transcript · Yiddish
Text
Machine text not yet checked by a person - do not quote it as the Rebbe's words.
¶1ס'איז דא ווי נדוע וואס נשיא דורנו דער רבי דער שווער האט דערציילט, און דערנאך האט זיך אויך ארויסגעגעבן בכתב, און מ'האט דאס געהייסן אפדרוקן און מפיץ זיין, אפגעדרוקט אין היום יום, אז ס'איז געווען א יאר וואס איז געווען די קביעות ווי היינטיקער יאר, א שבועה ס'איז געווען ביום הראשון, במילא האט דער צמח צדק דעמאלט אנגעהויבן זאגן אין מאמרים פון שבועות שאין פרייטאג, אף על פי וואס אסתר שבועות איז געווען ביום הראשון, און בשעת ס'איז געווען ערב שבועות, און דערנאך איז געווען די פרייטאג נפני זה, און אין דעם פרייטאג האט ער געזאגט בהדגשה, ווי שטייט אין דעם סיפור, אז ער האט געזאגט דעם מאמר פאר ליכט בענטשן, וואס דאס איז די הדגשה, דערנאך איז געקומען די שפעטער'דיקע מאמרים אין א שפעטער'דיקע צייט, און וואס מ'זאגט קודם הדלקת הנרות, האט זיך געזאגט א מאמר שטעלן זיך זיך אויפן פסוק פון דער התחלת הפרשה פון פרשה בר מדבר, אז ס'איז געווען דער שיעור את ראש בני ישראל בגומר אות אבותם,
¶2אז די הארת הנשמה ווי זי געפינט זיך דא למטה, איז בשעת על ידי עבודתו טוט זי אויף דעם שוא את ראש, די עלי'אין דעם עיקר הנשמה, און ביז אין מזל הנשמה ווי ס'שטייט למעלה, און ווי דערנאך מבואר אויך די פרטי הדברים דער דרוש איז דאך שוין געדרוקט אין לקוטי תורה די פרטי הדברים שבדבר, און דערנאך איז אויך מבאר געווען אז אין ס'איז געווען דער המשך פון נאך כמה מאמרים, און אויך אנגעוויזן דעם ארט וואו די מאמרים זיינען דערנאך ארויסגעגעבן געווארן לדפוס, דורך דעם צמח צדק, איז דאך אויך פארשטאנדיק אז ימים האלו נזכרים ונעשים אז בשעת ס'קומט די זעלבע קביעות, בפרט נאך אז דאס איז א יאר פון הקשור און תסמח און תסמח איז דאך דאס די ענינים ביתר שאת וביתר עוז, סיי דער נזכרים און אויך בהנוגע צו דעם נעשים.
¶3וואס דאס איז אויך דער ועכו יתן אל לבו צי ערשטע זאך וואס יתן אל לבו אין הנוגע למעשה בפועל, בנוגע צו דעם פרייטאג, קודם הדלקת הנרות, ויש לומר על דרך זה אין די זמנים ווי ס'איז אנגעוויזן ווען מ'האט גערעדט דעמאלט די מאמרים יעדערן אין זמן שלו, וואס דאס איז דאך זיכער זמן המיוחד שלו, איז דאס אויך נזכנים ונעשים בשעת ס'איז די קביעות ווי דעמאלט איז געווען, על אחת כמה וכמה ביתר שאת וביתר עוז, ווען דאס איז, כאמור, אז שנת פון הכל האנשים ואנשים וטף וואס דאס איז דאך אויך מעוד ווי ס'איז געווען אין דעם ענין בני ישראל, וואס וועגן וועלכע ס'רעדט זיך אין בר מדבר, אז מ'זאגט דער מנין טאקע מבן עשרים שנה, אבער דערנאך איז אויך געווען דער מנין פון שבט לוי מבן חודש ומעלה, און במיוחד נאך ווי תורה שבעל פה איז דערנאך מסביר, אז כל אחד ואחד, לא שבט לוי בלבד, נאר כל אחד ואחד קען ער ווערן אין דער דרגא פון שבט לוי ביז אין א כהן גדול, קודש הקדשים, איז דאך אויך פארשטאנדיק, אז דאס האט אט א שייכות, און ניט סתם א שייכות נאר דאס קען אויך געטאן ווערן על ידי הנשים, ביז אפילו אויך על ידי הטף, ובמיוחד נאך, אז בחג השבועות האט דאך דער טף א חשיבות מיוחדה, ווי דערציילט אין פירוש פון תורה-שבכתב, אז דער אויבערשטער האט געבעטן ערבים, און דערנאך האט ניט געזאגט בנינו עורבים בעדינו וואס דאס איז דאך בפשטות די וואס זיינען געווען נאך קודם חבלת עול מצוות, פאר בר מצוות, במילא וועט קענען זיי זיין אן ערוך, ווארום מצד עצמם האבן זיי נאך ניט דעם ענין פון התחייבות, ויש לומר נאך מערער, אז דאס איז אויך אין זיך כולל, אז ער האט אפילו ניט די התחייבות פון חינוך,
¶4דערפאר וואס ווי בא ענין פון הקהל איז דאך דאס כולל אפילו קטני קטנים, אף על פי וואס לא הגיעו ניט נאר צו בר-מצוה, נאר אפילו לא הגיעה צו גילוי חינוך, וכמדובר כמה פעמים.
¶5וואס דאס איז אויך וואס דאס איז יום הששי בשבוע, וואס דאס איז אויך יש לומר הטעם לכאורה, און אפשר איז דאס טאקע געווען דער טעם, פארוואס עפעס איז מען מדגיש די מעלה פון דער הארת הנשמה כפי שיהי למטה, און מ'איז מדגיש בזה, אז דאס רעדט זיך למטה ניט ווי ס'געפינט זיך דער מזל אין אן אופן פון מזל הנשמה, א ניט פון מקיף, נאר דאס וועט זיך פון הארת הנשמה, און דאס טוט אויף למעלה, איז יש לומר על כל פנים ודרך אפשר, אז דאס איז פארבונדן מיטן יום בשבוע, וואס דאס איז יום ששי בשבוע, וואס דאס איז דאך דער טאג פון בריאת אדם הראשון, און וואס אלע נשמות זיינען דאך דערנאך נכלל, און ניט דערנאך, נאר בשעת ווי ס'איז משמי פירושו פון פירוש התורה, פון תורה שבעל-פה, איז בשעת ס'איז געווען די נשמת אדם הראשון איז שוין געווען כל הנשמות שבעולם, על אחת כמה וכמה נשמות פון בני ישראל, און ווי ער זאגט אין מדרש אויפן פסוק אין עיון, אז עוקו היסן אז אין די נשמות איז דא אט די וואס זיינען תלוי אין נקבה יראשית של אדם הראשון וכיוצא בזה, איז, אז די קביעות איז געווען ביום הששה בשבוע, וואס אט דעמאלט ווערט זיך נתחדש, בפרט נאך לויט אט די וואס זאגן די פסוקים פון מעשה בראשית בכל יום, אף על פי וואס דאס איז ניט געזען אז ס'איז נתפשט מתפשט בתוככי חב", אבער זיכער טראכט מען דאך וועגן תוכן פון די פסוקים יעדער טאג בשבת ווי ס'איז געווען בפעם הראשונה, ווי מ'זעט דאס אויך פון שירה של יום, איז דאך דערפון פארשטאנדיק אויך, אז דעמאלט שטייט ביתר עוז דער זמן מתאים אויף דערמאנען די נשמה דוקא ווי זי קומט אראפ למטה, בפרט נאך ובמיוחד וואס דאס איז דאך די גרעסטע ירידה בזה, איז דאך בשעת ויפך באפיו נשמת חיים בנוגע צו די בריאה פון
¶6אדם הראשון, וואס ער האט דאך א מעלה נוספת, וואס דאס איז מעשה יצור כפיו אויך של הקב,"ה, ביז אין אופן ווי דאס איז געווען בגשמיות גלמי ראוי עיניך כמבואר אין רז.ל, איז אט דעמאלט איז דער זמן המתאים, וואס אויך אין פנימיות התורה וואס חסידות חב ד איז דאך מגלה קנימיות התורה אין אן אופן פון מיני התפרנסון, דורך חכמה און בינה, ווי דאס קומט אראפ אין דעת, אויך אט דער ענין, אז דעמאלט רעדט מען און מ'איז מדגיש במיוחד, אז אפילו ווי מ'זעט ביי אדם הראשון, וואס ער איז דאך פארבונדן מיט עציק כפיו של הקב'ה, איז דאך פריען שוין געווען אינדיק א פיים פון דעם אויבערשטן איז שוין געווען די צירת כפיו, דערנאך איז געווען ביום הששי, וואס דעמאלט איז דאס אראפגעקומען דוקא אין יתיק כפיו און א נשמה בגוף, און דאס במילא ווערט דערנאך אויך לעד ולעולמי עולמים בכל יום ששי, וואס דער ענין וואס דער מעלה פון א נשמה שבגוף דוקא, אף על פי וואס מ'זאגט דאך אז דאס קומט מאיגרא רמה, און דאס איז בירא עמיקתא איז דוקא די הארת הנשמה כפי שיהי בגוף פועל'ט שוין אויף די נשוא את ראש, ביז אין לבית אבותם וואס דאס ברענגט ער אויך אראפ אין די רשימה פון נשיא דורנו אויך די ווערטער פון לבית אבותם און פאר דערויף נאך דער ענין פון דער ווארט פון גומר, וואס דאס איז דאך כולל די אלע ענינים שבינתיים, וואס בכללות איז דאס, בנוגע והחי יתן אל לבו, אז בשעת ס'קומט א פרייטאג, איז וועלכע פרייטאג ס'זאל ניט זיין, איז אט דעמאלט איז דאס מדגיש די מעלה פון א הארת הנשמה ווי זי קומט אראפ אין בירא עמיקתא דוקא, און דארטן גופא אין א גוף גשמי, ביז וואנענט אז זי האט שוין בכח, אז זי זאל עבודתא אויפהויבן
¶7און פועל זיין ביז אין נשמה עצמה, ביז אין עצם הנשמה, כמובא לעיל, ובארוכה אין די דרושים ווי ס'איז געדרוקט. וואס דאס איז נאך ביתר שאת וביתר עוז בשעת ס'קומט נאך אין א פרייטאג, וואס ס'איז אויך דער פרייטאג פון פרשה במדבר, וואס דעמאלט האט דאס פנימיות התורה מגלה געווען אין אן אופן וואס מיני התפלסון, וביחד עם זה איז דאס אויך אין א שנת תסמח ותשמח, און אויך אין א שנת פון הקהל, אנשים ונשים וטף,
¶8דער פארבונד מיט דער עת הלידה, ווארום ביי אנשים ונשים לאחרי שגדלו איז דאך דורכגעגאנגען כמה שנים מת לידתם, משא'כן ביי טף, ווער רעדט נאך די טף וואס איז די הדגשה אין הקהיל, איז גאר קטני-קטנים, איז ביי זיי איז פארבונד, במילא, איז אויך לייכטער פארבינדן דאס און אראפברענגען דאס אין מעשים, וואס דאס איז דאך דא אויך ביי א קטן, וויבאלד אז ס'איז דורכגעגאנגען א מיעוט זמן גשמי, על אחת כמה וכמה א מיעוט זמן חומרי וואס איז מפסיק בינתיים, על אחת כמה וכמה אז מ'פארבינדט דאס אויך ווי דעם ענין פון נתינת הצדקה, וואס צדקה איז דאך כמדובר כמה פעמים, איז זי פון למטה מטה ביותר נאך אין אידיקע, אין בירא עמיקתא עצמה, איז דאס מעלמנו של אדם שמעלמידו על רגליו במילא שטייט דאך דאס נאך נידעריקער פון רגלו האדם, און דאס ווערט מעלמידו על רגליו אין אזא מין אופן, ווי געזאגט אין דעם מאמר, אז דאס הויבט אויף די נשמה ווי זי איז למעלה צוזאמען מיטן עצם הנשמה. וואס דערפאר איז דאך, בנוסף אויף אחי היתנה לבו די אלע ענינים וואס ס'האט זיך גערעדט פאר די לעצטע עטלעכע טעג במיוחד, בהנוגע צו הכנה צו שבועות, און די הנהגה אין שבועות עצמ ו, אויך אין דעם ענין הצדקה בכלל, אויף באווארענען, אז וויבאלד אז הכל מודה בעצרת וענין לכם, אז ס'זאל זיין תרמיתת נדבת ידך אויך בא יעדערן פון אידן, אנשים נשים וטף, אז זיי זאלן קענען ניט נאר סתם ענין פון צרכי החג, אן אופן נדבת ידך, וואס דאס איז דאך בהדגשה דוקא אין יום-טוב פון שבועות, אפילו לגבי יום-טוב פון חג האסיר, על אחת כמה וכמה לגבי דעם יום-טוב פון חג המצות, חג הפסח, כמדובר כמה פעמים. אויך מוסיף זיין, כמדובר, אין דעם לימוד פון די דרושים פארבונדן מיט שבועות,
¶9ווי גערעדט פריער, אז בפשטות איז די הכנה צו קבלת התורה איז, אז בשעת די כלי איז מעין העולם דאס הייסט די דרושים אין וועלכע ס'רעדט תורה עצמה, ובפרט די דרושים וואו ס'רעדט זיך אין ענינים פון שבועות און מתן-תורה. נוסף אויף די שאר פרטים האמורים, איז דאס אויך פארבונדן, בשעת מ'גיט אט דעם וואס דארף אנקומען, אז מ'זאל אים ארויסהעלפן אין מסת נדבת ידך, בשעת מ'גיט אים ביד רחבה די אמת'ע נדבת ידך אט דעמאלט האט ער א רואיקע קאפ, ווארום ער האט שוין לחם מן השמים, ווערט דאס דער ניתנה תורה לאוכלי המן, און ער האט דאס באקומען אומגעריכטער הויס, און אין אזא אופן אז ער וויל טוען בזה כל טעם וואס ער וויל, אף על פי וואס ער באקומט דאס גאר בגלוי פון א בשר ודם, טוט דאס דער בשר ודם אלס פון זיין פארבונד מיט די ענינים האמורים, איז דאך דאס פארשטאנדיק, אז דאס שטייט בגלוי מידו המלאה הפתוחה הקדושה והרחבה גיט דאס אויך אט דעם וואס דארף אנקומען אז מ'זאל אים ארויסהעלפן אין דעם ענין הגשמי, ער זאל אויך האבן די מנוחת הגוף און מנוחת הנשמה בתכלית השלימות, וואס דאס באווייזט, אז ס'ווערט אינגאנצן בטל כל ענינים המבאלדים מבלבל געווען, ובנוסח הידוע, אז ס'בלייבט אפילו ניט קיין רושם על פני המים פון די ענינים וואס האבן אמאל מבלבל געווען, נוסף וואס דאס איז געווען אמאל איז אפילו קיין רושם ליבט ניט געבליבן, און ס'ווערט דער ענין בתכלית השלימות און בתכלית הגילוי, ובפרט אין קביעות שנה זו, אז אין ספירת העומר עצמו, שבע שבתות תמימות תהיינה, תהיינה איז דא אין דערויף די תמימות אין די תמימות דורך דערויף וואס די קביעות איז, אז ס'איז דאך דער יום מום ח'פון סבירת העומר ווי ביום הששי, כמדובר כמה פעמים. וואס דאס איז אויך דער חי יתונה לבו אין די אלע ענינים, און ויהי רצון, אז מ'זאל דאס ממלא זיין דעם ענין פון הימים האלה נזכרים ונעשים
¶10אין פארבינדונג מיט דעם לימוד אין תורה פון אט די דרושים, כל אחד ואחד בזמנו, על כל פנים א טייל אדער א חלק אדער א שורה פון די דרושים, אדער א ווארט פון די דרושים, אבער אלץ אליבא דנפשי, און בעצרת הכל מודים הבאי לכם על אחת כמה וכמה דעם לכם ווי ער שטייט אין רוחניות, וואס דאס איז דאך אליבא דנפשי ניט דער ענין פון לשמה מערניט ווי צוליב ן אויבערשטן, נאר בתחילה ווערט דער לימוד, ווי א מביא לידי מעשה, אין אן אופן פון א ליבוד דנפשו, און דערנאך ווערט דאס לשמה של התורה, און נאך העכער ביז לשמה פון עצמות ומהות, כמדובר כמה פעמים. און ויהי רצון, כאמור, אז דאס זאל געטאן ווערן, ווי ס'שטייט דאך אין פרט נאך אין די זמנים פון ערב שבועות און שבועות, ווי נשיא דורנו האט זיך מסביר געווען, אז מיוסד דארפן תוספת, ווי ער צייכנט אים אן אין מסכתא שבת, איז די חג השבועות פירט זיך דער אויבערשטער אין אזא אופן, אז ער איז אליין מבטל אלע בלבולים, עאכו כמה וכמה די בלבולים וואס קען שתמים מצד ש'ט'נו'ן על דרך ווי ער האט קיין שליטה ניט און קיין ענין ניט און אינגאנצן א מבולבלע בראש השנה, על דרך זה איז דאס אויך בשבועות, במילא איז דאך אויך פארשטאנדיק, אז דאס איז אזוי אין דער הכנה צו שבועות, וויבאלד אז תורה האט געזאגט אז ערב שבועות איז דאס ערב צו עניני שבועות, עאכו כמה וכמה אין קביעות שנה זו, אז ערב שבועות איז ביום השבת, וואס דעמאלט איז בלאו הכי איז דאך ניטא קיינע ענינים המבלבליים מצד דעם ענין פון שבת, עאכו כמה וכמה אז דאס איז א שבת וואס איז מסיים און חותם אין שבעה שבתות תמימות, תהי'לכם תמימות שבע תמימות, דערפון אויך פארשטאנדיק, אז אין דעם ערב שבת,
¶11כמה וכמה אין הבית שמגדלין בו תורה און שמגדלין בו תפילה, וואס דארט איז געווען דער ענין פון נשיא דורנו, און מ'לערנט דערנאך תורתו, וואס דאס איז דאך אנא נפשי כתבית יהבית בא יעדער צדיק, וואס צדיקים דומין לבוראן איז דערפון פארשטאנדיק, אז מ'לערנט תורתו בכל מקום שהוא, על דרך זה פארשטאנדיק אויך בנוגע אט די תורה האמורה, ווארום אט דער ענין דער סיפור, איז דאך בעצם אז מ'איז זיך אין דערויף מתבונן, איז דאס אויך איז תורה, און אויך תורה בלשון הוראה, איז אט דעמאלט וואו מ'לערנט דאס אפילו מעבר לים און אפילו בשמים וכיוצא בזה, האט מען דעמאלט דער ענן נפשי כתבית יהבית פון נשיא דורנו, צוזאמען מיט אל עין הוא אברך, אז ניט נאר לעזרו את צום אריסו וואס דאס איז דאך גאר לא קיימא לשאלה, און מאי קא משמעא לג נאר ער גיט ברכותיו מידו המלוא הפתוחו אויף קדושה והרחבה, אין אן אופן פון יוסף אז פון די אלע ענינים וואס זיינען אמאל אפשר געווען אין אן אופן פון אחר ווערן זיי פארקערט אן ענין פון בן, און ניט סתם א בן, נאר א בן וואס ס'איז געווארן א יוסף א הוספה נאך מערער, ווי כסדרן אויך אין אן אופן פון יוסף, ביז אין אן אופן, אז דאס ווערט אין שמחה וואס ברענגט צו שמחה גלוי, וואס דערפאר ווערט ער דאך אויך אנגערופן בגלוי בשם יצחק, ווארום כל השומע יצחק לי וואס דא איז דאך דער אפטייטש פון דעם יצחק ענין של שמחה, בדוגמא ווי מ'זאגט אז אז ימלו תחוק פינוק וואס מ'זאגט דאס אז טאקע, דערפאר וואס אין עולם הזה איז דאך ניט שייך דער ימלו האט דאך א איד בכח, און ער טוט דאס אויף בפועל, אז וואו געפינט זיך, איז ניט נאר ער מאכט טחתן ארץ ישראל בגשמיות, ער מאכט דארטן אויך די ארץ-ישראל'דיקע הרוחניות, במילא איז דאך פארשטאנדיק, אז דארט ווערט גלייך דער ימלו שחוק פיו, און פון די אנשים ונשים וטף שבסביבתו, אויך אין אזא מעמד ומצב, ביז אז זיי פועל'ן אין דעם גאנצן ארום אפילו אט די וואס לעת עתה זיינען דאך ניט שייך
¶12צו ראי אבער ס'איז שייך מערניט ווי צו שמיע, אף על פי וואס דאס איז מרחוק איז כל השומע, אן קיין אויסנאם, איז יצחק לי ביז אין אן אופן פון ימלט חוק פינהו ולשנינו רינה מיט די אלע פירושים שבדבר, אין תורה שבעל-פה בכלל, און אין דירושי חתונה במיוחד בנוגע צו די עשר לשונות של שמחה. און וואס דאס ווערט דאך אויך די הכנה קרובה צו קול חתן וקול קלה, די חתונה פון אידן מיטן אויבערשטן, און פון אויבערשטן מיט אידן, וואס די חתונה איז דאך געווען אין זמן מתן תורתנו, כמדובר כמה פעמים, אויך ביז אין פשוטו של מקרא, און אלע ענינים זאלן זיין סיי דא אין מעשינו ועבודתינו, אין א חי יתנו לבו, על אחת כמה וכמה וואס ס'קומט דערנאך לדי הקדמת הצדקה, וואס כל הענינים קומען בזריזות הכי גדולה, און בפרט די זריזות פון מבלכת כהנים, און בא כהנים עצמם א כהן גדול זיין זריזות, כמדובר בארוכה אין די ימים שלפני זה. ועוד והעיקר, אז ס'קומט גלייך די גאולה האמיתית והשלימה, ו בנערינו ובזקנינו בבנינו ובבנותינו שטייט מען והרוא עם ענני שמיא תיכף ומיד לא ייכבם אפילו כהרב עין אין ארץ-ישראל, ווי זי איז אין אן אופן פון הוא ירחיב הוי' את גבולכי עשר אומות, און דארטן גופא אין ירושלים עיר הקודש ובהר הקודש און אין בית-המקדש, און דארטן גופא אין קודש הקדשים, ובמהרה בימינו ממש, ולא עיכבן אפילו כהרף עין.