Text

¶1דער רבי האט אמאל דערציילט, אנטקעגן צענא אורענא איז דא א גרויסער דרוש אין לקוטי תורה, מיט ביאורים אויף אים, און האט געזאגט, אז די התחלה איז דאס געווען א קורצע תורף,

¶2און אנגעהויבן האט דאך דאס, אז אמאל די התחלה איז געווען, ווי דער יסוד אויף דעם איז געווען, אז דער אלטער רבי איז אמאל ארויסגעגאנגען פון זיין חדר,

¶3און דערהערט ווי אזוי די רבינ' זיינע, ער רעדט דאך נאך מיט א פרוי, און זאגט איר בתוך הדברים, אז מיינער זאגט זי האט אים ניט געוואלט אנרופן מיטן נאמען, האט זי איבערגעגעבן עפעס א ווארט אין נאמען פון דעם אלטן רבי'ן,

¶4זי געזאגט אז מיינער זאגט איז דער אלטער רבי ארויפגעפאלן אויף דער פרי טלקע, פרי טלקע הייסט מזוזה ס'איז דא דא פאסט אויף ענגליש, און מ'קלאפט-אן די מדוזה, און האט זיך פאר-דבק'ט,

¶5און האט געזאגט, אז מה-דאך, אז מיט איין מצוה וער איך מיין אים, מיט וויפל מצוות איז מען דעם אויבערשטן, און האט דערנאך געזאגט די בקיצור'דיקע תורה אפציענו וראנא פון וואס ווערט דאס?

¶6פון בנות ציון, אז דאס וואס מ'גייט ארויס פון די כלים, דאס איז ניט דער לשון פון דעם על פי רבי'ן, דאס איז דער תוכן אז מ'זאל ארויסגיין פון די כלים און מ'זאל דערזען איז דאס בנות ציון דאס פועל'ן אויף די בנות ציון.

¶7און אט דאס איז וואס מ'זעט, אז מ'האט געלייגט אזויפיל השתדלות אויף ענינים וואס זיינען פארבונדן מיט ענינים פון בנות ציון, פון נשים, וואס דורך דערויף האט זיך אויפגעטאן כמה וכמה ענינים, ניט נאר אין נגלה דתורה,

¶8און ניט נאר אין 'פנימיות התורה', נאר אויך אין מעשה בפועל, וואס ס'איז דאך כזה כל האדם את מצוותיו שמו דאס איז דאך דער תכלית הכל.

¶9און אזוי געפינט מען זיך אויך בהנוגע צו דעם ענין פון יו טעס כסלו, וואס דאס איז דאך ווי מ'האט גערעדט פריער געווען מצד דעם קיטרוג שלמעלה אויף הפצת החסידות, האט דאך דער קיטרוג ווי דער רבי האט דערציילט דעם שם פון זיינע עלטערן איז דער קיטרוג געווען נאך כמה וכמה שנים לפני זה,

¶10און וואס דעמאלט האט געזאגט דער אלטער רבי, ווען דעמאלט איז מען ניט מבטל דעם קיטרוג ווייס ער ניט ווי ס'וואלט אויסגעזען, און וואס דעמאלט מציל געווען דעם גאנצן מעמד ומצב?

¶11האט דאס מציל געווען דעם אלטן רבי'ס טאכטער, די מוטער פון צמח צדק, וכידוע הסיפור בארוכה, ווי דער רבי האט אים אנגעשריבן און אפגעדרוקט אין שיחות פון יו טס כסלו, פון יו טס און כסלו.

¶12און וואס דערפאר האט דער אלטער רבי עיר מחזיק תורה געווען און האט דאס אויך איבערגעגעבן צו חסידים.

¶13און און אט דאס איז אויך א הוראה, אז ס'איז דאך אזוי ניט דא א ווארט וואס דער רבי דער שווער האט איבערגעגעבן אין נאמען פון זיין פאטער, אז אזוי ווי ס'איז דא א מצוה בכל יום אויף לייגן תפילין, אט אזוי איז דא א מצוה אז מ'זאל אפגעבן צייט אויף משפיע זיין אויף דער פרוי מיט דער קינדער.

¶14א מצוה פון תפילין איז דאך א מצוה דאורייתא, און דאס איז א מצוה וואס ”כל התורה כולה הוקשה לתפילין”, און דערפון לערנט מען אפ כמה וכמה ענינים, און כללות המצוה איז דאך, ווי ס'שטייט אין ”שולחן ערוך, לשעבד הלבע המוח” וואס דאס איז די שליטין בכל 'גוף האדם' ובכל נשמת האדם.

¶15האט דער רבי נשמתו עדן אויסגעקליבן אויף צוגלייכן אט דעם ענין ניצוץ סתם מצוה מן התורה, נאר אין די מצוה אליין האט ער אויסגעקליבן אט די מצוה וואס ”כל התורה כולה הוקלה”,

¶16און וואס זי באשטייט אז דאס גיט מען איבער דעם לב מיטן מוח אהינצו וואוהין מ'דארף זיי איבערגעבן.

¶17און אט דאס איז אויך, ס'איז דאך דא אט די וואס ביי זיי הייסט דאס לפני משורת הדין, און ער זשלאוועט צייט אויף משפיע זיין אויף די בני-בית, אויף דערציילן זיי אן ענין וואס לפי ענינו איז דאס אפשר א דבר פשוט, און אפשר האט ער א טעות אין זיין חשבון, אבער בהנוגע להם איז דאס א ידיעה יסודית,

¶18וואס דורך דערויף קען נשתנה ווערן זייער הנהגה אין ענינים עיקריים וחיונים, טענה"ט ער, אז ער האט קיין צייט ניט, ער דארף לערנען, ער דארף מאריך-זיין בתפילה,

¶19און דארף זיך עוסק-זיין בשאר עניניו, איז אויף דערויף זאגט מען אים, אז אזוי ווי אויף ”כל התורה כולה” און אויף ”תפילין, שהוקשה כל התורה לתפילין” וועט ער דאך ניט זאגן אז ס'איז דא אן ענין בלכר, דאס איז דאך דער עיקר כל הענינים וואס אן דערויף הענגט אפ די 'עבודה שבלב' און עבודה שבמוח,

¶20אט אזוי דארף מען וויסן זיין איז אויך די השפעה על בני ביתו, ”כי ידעתיו אשר יצוה את בניו ואת ביתו” זאגט דאך די גמרא אזוי אשתו אחריו ”לעשות צדקה ומשפט” און דערמיט האט אברהם אבינו גענומען דעם אויבערשטן.

¶21און אט דאס איז א הוראה, על אחת כמה וכמה בדורנו זה, אז אט די ענינים וואס איז פארבונדן מיט די בני-בית אנטקעגן די השפעה אויף זיי טאר מען ניט אראפנעמען פון דער צייט און אפגעבן אויף אן אנדער זאך, דערפאר וואס דאס איז דער יסוד הבית ועיקרו.

¶22און אן דערויף הענגט אויך אפ די מציאות פון דעם אדם וואס ער געפינט זיך אין דעם בית פון דעם ענבל.

¶23ובענינים כפשוטו הייסט דאס, אז אט די וואס זיי ווייזט זיך אויס, אז די השפעה בהנוגע לנשים ובנות איז דאס א מאדערנע זאך, און אפשר שתהייתו על ידי אחרים איז אזוי ווי ס'שטייט אויף אנדערע זאכן ”מצוה בו יצר מבשלוחו” שטייט דאס אויף דערויף אויך,

¶24ובפרט נאך, אז אן אנדערער האט ניט קיין צוטריק, און קען ניט וויסן די אותיות המתאימות וואס עס קען וויסן דער מאן, אדער וואס קען וויסן דער פאטער.

¶25און כל ההשתדלות וואס מ'טוט אין דעם איז אלץ ניט מספיק, בערך דרשת השעה, וואס אין דערויף הענגט אפ דער קיום פון דעם דור הצעיר,

¶26וואס אין מיין גדיים פון די גדיים דארפן זיין אט די תישים פון א פאר יאר שפעטער.

¶27און אט דאס איז אויך די סיבה וואס דער רבי האט אנגעהויבן מצוה געווען און האט אנגעהויבן ארויסגעבן כמה ענינים אויף אידיש, און משתדל זיין זיך אויף הפצת המעינות, אויך אין די וואס לכאורה איז דאס פייקעס צי זיי זיינען מחוייב אין ברכת התורה,

¶28אבער דער דין בלייבט דאך, אז זיי זיינען אויך מחוייב, דערפאר וואס די אלע ענינים פון לויט-עשה מיט יראת-שמים מיט מצוות-עשה שהזמן גרמא איז דאס איז דאך זיי נוגע, און זיינען זיי דאך מצווה אויף לערנען די תורה שמקושב בזה,

¶29במילא זאגן זיי נותן התורה על ”כל התורה כולה”, איז אט דאס האט מען אויך אנגעהויבן אהינצו אויך מפיץ זיין, און אין די כלים המתאימים לפי עניניהם, און איצטער איז דארף מען נאר אט די ממוצאים, וואס דאס זיינען די אבות און די בעלים און די בנים,

¶30ממלא זיין תפקידם, אז זיי זאלן זיין אט די צנרות, וואס דורך זיי זאל מען אויפשטעלן די עזרת נשים, אז דאס זאלן זיין חכמת נשים,

¶31בנתה ביתה איז אט דעמאלט האט מען דעם חצבה עמודי השיבה שטייט אויף דערויף אין חסידות, אז דורך די ”שבעה ספרי תורה”, ווארום בא מדבר ווערט דאך צוטיילט אויף דריי ספרים,

¶32ביז ויהי בינתי' ארון און ויהי בינתי' ארון און נאך בינתי' ארון דורך דערויף איז מען מברר די שבע מדות וואס ס'איז דא אין נפש האדם, ווי מ'רעכנט זיי אויס בשעת דער עבודה פון 'ספירת העומר', און דעמאלט איז דער בית א בנין עד איד, אז דאס ווערט א דירה לו יתברך בתחתונים.

¶33לחיים לחיים.