Text

¶1דוד חשבון תר שמלמד זיין.

¶2און דערנאך איז

¶3געווען דער ציווי על הטובה, און דערנאך איז אויך ממשיך די פרטי הטובה, אז ס'איז געווען ”שלש מאות אמה” און דערנאך איז געווען חמשים אמה ביז הלמדך עלינו מלמעלה.

¶4אין ענין התורה וואס די תורה איז דאך נצחית, איז דאך אויך פארשטאנדיק, אז אין דערויף איז אויך אן ענין וואס איז שייך אין 'עבודת האדם' ”בכל דור ודור”, מצד דערויף וואס כל התורה איז דאך 'כללות ופרטות' אויך אין עבודת אדם בכל שנה ושנה.

¶5וואס דאס איז דער מובן בהקדם און דאס איז אין דרושי רבותינו נשיאינו וואס אויפן פסוק, וואס ברענגען אראפ פון זהר, וואס אין זהר זאגט ער אמר הבכיה זאגט

¶6אויף דערויף א ”נח איש צדיק”, אז דאס גייט אויף יעדער אידן און אויף אלע אידן אויף זיי זאגט מען ”ועמך כולם צדיקים” אזוי ווי בא יוסף איד צדיק וואס ער איז נותר ברית שומר הברית אזוי איז דאס אויך בא יעדער אידן, וואס אויף זיי זאגט מען דאך ווי געזאגט פריער ”ועמך כולם צדיקים לעולם ישועה ארץ” וואס דער ברית איז דאך אויך ”צדיק יסוד עולם”,

¶7הדורך דעם ענין היסודו איז דאס איז דער קיום העולם, דערפאר איז אויך ”לעולם ירשו ארץ” דורך דערויף וואס זיי זיינען מקיים דעם ארץ דורך דערויף זיינען זיי דערנאך אויך ירש, ווי ער זאגט דארטן וענך 'כולם צדיקים' אז כל ישראל ישלם חלק לעולם הבא.

¶8דערנאך איז דאך פון דעם המשך הענין משמע, אז אף על פי וואס 'מצד עצמם' שטייען זיי אין א מעלה פון צדיק, ביז אז ווי ער זאגט צוויי מאל 'נח נח' ווי ער טייטשט דאס אפ אין זהר, אז דאס איז נייך בכפליים,

¶9ביז ווי ער פורט דא די פרטים, אז דאס איז ”נייך לעילה און נייך לטתא” און נייך לעילה איז דאס איז נאך ניט מספיק, און מ'דארף ה בן נאך דעם ענין פון בו על הטובה, און דערנאך איז ער אויך פארשטאנדיק וואס די טובה טוט דערויף,

¶10דורך דערויף וואס מ'איז מבאר ומפרט די פרטי הטובה, אז דאס איז שלש מאות עמה ערקה און חמשים מאמר רבה און שלש מאה מקומתה, און אין וואס פאר אן אופן?

¶11אז והלמד חלנו מלמעלה.

¶12איז דאך ”אין ענין יוצא מידי פשוטו”, אויף וויפול דער ענין הטובה טוט-אויף, אז אזוי ווי אין פשוטו של ענין איז דאך דאס געווען, אז דורך דערויף איז נוצל געווארן פון דעם מביל, און דערפון איז געווארן דערנאך, ווי ער זאגט אין דעם שיעור פון פון יום חמישי,

¶13”את כשתי נתתי בענן” ווי מ'טייטשט דאס אפ כשתי דבר המוקש לי כמבואר בכמה מקומות, אז דאס איז דער ענין פון עצמות ומהות, וואס דערפאר זאגט מען אויף דערויף מוקש לי צו עצמות ומהות, ביז וואנענט אז אויך ווי ער איז מבאר בארוכה בכמה מקומות וואס ער זאגט אין זהר,

¶14ווען מ'וועט זען די ”גוונא דקשתי בהירין” וואס דערפון איז פארשטאנדיק, אז דערמיט איז פארבונדן די גאולה אז דאס איז א סימן און דערמיט איז פארבונדן די גאולה האמיתית והשלימה,

¶15וואס דעמאלט וועט דאך זיין דער עולם במילואו נאך מערער ווי עולם על מילואו נברא וועט נאך צוקומען אין דערויף די שלימות ווי דאס וועט זיין לעתיד מבוא לאחרי הגאולה האמיתית והשלימה על ידי משיח צדקנו.

¶16ביאור לדבר איז דאך כמבואר אין די מאמרים האמורים, מ'זאגט אויף דערויף, אז דער ענין וואס דער ברית איז דאס איז מקיימא עלמא, וואס דאס איז ווי דאס איז אין יוצאות הקבלה,

¶17ותקן את דבריך כצדיק קטוב אז דבריך גייט דאס אז ”בזבר הוי' שמים נעשה עוברות כל” סבן דער 'כללות ענין' המלכות וואס דערפון ווערט דערנאך דער גאנצער סדר ההשתלשלות, און אין וואס איז ”ותקם את דבריך” וואס גיט אין דערויף דער קיום כצדיק אתה ווי דאס איז אין אותיות הקבלה,

¶18אז כל הענינים וואס מלכות באקומט קומט דאס פון ספירת היסוד, וואס דאס איז דער ענין כצדיק אתה.

¶19על דרך זה דא אויך זאגט מען א ”נח איש צדיק” דערפאר איז דערנאך ארויסגעקומען דער קירל כל הארץ ווי ער איז מבאר אין דעם שיעור חומש פון ים חמשה, אז דאס איז געווען דער ברית וכל בשר אשר על פני הארץ איז דאס דורך דערויף וואס ער איז איש צדיק, און על דרך זה איז דאס אויך מובן ווי ס'קומט דערנאך אראפ אין עבודת כל אחד ואחד ”בכל דור ודור”, ביז בכל שנה ושנה.

¶20וואס בכללו, די נקודה איז דאך, אז נח איז ער געקומען אויף מתקן זיין דעם וואס דארט האט געפעלט, האט ער דאס מתקן געווען.

¶21וואס דערפאר איז אויך דערפון אויך פארשטאנדיק, אז וויבאלד אז כל עניני האדם וואס ער טוט איז דאך דאס כדי ”לשמש את קונו” כדי צו מאכן א דירה לו יתברך בתחתונים שאין תחתון למטה הימנו, בפרט לאחרי חטא עץ הדעת, וואס דאס איז דאך דער ענין וואס מ'האט געדארפט האבן א תיקון אויף עניני של אדם הראשון, און כל אחד ואחד 'אין מתקן' חלקו בעולם,

¶22דורך דערויף ווערט אויך נסתקן אט דאס ווי איז זיין חלק אין נשמת אדם הראשון, וואס כולם איז דאך געפינען זיך צי בזרוע צי בראשו פון אדם הראשון, ווי ער איז מבאר ברענגט אויך אראפ פון כתבי האריז ל, אין די מצוות פון אהבת ישראל.

¶23און דערנאך ווערט דארפן דערצו אויך צוקומען דארף מען דערצו אויך האבן און צוקומען, אז ס'זאל זיין דער דיעה לטובה.

¶24וואס דער 'כללות ענין' הניחה איז דאך דאס לכאורה דער ענין העבודה, וואס דערפאר זאגט ער דא די ”שני פעמים ניחה” כמבואר בארוכה בכמה מקומות, אז ס'איז דא די מנוחה הבא לאחרי העבודה, און דערנאך איז דא די מנוחה הבאה לאחרי מנוחה וואס זי קומט לאחרי העבודה ומצד העבודה.

¶25בכללות איז דאס דער ענין וואס איז שבת, וער שבת זאגט ער דאך אויף דערויף אין מדרש, אז וואס איז דער ענין פון שבת?

¶26”מה הי' העולם חסר מנוחה, בא שבת בא מנוחה”?

¶27איז אויך אין שבת דא די ”שתי שבתות כהלכתן”, און אויף דערויף זאגט מען דאך אויך, אז שמו ב”ישראל שני שבתות כהלכתן” איז אט דעמאלט ווערט די גאולה האמיתית והשלימה.

¶28דיוק אין דערויף איז דאך אויך כהלכתן, די ביידע מנוחות זיינען אין אן אופן וואס דאס איז פארבונדן מיט הליכה.

¶29וואס אין הליכה איז דאך דא די הליכה ממטה למעלה, און די הליכה 'מלמעלה למטה', וואס דאס איז דאך אויך דער וית לחתי בתוכם וואס דער אויבערשטער זאגט בנוגע צו יעדער אידן און צו כללות בני ישראל איז דאך אויך וית לחתי זאגט מען דאך אויך די מבוארים בדרושים על הכתוב, אז דאס איז שני ”עניני הליכה הליכה” ”מלמטה למעלה, הליכה מלמעלה למטה”.

¶30ס'דארף דאך זיין די אתערותא דה ותתא מוני 'אתערותא דלעילא' דערפאר איז אויך 'עבודת האדום' בכללותה איז דאס דער ענין פון הליכה ”מלמטה למעלה, הליכה מלמעלה למטה”.

¶31וואס דאס איז דאך אויך דער ענין ווי ס'איז אויך פארבונדן מיט גאולה האמיתית והשלימה, כמדובר אין די מאמרים שלפני זה, אז דאס איז פארבונדן מיט צים במשפט תפדיו ותשביה בצדקה וואס אין דערויף איז דאך אויך דער כללות הענין די שני ענינים פון 'המשכה מלמעלה' למטה, וואס דאס איז דער ענין התורה,

¶32וואס בשמתי דברי בפיך און דער ענין פון צדקה, וואס דאס איז צדקה תרומין די דער ענין ווי מ'הויבט אויף די כל הענינים גשמיים.

¶33זאגט מען, אז ס'איז דא דער וואס אויך איז דערנאך איז די מנוחה איז אויך 'לפי ערך' זה מצד דעם ”מלמטה למעלה מלמעלה למטה” בכללות ענין ווי מ'זעט דאס אין מעלה שבת און דערנאך ”יומא דשבתא”, וואס דאס איז דאך ווי ער איז מבאר בארוכה אין די דרושים על ענין פון שתי שבתות, אז דאס איז די שתי שבתות פון מעלה שבת און 'יומא דשבתא'.

¶34וואס מעלה דשבתא איז דאך דאס ווי דער ענין איז בפשטות, אז דעמאלט קומט די מנוחה לאחרי העבודה פון ששת ימי המעשה, איז ווען ס'ענדיקן זיך די ששת ימי המעשה הויבט זיך אן מעלה שבתא און דערנאך קומט די מנוחה שלאחרי זה די מנוחה פון יום השבת.

¶35וואס דאס איז דאך אויך דער כללות הביאור הראשי וואס ס'איז דא אין די שתי שבתות קול חתן אז דאס איז דער ענין ווי מנוחה איז פארבונדן מיט ”ממלא כל עלמין” וואס ”ממלא כל עלמין” איז דאך דאס די עבודה פון ששת ימי המעשה וואס דעמאלט טוט מען דאך אין דעם אופן און אין די ענינים ווי דאס איז ממלא כל עלמין

¶36דערנאך קומט נאך דער ענין פון סובב כל העלמין על דרך זה אויך אין דער ענין פון מנוחה.

¶37און דערפון איז אויך פארשטאנדיק, ווי גערעדט אין די פריערדיקע מאמרים, אז אין דערויף איז דא ”ממלא כל העלמין און סובב כל העלמין”, ביז ווי זכר בשמו ”בדיבור אחד” תחיבו שניהם יחד, און דורך דערויף וועט מען ממשיך אויך פון א מקום עדין ביותר, אדער ווי גערעדט פריער, אז סובב כל העלמין איז אויך דא די דרגא ניט נאר ווי דאס איז סובב הפרטי, נאר סובב הכללו, ביז דער ענין אין סובב וואס דאס איז גאר למעלה מגדר,

¶38ממלא וסובב וכו' וואס דאס איז אויך די כללות הענין פון שני עניני נייך, די שני ענינים מנוחה, מנוחה ווי דאס איז פון מעלה שבתא, וואס דאס איז דער כללות הענין המנוחה הבא לאחרי היגיעה ומצד היגיעה,

¶39וואס בכללות איז דאך דאס ענינו די הליכה 'מלמטה למעלה', בדוגמא ווי מ'זעט דאס אין דער מלאכה און די מנוחה שלאחרי המלאכה בפשטות,

¶40אז בשעת המלאכה איז דאך אט דעמאלט ווען ער איז עושה מלאכתו כדי דאס זאל ניט זיין ברפון ידיים דארף דאך אין דערויף נמשך ווערן פון כל הכוחות שלו, ניט נאר פון כח העשי נאר אויך פון מדות שבלעב ביז פון שכל, ביז ב כח התענוג, כמבואר בארוכה אין דרושים פון תקיעת שופר על פי כוונת הבעל שם טוב,

¶41נאר זיי שטייען דעמאלט בהעלם וואס שטייט בגלוי דער ענין העשי וואס דאס איז דאך דער 'כללות ענין' פון דער ירידה 'מלמעלה למטה', אין דער עשי.

¶42דערנאך הויבט זיך אן די מעלה שבתר, וואס אט דעמאלט בשעת דער כח העשי האט משלים געווען אין ימים, איז אט דעמאלט זיינען עולה די כוחות, בלשון הכתוב וישבות,

¶43”וכל מלאכתי אשר עשה” אז זיי זיינען עולה די כוחות בדוגמא ווי דאס איז אין אדם התחתון, אז ס'קערן זיך אין די מירות למקומים און נאך העכער דער שכל למקומים, מוחין למקומים און נאך העכער, ביז אין כח התענוג, און וואס שטייט דעמאלט בגלוי דער ענין פון עונג, וואס דארט איז דאך נעלות ענין השבת, כלל ”מעלה שבת ויומא” דשבתא דער ענין התענוג.

¶44דערנאך נאך דערויף קומט דער ענין פון מעלה פון ”יומא דשבתא”, וואס אט דעמאלט איז מער בפרטיות דער ענין פון וקרתא לשבת עונו, אז נאך דערויף ווי ס'איז דא דער ענין התענוג מצד דערויף וואס די כוחות שלא זיינען עולה למקומם,

¶45ביז אין כח התענוג, וואס דערנאך נמשך א תענוג במקום אליין יותר, א תענוג ער איז אין יותר און ער ווערט נמשך 'מלמעלה למטה', וואס דאס איז דער צווייטער ענין פון ניחה 'מלמעלה למטה' דער 'יומא דשבתא'.

¶46און אין דערויף גופא איז דאך אויך דא אין ”יומא דשבתא” די שני זמנים פון 'יומא דשבתא' פון אינדערפרי און דערנאך פון ראבי דראבים, בכללות איז דאך דאס ווי ער איז מבאר בארוכה אויך אין המשך פון ס'ו'אין תענוג, ווי ס'איז דא דער תענוג וואס האט נאך א שייכות צו הרכבה,

¶47ביז דערפאר ווערט ער דאך אנגערופן תענוג המורכב און דורך דערגרייכט מען נאך העכער צו תענוג הפשוט, וואס דאס איז דאך ווי געוועט פריער בארוכה אין די ענינים פון סובב, וואס דאס איז העכער פון ממלא וסובב אפילו פון גדר אפילו העכער פון סובב הכללי אפילו העכער פון גדר הסובב.

¶48און אויף דערויף זאגט מען, אז דאס איז דא בא יעדער אידן, וואס בא יעדער אידן האט דאך א חלק אלוקה ממעל, און מ'זאגט אויף דערויף ממש, וכמבואר בארוכה אין די דרושים אויף ”אנכי הוי' אלקיך” אז בשעת דער אויבערשטער האט געזאגט אז הוי' וועט ווערן אלקיך כוחך וחיותך איז אט דעמאלט די אלע פרטים וואס ס'איז דא אין די ד' אותיות כולל אויך דעם קוצו של יו ד,

¶49ווערט דאס כוחך וחיותך דערפאר איז מען דאך מבאר אין די דרושים ווי אזוי אין כוחות האדם און עניני האדם, אויך די אלע פרטים פון די ד' אותיות הוי ניט אויך מיט קוצו של יו ד, ווי פארשטאנדיק אויך ווי דער אלטער רבי איז דאס מבאר אין שער התשובה.

¶50ווי אזוי איז מען דאס מחבר הוי מיט אלקיך ביז אלקיך ווי דאס איז כוחך וחיותיך איז אויף דערויף זאגט מען דאך פריער אנכי,

¶51אז אנכי וואס מי שאנכי ולא ישרמז לא בשום אות ולא בשום אות איז מצד דערויף ווערט דער כח און דער ענין, אז פון הוי' ווערט נמשך אלקיך ביז דאס ווערט כוחך וחיותיך אין דעם 'עולם הזה' התחתון ווי דער גוף שטייט שוין ממילא שאין תחתון למטה הימנו, ביז וואנענט אז אין אים שטייט אויך דער ענין פון אנכי.

¶52און דערויף זאגט מען, און זאגט ער אין זייער אז אמרה בכי אז דאס זאגט מען צו יעדער אידן, ווארום ”אלה תלדות נח” איז די שייכות בא יעדער אידן, און אין וואס פאר אן אופן אז דורך דערויף איז ער מקיים עלמא, בדוגמא ווי דאס איז אין אותיות החבלה, ווי גערעדט פריער, אז לא תק

¶53כצדוק אתה און דערפאר איז אויך 'יורשו ארץ' אז דאס ווערט דערנאך דער עלמא דעתו דער חלק וואס ”יש לו חלק לעולם הבא”, וואס דאס איז דער ענין פון אויך עלמא דעת כתשו עולם אדער ספירות, דער ענין פון ספירות הבינה.

¶54און דערנאך זאגט ער אויף דערויף, אז אמר ר' אליעזר אז ”כל מקום שנאמר אלו פסל את הראשונים” ונמשיך בזה איז זהר וואס וואס זאגט ער אין די ראשונים ונהר יוצא מהודו וישקו את הגן ומשמביא ”פריד והיו לד' רשים”?

¶55איז זאגט ער דא דער ”אלה תולדות נח, נח איש צדיק”, אז דורך דערויף קומט ארויס א ”פסול את הראשונים”, וואס דערפון גוף איז דאך פארשטאנדיק, אז ראשונים 'מצד עצמם' איז אן ענין נעלה ביותר,

¶56בפרט נאך ווי ער ברענגט אויף דערויף מבאר וואס איז דא די ראשונים דער ונהר יוצא מודם אבער בשעת מ'קומט-צו צו עולדות, ”תולדות נח נח איש צדיק” איז אט דעמאלט ווערט דער נעלה ביותר פון אט דעם ענין, ביז וואנענט אז די ראשונים זאגט מען, אז זיי זיינען בערכם דער ענין פון פסול.

¶57וואס דאס איז אויך פארבונדן מיט עבודת אדום, ווי די גמרא זאגט, אז ”תולדותיהם של צדיקים” איז דאך דאס מאן פרי איז דאס דער ענין פון מצוות, איז דערפון פארשטאנדיק, אז דאס איז אויך דער אלו תולדות נחים ווי רש"י ברענגט דאס אויך אראפ, אז נח יש צדיק אין דערויף באשטייט זיינע תולדות,

¶58איז דורך דערויף קומט ארויס אויך דער ענין פון אלו ”פסל את הראשונים”.

¶59וואס דער נהר יצר מודן והשקע את הגנום ושם יפרו דבאר לארבעה הראשים איז דאך דאס ענינו איז דאך דער ענין פון 'סדר השתלשלות', בלביות כל העולמות כולם.

¶60וואס ווערט דאך דער כולם לחכמה עשיתא וואס דאס איז דער ענין פון עדן, און פון דעם עדן קומט דערנאך אראפ די המשכה אויף וואס ווערט אנגערופן בשם נהר אבער דאס איז ניט אין דעם מקום ווי זי שטייט אין עדן אין חכמה,

¶61נאר כדי ס'זאל ווערן א מציאות פון עולמות איז דערפאר איז דא ווערט דער נהר יוצא מודדן און ד ס'זאל ווערן א מציאות וואס דארט זאל קענען זיין 'עבודת האדם' בתכליתה ובשלימותה איז דערפאר זאגט מען ”ומשם יפרוד” אז דאס קומט אראפ אין אן אופן וואס דאס איז דארט איז שייך זאגן פירור.

¶62ובלשון הכתוב, אז כתוב לרוצה לטעות יטעה און דערפאר זאגט ער נעשה 'לשון רבים', אט אזוי איז אויך פון ונער יוצא מודין וואס אפילו ווי ער איז יוצא מודין איז דאס אויך נהר 'לשון יחיד' אין נהר,

¶63אבער דערנאך ווערט משם ווערט דער ענין פון יפרים ובכללות ווערט דאס פאנאנדערגעטיילט, והי' לד וואס דאס איז דער 'כללות ענין' פון ד' עולות, ווארום אפילו עולם האצילו וס'ווערט דאך אויך אנגערופן ”עולם מלשון העלם והסתר”, כמבואר בכמה מקומות הענין בזה,

¶64און אין דערויף ווערט דער אבער אין דערויף ווערט נושך דער ענין פון ונהב איז ווי ער גייט ארויס פון עדן דערגרייכט דאס און דאס נעמט אויך דורך דעם ענין פון ווי די וועלט שטייט אין אן אופן פון יפרוט ביז אין עולם התחתון שאין תחתון למטה הימנו,

¶65ווי ער איז מבאר ווי פארשטאנדיק ומבאר בארוכה פון אגרת הקודש פון איבא חייך איבא גרמייך אז דער התאהבת פון יש הגשמי, איז דאס דוקא פון דעם וואס אלו סיבה ואלו שקדמה לה חס ושלום,

¶66וואס דאס איז נאך העכער ווי דער נהר ווי עדן על אחת כמה וכמה פון ונהר יוצא מי עדן בער אין דעם נהר, אין יסוד אבא וואס דאס איז דאך פארבונדן מיט פנימיות אבא, אין דערויף טוט זיך דאך א ריין און טוט זיך אן און גיט זיך איבער פנימיות אטיק,

¶67ופנימיות אבא פנימיות אטיק, כמבואר בכמה מקומות בארוכה און דער דארט איז דאך אין בו עילה וסיבה שקדמה לו חס ושלום דערפון ווערט די התעבות פון דעם יש הגשמי אין 'עולם הזה' התחתון שאין תחתון למטה הימנו.

¶68על פי תורה את הבעל שם טוב וואס ”לעולם הוי' דברך נצב בשמים” שטייט דאך דער דבר הוי' ניצור אין אן אופן ”נצב מלך” אין כל ההתעבות, ביז אין די התעבות פון יש הגשמי, וואס דערפאר איז פארשטאנדיק דער גודל העילוי וואס ס'איז דא אין דעם, אף על פי וואס אין תחתון למטה הימנו, וויבאלד אז דאס איז דא דער אומן, דער 'כח הפועל' בנפלא,

¶69און ער שטייט דארטן בתמידות און שטייט דארט אין אזא מין אופן אז די מציאות איז ניט קיין מציאות פאר זיך, כמבואר בארוכה אין די דרושים פון רבי'ן מהר אש, ווארום 'בכל רגע' ורגע איז דאס עפעס באין המוחלט און פון דעם וואס עולה וסיבה שקרבן עליהם חס ושלום, ווי ער טוט זיך אן אין דברך אין די ספירת המלכות.

¶70און אן אדם על ידי עבודתו דארף ער דאס מגלה זיין דורך דערויף וואס ער באווייזט אין דעם יש באווייזט ער דעם עין שיש בו ביז דער עין האמיתי, ביז דער יש וואס ער איז קדם לעין האמיתי, דער יש האמיתי וואס אלו סידה ואלו שקדמה לחס ושלום וואס דערפון ווערט דער ישע הגשמי.

¶71און אויף דערויף זאגט מען, אז דורך דערויף וואס נאך דערויף ווי ער איז מפרש, אז יעדער איד איז ”לעולם ירשו ארץ” דורך דערויף וואס ער איז מקיים עונה וואס דאס איז דער ענין פון תולדות-נח, פירות אין של צדיקים פון רמך 'כולם צדיקים', מען פירי, מצוות איז דורך דערויף קומט דערנאך ”אמר ר' אליעזר אז כל מקום שנאמר” אלו

¶72אף על פי וואס דאס רעדט זיך וועגן וואס די ראשונים זיינען דאך אט דאס וואס פון עדן ווערט דער ענין פון נהר און נהר יוצא, אבער דערנאך קומט דאס אראפ אין דעם אופן פון ומשם יפרוט וואס בכללות איז אט דאס וואס ווי גערעדט פריער בארוכה, אז גדולי מעשה צדיקים מנעשה שמים וארץ וואס מעשה שמים וארץ איז דאך דאס ווי ”נהר יוצא מידן” ומשם יפרוט ווי אזוי פון נעין ווערט א יש,

¶73און גדולי מעשה צ אז זיי מאכן פון דעם יש אין, וואס דאס איז ניט דער ענין פון משמיא מוהב יהוה משהו כי צדיקים ”ועמך כולם צדיקים”, איז זיי זיינען נאך גרעסער,

¶74אף על פי וואס יענע זיינען אויך גדול ווי מ'זאגט הגדולה זומעשה בראשית.

¶75דערויף זאגט מען גופא, אז ס'איז דא די שני ענינים נאיכות דער ענין פון מנוחה, ווארום ס'איז דאך ”נתאוה הקדוש ברוך חליות לו דירה בתחתונים” איז דערפאר זאגט מען דאך אויך אויפן עולם אז שוקף עמודו שש זה ”העולם שנברא בששת ימים”,

¶76וואס דאס איז דער עמודו שש און אויף דערויף איז שוקק און ער זאגט מען שוקף שנשתוקק ונשאוה הקב"ה דער ענין התעלה ווי ער קומט אראפ 'מלמעלה למטה' ביז ווי ער טוט זיך אן אין 'עולם הזה' התחתון שאין תחתון למטה הימנו,

¶77און דורך און דערנאך קומט צדיקים על ידי עבודתם, וואס דאס איז מעשה וואס דאס איז יעדער איד על ידי עבודתו בתורה ומצוותי איז קומט ער אויף דעם דירה למעשה צדיקים דער ענין הנייך 'מלמעלה למטה',

¶78דורך דערויף וואס ער טוט דער דורך דורך דערויף וואס ער איז ממלא שליחותו און מאכט דירת כבדו את המצוה שהן שנוחי און מאכט דא א דירה לו יתברך בתחתונים, וואס דאס איז ווי דער מטה שטייט דא למטה, אף על פי כן ווערט ער דאך אויפגעהויבן אין אן אופן נעלה ביותר, ביז וואנענט אז אין אים ווערט א דירה לו יתברך בתחתונים.

¶79וואס בכללות אין ענין העבודה איז דאס, אז אף על פי וואס מ'זאגט אז תוכדותיהם של צדיקים אין ענין מצוות, איז דאך אבער ווי ער שטייט אין אן אופן פון נוח איז דאך דאס ווי דער ענין פון ענין השבת, וואס דעמאלט איז דאך דאס ניט א ענין פון עבודה פרטית,

¶80נאך דער ענין פון ויכולו אז ”שמים וארץ וכל צבאם” אז דעמאלט שטייט מען אין אן אופן פון כליין, ביז ווי דער צווייטער אפטייטש ויכולו פון ”לשון תענוג וכם” דכם עושה כרתה דאס איז נאך ניט דער שלימות ענין העבודה, וואס ס'דארף דוקא זיין אן עבודה בפרטיות ובפרטי פרטיות.

¶81על דרך ווי ראשנה דער ענין ווי די ענינים שטייען בראש השנה ביז ווי זיי שטייען אין ”אחת בשנה”, וואס דעמאלט שטייט אלץ אין אן אופן כללי, אפילו ווי דאס קומט דערנאך אראפ בסוכות איז דאך אויך דער ענין נאך אלץ אין אן אופן מקיף, קומט ער 'תכלית השלימות' איבער דערנאך זאל דאס אראפקומען אין שמיני עצרת,

¶82וואס דעמאלט איז מען דאס קולט, און אין וואס פאר אן אופן איז דאס קולט אז דערנאך במשך הזמן קומט דערפון ארויס די שבעה חדשים, ביז שביעי של פסח, וואס אט דעמאלט ווערט דע הנשמה, מיט אלע אירע פרטים, רמי אחרים ושסי גידים, ווי זיי שטייען אין דער נשמה.

¶83השא ין-כן ווי דאס איז געווען נאך בראש השנה און באחת בשנה, איז אט דעמאלט איז דאך ”כולכם לפני הוי' אלקיכם” און ”אחת בשנה” ווי דאס איז לכללות הענין פון עשהת ימי תשובה וואס ”כאן ביחיד”, ווי דאס איז די יחידות שבנפח,

¶84דארף מען דאך האבן, אז דערנאך זאל דאס אראפקומען ”בכל לבבך ובכל נפשך ובכל מאדך” ביז ווי דאס קומט דערנאך אראפ וכשרתם לו תל ידיך ביז ווי דאס קומט דערנאך אראפ וכספתם המזוזות בתיך ואשריך בחלקו בעולם, אז דארטן זאל זיין דער ענין פון וכספתם אין דערויף איז די שלימות פון די ענינים שלפני זה, אט דאס וואס ס'הויבט זיך אן פון שמעי ישראל הוי' אלקין הוי' חרבי די ע

¶85אז דאס איז אויך וואס מ'זאגט, אז דער 'תכלית השלימות' פון מוח'ן דארף דערנאך זיין דער ענין פון בו על הטובה, כידוע די תורה פון בעל שם טוב, אז דאס זאגט מען א אידן ער זאל אריינגיין אין תורת התורה והתפילה, און דערנאך ווערט דערפון דער תחתונים ושניים ושלישים מיט אלע פרטי העולות, פרטי העבודות, כמבואר בארוכה אין די דרושים אויף די פסוקים.

¶86דורך דערויף וואס מ'איז געווען אין דער טובה וי 'בית חודש', וואס דאס איז דאך געווען דער זמן פון מוח'ן בטובה, אט דער וואלט איר צוגעקומען דער תכסית השלימות אין ביאור, ביז אין פרטי פרטים, כמבואר בארוכה, אז ס'איז דא דער ענין דער עיבור אין שלשה אופנים, דער עיבור פון שבעה חדשים און ט' חדשים וי 'בית חודש', וואס שבעה חדשים ווי דאס איז געווען בא משה רבינו'ן זיין איבור, כמבואר אין דרושי רזלות,

¶87עוטה בכמה מקומות, איז דאס איז געווען דער עיקר ענינו בנוגע צו עבודה בנשמתם, משא"כ בשעת ס'איז דא דער בירור פון 'בית חודש', וואס דאס איז געווען דער עיבור פון אליהו איז דעמאלט ווערט דער עיקר הבירור, אז ס'ווערט דער גוף מבורך בתכלית, וואס דאס איז דאך איינער פון די ביאורים וואס משה רבינו הנהח גופא ביצירה 'ועלה למעלה',

¶88משא' כן בא אליהו הנביא זאגט מען, אז עלה ”ויעלה ושר השמיני” צוזאמען מיט זיין גוף.

¶89וואס דערפון איז אויך פארשטאנדיק דאס וואס מ'זאגט בנוגע צו נוח'ן, וואס דאס איז פארבונדן ווי גערעדט פריער, ביז די גמילה האמיתית והשלימה מיט שלימות העולם, איז דערפאר איז דארט געווען דער 'תכלית השלימות', וויבאלד אז ס'דארף זיין דער 'תכלית השלימות', איז אויך געווען דער שלימות אין דעם ענין העיבור י' ב' חודש, וואס דאס איז געווען דער זמן פון מוח'ן בטובה.

¶90וואס דערפון איז אויך פארשטאנדיק וואס מ'זאגט אויף יעדער אידן, אז מוח גייט דאס אויף ”ועמך כולם צדיקים” אז אויך ס'דארף זיין עבודתו, ביז אין תכלית תלימות הבירור, פון יעדער פרט, אפילו בחיצוניות פון דעם פרט אויך ביז וואנענט אז דער גוף וכל עניני הגוף שטייען אין תכלית הבירור והזיכך והשלימות, כמובן ווי דאס איז דער ענין בהנוגע צו אליהו הנביא.

¶91און אויף דערויף זאגט מען, אז וואס גיט דער כח אויף דעם, אז אף על פי וואס נח ווי שוין אויך איז דא דער ענין פון 'נח נח' שני פעמים ווי גערעדט פריער ווי סלחתי בתוכם אין די מדה שלמעלה וואס דאס איז פארבונדן מיט די הליכות פון דעם מטה פון דעם אדם התחתון,

¶92דאס איז נאך אבער ניט מספיק און ס'דארף זיין נאך העכער, ביז וואנענט אז דאס ווערט אויפגעטאן דורך בעל הטובה דוקא איז ער מבאר אויף דערויף, אז דער ענין הטובה איז דאס ”שלשה מאות אמה” וואס 'כללות ענין' השלשה איז דאך דאס דער ענין פון ג' קוין וואס ”עליהם העולם עומד” ביז וואנענט ווי דאס שטייט אין מוחין איז דאך דעמאלט ווערט דאך דאס באשיריות

¶93וואס דאס איז דער ”שלשים אמה קימתו” דער ענין פון ג' מוכים וואס כל אחד כלול מיות ס'איז אבער דא ווי דער שלימות איז נאך מערער, וואס דאס איז ”שלש מאות אמה” וואס דער ענין המאה איז דאך דאס בכתר, כמבואר בארוכה אין די דרושים אויף ויהי' חיות ארוך,

¶94”מאה שנה והשרים שנה ושבע שנים”, אז מאה איז דאך ווי ער זאגט אין זהר, איז דאס איז פון ”סתימה דכל סתימה” דער ענין הכתר, און אין כתר גופא איז אויך דא די כמה דרגות, בדוגמא ווי גערעדט פריער בהנוגע צו סוף בכל העלמים וואס דאס איז דאך 'כללות ענין' הכתר, וואס דערפאר איז דאך כתר אויך איינער פון די פירושים בזה כתר ארום און ארום איז אויך אין דערויף דא.

¶95איז ווי דאס קומט אלאם אז ס'איז דא ווערט אן ענין איז דאך דאס אן ענין פון אחד וואס דאס איז ווי כתר שטייט העכער אפילו ווי פון שלשה מאות וואס דאס איז שוין אויך אן עילויין כתר,

¶96אז דעמאלט שטייען די מיכין אין אן אופן ניט פון שלש און ניט פון שלשים, נאר אין אן אופן פון ”שלש מאות אמה” איז דא נאך העכער, אז מלמעלה ווערט דערפון למה תכלנה מלמעלה אט דא ווערט דער תכלנה דער ענין פון כליון און דער ענין השלימות, כמבואר לעיל.

¶97און די צוויי אפטייטשן פון ויכולו ווערט דאס א לעמן, דאס ווערט דערנאך נמשך, כידוע אין דערויף שרבותינו נשיאינו, אז אמות ראשי תיבוץ אלקינו מלך העולם אז דאס ווערט דערנאך נמשך, ווי גערעדט פריער, וואס ס'טוט אויף דער איבור פון י' 'בית חודש', אז ס'ווערט נתברר תכלית די חיצונות שבחיצונות, אז זיי שטייען אויך אין 'תכלית השלימות' זיכער ואבירו.

¶98וואס דערפאר שטייט דאך אויך, אז ס'איז דא די 'כללות ענין' פון די דריי ענינים, וואס האבן א שייכות צווישן זיך, כמבואר בארוכה אין המשך פון וככה דער ענין פון סוכות, וואס דאס איז דאך אויך בדוגמא פון הטובה, וואס דער סוכה איז דאך אויך ענינה,

¶99אז ער איז דא בסוכה כמו שהוא דור אין דירתי ”במשך כל השנה כולה”, ער גייט אריין אין דער סוכה צוזאמען מכל עניניו, און דערנאך איז דא נאך העכער דערפון דער ענין פון תובת נוער, און דערנאך איז דא נאך העכער דערפון ווי ס'

¶100וואס דעמאלט וועט דאך אויך זיין גאר זייערע מקבת, בדוגמא ווי ס'איז געווען וואס פאר דערויף איז דאס געווען אין טובת נח, וואס דעמאלט זיינען זיי דאך געווען אויך אין כל החיות והבימות, ”ולא יראו ולא ישחיתו”, בדוגמא ווי דאס וועט זיין לעתיד לבוא.

¶101און דער 'כללות ענין' החילוק איז ער דאך דאס מבאר, אז בסוכה איז דאך דאס דער ענין וואס דאס איז מקריפין פון חיצוניות ”בינה, משא"כ בן” מערניט ווי לזמן ההוא, אבער דאס איז פון פנימיות בינה,

¶102דערנאך איז ווי דאס וועט זיין לעתיד לבוא, וואס דעמאלט וועט דאס ווערן בקביעות אויך דער ענין פון ”לא ירוע ולא השחיצה” דער ענין פון שלום, וואס דעמאלט איז דאך דער ”אמיתית ענין ן” ענין פון נייך,

¶103וואס דאס איז דאך פארבונדן אז ס'זאל זיין שלימות, וואס שלימות איז פארבונדן מיט שלום, כמבואר בארוכה אין די דרושים פון מטעות, פון נחלצו, אז ס'מאכט נשים ”שלום בפמליא של מעלה בפמליא של מטה” בדוגמא ווי ס'וועט זיין דער עתיד לבוא דער גאר זאב אים כבש בדוגמא ווי ס'איז געווען פאר דערויף אין תובת-נח,

¶104בדוגמא ווי דאס איז בעבודת כל אחד ואחד בשעת ער איז מקיים א מצוה וואס אט דעמאלט מאכט ער דאך דאס ”שלום בפמליא של מעלה פמליא של מטה” פון נפש אלקיתא און 'נפש הבהמית', און ווי ער איז מבאר בארוכה אין די דרושים פון לחלתו

¶105וואס דאס איז אויך דער 'כללות ענין' וואס מ'זאגט דער קשר הענינים און די הקדמה, וואס פאר דערויף וואס ער זאגט אלו פסול עשה ראשונים איז ער מבאר פאר דערויף דורך וואס מאכט מען פון די ראשונים, אז זיי שטייען אין אן אופן פון פסול, פון פסול וטפל, צו אן ענין וואס ער איז נאך העכער פון זיי,

¶106אף על פי וואס זיי זיינען ראשונים בדוגמא פון ”עולם התוהו וואס קדם לעולם התיקון”, על דרך זה דא 'כללות ענין' פון בריאות העולמות וואס נעמט זיך פון שבירת הכלים פון עולם התוהו,

¶107און דערנאך ווערט דערפון אן עולם וואס אין אים דארף מען האבן דער ”לעבדו ולשמרע” פון 'עבודת האדם', ווי ער זאגט אין תרגום דער לעבדו דאס איז רמ� מצוות עשה און לשמרות שסן מצוות לא-תעשה וואס דורך דערויף שטעלט ער אויף שטעלט ער כל הענינים אין א העכערן אופן, ביז וואנענט ס'ווערט ”פסל את הראשונים” דערנאך איז דאס נאך אבער ניט מספיק, און ס'דארף דערנאך זיין דער בו על הטובה,

¶108אז ס'זאל אראפקומען ביז אין פרטים ופרטי-פרטים.

¶109און דאס איז אויך דער 'כללות ענין' וואס מ'זאגט בדוגמא ווי דאס איז געווען אין כללות העולם, אז ס'איז געווען דער ענין פון דעם אדם הראשון, און דערנאך איז געווען דער ענין און דערפאר איז ער דערנאך אראפגעקומען דער זיבוק און קליטא את שמיני עצרת וואס

¶110דערפאר איז אויך ”בכל שנה ושנה” עבודת אדם פריער, ווי דאס איז אין ראש-השנה, וואס דאס איז דער יום ברי אדם, און דערנאך מצד די נפילה נעמט דאס אן אריכות זמן, אף על פי וואס דעמאלט איז געווען אויף דערויף גענוג די ג' שעות ווי מ'איז מבאר אין כתבי האריז ה, מצד דער ענין הנפילה ד ביז ס'קומט שמיני עצרת, וואס עצרת איז דאס פון דעם לשון קליטה,

¶111אז ס'ווערט נקלט אין דער תורה, דערנאך ווערט דער לידות הנשמה בשביעי של פסח, כמבואר אין אגרת הקודש און אין ספר קבלה בכמה מקומות, דערנאך איז נאך אבער צוגעקומען אין קובת-נח, וואס דאס איז פארבונדן מיט שלימות הבירור, דער בירור פון י' 'בית חודש' וואס דעמאלט ווערט דער תכלית הבירור והזיחוך אויך אין חיצוניות, ביז וואנענט אז קומט ארויף למעלה אט ווי ער איז אלס א גוף.

¶112וואס דאס איז אויך דערנאך אין 'עבודת האדם', אז בראש השנה שטייט ער אין א תנועה, און דערנאך על דרך זה אויך אין עשרת ימי תשובה, ביז אין ”אחת בשנה”, אז כאן ”באחיד מצד יחידו” שבנפש,

¶113וואס דאס איז ווי תכלית שלימות העבודה, ס'איז אבער נאך אלץ די עבודה אין אן אופן פון יחידה, דערנאך קומט דאס אראפ אין 'סדר השתלשלות' 'מלמעלה למטה', וואס דערפאר גייט דאס מיט א סדר, אז פריער גייט דאס אין אן אופן פון מקיפין וואס דאס איז דער ענין פון סוכות ומקיפין דסוכה דערנאך קומט דאס אראפ אין שמיני עצרת,

¶114וואס דעמאלט ווערט דאס נקלק בפנימיות, און דערנאך קומט דאס אראפ על ידי שמחת התורה, וואס שמחה פורץ גדר און ס'קומט צוזאמען מיט שמיני עצרת, וואס תורה איז ”משים שלום בפמלא של מעלה בפמלא של מטה” קומט דאס דערנאך אראפ אין אן אופן, אז ס'איז דא די עבודה פרטית און אין פרטי פרטית,

¶115און אין יעדער פרט אין זיי איז ניכר, אז דאס איז א טובה טאקע ”טובת התורה” ותפילה וואס יעדער טובה איז פון אותיות פאר זיך, און כדי די טובה זאל האבן איר ענין מוז זי זיין נפרד פון די טובה של פניה און די טובה של אחריה, ווי דאס איז בפשטות דער ענין אין די אותיות שבכל טובה וטובה, על דרך זה אין 'כללות ענין' התורה,

¶116וואס בצירוף כולם יחד, ווערט דערפון דער גאנצער ספר.

¶117דערנאך ווערט די שלימות בזה, אז עלמד תכלנו מלמעלה אז די אלע שלוש מאות און די שלשים און די חמשים, וואס דאס איז די ”חמשים שארי בינה”, כמבואר בארוכה אין די דרושים, איז אין זיי איז דא דער ענין,

¶118אז ווי זיי שטייען, שטייען זיי אין אן אופן פון עלמד תכלנו מלמעלה וואס דאס איז דער תכלית העילוי אין כתר, אז ס'איז ניט אפילו העכער פון מאה דארט שטייט דאס אין אן אופן פון אמה פון 'לשון יחיד' ס'ווערט דערנאך אבער ממשיך אין אלקינו מלך עולם בדוגמא ווי מ'זאגט, אז וואו איז דא די אמיתית הדורה פון עצמות ומהות?

¶119איז דאס דוקא בתחתונים, ווארום אורנות עליומים אליהם איז ”ירידה הוא מורה יתברך” ווי ער זאגט אין תניא.

¶120און דאס קומט דאך אראפ אויך בעבודתו של ”כל אחד ואחד בכל” יום ויום, איז דאך אויך דא ווי דאס איז דא בתחילת היום, וואס דעמאלט איז דאך אשר נשמה באפים דערנאך מערניט וואס החזתה בי נשמתי און אן קיינע פרטים בזה, דערנאך על ידי הענין התפילה, ולאחרי זה התורה,

¶121טוט זיך דאס אן אין אלע פרטים, ביז ס'ווערט דערנאך נאך דערויף ”מבית הכנסת לבית” המדרש ווערט דערנאך דער ענין פון ”הנהג בהם מנהג דרך ארץ” ישכר אין זיין אופן און זבולון אין זיין אופן,

¶122מ'מאכט ”בכל יום ליום” דער דירה לו יתברר בתחתונים, אנהויבנדיק פון בזמן התפילה, וואס דעמאלט איז דא גאולה פרטית, און דערנאך איז די תפילה איז דערנאך מתיר, אז ס'קען זיין 'לימוד התורה' בשלימותה, און דערנאך דער מנהג דרך אלץ בשלימותה, סיי אין דעם ענין אין כף פון ישכר סיי אין דעם ענין פון זבולון ווערט אין זיי אלע דער ענין פון גאולה פרטית, ניכר דער ענין אויף גאולה,

¶123במשך כל היום כולים, ”כל מעשיך לשם שמים”, און נאך מערער בכל דרכיך בהו, ביז אין 'תכלית השלימות' אין ענין הדעת, ווי גערעדט פריער אויף אתה הראת לדעת אין דערויף איז אויך דא דער אפטייטש פון אתה הראת אז דאס גייט אויף עצמות מהות, און דאס שטייט אין אן אופן לדעת.

¶124און דורך דערויף וואס ס'איז דא די עבודה בכל יום ויום, וואס דאס איז די עבודה וואס יעדער איד טוט דאס אויף ווי ער זאגט אין זהר אויף ”עמך כולם צדיקים” און דערפאר איז כל ישראל ישלם חלק לעולם הבא וואס דאס איז דאך א פסק-דין ברור אין דער משנה, אז דאס גייט אויף כל ישראל,

¶125ביז וואנענט ווי ער איז מבואר בכמה-מקומות אנהויבנדיק פון ירושבון, אז אפילו אט די וואס מ'זאגט חוץ איז סוף-כל-סוף האבן זיי אויך א בירור און האבן אויך א חלק אין עולם הבא, און דאס ברענגט אראפ דערנאך די גאולה האמיתית והשלימה למטה מע

¶126ווי די נשמה שטייט נאך אין גוף, בביאת משיח צדקנו, וואס דעמאלט וועט זיין דער וגר זאב אים כבש ”לא יערוע ולא ישחיסו בכל הר קדשי כמלאה הארץ דעה את הוי כמים לים מכסים” דורך ”יפוצו מעינותיך חוצה” ווי דער רמב אמ איז מפרש אט דעם פסוק וענין,

¶127אז דאס איז וואס די נבראים וועלן וויסן ”דעת בוראם”, בקרוב ממש ובעגלא דידן.