transcript · Yiddish
Text
Machine text not yet checked by a person - do not quote it as the Rebbe's words.
¶1צום אלעם ערשטן איז מסתמא דער גבא איז מכריז זיין וועגן א גוט-מאיד, וואס איך קען דאס נאך ניט טאן, ווי בבאלד איך האב נאך געמאכט קיין הן דאלער.
¶2הויבט מען זיך גלייך אן צו רעדן וועגן שמחת בית השואבה, וואס בפרט נאך אז ס'קומט זיך צו הנהג ונש, וואס דעמאלט איז דאך די התחלה בכל יום ויום פון שמחת בית השואבה, איז דאך אויך פארבונדן בזמן שבית המקדש הי'קיים, ושאבתם מים בששון וואס דאס איז דאך געווען בלילה, קודם היום, וואס דעמאלט איז געווען דער ניסוך המים, אבער דער שבעת המים איז געווען דוקא בלילה, במילא איז דאך אויך פארשטאנדיק, אז זריזות, אז זריז בזה, הרי הוא משובח, ובלבד אז דאס זאל זיין לאחרי ווי ס'ווערט נגמר דער יום שלפני זה, וויבאלד אז ס'דארף זייןושאבתם מים בששון צו דער ניסוך המים אדער תשיבת המים וואס מ'נוצט דאס דערנאך בלילה השלישית,
¶3ידין דידן, ועל דרך זה בלילות שלפני זה ולילות שלאחרי זה. אט דאס וואס ס'קומט-צו א חידוש בלילה זה איז דאך כמובן גם בפשטות, וואס דאס איז דער יום השלישי קומט אויך צו אף על פי וואס בכלל א ענין של מצוה, איז די מצוה אליין על-פי דין מאכט א קביעות, קומט אבער צו אין דערויף אויך אין אן ענין של קביעות נאך א הוספה בזה, דורך דערויף וואס דאס ווערט שלשה פעמים, ווערט דאס א חיזוק נאך מערער ווי לפני זה, על דרך זה בלילה זה האט מען דאך די שמחת בית השואבה פארבונדן מיט דער שואבה עצמה ביום השלישי בשנה זו, וואס כמוזכר לעיל איז דאך דאס אויך נוסף, אז סוכות בכלל איז דאך אן אויסגעטיילטער מעיד פון אלע ג'מועדים, וואס אף על פי וואס מועדים לשמחה, ביז אז דאס איז דאך א דין בפשטות, ביחד עם זה איז אין דערויף גופא דא דרגות, ביז וואנענט אז ס'איז דא פון מועדים לשמחה אז איינע וואס שמם הפרטי
¶4איז אן אנדער נאמען, אדער חירותנו אדער מתן תורתנו. דער אויפטו פון חג הסוכות איז, אז דער שמו הפרטי איז אויך ווערט דאס אנגערופן זמן שמחתנו. ועד כדי כך, אז אפילו שמיני עצרת, וואס בכמה ענינים איז דאך דאס א רגל בפני עצמו, ווערט דאס אויך בנוגע לה'שלו, ווערט ער אויך אנגערופן זמן שמחתנו ווי די אנדערע זיבן טעג פון ימי הסוכות, אף על פי וואס ס'איז דאך אויך דא א פירוש אז דא איז א שמחה שונה, אנדערש ווי די שמחה פון די שבעת ימים, און ס'איז פארבונדן דערמיט מיט וויפל ענינים איז שמיני עצרת חלוק פון די שבעה ימים שלפני זה, וואס נחשב רגל בפני עצמו, וכמדובר בזה כמה פעמים.
¶5בהנוגע אלינו וואס מ'שטייט דאך אין חג הסוכות, איז דאך פארשטאנדיק, אז לכל לראש וואס ס'טוט-אויף דער יום השלישי טוט ער אויף, כמיצויום, פון דעם ווארטנאמען אליין, אז דאס איז אן ענין פון שלישי וחזקה, על אחת כמה וכמה אין אן ענין וואס איז חזק בפני עצמו, כמדובר ומוזכר לעיל, אז סוכות האבן כל העניני סוכות, האבן א חיזוק בפני עצמם בנוגע צו ענין השמחה, וואס דאס איז דאך אויך דער ענין פון שמחת בית השואבה. קומט דאס אבער ניט צו דעם ענין וואס אין סוכות גופא איז דא נאך א שמחה למעלה משמחה, עד כדי כך אז מ'זאגט, אז מי שלא ראה שמחת בית השואבה לא ראה שמחה מימיו, וואס דאס איז דאך כולל אין זיך אויך איזו שמחה שתהי כולל אויך מועדים לשמחה כדי מ'זאל האבן א פארשטאנד
¶6און ס'זאל זיין ביז אין אן אופן של ראי וואס דעמאלט קען מען זאגן אויף אים, אז רעה שמחה מימיו דארף מען האבן, אז ער זאל זען שמחת בית השואבה, וואס דעמאלט וועט ער קענען דערזען כדרוש כל עניני שמחה שבעולם, כולל אויך שמחת כל המועדים לשמחה, און כולל נאכמערער אפילו אט דאס וואס אין דעם מועדים לשמחה איז אויסגעטירט א מועיד, וואס צווישן כל המועדים איז ער מועדים לשמחה ווארום ער הייסט זמן שמחתנו כמוזכר לעיל, און אין דערויף קומט אויך צו וואס די ענינים איז דאך אויך דא בליל ראשון של חג הסוכות, ובליל שני של חג הסוכות, ימים שלאחרי ועילה השלישי, איז דא אבער אויך דער אויפטו וואס דאס איז דער דריטער מיט כל ענינים וואס ס'קומט-צו על ידי שלש, כולל אויך ביז דער תכלית השלימות בזה, דער בית-המקדש, וואס ס'איז דאך דא דריי בתי מקדשים, און אין זיי איז דאך אויך דער חילוק פון משכן משכן וואס ס'שטייט צוויי פעמים משכן דערפאר וואס
¶7אלס א משכן האט מען גענומען מערניט ווי אין מקדש אחד און א מקדש שני, וכמדובר כמה פעמים, משא נכן דער בית-מקדש השלישי, וואס ער ווערט דאך אויך אנגערופן בשם משכן ווי פארשטאנדיק פון דעם פסוק אף על פי כן מאכט מען ניט פון אים קיין משכן, ווי מ'זעט דאס בפשטות, אז דער אויפטו זיינער איז דאך, אז ס'ווערט א מקדש אדנ'כוננו ידיך ואילו זכו וואלט שוין בא דעם מקדש ראשון אויך געווען אין אן אופן אז מ'וואלט אים דערנאך ניט גענומען אלץ א משכן, על דרך זה אויך בא מקדש שני, ובפרט נאך לויט דעם פירוש אז גדול יהי כבוד, הבית האחרון יותר מן הראשון גייט דאס אויפן מקדש שני, איז אילו זכו, אף על פי וואס דער מקדש ראשון האט יא גענומען אלס א מארגן, וואלט מען דעם מקדש שני ניט גענומען, וויבאלד אבער אז לא זכו איז דאך דער תכלית בדבר איז דאך, כדי אז דורך דעם לא זאל מען צוקומען צו א העכערן אופן, אין דעם הוי נט וחיוב וזכות.
¶8וכמדובר כמה פעמים, אז די אלע ענינים וואס זיינען פארבונדן מיט ירידה, כל ירידה, על אחת כמה וכמה א ירידה פארבונדן מיט בתי מקדשות, על אחת כמה וכמה א ירידה פארבונדן מיט בית-המקדש אויף וועלכן מ'זאגט אז גדליה כבוד הבית האחרון איז דאך א זיכערע זאך, אז דאס איז צורך עלי ביז אין אן אופן שלא בערך, אפילו שלא בערך פון דער עלי'שעל ידי מקדש ראשון, אף על פי וואס דאס איז דאך געווען מקדש, וואס אין אים איז געווען דער חמשה דברים בשלימותם, וכמדובר כמה פעמים, און געבויט געווארן על ידי שלמה, וואס מיד הוי'עלי ישכיל און צוגעגרייט געווארן דורך דוד, אויף וועלכן מ'זאגט אז דוד מלך ישראל חי וקיים און ווער איז אויך דער גואל אחרון, כמוזכר לעיל, קומט דאס אבער ניט צו
¶9דעם מקדש, צו דעם ענין פון דעם מקדש, דעם מקדש וואס איז כוננו ידיך וואס בפועל וועט דאס ארויס בקרוב ממש, תוכל ותוכף ומיד ממש, בפרט נאך אז מ'איז מוסיף אין מעשינו ועבודתינו בכלל, און מעשינו ועבודתינו איז פארבונדן מיט אן ענין של שמחה, מיט אן ענין של שמחה וואס איז פארבונדן מיט בית השואבה, וואס דאס איז דאך אן ענין אין בית המקדש, און אין דערויף גופא ושבתו מים בששון ממעייני הישועה וואס דאס איז פארבונדן מיט ענין הישועה, וואס אמיתית ענין הישועה און שלימות ענין הישועה איז דאס דוקא אין די גאולה העתידה לבוא תיכף ומיד ממש, משא'כן אין די גאולות שלפני זה, וכמדובר כמה פעמים. ס'איז דאך אויך אן ענין פארבונדן מיט די אושפיזין פון יום זה, און די אושפיזין, וכמוסחר לעיל, די אושפיזין ווי זיי שטייען אין זהר, און דערנאך ווי זיי זיינען נתגלה געווארן אין תורת החסידות, די אזוי-גערופענע די חסיד'ישע אושפיזין, וואס ס'איז דאך היינו הך מיט די אושפיזין
¶10ווי זיי שטייען אין זהר, וואס זהר לגבי דברי בעל-פה שנמצאו בתורת הבעל שם טוב, איז דאך דאס בדוגמת פון תורה שבכתב לגבי תורה שבעל-פה, כמובן וגם פשוט איז דאך אויך די אושפיזין, א שייכות מיוחדה צו תורת חב אד און הפצת המעיינות פוצה, ווארום די אושפיזין זיינען דאך ווי זיי שטייען אין זהר, איז דאך דער סדר אברהם יצחק און דער אושפיז פון היינטיקע נאכט און דעם טאג איז דאך דאס דער ענין פון יעקב אבינו, ועל דרך זה די חסיד'ישע אושפיזין איז דאך אויך כדברו ופתגם וציווי פון מסירת הדברים פון נשיא דורנו לכל הדורות שלאחריו, והורא באצבעו ואומר זה, אט זיצט פון די חסיד'ישע אושפיזין דער בעל שם טוב, וואס דאס איז דער ערשטער אושפיז פון דער לילה הראשונה, דערנאך אנגעוויזן באצבעו ואומר זה, אט דאס זיצט דער אושפיז פון דער צווייטער נאכט, ועימו שאר האושפיזין אויך דער ערשטער אושפיז, כמדובר כמה פעמים דער
¶11מגיד, און דערנאך בלילה זה פון לילה השלישית, פארבונדן מיט יום השלישי און אושפיז השלישי, ואמו כל שאר האושפיזין, כולל ואדרבא ואמו רעכנט זיך אויך מיט זיי עצמה ותחילה דעם אושפיז הראשון, וואס דאס איז אברהם און דער בעל שם טוב, און דערנאך אושפיז השני, וואס דאס איז יצחק און דער מגיד, און דערנאך פון לילה זה, וואס מיט זיי הויבט מען אן דער אושפיז פון זהר, וואס דאס איז יעקב, און דער אושפיז דער חסיד'ישער, וואס דאס איז דער אלטער רבי, וכמדובר כמה פעמים, וכמוזכר לעיל, ווי יסידורינו האט מורא געווען באצבעי, אז אט זיצט דער אלטער רבי, וכמדובר כמה פעמים, און דער סיפור איז ידוע מפורסם,
¶12אויך מיט די הודאה בזה, אז ער איז אויך כולל בזה געווען דעם אביו וואס ער איז געווען ממלאי מקומו, וכמדובר כמה פעמים. וואס משפיזין בכלל איז דאך די ביידע וואס זיי קומען בבת בילילה אחד וביום אחד פון זוהר און ווי זיי שטייען אין חסידות, איז דאך דאס בדוגמא פון תורה-שבכתב און תורה שבעל-פה, התורה בפירושה ניתנה, איז דאך א דבר הכי פשוט, די נקודה משותפת וואס ס'איז דא צווישן יעקב'ן און דעם אלטן רבי'ן, וואס בא ביידן איז דאך דער עיקר דער ענין התורה, אברהם און יצחק איז דאך גמילות חסדים, און עבודה דערנאך קומט דער ענין פון יעקב ושורה שם בישראל דער ענין התורה, על דרך זה אויך בהנוגע ווי דאס איז ביים אלטן רבי'ן, ווי אויך בא יעקב'ן, וואס בא ביידן איז דאך ווי תורת ישראל בא דעם אלטן רבי'ן דעם ענין פון שולחן ערוך שלו, ובהוספה הטעמים שבו, וואס מן שולחן ערוך עצמו איז דאך בדוגמא פון די הוספה פון תורה שבעל פה לגבי תורה שבכתב,
¶13כמדובר כמה פעמים. ואין זה הוא העיקר, און בנוגע איז דאך וואס המעשה הוא העיקר אז מ'זאל נאכמערער מוסיף זיין אין דער ענין השמחה, וויבאלד אז דאס איז שוין דער פעם השלישית, און וויבאלד אז דאס איז פארבונדן מיט תורה, און ווי תורה שטייט, תורת תורתם בישראל, וואס ער איז דאך דער מובחר שבאבות, און כולל אין זיך, אין זיין נשמה, כל הנשמות גופם, נאך מערער ווי בכלל איז דאך אלע אבות, כולל כל הנשמות, קומט דאס אבער ניט צו דער ווי ס'ווערן נכלל אין נשמת יעקב, ווי פארשטאנדיק פון אגרת הקודש פון דעם אלטן רבי'ן, וואס היינט איז דאך אויך דער אושפיזא שלו, ועל דרך זה אויך, אז לאחרי ווי ס'איז דאך געווען דער בעל שם טוב און דער מגיד, ביז וואנענט זיינען אויך געווען די טאג שלפני זה, צוויי טעג שלפני זה, וואס דער עיקר איז געווען דער בעל שם טוב און דערנאך דער עיקר איז געווען דער מגיד, קומט דאס אבער ניט בשעת ס'קומט דער ענין בדוגמא פון מקדש שלישי, ובדוגמא פון כל עניני שלוש, וואס דאס איז דאך אויך די דוגמא פון אוריאם תליתאו און אהמא תליתאו
¶14און ירחא תליתאי און גואל תליתאי וואס דאס איז דאך משה רבינו, גואל ראשון הוא גואל אחרון, און מ'האט דאס ביידע זאכן צוזאמען. במילא איז אויך פארשטאנדיק, אז אף על פי וואס עבודת היום בשמחה איז דאס אבער אויך פארבונדן מיט ושאבתם מים אין מים אלא תורה, וואס במיוחד איז דאס אין דעם ענין פון היינטיקער נאכט און היינטיקער מעת-לעת וואס סיי בנוגע צו דעם אושפיז פון זהר יעקב אבינו איז דאס תורה שם בישראל, און דאס איז אויך מודגש, אז מ'זאגט דערביי בישראל, וואס דאס איז דאך יש ששים ריבוא אותיות לתורה, וואס דאס איז דאך כולל יעדער אידן און אלע אידן, און ווי זיי ווערן שוין צוטיילט, ניט נאר אויף י'שבטים, און נאכמערער אויף שבעים
¶15נפש, און נאכמערער אויף כמה עניני התחלקות, ווערן זיי צוטיילט אויף ששים ריבוא נשמות שרשים, וואס יעדערער פון זיי איז דא די ששים ריבוא ניצוצות, ווי ער איז מבאר אויך דער אלטער רבי דירושתית פון יום זה באגרת הקודש שלו, ועוד והוא העיקר, אז אף על פי וואס מ'רעדט זיך וועגן דעם אלטן רבי'ן, און וועגן יעקב אבינו, אדער ווי ער ווערט אנגערופן בשם ישראל דארף דאס דערנאך אראפקומען, ואדרבא דאס איז גאר דער עיקר הכוונה, אז אף על פי וואס ער איז זיך נתפלל און הויבט אן בכל התפילות, מיט תפילת אבות, וואס דארט דערמאנט ער דאך אברהם יצחק ויעקב איז ער אבער אויך מקדים בזה אלקינו, וכמדובר כמה פעמים, אז לכל ראש אויף יעדערער וויסן, אז לכל לראש איז ענינו, ער זאל מאכן פון זיך א דירה לו יתברך בתחתונים, און מאכן פון דער גאנצער חלקו בעולם א דירה לו יתברך בתחתונים, ביז ער וועט מאכן פון דערגאנצער וועלט און פון גאנץ סדר השתלשלות א דירה לו יתברך בתחתונים, און אין די אלע ענינים איז ער אויך מתפלל, אז נאך דערויף ווי ער זאגט אלקינו
¶16זאגט ער אויך אלקי אברהם ואלקי יצחק ואלקי יעקב כמוזכר כמה פעמים. לעוד והוא העיקר, אז לכל לראש זאל דאס אראפ אין מעשה בפועל אט דאס וואס ס'קומט-צו בלילה זה ובמיתלת זה, אז מ'שיקט אויך ארויס שלוחים בכל מקום שאפשר להגיע עליהם, כדי אויף דארטן פראווען די שמחת בית השואבה, ביתר שאת ויתר עוז ווי זיי וואלטן דאס געטאן. לידי הוספה וואס ס'קומט על ידי שליח ממקום מרכזי, וואס דארט איז געווען עשרה שנים פון חיים חיותו בעלמא דין פון נשיא דורינו, איז דאך כל ישראל בחזקת קשמות איז דאך א זיכערע זאך אזוי פראווען אויך שמחת בית השואבה, איז אין דערויף גופא אויך דא שמחה פורץ גדר, פריצת גדר לפנים פריצת גדר, אז ס'קומט על ידי שלוחו פון דעם ארט וואו ס'איז געווען דער חיים חיותו בעלמא דין, עשרה שנים, והעשירי יהי'קודש, וואס זיי זיינען נאכמערער מוסיף, און זיי זיינען אויך מעורר, אז אפילו בשעת זיי פארן פון דארט צוריק למקומם, כדי במקומם ממשיך זיין אין סעודת יא
¶17וואס ס'איז דאך אויך דער חיוב הסעודה אין חול המועד, כמוזכר לעיל, מקראי קודש און דער פירוש פון דעם אלטן רבי'ן בזה, די הגהון אין שולחן ערוך שלו, וואס איז דאך אויך פארבונדן מיט תורה שם בישראל, כמוזכר כמה פעמים. ועוד והוא העיקר, אז ס'ווערט אין אן אופן אז יש ששים ריבוא אותיות לתורה איז בכל מקום וואו מ'קומט צו פארן איז מען מסביר יעדער אידן און אלע אידן, אז אף על פי וואס מ'קומט ממקום ערכזי צו זויג דארפן זיי וויסן זיין, אז די כשרות פון א ספר-תורה איז אן אונטערשייד וועלכער אות אין תורה איז האט דאס דעם זעלבן תוקף בנוגע צו כשרות הספר-תורה, במילא איז ניט חס ושלום זיי דארפן בא זיך זיין עפעס וואס אראפגעפאלן פארקערט מ'איז דאס מדגיש, און דאס איז נאכמער מדגיש, על ידי הביקור אצלם, אז זיי זאלן וויסן זיין, אז דער אושפיז פון היינטיקן טאג איז מדגיש דער ענין פון יש ששים ריבוא אותיות לתורה, און וואס די ששים ריבוא אותיות האבן אויך ששים ריבוא אותיות וואס זיי זיינען סניפים, כמוזכר לעיל פון תניא, כאן אגרת הקודש אין תניא, און כמוזכר לעיל אויך, אז דאס האט א תוקף מיוחד ביום
¶18במיתלעזר אנהויבנדיק פון לילה זה וואס דאס איז דאך דער אושפיז, כאמור, פון יעקב אבינו, וואס בנשמתו כלולות, כל נשמה ונשמה, דורך דעם ניצוץ שיש בו. ועל דרך זה אויך בהנוגע צו דעם אלטן רבי'ן, וואס ווערט דאך אויך אנגערופן שני אור אז דאס איז כולל אין זיך כל התורה כולה, סיי נגלה און סיי חסידות און סיי תורה שבכתב און סיי תורה שבעל-פה, ביז די תורה שבשלימותה, כמדובר כמה פעמים, ביז וואנענט אז ס'שטייט אין דעם זעלבן נאמען, שניעור. און דערנאך קומט דאס אויך אראפ דוקא כידוע דער פרגם פון די נשיאים, אז זלמא, אז דאס איז אותיות לזמן אז די אלע ענינים ברענגט מען אראפ אין זמן ומקום גשמי, כדי ס'זאל איבערמאכן סיי דעם זמן און סיי דעם מקום, ניט מבטל זיין זייער מציאות, נאר זיי זאלן זיין בתוקף הכי גדול, און דוקא דורך דערויף וועט זיין אין זיי בגלוי א דירה לו יתברך בתחתונים נאך מערער, אז דאס ווערט ישראל ווי ישראל ווי דאס איז דער ראשי-תיבות האמור, צוזאמען מיט קודשי בריך איז דאס
¶19כולא חד וואס דאס איז דאך פארבונדן מיט תורה אחת פארבונדן מיט גוי אחד וואס זיי מאכן בארץ וואו זיי געפינען זיך מאכן זיי דארטן דעם אחד זאל זיין נתגלה ובגלוי ובתוקף הכי גדול דוקא בארץ, אין ארץ הלזו התחתונה, וואס דאס ווערט אויך פארבונדן דורך דערויף וואס יעדערער איז נאכמער מוסיף אין צוגאב צו די שמחת בית השואבה, איז מען אויך בשעת מעשה מדגיש, אז אין מים אלא תורה ושאבתם מים בששון איז דער לימוד התורה איז פארבונדן אויך מיט ששון, וכמדובר כמה פעמים. און ס'ווערט אין אן אופן פון ג'פעמים, וואס דאס איז דאך דער לילה השלישי, און דאס האט דערנאך א המשך פון א גאנצן טאג, אז דאס ווערט פון דער דער רגע אחרון פון גלות ווערט גלייך דער רגע ראשון של גאולה, און מ'האט דער ויום השלישי נחי'נקומה ונחי'לפניו, אין דעם מקדש השלישי, מקדש אדנ'כוננו ידיך און תורה חדשה מאיתי תצא ובפרט אז מ'וועט דאס לערנען פון דער בעלי המאמרים עצמם, פון דעם אלטן רבי'ן, און פון יעקב
¶20ותערה שם בישראל, כמוזכר לעיל, און אין דערויף גופא אין אן אופן פון תורה חדשה, ביז תורה חדשה מאיתי תצא פון עצמות ומהות על עוד. ועוד והוא העיקר, אז מ'פראוועט שמחת בית השואבה ביתר שאת וביתר עוז, אין אן אופן אז דאס זאל ווערן א חזקה, אז גאנץ סוכות האט מען די חזקה, אז מ'פראוועט שמחת בית השואבה למעלה מכל מדידה והגבלה, ואדרבא בהלוך והוסיף ואור, און מ'מאכט אויך די חזקה על כל השנה כולה, אז ס'שטייט בגלוי ווי אזוי דאס איז א שנת פארבונדן מיט אן נו ן, וואס דאס איז ה'שנת נס און ס'שטייט ה'שנת נסים לשון רבים, ותוקף ומיד די התחלה אין דעם נס העיקרי, דער נס הגאולה האמיתית והשלימה, תוקף ומיד ממש, וואס דעמאלט וועט מען זען ווי אזוי אתה בחרתנו מכל העמים מיטן גאנצן המשך הענינים, ביז ווי דערנאך איז מען ממשיך נאך דעם זאגן פון אתה בחרתנו דעם ענין פון הקרבת הקרבנות בבית המקדש, האט מען דאס תוקף ומיד בבית המקדש השלישי, מקדש אדנ'כוננו ידיך.
¶21דערנאך, דערנאך דערנאך איז דאס אבער ניט קיין, און דערנאך