תשמיד ידיך, נאר ס'דארף געטאן ווערן זה דבר השמיטה דוקא אין אזא אופן ווי דער דין איז, אז דער וואס פראוועט די מצוה שמיטה דארף דאס טאן אין אזא אופן אויף דעם וועמען מ'איז משמיר, ניט נאר ער דארף ניט פילן בא זיך אן אראפגעפאלנקייט, ואדרבא מ'דארף אים אויפהויבן ב למעלה מעלה, ביז העכער פון מעלה ומטה גם יחד. וואס דאס איז אויך אויך פארבונדן מיט דעם ענין הצמחה, וואס דאס איז פורץ כל הגבלות וכל הכלים וכל הגדרות, וכמדובר כמה פעמים. וואס דאס איז אויך וואס תשמיד יד אחד איז דאך געקומען נאך די שנת ההכנה לה שנת תשמיד יד אחד איז געקומען נאך די שנת ההכנה לזה, פון שנת תסמך ותסמך, און ס'ווערן דריי יאר אין איין המשך, פון תסמך און תסמך, און דערנאך תשמוד ידיך, און תשנו און תה'שנת ניסים, כמדובר כמה פעמים.

¶7און אויך, וויבאלד ס'איז דאך כרגיל, איז מען דאך מסיים מיט מאכן א שליחות אין אן ענין של צדקה, וואס צדקה איז דאך אן ענין וואס יעדער איד, איז דאס מחוייב אין מצות צדקה, ביז וואנענט אז דאס ווערט א דין אין שולחן ערוך. ואדרבא, וויבאלד אז יעדער איד האט בא זיך א החלטה אז ער זאל זיין א הידור בכל המצוות כולם, עאכו כמה וכמה א הידור אין מצות הצדקה, במילא מאכט דאס דאך בא זיך א החלטה אז ער וועט געבן צדקה אין א שפע הכי רב,

¶8וואס דאס איז דאך פארבונדן מיט הישג יד הנותן, איז דאך פארשטאנדיק, אז דער אויבערשטער גיט אים די יכולת און דעם כח ער זאל קענען דאס דורכפירן כפי משעלות לבבו הטהור והנדיב, און דערפאר גיט ער אים א ריבוי אין ענינים גשמיים, כספם וזהבה מטן בגשמיות, במילא קען ער אויך דורכפירן זיין החלטה טובה אויף געבן צדקה ביד רחבה וכו,' רחבה בכל הענינים ובכל הפרטים, וואס דערפאר איז אויך האט דא ניט קיין ארט אויף געבן צוויי מאל אדער דריי מאל וכיוצא בזה, איז דאך דאס אלץ בהגבלה. לאידך גיסא קען מען דאך ניט געבן אז ס'זאל זיין בפועל, בלי גבול, איז דערצו איז די עצה, אז מ'גיט דוקא איין און איינציקער זאך, וואס דאס איז די התחלת כל הענינים, ווי אויך נדמז אין דערויף, אז אלף איז דער אפטייטש, אז דאס איז איין און איינציקע זאך, וביחד עם זה איז דאס אויך דער אפטייטש פון אלף, וואס דאס איז נאך העכער פון עשר פעמים עשר און פעמים עשר ביז וואנענט אז דאס ווערט עשר פעמים עשר עשר וכמדובר כמה פעמים.

¶9איז, אז אלף האט ביידע זאכן אין זיך, אז דאס הויבט זיך אן דער מספר פון דאסניי פון אן אלף, דערפאר וואס ווי אזוי קומט מען אין דערויף צו דער שלימות, בשעת דאס ווערט ניט די מאה אליין, נאר דאס ווערט ווי די מאה צען פעמים ככה עשירי יהי'קודש, וכמדובר כמה פעמים, ווי דאס איז אויך פארבונדן מיט יום שקולו שבת ומנוחה לחיי הילנים, מיט אלף השביעי, וואס דעמאלט איז דאך אויך לפני זה דער אחרית הימים מיט כל ענינים פון עשירי יהי'קודש אין תכלית השלימות, ביז וואנענט אז דאס ווערט אלף, וואס דאס איז אויך פארבונדן מיט ראש-השנה, וואס ראש-השנה איז דאך א ענין וואס ווערט אנגערופן שנה וואס דאס איז דער טייטש אויך פון לשון אז דאס חזר'ט זיך איבער, אבער חזר'ט זיך איבער אין אזא אופן ער זאגט אין אגרת הקודש פון דעם אלטן רבי'ן, אז ס'איז נאך קיינמאל ניט געווען אזא עליון ווי ער איז נשפע ביז למטה מטה בכל ראש השנה. און ויהי רצון, אז וויבאלד אז מ'שטייט אין ערב פון שבת סליחות, איז זאל מען דאס שוין האבן אין מזומן די אלע ענינים האמורים, נאך ערב שבת פון פרשה סליחות, מ'פארבינדט דאס מיט נתינת הצדקה, און מיט די פרשה פון נצב מלך וכל הענינים האמורים, ביז וואנענט אז ס'ווערט גלייך בגלוי, אז דער מלך בשדה ווערט דאס פארבונדן מיט קול הוי ווי ער איז מבאר אין לקוטי תורה, און פארבונדן מיט אני לדודי ודודי לי וואס דאס איז דאך ספר תיבות ת'או דן, וואס דאס פארבינדט זיך אויך מיט אחת בשנה ווי דאס איז דער יום הכיפורים, וכמדובר כמה פעמים ועוד והוא העיקר, אז תיכף ומיד ממש האט מען די עכולה האמיתית והשלימה, און מ'איז ממשיך די הכנות פון יום השבת, וואס ס'דארף דאך זיין די הכנה אין מיר הששי שלפני זה,

¶10און דערנאך אויך די הכנות צום יום הוי'מלך גויות לבש, צו דעם ווי ס'איז געווען דער ערשטער פרייטאג, וואס דעמאלט איז דאך געווען דער ערשטער ראש השנה, און די כל ענינים אלו מתוך שמחה וטוב לבב בפשטות, בכל עניניו, וואס דעמאלט נעמט דאס אראפ אלע ענינים המבלבלים, ביז וואנענט אז ס'פלארט ניט אפילו קיין ראשו מהם, און מ'האט א שמחה בלי הבבלות כלל, נאך אין יום הששי פון דעם שבת פרשה סליחות, ובפרט נאך אז מ'האלט שוין נאך אמירת עלינו און אמירת פון אף צדיקים יודו לשמך ישבו ישרים את פניך, וכל ענינים אלו, דורכן ביטול פון כל מדידות והגבלות, האט מען שוין די כתיבה און אויך דער חתימה טובה, בלי שום מדידות והגבלות, ביז אין אן אופן גלוי, ביז די כתיבה וחתימה הכי טובה, וואס זי הויבט זיך שוין אן פון ראש חודש אלו, עאכו ך אין ערב שבת פון סליחות, האט מען שוין די גאולה האמיתית והשלימה אין יום הששה פון פרשת דעם ששה פון שבת פרשת סליחות, ובפרט נאך אז כאמור, מ'האט שוין געזאגט דעם יושב ישרים את פניך ומתוך שמחה וטוב לבב בכל הפרטים ובלי מדידות והגבלות.