transcript · Yiddish
Text
Machine text not yet checked by a person - do not quote it as the Rebbe's words.
¶1לקח. גיין זאלן נאך די וועלכע האבן נישט געקראגן די פריערדיקע געלעגנהייטן. אויך בעט מען, אז די וועלכע האבן נישט געקראגן זאלן נישט אפלייגן אויף אשאנא רבה, כדי אשאנא רבה זאלן קענען גיין די ענכים וועלכע וועלן אנקומען אין די צייט צווישן היינט און אשאנא רבה. די ליין וועט זיך אנהויבן דא, אין בית-מ דרש פון רבי'ן זאל געזונט זיין, און וועט ארויפגיין די פארבייגיין די קחדרי הקדוש פון רבי'ן זאל געזונט זיין. אויך האט מען געבעטן איבערגעבן, אז די שמחת ושמחת בית השואבה און די חיקודה מ'האט זיך אנהויבן לערך צען הזוגר, דור טאנצן די גאסן. שכת וועט מען דאווענען מגן, דערפי מ'וועט שם, לערך צען הזוגר. מ'געפינט זיך דאך אין זמן שמחתנו חג הסוכות, חג האסיף, איינער פון די שלשה רגלים, פון די שלשית שבהם, ביז וואנענט אז ער איז כולל כל המועדים שלפני זה, ווי דאס איז אויך נרמז אין דערויף וואס זיין נאמען הפרטי איז אויך זמן שמחתנו, וואס דאס איז דאך דער ענין הכללי פון אלע מועדים, מועדים
¶2לשמחה. און אין דערויף גופא געפינט מען דאך שוין לאחרי ווי ס'איז שוין דורכגעגאנגען דער רובו של חג הסוכות וואס רובו ככולו איז דאס אויך כולל דער טאג פון הושענא רבה, וואס דעמאלט באקומט דאך יעדער איד און אלע אידן, ותוך כלל ישראל, די פסקה טובה, די הפשנה טובה ומותוקה בכל הענינים, סיי בגשמיות און סיי ברוחניות,
¶3ובמיוחד וואס חג הסוכות האט זיך אנגעהויבן מיטן יום השבת קודש, און אויך דער גאנצער חודש האט זיך אויך אנגעהויבן מיטן יום השבת קודש, און אזוי איז דאך אויך דאס איז דאך דער חודש תשרי וואס ער איז דאך פארבונדן מיט כל השנה כולה, אז דאס פועל'ט אויף, אז דער גאנצער יאר זאל זיין א שנה ישרה מיט אלע רמזים וואס ס'איז דא אין דעם ווארט תשרי וישרת וכו,' ועל דרך זה אויך דער יום טוב של ראש-השנה, אויך שכל לי איז בשבת, וואס דאס באווייזט, אז דער גאנצער יאר ווערט א שבת'דיקער יאר, כמדובר כמה פעמים, און אין דער שנה עצמה איז דאך אויך מרומז די אויסגעטיילטע פון דעם יאר, וואס ס'באשטייט דאך פון די אותיות, ווי ס'איז דאך אויך פארבונדן, וואס אזוי שרייבט מען דאך אין די שטרות וואס מ'שרייבט אין לשון הקודש במיוחד, און אין וועלכע ס'ווערט אויך געשריבן דער זמן-שרייבט מען דאך אויך דעם זמן, וואס דאס איז ה'אלפים און דערנאך תשנון, שבעמות וחמישים,
¶4וואס דאס איז דאך אויך אין אותיות ה און דערנאך תשנון, וואס דאס איז דאך אויך דאך ין גדוע דער ענין פון ראשי-תיבות, אז דאס איז א לימוד אין תורה, ביז אויך אז ס'איז דא הלכות וואס מ'לערנט אפ בדרך פון א ראשי-תיבות, איז דאס אויך א ראשי-תיבות א הי'תהי'שנת נס און נאך מערער שנת ניסים,
¶5איז נוגע יעדער אידן און אלע אידן, איז דאך פון גופא פארשטאנדיק, אז אין דער ברירה איז זאגט מען ניסים לשון רבים, אף על פי וואס בכלל איז דאך דער עיקר הנס איז דאך אחכה לו בכל יום שיבוא, דער נס הגאולה האמיתית והשלימה על ידי דוד מלכא משיחא, וואס ער איז דאך אויך דער אושפיז פון הושענא רבה, כמדובר כמה פעמים, וואס מ'געפינט דאך שוין אין די שלשה ימים של זה, כמדובר כמה פעמים, ווי אזוי שלשה ימים איז אין המשך בנוגע צו כמה ענינים בתורה, במילא ווערט דאס אזוי אויך נשתלשל, אסתכל ברייתא, אזוי אויך אין דער הנהגת העולם, ובמיוחד אין הנהגת העולם פון א אידן, וואס דאס ווערט דאך אויך די הכנה קרובה, דער ענין פון חג הסוכות איז דאך די שלימות פון מועדים, די שמחה, וואס די שלימות פון מועדים איז דאך, צוזאמען מיט די קרבנות המועדים, וואס דאס גייט דאך צוזאמען מיטן בית-המקדש השלישי, מקדש אדנ כוננו ידיך כמבואר וגם פשוט, ועד כדי כך, אז דאס האט א תוקף און אן ענין דאורייתא, ווי די כמה ענינים
¶6וואס מ'דארף ניט האבן אויף זיי באזונדערע לימודים, מצד די פשטות הדבר האט דאס א תוקף מן התורה, ובפרט נאך אז דאס איז דאך א חכה לו בכל יום שיבוא, וואס דאס איז דאך א ציווי, אין אן עיקר אין אמונה, וכמדובר כמה פעמים איז דאך פארשטאנדיק, אז דאס נעמט-דורך די מסיאות פון יעדער אידן און די מסיאות פון אלע אידן, ביז אז דורך זיי ווערט דאס דורכגענומען דערמיט די מציאות פון כל הבריאה כולה וכל סדר ההשתלשלות, ביז וואנענט אז ס'ווערט נתגלה בפועל אויף והיתה להוי'המלוכה און עין באין יראו ווי אזוי איז עיניך רואות את מוריך, און אין אן אופן, אז מ'מאכט די גאנצע בריאה מיטן גאנצן סדר השתלשלות, זאל מען זען את מוריך ביז אין א ראי'מלחשית, ובלשון התניא כבר הי'לעולמים בשעת מתן תורה, וכמדובר כמה פעמים.
¶7דערצו קומט נאך אויך צו וואס מ'געפינט דאך דאס אין פרשה פון וזאת הברכה, וואס וזאת באווייזט דאך אז דאס איז א מראה באצבעו ואומר זה דאס איז אזא ענין וואס אפילו אין גשמיות העולם, על אחת כמה וכמה גשמיות פון א אידן, ביז זיין אצבע גשמיות שלו איז מראה באצבעו ואומר זה-אט איז א שנה וואס אין ראשי-תיבות שלה איז אז והיו תהי'שנת פניסים, און דער ענין שלה איז, אז זי קומט לאחרי ההכנה פון די שנה שלפני זה, וואס איז געווען דער שנת תשמיד תשמיד ידיך וואס זי איז געקומען לאחרי ההכנה שנה שלפני זה פון תסמח ותשמח, און דאס ברענגט אויך אראפ די שמחת עולם על ראשם, וואס דאס איז דאך די אמת'ע שמחה, און די אייביקע שמחה, וואס דאס איז דאך די שמחה פון לעתיד-לבוא, וואס אין לה הפסק, און ס'גייט הלכה מחיל אל חיל אין שמחה עצמם.
¶8ובפרט אז ס'איז דאך פארבונדן מיט זמן שמחתינו, כמוזכר לעיל, אז דאס איז דער גאנצער יום טוב סוכות, און רובות של יום-טוב סוכות, און וואס ער טוט-אויף אין מועדים לשמחה, נאך אז אפילו דער ענין הפרטיו שבהם איז אויך דורכגענומען מיט שמחה. און דאס איז מגלה, וואס שמחה איז דאך פורץ גדר כל האמיתיות פון כל הענינים כולם, ביז מאמיתת המצאו נמצאו כל הנמצאים, אז מראה באצבעו ואומר זה אויף יעדער ענין אין וועלט, זעט ער, און באווייזט א צווייטן אויך, ביז אויך אומות-העולם, אז זיי זיינען נמצא געווארן מאמיתת המצאו. וכמדובר כמה פעמים, האט דאך דאס אויך א שייכות צו די אושפיזין פון יעדער טאג, ובפרט וואס ס'זיינען דאך בכלבוז די זיבן אושפיזין פון זהר, און די זיבן אושפיזין ווי נשיא דורנו האט מגלה געווען און מעלה געווען באצבעו,
¶9ואס ס'איז דא דער אושפיז במיוחד פון יום זה, וואו דאימאו די אושפיזין הבאים אחריו, וואס אזוי איז אויך דער אושפיז פון לילה זה און אין מעת-לעת זה איז דאך דאס דער אושפיז פון זהר, וואס דאס איז דער אושפיז פון יוסף, א שייכות מיוחדה, דערמאנען גלייך אויך אויף נשיא דורנו, ועל דרך זה אויך דעם אושפיז הראשון והעיקר פון יום זה, פון לילת זה און פון יום מתלת זה, וואס דאס איז דער אושפיז פון דעם רבי'ן מהרש מלכתחילה אריבער, און ודי אמו, ווי דערמאנט פריער בנוגע צו זהר, און די אמו אויך אברהם יצחק יעקב משה ואהרן, און דערנאך איז דער אנהויבס הויבט זיך דאך אן מיט יוסף, און דערנאך דוד, ועל דרך זה די חסיד'ישע אושפיזין, איז אויך דער עמו וואס דער רבי מהרש, ו דער עיקר דער רבי מהרש, וואס דער עמו דער בעל שם טוב און דער מגיד און דער אלטער רבי און דער מיטעלער רבי
¶10דער צמח צדק, און דערנאך דער רבי נשמתו עדן, כמדובר כמה פעמים. ועוד והוא העיקר, אז ס'זאל זיין אין דעם אופן, ההקיצו ורננו שוכני עפר על אחת כמה וכמה די אלע פערצן אושפיזין, סיי פון זהר און סיי פון די חסיד'ישע אושפיזין, וואס אף על פי וואס בכללות זיינען זיי דאך נכלל זה בזה וזה מיזה, איז דאס זיבן ימים און זיבן אושפיזן, איז דאך אויך בפרטיות ווערט דאס פאנאנדערגעטיילט און אויסגעטיילט, און ס'קומט אויך צו דער מעלה וואס ס'איז דא אין פרטיות לגבי הכלליות, כלשון הידוע, יש בפרט, מה שאין בכלל, וכמדובר כמה פעמים, און זיי ביידע איז דאך דער ראשון שבזה, און זיי נעמען-דורך די ענינים פון די אלע אושפיזין איז כאמור דער ענין פון רבי'ן מהר", און אויך דער ענין פון יוסף, וואס ס'האט דאך א שייכות זה לזה, בשעת מ'זאגט און מ'הויבט גלייך אן מיט א הוספה, איז דאס גופא איז דאך א הנהגה פון מלכתחילה אריבער, דער סדר הרגיל אין טבע פון קדושה איז דאך אז פריער איז דא דער תמידין
¶11כהלכתם איז דא תמידין כסדרם און ערשט דערנאך קומט-צו מוספים כהלכתם. און בשעת מ'הויבט-אן מיט דעם ענין פון יוסף, ביז וואנענט אז ווי דער פסוק טייטשט דאס אפ אין פשטות המקרא, אז דער ענין פון יוסף איז, און בהתחלה בזה, איז ניט אז מ'איז מוסיף אין א דבר הרגיל, נאר יוסף לי הוי'בין אחר אז דאס איז א היפך מן הקצה אל הקצה, און דערמיט הויבט זיך אן די התחלה, וואס דאס איז דאך דער ענין פון מלכתחילה אריבער. וואס דאס איז אויך מקשר דעם ענין פון דער הנהגה, ביז... דער ביאור בזה פון דעם בעל ההנהגה, וואס ער האט אויך אנגעהויבן, אז די וועלט זאגט, דאס הייסט, אז א איד ווייס און מ'גיט אים צו-וויסן און מ'גיט אפ לרשותו, אז ס'איז דא א וועלט, און אז די וועלט האט איר גירסא, אפילו ווי זי פירט זיך על פי התורה, איז אויך דא די הנהגה הרגילה, על אחת כמה וכמה די הנהגה פון ימות החול, על אחת כמה וכמה הנהגת פון חול וואס ער איז ימי עצמו, איז אבער דא מלכתחילה ווערט אריבער אז מ'הויבט פון פארוואס ווערט ער אנגענומען,
¶12ניט דערפאר וואס ס'איז דא פריער א בן און דערנאך איז מען מוסיף צו דעם בן נאך מהפך געווען דעם אחר געמאכט פאר א בן, נאר ער ווערט לכתחילה אנגערופן בשם יוסף לי הוי'בן פון דעם אחר, און ערשט דערנאך קומט די הנהגה הרגילה, וואס דאס כאמור איז דער ענין פון מלכתחילה אריבער, און יש לומר איז אויך דער צד השוה פון די ביידע, פון דעם רבי'ן מהר אש און יוסף הצדיק. און וואס אויך כמדובר, איז בשעת מ'זאגט דער ענין און דעם פירוש אין יוסף הצדיק קומט דאס מיט א סדר, אז פריער דערמאנט מען, אז ס'איז דא דער יוסף לי הוי,"' וואס דער לי איז דאך גייט דאך דאס אויף יעקב אבינו, און דערנאך מאכט מען פון דעם אחר מאכט מען איבער א בן, בשעת מ'זאגט דעם ענין ווי דער קשר מיטן רבי'ן מהרש הויבט מען אן פון דעם ענין ווי דאס פירט זיך אין וועלט, און אז די וועלט האט אירן הזאג, און דערנאך קומט צוגיין א איד און איז מכריז, אז ער ווייס אז ס'איז דא א וועלט, און אז די וועלט, אפילו ווי זי איז
¶13כשורה על מילואו נברא איז אויך תולדות השמים והארץ בהברם מלא כתיב איז דאס אויך א הנהגה באופן מסודר, און ערשט דערנאך קומט דער ענין פון אריבער, און דערנאך איז דא ווי חסידות התורה האט איינגעפירט, און אין תורה עצמה ופנימית און ושנשמת התורה האט איינגעפירט, און איינגעפירט, אז ניט נאר אז אזוי איז דאס אין תורה, אדר על כל פנים אין עניני תורה, נאר הויבט גלייך אן, אז מ'זאל וויסן זיין, אז מ'גייט מהפך זיין דער ענין פון וועלט, און ניט מ'איז מבטל זיין מציאות, נאר מ'איז אים מהפך די מציאות זאל זיין דער פכלית ושלימות הטוב, ווי ער איז מבאר אויך אין רמב",ם, אין תניא, אז ס'איז דא צוויי אופנים אין די מותיקות, אז ביז די מותיקה פון אתהפכא, חשוכו לנהורו ומרירו למיתקא און דאס איז דער תכלית השלימות און תכלית העבודה, וואס דאס איז דאך די עבודת התשובה אין פנימיות התורה, און ווי ס'איז פארבונדן אויך מיט לשון תרגום, ווי בו יפקון בני ישראל מבי גלותא ברחמין ועוד והוא העיקר כאמור, אז מ'גייט מלכתחילה אריבער און
¶14מראה באצבעו ואומר זה אט איז די זאך וואס איז נתהפך געווארן מן הקצה אל הקצה, ועד כדי כך, אז ס'איז ניט געבליבן קיין רושם פון א דבר בלתי-רצוי, נאר ס'איז א טוב, ובתכלית השלימות פון טוב, ביז אויך פון חסדים הנסתרים,
¶15שלימות אין חסדים, ווי דאס איז אין חסדים הנסתרים, און אויך ווי חסדים הנגלים מלכתחילה, וואס יש בזה ויש בזה, און מ'האט ביידע זאכן צוזאמען, ומתוך שמחה וטוב לבב,
¶16י'בחר וואס קומט בהמשך צו שמח תשמח, און מ'איז שוין אריין אין א שנה וואס תה'ש נת ניסים, און נאך מערער מיט א ה'לפני זה, אז דאס איז א זיכערע זאך, און מ'חזר'ט איבער א צווייטן מוסיף אן אות און מ'חזר'ט דאס איבער, אז הי'תהי און ווי די גמרא תורה פסק'נט אפ, אז בשעת ס'שטייט הי'איז דאס אן ענין של קיום, און אין והי'אפס לשון שמחה, וכמדובר כמה פעמים.
¶17אין חג הסוכות ווי ס'איז געווען בשנה שעברה, און אויך ווי מ'האט דאס געפראוועט אין תכלית השלימות פון שמחת בית השואבה פון שנים שעברו, קרייט מען זיך, אז תיכף ומיד ממש וועט מען ממשיך זיין פראווען שמחת בית השואבה אין בית המקדש השלישי, מקדש אדנ'כוננו ידיך בנערינו ובזקנינו ובנינו ובבנותינו וואס ארו עם ענני שמיא, במילא טוט זיך דאס אויף כהרף עין, תיכף ומיד ממש, איז מען אלע, כאמור, בנערינו ובזקנינו בבנינו ובבנותינו, בארצנו הקדושה, און דארט אין ירושלים עיר הקודש, און דארט אין הר הבית, און אין בית המקדש, מקדש אדנ'כוננו ידיך, ותיכף ומיד ממש. אז דער ענין הצדקה איז דאך מזרז את הגאולה ומביא את הגאולה, ובפרט אז מ'איז נאך מוסיף, נוסף וואס מ'מאכט יעדערן פאר א שליח איז מען אויך מוסיף מדילי. וואס דאס איז דאך אויך פארבונדן מיט יוסף הוי און מיטן נאמען יוסף, וואס דאס איז כמדובר מודגש ביום זה דער קשר און די הנהגה ווי ס'איז געווען בא יוסף'ן בפועל, איז דאך געווען די הנהגה
¶18מלכתחילה אריבער, אז מבית האסורים מבית האסורים יצא למלך אזוי איז דאך דער סדר, אז בשעת מ'ווערט נשתחרר מבית האסורים, אפילו ווי דאס איז פארבונדן מיט מזמור ק'ז'אין תהלים, יודו להוי'חזר נפלותיו לבני אדם איז דאך דא די הנהגה בדרגא לדרגא פריער איז מען משחרר מבית האסורים און דערנאך איז ווי דער אלטער רבי מדגיש אין סידור דארף דאס זיין דוקא על בוריא ובשלימות, ווי מ'ווייס דאך אויך די הנהגה פון נשיא דורנו, ווען ער האט געבענטשט ברכת הגומל, איז דאס געווען ניט גלייך ווי ער איז נשתחרש געווארן אין קאסטראמן מבית האסורים, נאר ער האט געווארט און אפגעלייגט ביז מ'איז געקומען דערנאך לביתו, בדירתו, ווי ער האט געלעבט כמה וכמה זמן וכמה וכמה שנים לפני זה, וכמדובר כמה פעמים, אז דאס איז דאך פון די הנהגות וואס נשיא דורנו האט מפרסם-געווען איז דאס גופא א נתינת-כח, אז יעדער פון דעם דור קען דאס דורכפירן בא זיך, אז ס'איז דאך יעדער איד איז דאך כשיעור משנתו, איז דאס בדוגמא ווי ער גייט ארויס מבית האסורים, און ער ווערט אן איש פועל וברשות עצמו,
¶19בשעת ער שלאפט איז ער ניט פולער באלעבאס אויף זיך, כמדובר כמה פעמים, ווי מ'זעט דאס בפשטות, דערנאך, כשיעור משנתו, האט ער גלייך די נתינת-כח פון דעם אויבערשטן, אז ער זאל טאן ווי ביי אים קומט אויס, און דערפאר איז כשיעור משנתו קען ער גלייך אויספירן און זאגן מוד אני לפניך מלך חי וקיים שהחזרת בי נשמתי וכמלו רבו אמונתך כאטש אפילו דאס איז פונקט דער היפך פון דעם מעמד ומצב ווי ס'איז געווען בשעת השינה, כמדובר כמה פעמים. ועוד והוא העיקר, אז פון דעם דיבור בכל ענינים אלו, ובמיוחד על ידי שליחות פון צדקה, וואס דאס וועט מען געבן כל הנמצאים כאן, און דערנאך אויך לקח צו אט די וואס האבן נאך דערווארע ניט באקומען לקח, און די וואס זיינען שוין דא, כדי מ'זאל קיין מוכרז לעיל ס'זאל בלייבן אן איבעריקער דוחק, ווי ביומי הושענא רבה צו די וואס וועלן אנקומען בינתיים.
¶20ועוד והוא העיקר, אז מ'זאל האבן די תורה חדשה מאיתי תצא, וואס אויף דערויף זאגט דאך דער אויבערשטער לקח טוב נתתי לכם, און גלייך מפרש תורתי אל תעזובו, איז דאך פארשטאנדיק, אז מ'איז ממשיך אויך פון תורתי אין דעם לקח ביז אין לקח כפשוטו, וואס לקח איז דאך אויך דער אותיות חלק, אז יעקב איז חבל נחלתו, חלק הוי'עמו יעקב חבל נחלתו, און מ'גייט מיט אלע אושפיזין, סיי די זייער אושפיזין סיי די חציד'ישע אושפיזין, וואס כמדובר איז היינו הך, און מ'האט דאס, די אלע ענינים פון שבעה קלשים, און דערנאך ארבעה עשר קוותים, וואס דאס איז דאך פון די קרבנות וואס זיינען דא בכל יום פון ימי הסוכות, אויך אין די חלמי'טעג. ועוד והוא העיקר, אז מ'איז ממשיך דעם פראווען די שמחת בית השואבה פון דער נאכט פון היינטיקן סוכות, שנס תשנון, בא ארצנו הקדושה און דארטן בא ירושלים עיר
¶21קודש אין דעם ארט וואו מ'האט געפראוועט שמחת בית השואבה, וואס דאס איז ווערט דאך אנגערופן בית השואבה, און דאס געפינט זיך אין דעם בית השלישי, ועוד והוא העיקר תיכף ומיד ממש, בלילה זה ממש.