transcript · Yiddish
Text
Machine text not yet checked by a person - do not quote it as the Rebbe's words.
¶1כדי צו מאכן לייכטער פאר א אידן באנעמען די אלע זאכן, וואס לכאורה אויפן ערשטן קוק איז דאס זאכן ווייט איינע פון די צווייטע,
¶2ווי מ'זעט ארץ ושמים, איז צווישן זיי א גרויסער מרחק, און אין לאנד אליין איז דא א גרויסער מרחק צווישן איין טייל פון דער וועלט מיט דער צווייטער טייל פון דער וועלט,
¶3וואס דער אויבערשטער געוואלט און אנטדעקט נאך סודות, נאך ענינים פארבונדן מיט די הנהגה פון וועלט, וואס דאס גיט א אידן א לייכטערן 'הבנה והשגה', פארשטאנד,
¶4ווי אזוי ער קען פארבינדן ארץ ושמים, און קען פארבינדן טיילן פון דער וועלט צווישן זיך, ניט נאר אז ער זאל קענען זען דעם טייל פון דער וועלט פון דעם ווייטן, נאר נאכמערער ער זאל קענען אין יעדער טייל פון דער וועלט, ניט אוועקגיינדיק פון זיין ארט אין וועלכן ער געפינט זיך,
¶5אין זיינע ד' אמות, אין זיין פתח ביתו ווי בחוץ, זאל ער בשעת מעשה קענען רעדן מיט א מענטשן וואס געפינט זיך אין א צווייטער טייל וועלט, און אין א טייל פון וועלט וואס ס'איז גאר ווייט פון אים, און ניט נאר רעדן מיט יענעם מענטשן, נאר אויך איבערגעבן יענעם מענטשן,
¶6וואס ער פארלאנגט מיט אים אדער ווי אזוי ער וויל אים א טובה טאן.
¶7און וואס נאך מערער, אז ניט נאר ער וויל אים א טובה טאן, נאר ווי ס'איז אויך געווארן אין די לעצטע צייטן אדער די לעצטע ענטדעקונגען, אז דורך די לעצטע ענטדעקונגען איז קען מען איבערפירן ניט נאר א מסג, ניט נאר א שליחות, אז מ'ווערט ארויסהעלפן א צווייטן מענטשן,
¶8אין די זאכן אין וועלכע ער נויטיקט זיך, נאר מ'העלפט אים ארויס אויך בפשטות, דורך א סאטעליט אדער דורך אזא אופן, דורך איבערפירן דורך דעם סאטעליט צו יענעם מיט זיינע ד' אמות אט די ענינים וואס ס'איז געווען די ד' אמות פון דעם אידן,
¶9אפילו ווען צווישן זיי איז דא הונדערטער מיילן וואס זיינען מפסיק צווישן זיי, און ווי דערמאנט אויך פריער, וואס דאס זעט מען בשיינפעליך בגלוי אויך אין דעם סאטעליט וואס מ'נוצט איצטער ווען מ'האט דעם צוזאמענרעדן זיך מיט אידן וואס געפינען זיך אין מאסקווע,
¶10און אידן וואס געפינען זיך אין ניו-יארק, און אידן וואס געפינען זיך אין אינדיע, אין קלקוטא, און אידן וואס געפינען זיך אין טשעפען, און אידן וואס געפינען זיך אין ארץ-ישראל אדער אין אפסטראליע און ווייטער, און ניט נאר זיך צוזאמענרעדן מיט זיי,
¶11נאר אויך געבן זיי א גוטע עצה ווי אזוי זיי קענען מצליח זיין אין זייער פרנסה און אין זייער געזונט, און אויך איבערשיקן זיי דורך די פארשידענע מעגלעכקייטן, פארשידענע זאכן דורך וועלכע מ'ווערט נאכמער געזינטער און מ'ווערט נאכמער שטארקער,
¶12און במילא ווערט מען אויך מער שטארקער אין אידישקייט, אין רוחניות, וואס די אלע זאכן היילן נאכמערער צו די גאולה האמיתית והשלימה.
¶13וואס דאס איז דאך אויך, ווי דערמאנט פריער, איינע פון די כוונות פון דעם סאטעליט איצטער, אז בשעת מיר געפינען זיך אין ניו-יארק,
¶14און מ'רעדט אפ וועגן ענינים פון אידישקייט און פון לערנען תורה און מקיים-זיין מצוות, וואס איינע פון די מצוות איז דאך ”ואהבת לרעך כמוך” און איינע פון די מצוות איז דאך אויך די מצוה פון צדקה, ארויסהעלפן א צווייטן מענטשן וואס נויטריקט זיך אין א היל,
¶15זאל מען אים גלייך צוזאגן און נאכמערער איבערגעבן, דורך דעם סאטעליט, אן אנווייזונג אין דעם באנק וואס געפינט זיך לעבן דער הויז וואס דער צווייטער מענטש געפינט זיך, אז דער באנק זאל אים גלייך ארויסגעבן א גרויסע סומע געלט וויפל ער דארף האבן, כדי ער זאל האבן אלע זיינע צרכים,
¶16אלע זיינע נויטיקע זאכן, און זאל זיי האבן תיכף ומיד ממש, ווי דערמאנט פריער, אז ניט דאס דארף נעמען א ליינגערע צייט, אדער אפילו א טאג, אדער אפילו א שעה,
¶17נאר ווי די אנטדעקונג פון אונזטיק איצטיקן דור איז ברגע כמימרא ממש, אין דער זעלבער רגע וואס ער זאגט אים צו אז ער וועט אים העלפן און וועט אים געבן די געלט קען ער אויך איבערגעבן די זעלבע מסעג אין זיין באנק וואס געפינט זיך לעבן דעם צווייטן מענטשן,
¶18און בעטן דעם באנק אדער הייסן דעם באנק אז זיי זאלן גלייך ארויסגעבן אט דעם מענטשן א גרעסערע שומע געלט.
¶19ועל דרך זה אויך, אויב ס'האנדלט זיך וועגן א כלי אין וועלכע ס'געפינט זיך כלי בית, אדער עסן זאכן אדער טרינקען זאכן קען ער גלייך אריבערגעבן אויך די מסת אין דער כליט,
¶20אז מ'זאל גלייך ארויסגעבן אין דער זעלבער שעה און אין דער זעלבער רגע, ווען ער בעט די בקשה זאל אין דער זעלבער רגע ארויסגעבן אט דעם מענטשן די שומא געלט, אדער אויב דאס רעדט זיך וועגן א געשעפט פון עסן און טרינקען, זאל ער אים גלייך ארויסגעבן די עסן-זאכן און טרינק-זאכן,
¶21וועט קענען אין דער זעלבער רגע אנהויבן דער צווייטער מענטש דעם עסן און טרינקען אין דער זעלבער צייט וואס ער נעמט אין דער פלייט וואס געפינט זיך לעבן אים, פאר זיין עסן און טרינקען.
¶22און על דרך זה אויך וועגן אן 'עצה טובה' אין רוחניות, וואס ווערט דאך אויך אנגערופן לערנען תורה און מקיים-זיין מצוות ווערן דאך אנגערופן ”אין מים אלא תורה” און אין לחם אלא תורה זאל
¶23אויך געבן אן עצה און א סברא און אן ערקלערונג וואס איז דער פשט און וואס איז די מיינונג פון אן ענין אין תורה בכלל, און אין הלכות חנוכה במיוחד, און אין הלכות צדקה, במיוחד.
¶24און ווי געזאגט פריער, אז ניט דאס דארף נעמען א צייט ביז וואנענט דאס וועט צו יענעם אנקומען, נאר אזוי ווי מ'האט ערשט-א געזאגט ”בראשית ברא אלקים את השמים ואת הארץ” האט מען אויך איצטער די מעגלעכקייט בפשטות אז מ'זאל איבערפירן פון שמים און ארץ און פון ארץ אין שמים
¶25פארשידענע זאכן און פארשידענע שליחות'ן, און אזוי אויך אין טיילן פון דער וועלט אויך איבערגעבן שליחותים ווי אזוי ארויסצוהעלפן א צווייטן מענטשן אין די ענינים וגשמיים, און על אחת כמה וכמה ווי אזוי ארויסצוהעלפן א צווייטן מענטשן אין די ענינים וואס מאכן די וועלט נאכמער געזינטער,
¶26און נאכמער שלימות'דיקער, און נאכמער צוגעגרייסט צו דער גאולה האמיתית והשלימה בכלל, און דורך די ענינים פון 'מצות הצדקה' במיוחד.
¶27וואס דאס איז אויך, ווי דערמאנט פריער, אז מ'האט דעם סאטעליט און איצטער בשעת מ'רעדט אט די ווערטער ווערן זיי געהערט אין דער זעלבער רגע איבער דער גאנצער וועלט, און זיכער וועט דאס צוקומען דורך דעם בדהרה,
¶28אז וויבאלד אז זיי הערן א ווארט פון תורה אין אן אנווייזונג פון תורה, וועלן זיי דאס זיכער מקיים זיין, וועט דאס נאכמערער צוהיילן די גאולה האמיתית והשלימה, ובפרט אז מ'גירט זיך אויך איבער וועגן דער מצוה פון צדקה,
¶29וואס צדקה האט דאך די ספעציעלע סגולה, אז בשעת מ'גיט צדקה היינט איז רעכט אז דאס זאל גלייך ברענגען נאך היינט די גאולה האמיתית והשלימה, ווארום ס'האט געפעלט מערניט ווי אט די עטלעכע מטבעות וואס אט דער קינד איז מחליט אויף צו געבן, אדער דער ערוואקסענער איז מחליט אויף צו געבן,
¶30על דרך ווי דער וואס האט אנגעצונדן די מנורה דא, און בשעת מעשה האט מען דאס געזען, און דאס האט מעורר געווען בכמה ערטער, אז דארט זאל מען אויך אנצינדן די נרות חנוכה מיט די ברכות ווי ס'דארף-צו-זיין,
¶31על דרך זה אויך בהנוגע צו די 'מצות הצדקה', און בהנוגע צו די מצוות וברכות וואס מ'דארף האבן אויף אכילה און שתי', ועוד ועיקר בהנוגע צו די 'מצות הצדקה', אז מ'זאל גלייך מחליט זיין, ועוד והוא העיקר אז מ'זאל תוכף ומיד געבן נאך א פרוטה אויף צדקה,
¶32אדער מערערע פרוטות אויף צדקה, און מ'קען דאך ניט וויסן, ס'איז רעכט, אז מערניט ווי אט די עטלעכע פרוטות וועלן מכריע זיין את הקו", און ס'וועט גלייך זיין תוכף ומיד דער ריבוי אין זכיות,
¶33במילא ”העולם נדין אחר רובו”, ובפרט אז דאס רעדט זיך וועגן צדקה, קומט גלייך די גאנצע וועלט און באקומט די גאולה האמיתית והשלימה על ידי משיח צדקנו.
¶34ובפרט נאך אז אויך ווי נאך תפילת ערבית, וועט מען געבן יעדערע פון די וואס געפינען זיך דא א שליחות, א מטבע אויף צדקה, און א פאפירל אויף צדקה, אט די מטבע זאל ער נעמען כדי צו מקיים זיין דער געבער זאל מקיים זיין די מצוה,
¶35און דער ”מנהג ישראל תורה”, יפול געבן חנוכה געלט, און דער פאפירל זאל ער אפגעבן אויף אן ענין וואס א גוטער ענין איז פארבונדן מיט גוטסקייט פאר דער גאנצער וועלט וועט דאס מכריע זיין, און בפרט נאך אז מ'רעדט וועגן דערויף שוין איצטער, איז רעכט אז מערניט ווי מ'דארף האבן אט די הודעה און אט די החלטה,
¶36איז נאך איידער ס'קומט די תפילת ערבית וועט מען שוין האבן די גאולה האמיתית והשלימה על ידי משיח צדקנו, און מ'וועט ממשיך זיין אלע צוזאמען מיט אלע אידן פון דער גאנצער וועלט,
¶37און אנהויבנדיק פון די אידן וואס הערן איצטער דאס וואס מ'רעדט איצטער וועגן עניני חנוכה און צדקה און גאולה האמיתית והשלימה, וועט דאס זיין אין ענני שמיא תיכף ומיד ממש.
¶38בנערינו ובזקנינו ובבנינו ובבנותינו בארצנו הקדושה, און דארטן ירושלים עיר הקודש, ”ובהר הקודש ובחצות” קדשך, וואס דארטן האט מען דאך אנגעצונדן די נרות חנוכה דעם ערשטן מאל, ווי מ'זאגט דאס אויך אין ”ועל הניסים” ווי מ'וועט איצטער זאגן אין תפילת מעריב,
¶39וליקון ”נרות בחצרות קדשך” איז נאך איידער מ'וועט דאווענען תפילת מעריב, איז שוין די החלטה בזה און דער פרסום בזה וועט שוין ברענגען מגאולה האמיתית והשלימה,
¶40און מיט אלע צוזאמען פראווען בחצרות קדשך ו”מקדש אדנ' כוננו ידיך” בנערינו ובזקנינו בבנינו ובבנותינו די אלע קרבנות וואס זיי זיינען פארבונדן אויך בלילה איז דאך אויך געווען פארשידענע קרבנות,
¶41אגתרת חלבים וגדרים וואס איז געווען ביינאכט, און אויך די צוגרייטונגען פון טרומת הדשן און דער ”אש תמיד תוקד על המזבח” אז בא אידן דארף דער אידישער מזבח דארף אלעמאל האבן א פייער אין זיך און א ליכטיקייט אין זיך, און דאס דארף זיין א שטענדיקע זאך,
¶42סיי ביינאכט און סיי בייטאג, און אויך די החלטה בזה און דער פרסום בזה, און די החלטה אז מ'וועט טאן די אלע ענינים, ווי דערמאנט פריער גלייך נאך תפילת מעריב איצטער, וועט זיך אויך ברענגען, אז ס'זאל זיין דער חנוכה פון די ביתה ”מקדש אדנ' כוננו” יבך תיכף ומיד ממש,
¶43על ידי משיח צדקנו.
¶44או אן פלעיס וואס די ארט איז קאנעקטער צו אן אדער אן אדער אן אן אדער אן אדער אן סינגט זיך ווי ער פאר אוועי.
¶45גדי וויל די ניו נאולעדש אין דער ו ורל, די ניו טעקנאלאגי, און די שאויס וואס ווי קען קאנעקט צו אבן העבן און ארט.
¶46און די שאויס, הויבן די גאו דער עצשונס וואס ווי דו אין אן פלעיס קען קאנעקט זיך צו די פיפל וואס אויבער דער ו פון נאו, ווי דיוס זאה אז ווי ווי קאנעקטעד?
¶47ווי דיוס אין מסקאו, אין קלקארא, אין שעפען, אין ארץ-ישראל, אין אסטראליע, אט סעט רא.
¶48און, you know, ניט נאך וואס ווי עי בלטו קאמיוניקעט מיט זיי ם, און ספיק טו זם, און העיר זם ספיק, בו אט ווי ער עס ווי עבלטו גיב זם א מעסעדג, און ווי ער זיי וועט בי עבלטו אימפרוב זייער פרנסה, זייער העלף, און ווי ער ז
¶49דעס, of course, דער פרסט ווי שפעגעבאר איז די יוניטי, אחדות, און די יוניטי אויף די דזשו ויש פי פל, און אסא אהבת ישראל, די לאויף דזשו ויש פי פל, און אסא די מצוה אויף צדקה.
¶50און דער רבי זיט, זיי קען אויף געבן גוט עדווייז פון סימני, אז די פערסן קען טי גט די עדווייז וואס דער רבי איז געווען, און תגאלטו די ביינק וואס איז נערביי, און תגאלטו די ביינק וואס אז זיי שועט גיב אים אל איז ניט, און פור אין קלווינג, און just as here, at this place,
¶51ווי ער אייבל to געט די טעינגס וואס ווי ניט, התוועדות פורים תשל'ס ניט זיי ניט זיי ניט זיי ניט, זיי שועט גו ון טעיק און רעקוועסט און אבער טעל דעם, אז זיי שועט גיב אים דאס טעינגס וואס זיי ניט זיי ניט אין דאס פלייסעס, און just as this איז דאן מעטעריעלי, איז דאס דאן ספיריטועלי, ווי אז די רבי עקספענד, אז מ'קען גיב א
¶52מורשות פעקסט אויף דער קריאת-שור אין heaven און earth דאס שאות אים, אז you can jump from heaven to the earth to accomplish that וואס you have to accomplish.
¶53און also, you can help, דאס שאות, אז you can help another person who is in need.
¶54און אין this way will make the world a better place for all people, and prepare the world for the cunning of משיח.
¶55For אז we speak these words, I heard all over the world, and hear these words of תורה we heard, and they will bring about and bring the redemption, נראוי to the words of תורה, but especially to the צדקה,
¶56which we know that צדקה איז א ספעשעל מצוה, which ברענגס די גאולה און ברענגס די רעדעמטשיאן קוויקלי און סונער, און perhaps the צדקה, which we וויל דו יער און וויל אויבער דער וו רלט, און די פיו קאינס, און די ליטב טער מונים, ווי וויל געבן נאו פון צדקה, די זי איז די פיו קאינס וואס איז ניטער to ברענגע משיח נאו, just אז ווי קינדל די מניו העי ר אז עס וויל בי קינדל"ד אל וו ער דער וויל, און ברענגען לייט אל א וו ער דער וואלט.
¶57טוט-טו אין דער מצוה פון צדקה, אז אל אויבער דער וואלט וויל וואלט וואלט וואלט וואס איר אז ווי גיב צדקה אהיר, און זיי וויל אזוי גיב צדקה אל אויבער דער וואלט.
¶58און די צדקה ווי גיב ווייל ווייבן די סקאלס אין א וער פארוואר, אז די כלי וועלט וויל בי גודדע אס רייטש.
¶59און דער רבי ז עריווארן וואס איז אהי ר' וויל בי געבן א דאלער ביל, אן ביל, אש וועל איז קוענס, און דער רבי זעט, וועט דיסט מאני?
¶60די קוענס שו וד בי וסט פון חנוכה געלט, בבערשט ער איז קאספר'ער וועט בי געבן חנוכה געלט, און די ביל שוין יסטער-אסייט ווי בי וסט ווי בי וסט פון א גוט קוז אויף צדקה, און נא וועט דער רבי ענאונסט פארט נא ויבן די צדקה אפטער מעריב, ד we already have the ability to bring משיח now, even before מעריב.
¶61פון נאך, we can hope and feel sure, that to the decision, this resolution, to do this מצוה צדקה, all over the world, this will bring the ”ענני הכבד”, this will bring the clouds of glory, ענני שמיא, the clouds of glory to take the young and the old, back to הארץ ישראל, to the holy city, to the holy mountain, to the courtyard יד of the temple, where the מנורה was lived, in ancient times.
¶62און דען, ווען מ'קומט טו געדער, וועט א טעם אויף דער צערד בית-המקדש, אז ווי סייען 'על הניסים', אז מ'וויל וואנס-אגיין רע-קינדל די לייטס אויף דער מנורה אין די קורט-יארדס אויף דער בית-המקדש, און הנהר וויל וויל האבן די רעדעמש ן פון יונג און פון וויל.
¶63און מ'וויל בי איבל to ברענגען א סעקריפיס, ווי דער רבי עקספענד, אז זיי זאלן ספעשעל סעקריפייסל And we pray for this redemption of all of the Jewish people, with our youths and our elders, and the rebuilding of the third בית המקדש, through our righteous משיח, now!