transcript · Yiddish
Text
Machine text not yet checked by a person - do not quote it as the Rebbe's words.
¶1”אשר ברך ששון ושמחה חתן וקל אגילה ארינה דיצה וחדבה אהבה” ורעות וואס דאס איז דאך די התחלת המאמר פון י ד' כסלו תרפי ט, ווי אפגעדרוקט אין די קונטרס פון דרושי החתונה פון נשיא דורנו, פון רבי'ן דעם שווער, און ער ברענגט דארט אראפ דעם ענין ווי ער איז מבאר אין זהר,
¶2אין פרשה תרומה, דער ענין און די פרטים פון די 'שבע ברכות', וואס דארטן זאגט ער אויף דער ברכה פון אשר ברא אז דאס איז די שביעי דכולה, דאס איז די ברכה השביעית, וואס זי איז כולל די אלע ברכות און דאס איז די ברכה וואס אידן טוען אויף לעילה ולתתה,
¶3און טוען אויף ”לתתה כגונו דלעילה”, און מ'זאגט אויך אין זהר, אז דאס איז כולל אין זיך ווי ער זאגט אין דער ברכה צען לשונות של שמחה, נוסף אויף דעם ענין פון חתן וכלה וואס דאס איז כולל אין זיך אויך די עשר ענינים וואס ס'איז דא לאלו ולתתה דער ענין פון עשרת הדברות,
¶4און דער ענין פון ”עשרה מאמרות, שבהם נברא העולם”.
¶5איז דאך ידוע דער כלל בכל העניני העולם, בלשון התניא אז דאס איז ”שנשתלשלו מהן” אט אזוי איז ער אויך מבאר, אז חתן וקלה גייט דאס אויף פון דעם אויבערשטן,
¶6וכמבואר במדרש בארוכה אין שיר השירים, אז חתן וקלה האמורים איז דאס דער ענין פון הקב"ה און כנסת ישראל דער אויבערשטער און אידן,
¶7וואס דאס איז דאך אויך דא דער ”טוב לב משתה תמיד” אז בכל יום ויום איז דאך דא דער ”ביום חתונתו זו מתן תורה” וואס מ'זאגט דאך נותן התורה ווי דער אלטער רבי איז מבאר אז נותן התורה לשון הוה,
¶8דערפאר וואס בכל יום ויום איז נתינת התורה דער ענין פון מתן תורה, ביז וואנענט אז מ'זאגט אז במשך כל היום איז ”קורא ושונה איז הקב"ה קורא ושונה כנגדו”, און דאס איז אין אן אופן ווי דאס איז געווען בפעם הישנה בשעת מתן תורה,
¶9ביז וואנענט אז דאס קומט דערפון ארויס אין א הלכה בפועל, ”מה להלן באימה וביראה, וברתת ובזיעה איז אף כאן באימה וביראה וברתת ובזיע”.
¶10ובפרט נאך כמבואר במקום אחר בארוכה, אז די ד' לשונות איז דאס כנגד די ד' אותות פון 'שם הוי' וואס דערפאר זאגט ער אויך די פיר ענינים פון אומר ”בעירה וברתת ובזיע”, וואס דאס איז ווי בשעת מתן תורה איז דאס דא דער גילוי פון הוי ווי דאס קומט אראפ אין דבר אלקינו.
¶11אין התורה ווי ער זאגט אין תניא אז תורה ”נסעה וירדה כמה מדריגות”, ביז זי קומט אראפ אין מחשבה און אין דיבור און אין מעשה האדם, די לבושי הנפש, און דורך דערויף מאכט זי איבער די ענינים פון די ”עשרה מאמרות, שבהם נברא העולם”,
¶12זאל דאס זיין עשרה הקו בשקל הקודש, ווי ער זאגט אין זהר און ברענגט אראפ אין קונטרס פון ומעיני אז דאס איז צוויי מאל ”עשרה, כנגד עשרת הדברות” און עשרה מאמרות,
¶13אז זיי ווערן ביידע בשקל הקודש, און איינע טוט-אויף ביש לומר אז איינע טוט-אויף אין דער צווייטער, פונקט אזוי ווי ”אסתכל באורייתא וברא עלמא” געווארן דער 'בריאת העולם' על ידי די עשרה מאמרות ווי זיי שטייען אין תורה, ביז דאס קומט אראפ אין עשרה מאמרות,
¶14”מילין דהדייטא” אז טוט אויך אויף די עבודה אין ”מילין דהדייטא” אין די עשרת הדברות, וואס דערפאר איז דאך אויך ווי דער צווייטער אפטייטש אין דעם,
¶15אז עשרה מאמרות איז נאך העכער פון עשרת הדברות, ביז ווי דאס קומט אראפ כפשוטו, ווי ער איז מבאר אין אגרת הקודש, אז די ספיקות וואס בלייבן אין תורה, ווער קען זיי מברר זיין?
¶16דוקא א נשמה ווי זי געפינט זיך אין א גוף, און זיי געפינען זיך אין 'עולם הזה' התחתון, ביז וואנענט אז מ'זאגט אז הקב"ה אומר לפעמלו צו דעם בית-דין שלמעלה, פעמלו שלמעלה, ”חברים מקשיבים לקולך” אבעו און מ'וועט הערן ווי מ'האט אפגע'פסק'נט ווי אזוי מ'האט מברר געווען די ענינים אין דעם בית דין שלמטה.
¶17וואס אזוי איז אויך אין דעם ענין החתן וכלה, איז ”נשתלשלו מהן”, אז ס'איז דא דער ענין חתן וכלה למעלה, ווי דאס איז זהב מלכות און נאך העכער, ווי ער מבאר בארוכה אין דרושים פון רבי'ן מהרש ווי אזוי איז דער ענין פון יחוד קובה ושכינתא, וואס די איז דאס דא ביז 'למעלה מעלה',
¶18ביז אויך לפני הצמצום, ביז ווי דאס קומט אראפ ”אין ענין יוצא מידי פשוטו”, ”אין חתן וקלה” שלמטה, און דאס איז ווי ער זאגט אין זהר, אז דורך די פעולות למטה ווערט אויפגעטאן ביז אין דעם 'מעלה מעלה',
¶19ביז אין ”יחוד קובה ושכינתא” ווי כפשוטו, וואס דאס זאגט מען דאך לפני 'לימוד התורה' 'וקיום המצוות', ווי ער זאגט אין תניא, וואס דורך זיי ווערט אויפגעטאן דער ”יחוד קובה ברכה” ושכינתא איז דאך פארשטאנדיק פון דעם ביאור,
¶20אז דאס ווערט אויפגעטאן ביז דער ”יחוד קובה ברכה” ושכינתא ביז 'למעלה מעלה' וואס איז שייכות וואס איז דא אין קובה ברכה ושכינתא.
¶21און ארויף שטעלט ער זיך אין מאמר, ווי אזוי איז שייך זאגן אויף דערויף אשר ברא וויבאלד אז ”נשתלשלו מהן” הויבט זיך אן די התחלה פון חתן וקלו שלמעלה ווי אזוי איז דא שייך זאגן למעלה אפילו בהנוגע צו קלו שלמעלה,
¶22וואס דאס איז כנסת ישראל ווערט זי דאך אנגערופן ”שלמה אמונה ישראל” אז זי איז משלים ווי ער איז מבאר אין לקוטי תורה אין שיר השירים אני ”שלמה אמונה ישראל” איז דאך דאס אן ענין וואס 'עשר ולא תושע', און על אחת כמה וכמה ווי דאס איז אין קובה בריכה, וואס דאס איז דער חתן שלמעלה.
¶23און ער איז מבאר דאס דערמיט וואס ער זאגט ”אין פסוק לפניו לא נוצר א-ל”, ווי איז שייך זאגן יצירה בהנוגע צו א-ל, וואס דאס גייט דאך אויפן אויבערשטן איינע פון די שבע ”שמות שאינו נמחקים”.
¶24וואס דאס איז דאך נאך נידעריקער, דאס איז דאך ווי יצירות איז דאך נאך נידעריקער פון ברור, פון בריאה, און מ'זאגט דאס בהנוגע צו קול.
¶25דערנאך איז ער דארט מדייק וואס פריער זאגט ער ברור חתן ושמחה פאר דערויף וואס חתן וכלה וויבאלד אז די כללות הענין איז פארבונדן אט דאס וואס ס'דארף זיין משמח את החתן,
¶26און כוסד מרגדין לפני הכלה ווי ער איז מבאר אין די דרושים, וואס דאס איז שמחת חתן וכלה האט ער דאך געדארפט לכאורה געדארפט זיין דער סדר פריער זאל שטיין חתן וכלה, און ער דערנאך זאלן קומען די ”עשר לשונות של שמחה”.
¶27אט די עשר לשונות איז דאך דאס כנגד די עשר ספירות, און ווי ער איז מבאר, אז אין יעדער ספירה דארף זיין דער ענין השמחה, וואס דוקא דורך דערויף שטייט זי בשלימותה,
¶28וכמובן פון די מאמרים, און נאך מערער אין די דרושים פון אים הבנים שמחו בכללות אין דעם ביאור פון שמחה, ווי אזוי דאס איז דער התחלה אז דערנאך זאלן אראפקומען כל הענינים בשלימות.
¶29אין דערויף איז ער מבאר, אז א כללות הענין, אף על פי וואס מ'איז דאך מחלק, אז חתן איז דאס די ענינים ווי זיי זיינען למעלה און קל איז די ענינים ווי זיי זיינען למטה אין ספירות גופא, ווי ער איז מבאר אין ”תורה אור” אין לשון פון דעם אלטן רבי'ן בעצמו, בהנוגע אז זהר איז דאס דער סוף פון עולמות ההוסף און מלכות אין די שני קרובים,
¶30און מלכות איז דאס די התחלה פון די עולמות ביה נאך ווי זיי שטייען נאך אין די קו שני הענינים במקומו מה פון כפירות איז איז דאך אויך דער ענין פון חתן כשמו דער ענין פון חס דרגא, אז דאס איז יורד ממדריגתו.
¶31און ווי מ'זאגט ”אל אלקים הוי' דיבר ויקרא ארץ” ווי ער איז מבאר בארוכה אין די רשימות אויף תהלים פון צמח צדק אנהויבנדיק ווי די דריי ענינים שטייען לפני הצמצום,
¶32וואס דערפון קומט קול אלקים הוי און דערנאך קומט דאס אראפ דערפון אין ”דיבר ויקרא ארץ” אזוי ווערט דערנאך אויך נמשך אינגאנצן 'סדר השתלשלות', ביז וואנענט אז קול וואס ענינו איז דאס ספירת החסד,
¶33חסד קול כל היום איז דער ענין וואס ”חור החמיך והחסדך כעם” עולם המה אז די פריעת העולם און כל 'סדר השתלשלות' איז דאס תלוי און דאס הויבט זיך אן פון ספירת החסד, ווי אויך מבאר אין דעם דרוש פון אט אחד פון דעם מיטעלן ”רבי'ן, ובכמה מקומות בדרושים שלו”,
¶34אז דער 'כללות ענין', אפילו ווי מ'זאגט אז ס'האט זיך אנגעהויבן פון צמצום נוסף אויפן ביאור העיקר, אז אין צמצום גופא איז דאך ענינו בשביל הגילוי, כמבואר בארוכה אין המשך פון ע'ב' ובכמה מקומות, וואס דערפאר איז אז עלה במחשבה האט זיך אנגעהויבן פון ענין הצמצום,
¶35איז דאך אויך דער עצם ענין וואס ער איז זיך מצמצם, קומט דאך ארויס דורך דערויף וואס ס'איז דא דער ענין פון חסד, אז מ'וויל אז דאס זאל זיין אין אן אופן אז דאס זאל קענען נתקבל ווערן און נקלט ווערן על ידי התחתונים.
¶36וואס דערפאר דארף מען דאך האבן דעם ענין הצמצום, ווי ער איז מבאר בארוכה בכמה מקומות דער מגיד בספריו אין אור תורה און אין לקוטי אמרים, איז גלייך אין אנהויבט ווי אזוי דער אב איז מצמצן ”עצמו בשביל בני”, ובפרט ”בשביל בני הקטן”,
¶37דערנאך קומט דאס אראפ ביז 'למטה מטה', און דורך דערויף וואס ס'ווערט דער ”יחוד קודשי בריך” ושכינתו מאכט מען אן ענין פון דירה לו יתברך בתחתונים,
¶38און דוקא אין אן אופן אז ס'זאל זיין דער עיקר דירה פונקט ווי ס'איז געווען פריער בתחתונים אזוי זאל דאס נאך זיין ”ביתר שאת וביתר עוז” דירתו בתחתונים דוקא, און ווי אין אן אופן פון דירה, וואס אין דער דירה איז דאך דא דער גאנצער עצמות ומהושל הדר בו, ביז וואנענט אז ער שטייט דארטן אין אן אופן של גלגילוי, ”ולא יכנף עוד מוריך”.
¶39וואס אויף דערויף זאגט מען, וואס דערמיט איז ער מבאר אט דאס וואס איז שייך זאגן אויף קול, חסד כל היום דער ענין פון יצירה, על אחת כמה וכמה אז ס'איז שייך זאגן דער ענין פון ”בריאה אשר ברא”,
¶40ווארום דאס איז דאך אט דאס כדי ס'זאל זיין די נטיעה, אף על פי וואס דאס נעמט זיך פון ”חפץ חסד” הוא ווי ער איז מבאר אין דעם דרוש פון 'אתה אחד' ובכמה מקומות דערנאך דארף דאך דאס אראפקומען אין זכור, החמך בחסדך כמעולם המה ”עולם חסד יבנה” ווי ער ברענגט אראפ די ביידע פירושים בזה,
¶41אז כדי ס'זאל זיין דער בנין העולם ווערט דאס דורך חסד, און אויך כדי ס'זאל זיין דער ענין פון עולם איז דערפאר איז חסד יבנה איז דא דער נחות דרגא אז ס'זאל זיין דער ענין החסד,
¶42וואס וויבאלד אז דאס איז נחות דרגא דערפאר איז שייך צו זאגן אויף דערויף דער לשון אשר ברא און נאך ווי ער ברענגט דערנאך אראפ אויך דער לשון פון יצירה נוצר כול.
¶43און אט דאס קומט אראפ דערנאך ע'עבודה פון אידן, ווי ער זאגט אין זהר בנוגע צו דער ברכה השביעית, איז דורך דערויף וואס אידן טוען לטתה כפשוטה, ביז אין אן אופן פון משמח את החתן וכותב מרגגין לפני הכלה,
¶44איז איז דאס ברענגט אויך די ענינים סיי לטתה סיי לעילה, ביז וואנענט אז נאך ווי מ'זאגט אויף אלה תולדות מלא שטייט אלה תולדות בתחילת הבריאה ”כשמחך יצירך בגן עדן מקדם” נאך קודם החטא, און אויך בא אלה תולדות פרט בביאת משיח צדקנו,
¶45וואס דעמאלט וועט נאך זיין נאך מערער ווי ס'איז געווען בא דעם ערשטן ”אלה תולדות השמים וארץ” בהברך כמבואר בכמה מקומות, אז וויבאלד אז די ירידה איז 'צורך עלי'' דארף דאך זיין די עלי' למקום גבוה היותר פון דעם ארט פון וועלכן ער האט יורד געווען.
¶46וואס דאס איז דאך אויך דער טעם וואס מ'איז מבאר על פי תורת הבעל שם טוב, אז ”שמו אשר יקראו לו בלשון הקודש” דאס גיט ארויס דעם תוכן ווארום דאס איז מהוה ומקיים ומחי' דעם דבר הניכר בשם זה בלשון הקידוש,
¶47איז דאך אויך דער נאמען חתן איז דאס אויף שם חס דרגא מחס דרגא, און דער נאמען קלה איז דאך דא דער ענין וואס דאס איז כלתה נפשי און מיט ביידע אופנים פון כליון, ווי ער איז מבאר אין לקוטי תורה במשכיר השירים, און דורך דערויף וואס ס'איז דא דער ברא חתן וקלה,
¶48למעלה ווערט דאס דערנאך נמשך, ואדרבא דער גאנצער סדר השלשלות איז ווי געזאגט דער ”אמרתי עולם חסד היא בנה” דער ענין החסד איז נרמה געווארן דערפאר וואס אמרתי עולם און דוקא על ידי מעשינו ועבודתינו במשך ”שיתא אלפי שני דהוי עלמא” וואס דא איז דא דער ענין הזמן ומקום גם יחד אט דאס טוט אויף,
¶49אז מ'קומט צו די תולדות פרץ, ביז ווי ער איז מסיים ”וישי הולד את דוד” דוד מלכא משיחא על ידי מעשינו ועבודתינו, בפרט על ידי יפוצו מיימותיך חוצה אנהויבנדיק פון בעל שם טוב, ובפרט נאך ווי ידוע דער פתגם און די הוראה פון דעם רבי'ן נשמתן עדן,
¶50ביי אים לייגט זיך, אז דער ענין פון ”יפוצו מעינותיך חוצו” האט זיך אנגעהויבן בעיקר לאחרי פעטערבורג, לאחרי יט' כסלו וועט דאס אראפקומען בקרוב ממש, ובעגלא דידן ובחסד וברחמים ובטוב הנראה והנגלה, די גאולה האמיתית והשלימה, הקאתי מרדא מלכא משיחא,
¶51און מ'וועט עולה זיין 'בשמחה ובטוב' לבב, און ס'וועט זיין דער ענין הנישואין בשלימותה של הקדוש ברוך הוא וכנסת ישראל, און פון דעם אויבערשטן מיט יעדער אידן, בקרוב ממש, ווי ער איז מבאר בארוכה אין די דרושים וואס שטעלן זיך אויף די פסוקים אין דעם מדרש רבה, אין די דרושים וואס שטעלן זיך אויף די פסוקים פון יציאת מצרים,
¶52און מ'איז מרבה אויף ”כימי צאתך מארץ מצרים אראנו נפלאות” אפילו בערך אז ניסן והנפלאות של מצרים וועט דאס אויך זיין נ' פלאות, וואס דעמאלט וועט זיין דער ענין הנישואין בקרוב ממש במהרה בימינו.