Text

¶1ס'איז דאך ידוע די צוויי פתגמים, פון ”פותחין בברכה” און 'פותחין בדבר מלכות', וואס וויבאלד אז ס'איז דאך דא די ביידע פתגמים איז דאך דאס א סימן אז מ'קען זיי צוזאמענפאסן,

¶2ווייניקטנס אין ענינים ומאורמות וזמנים מיוחדים, דערפון וואס די רביים די נשיאים האבן געגעבן א נאמען י'ט'כסלו, אין דעם ווארט חב החיים איז דאך דער וואס דאס איז דאך מורא אויף א כללות'דיקן ענין,

¶3איז דאך דערפון אויב ערגעץ וואו דארף מען זיין צוזאמענגעפארט דער ”פותחין בברכה” מיטן פותחין בזבר מלכות, איז ער זיכער, אז דאס דארף זיין אין אן ענין כללי ווי א חר בכלל,

¶4ווארום דער ענין פון א חר איז דאך דאס, ניט נאר אויף דעם טאג זאלן זיין די ענינים, נאר ווי ער זאגט אין לקוטי תורה אין פרשת ברכה,

¶5אז די המשפות וואס מ'האט מנשיר געווען אין ימי היום טוב דארף מען זיי דערנאך מאנשיך זיין אין כל הימים הבאים לאחרי זה, ביז דעם יום-טוב הבא.

¶6וואס אזוי איז אויך געווען בשעת ס'איז געווען בגלוי די ”יראה כל זכורך כי שם ”שבה לראות כך” בה לראות” זאגט ער דארטן, אז אט די ראי' האט מען זיך דערנאך מיטגענומען אויך מיט זיך א היים, ביז דעם רגל הבא, איז

¶7דאך כמה וכמה אויב מ'זאגט אז דאס איז אין חגים גופא א 'חג החגים'.

¶8וואס פון ראשית הענין איז דאך דא די אגדת הקודש וואס מ'האט געשריבן צום רעדן דעם שווער פון זיין פאטער, פון נשיא לפניו,

¶9און וואס דארט איז ער מפרש, אז דער יום-טוב יו תת כסלו איז דאס א יום וואס ער האכב אשר ”פדה בשלום” נפשנו ואור ”וחיות נפשנו מיטין לנו”, און דערנאך איז ער דאס מבאר דורך וואס איז דאס?

¶10דורך די תורה וואס הנחילמה אבותינו און איז מסיים, אז ויהי היא איז תורת הבעל שם טוב זיך, וואס אין די עטלעכע ווערטער גיט מען איבער וואס דער חג איז,

¶11און ווי ער איז מנשיר דערנאך, אז דאס מאלט דארף מען מנשיר זיין דערנאך על כל השנה איז דאך אין דערויף דא די ביידע ענינים, דאס איז פותחין בדבר ”מלכות מאן מלכי רבנן”, נאר די רבנן וואס ”אמר מלכא עקר טורא” אט דעם הר,

¶12וואס אפילו בא רשעים איז דאך ”נדמה להם כהר”, איז ”אמר מלכא עקר טורא” וואס זיי האבן זיך אפגעגעבן אויף ארויסרייסן אט דעם ”נדמה להם כהר” אפילו בא די רשעים, איז אט דאס איז דער 'פותחין בדבר מלכות', צוזאמען מיטן 'פותחין בברכה',

¶13ווארום א הוראה און א ציווי פון א נשיא בישראל, איז דאך דאס על-דרך ווי מ'זאגט אז ”צדיקים דומין לבוראן” אז פונקט אזוי ווי הקב"ה איז נבא בטרולי אין בריותם אזוי איז א נשיא בישראל גיט יעדערן דעם חלק וואס איז לפי כחו,

¶14וואס דערמיט האט מען זיך אויסגעפרואווט.

¶15דעם ערשטן נשיא בישראל, ומשה הי' רועה, זאגט מען דאך אויף דערויף אין מדרש, אז מיט וואס האט מען אים אויסגעפרואווט?

¶16אז די זקנים האט ער געגעבן אסבים, וואס זיי האבן דאס געקענט פאנאנדער קיים, און די באחורים די אסבים די גראז, וואס ס'איז געווען נאך זייער כח, און די קטנים וואס נאך זייער כח,

¶17אט אזוי איז זרועי ישראל ”בכל דור ודור” ועדלו דורינו דער רבי דער שווער, איז אויך אט דאס איז געווען דער סדר אז אינו בא בטרוניא נאר מ'מאנט אט דאס וואס מ'ווייס אז מ'וועט דאס קענען דורכפירן.

¶18וואס דערפאר איז דער 'פותחין בדבר מלכות' וואס איז ארויסגעגעבן געווארן אין דער אגרת הקודש, אז אט דער ענין פון ”פדה בשלום” נפשינו 'ואור וחיות נפשינו ניתן לנו' דארף מען דאס ממשיך זיין דערנאך במשך כל השנה פון דעם חד איז דאך אויך א מסינת-כח אויף מגלה-זיין די כוחות פנימיים וואס ס'איז דא בא יעדערן,

¶19אז ער זאל דאס קענען דורכפירן אוועקגייענדיק פון דעם טאג ”במשך כל השנה כולה”.

¶20און ער איז מסיים אין וואס איז דאס געגעבן געווארן?

¶21דורך די תורה שהנפילנו אבותינו און איז דאס חותם אז והי היא תורת הבעל שם טוב.

¶22בכלל איז דאך נשיאי ישראל איז דאך יעדער ענין בא זיי אויסגערעכנט, ווארום ס'איז דאך על-דרך וואס לו ברא ”הקב"ה דבר בעולמו” לבטלה אזוי דארף דאך זיין ביי א אידן דער ענין פון ”בכל דרכיך דעהו” אז ער דארף טאן אט דאס וואס ער דארף טאן, און ס'דארף ניט זיין קיין איבעריקע ענינים,

¶23ונקט אז ווי דער רמב"ם איז מבאר אנטקערמן דיבור, אז אויב ס'איז דא א דיבור וואס ער איז א מוסר אן איבעריקער טוב דאס ניט, על דרך זה איז דאך בכל עניני האדם אז ס'איז דא א מחשלה בטורה עאכו"כ א מעשה בטל פארשווענטערט ער זיך דעם כח וואס מ'האט אים געגעבן אויף א דבר בלתי נצרב,

¶24און מוסיף אויף דערויף וואס דערנאך פעלט דאך אים אין די ענינים פון תורה ומצוות, ווארום ס'איז דאך במטד דעם ענין וואס ”יברא הקבושה דבר אחד לבטלה” איז האט מען דאך געגעבן אידן אזויפיל כוחות מיט אזויפיל ענינים ער זאל קענען דורכפירן שליחותו בעלמא דין.

¶25בשעת ער נעמט אן ענין אין זיינעם, און ניצט דאס אויס ניט אן ענין פון מילוי השליחות, איז דאך ניט נאר אט דאס וואס ער טוט א דבר שאין לו טופן, נאר דערנאך פעלט דאך אים אט די שעה, אט דער כח,

¶26און אט די ענינים, המשכת נפשו, בשעת ס'וועט קומען צו דעם ענין אין תורה ומצוות וואס ער האט געדארפט ממלא זיין.

¶27וואס אט דערפאר זאגט מען דאך, אז ס'איז דא דער ווארט פון בעל שם טוב און דער מגיד האט דאס נאכמער מפרש געווען, אז וואס איז דער ענין פון ”התורה חסה על ממונם של ישראל” און דאס ווערט אויך אן ענין, א מצוה בתורה, אז ס'דארף זיין ”חסה על ממונם של ישראל”,

¶28איז מבאר דער בעל שם טוב און דער מגיד, און דערנאך איז דאס מבואר בארוכה אין חסידות, אז אט דאס וואס א איד האט אין זיין רשות איז א סימן אז דאס האט צו אים א שייכות אין תכלית בריאתו, וואס צוליב וואס איז ער נברא איז דאך כפסק המשנה אז מי ”נבראתי לשמש את” קומין.

¶29איז וויבאלד אז דאס איז אן ענין דורכן וועלכן ער דארף דורכפירן די שליחות, איז דאך פארשטאנדיק אז ”ממונם של ישראל” דארף אז ווער דארף אויף דערויף רחמנות האבן אט דער ענין וואס ס'איז פאר אים א 'מורה דרך' בעלמא ווי ער זאל זיך פירן, וואס דאס איז דער ענין התורה, מלשון הוראה.

¶30וואס דערפאר איז אן ענין אין תורה ניט נאר דער ענין פון בעל תפשיט, וואס דאס איז דאך אן ענין לאו כפשוטו, אז מ'טאר ניט משפיט זיין, נאר נאכמערער מ'דארף האבן רחמנות, וואס דאס איז דאך דער פשט פון חסא, ווארום אין דעם חלק ממונו ליגט א מיצוג וועלכן ער דארף מברר זיין און מזפך זיין און מעלה זיין,

¶31און מקשר זיין אין אלקות, און אויב דאס גייט ביי אים פארלארן פעלט אים א חלק אין זיין עבודה וואס דערפאר איז דאך דאס וואס רביים האבן אנגעוויזן, אז מ'דארף דאס ממשיך זיין על כל השנה כולה איז דאס לפי הכח, און דאס איז אראפגעגעבן געווארן פון כחות תמימיים אין כחות גלויים.

¶32על דרך ווי ער איז מבאר אין תניא, אז אט דער וואס עבודתו איז אין תחילו ורחימו בתעלומות לבו איז נאך ניט דאס דער תכלית העבודה, ס'דארף זיין דער ”המעשה הוא העיקר” ער זאל דורכטאן זיין שליחות אין דעם ענין פון 'מחשבה דיבור' והעיקר במעשה בפה.

¶33וואס דערפון איז דאך פארשטאנדיק, אז כל עשיותו של האדם איז דאס אן ענין פון קדושה, ער דארף דערפון מאכן א דירה לו יתברך.

¶34וואס דאס איז דאך דער פסק דין אין רמב"ם און מ'האט אראפגעבראכט אין צורה שולחן ערוך דער ענין פון ”בכל דרכיך דעהו” ווי מ'איז דארט מסיים, אז נמצא אז בכל דרכיך איז ער עובד דעם אויבערשטן.

¶35וואס דאס איז דאך דער כללות הענין פון הקדש.

¶36הקדש איז דאך, אז מ'מאכט אן ענין וואס ס'וואלט געקענט זיין 'מצד עצמו' חול, און מ'מאכט דערפון קדושה, וואס קדושה האט דאך די ביידע טייטשן, דאס איז אפגעשייט פון לשון קדושה לעת לשא, אפגעשייט פון וואכעדיקייט, און דאס ווערט הייליק דעם וואס אין דערויף ווערט נמשך אלקות.

¶37וואס אט דערמיט איז אויך פארשטאנדיק וואס מ'זעט אין דעם אגרת הקודש זאגט ער צוויי מאל להי היא וואס כאמור לעיל, מאן דאך, אז ביי א אידן סתם מאנט דאך, אז ס'זאל ניט גיין כל ענין לבטלה, און ביז וואנענט אז דאס ווערט א ענין פון חסד תורה, איז דאך על אחת כמה וכמה ביי א ענין פון א נשמה כללית,

¶38ובפרט נאך אין אן ענין וואס ווערט דערנאך ארויסגעגעבן געווארן לפרסום, איז דאך זיכער יעדער ווארט אויסגערעדן.

¶39דערפון איז דאך פארשטאנדיק, אז ער זאגט והי היא איז דאס מיט א דיוק אז ס'זאל שטיין צוויי מאל היא.

¶40וואס דער ענין אין דערויף איז, ס'איז דא א דין אין תורה, אז ס'איז נאך קיין ענין פון חולון און קדשים, אז אן ענין וואס דאס איז בקודש, איז ווען ווייס מען אז דאס איז מעכב?

¶41אויב ”שנה עליו הכתוב אויב” ס'שטייט צוויי מאל משוטין בענין פון חו און זאגט תוספת און אזוי ווערט דאס אויך אראפגעבראכט אין פוסקים, אז אויב ס'שטייט אפילו איין מאל איז דאס אויך מעכב.

¶42וואס לכאורה איז דאס לגמרי היפך השכל חיצוני היפך המושכל ראשון.

¶43דער מוז כל אשום דארף דאך זיין, אז אין ימים פון קודש דארף זיין אויסגערעטנט ומדוייק בתכלית הדיוק, משא' כן אין ענינים פון חול איז אז מ'זאגט איין מאל איז מען אויך אויס, אז ער וויל איז דאס מעכב, און ער וויל איז ער דאס מיט מעכב.

¶44על דרך דוגמא ווי מ'געפינט דאך דער חילוק פון אכילת שבת, פון סעודת שבת, ביז אכילה וסעודת חול, אז סעודת שבת איז האט ער א זמנה מיט א תביעות, משא' כס סעודת חול איז מען הויך תיתי, אדער יא אדער ניט.

¶45וואס דערפאר האט זיך געדארפט דער דין זיין פונקט פארקערט, אז בעניני קודש איז אלע ענינים מדוייק, מספיק אז ס'שטייט איין מאל, ועניני חול איז למענך קיין מינה.

¶46אט דאס וואס תורה זאגט איז דאך דאס א היחך מתכם ובינתכם האט דאך דאס זיכער א הסברה אויך אין שכל.

¶47די אחת ההסברות בזה איז, אז דער גאנצער ענין פון קודש איז דאך דאס למעלה מדרך הטבע, ווי דער מדרש זאגט, אז קודם מתן תורה איז דעמאלט איז געווען א גזירה.

¶48אז בני ”סורי לרומי ובני” רומי לירדו לסורי און ווי דער מדרש איז דאס מסביר, אז רוחניות האט מען געקענט אראפגיין למטה אין גשמיות, און גשמיות האט מען געקענט ארויפגיין און ווערן רוחניות.

¶49וואס דאס איז דאך מצד הבריאה אפילו ווי ס'איז נאך געווען קודם החטא אויך.

¶50ווארום די גזירה איז דאך ערשט ווען האט מען דאך גענומען אויף איר מבטל זיין?

¶51איז דאך ווען ס'איז געווען ”וירד הוי' על הד סיני” ווי דער מדרש איז דארט מבאר.

¶52דאס הייסט, אז עולם ווי ער איז על מילואו נברא אפילו קודם החטא, איז מצד עולם אליין איז דער סדר, אז יעדער ענין גייט זיך אד לשרשו במילא, ווי אזוי הויך גשמיות ס'זאל ניט גיין קען דאס ניט ווערן רוחניות באמת.

¶53על דרך זה איז רוחניות אויך, קען זיין אין דערויף ירידה, ביז אויך נתחילה, אבער ווי אזוי טיף דאס זאל ניט פאלן איז קען דאס ניט ווערן דערפון גשמיות, דערפאר וואס דאס איז פון צוויי באזונדערע ענינים.

¶54אט דער גאנצער ענין, אז מ'זאל קענען מאכן פון גשמיות רוחניות, און רוחניות האמיתיות, דאס הייסט אז דאס זאל קענען ווערן א דירה לו יתברך, וואס דאס איז דער ענין פון הקדש איז דאס מערניט מצד דער ביטול הגזירה פון דעם אויבערשטן, און אין וואס פאר אן אופן האט דאס געקענט זיין?

¶55ווי דער מדרש זאגט ואני המספיר מצד דערויף וואס דער אויבערשטער האט צובראפן אט די מחיצה, האט דאס דערנאך געגעבן אויך כח, אז גשמיות זאל קענען ארויפגיין למעלה, און ס'זאל קענען ווערן ויעל ”משה אל האלקים” און נאך דערויף איז דאך געגאנגען די ששים ריבוא מישראל,

¶56און וואס דער עולם איז דאך נברא בשביל ישראל, און ווען איז געווען דער תכלית שלימותו ביום הששים ווען ס'איז געווען דער ממתן תורה.

¶57וואס מצד אט דער גזירה איז דאס איז געווען די מעגלעכקייט וואס לולי זיידע איז דאך אזא מציאות ניט געווען.

¶58וויבאלד אז דער גאנצער ענין פון הקדש איז דאס מערניט מצד דער נתינת-כח מלמעלה, וואס דאס האט אראפגענומען אט די מחיצה שבינו הגשם והרוח, איז דערפאר לייגט זיך אין סברא אויף דער אנשטיינגונג פון למטה,

¶59איז דא ניט נוגע, ווארום ער מצד כחו קען סיי ניט דורכברעכן די מחיצה, מערניט וואס דער אויבערשטער האט געוואלט און האט נאך געזאגט ”ואני המתחיל”,

¶60במילא איז לאו דוקא, אז דער תחתון וועט טאן איז געוויס גוט, טאמער וועט ער ניט טאן איז אויך אן אחריות, ווארום סיי אפילו אז ער טוט איז דאס מערניט ווי על דרך ווי ער זאגט אין מדרש ער זאל אונטערלייגן די ”אצבע קטנה”, כ' רעדט שוין אמאל דעם מדרש פון קהלת וואס ער זאל אונטערלייגן אן ”אצבע קטנה”, וועלן דערנאך מלחים טראגן דעם ענין אז ס'זאל ווערן אן עלי' לרגיל ביז אין ירושלים.

¶61על דרך זה איז אויך, אט די אלע ציבויים אין ענינים פון הקדש, וואס אין א ברייטער נקלמות הדברים איז דארט איז די גאנצע 'עבודת האדם', איז דאך די שאלה ווי קען דאס א איד מאכן פון גשמי רוחני, ס'איז דאך דאס מערניט ווי החבוש ”ברוך הוא עוזרו אין” דער מלחמה,

¶62און דערנאך אפילו אז משומנתוה די מלחמה, מ'זאל מאכן פון גשמ רוחני איז דאס דערפאר וואס החבוש ברוך הוא איז געווען דער אני המתאו.

¶63איז דערפאר איז א ציווי אין הקדש, איז וויבאלד אז דאס רעדט זיך וועגן קדשים, וואס דארט איז מצד הכח שמיטן מלמעלה, איז אויב ס'ווערט געזאגט איין מאל וואס א איד דארף טאן איז דאס נאך ניט קיין ראי' אז אי אפשר בלאו הכי דערפאר וואס אין מימינו איז סתם אסיין ווערט דאס געטאן מצד דעם כח שמלמעלה מצד דערויף וואס ס'ווערט נמשך מלמעלה.

¶64וואס דערפאר דארף מען האבן א לימוד מיוחד, אז אף על פי וואס סוף-כל-סוף ווערט דאס קדוש מצד דערויף וואס ”אני המתחיל” איז דא אויף דערויף א דיוק, אז ס'מוז זיין די עשי' אויך מצד האדם, ווי ס'איז אנגעוויזן געווארן אין דעם און דעם פסוק.

¶65אין ענינים פון חולין, דאס הייסט אז דער איד על ידי עבודתו מאכט דאס נאך ניט קיין ענין של קודש, נאר וואס דען?

¶66אין עולם גופא איז ער מעלה אן ענין פון איין דרגא אין דער צווייטער דרגא, וואס אויף דערויף דארף מען דאך ניט האבן דעם ביטול המחיצה איז דאך א דבר הפשוט, אז וויבאלד אז מ'זאגט אז מ'דארף טאן איז דאס אן ענין של דוקא.

¶67וואס דערפאר איז אויך, בשעת מ'קומט צוגיין און מ'גיט ארויס א הגעה כללית וועגן א יום כללית, און מ'זאגט, אז דאס וויל מען איבערגעבן וואס איז געווען די הוראה פון בעל שם טוב און זיין תורה,

¶68ווי אזוי מ'זאל זיך פירן ”במשך כל השנה כולה” איז אט דא איז דא דער שנה עליו ליעקב על דרך ווי מבואר, אז דער ענין פון משמת הבעל שם טוב, און דערנאך אויך די נשמה חדשה פון דעם אלטן רבי'ן איז דאס געווען אן ענין וואס מ'האט געגעבן מלמעלה אין אן אופן אינגאנצן אויף ניט קיין געריכטער,

¶69וכמבואר בכמה מקומות ווי אזוי דער בעשום טוב איז געווען א נסתר אפילו לגבי דין צדיקים נסתרים שבדורו, ווי דער רבי האט דאס מבאר געווען בארוכה אין דער שיחה פון טאג שי"ג,

¶70דאס הייסט, אז אפילו אט די צדיקים וואס ס'איז געווען עבודתם אין אן אופן מסתר ניט בגלות, איז דאס איז געווען א הסתר בתוך הסתר אויף אזויפיל איז דאס געווען שלא בערער צו דעם עולם.

¶71על דרך זה איז דאך אויך געווען דערנאך בא דעם אלטן רבי'ן די ענינים זיינע, ווי דער רבי האט דערציילט בארוכה דער אופן הליבו והלדה והחינוך וכל הפרטים שבזה,

¶72אז וויפל דאס איז געווען אין אן אופן פון היפך הגילוי, איז דערפאר וואס דאס איז דאך מורא אז דאס ווערט געגעבן מלמעלה, מיט א כח מלמעלה, איז אט דא זאגט מען מיטן ביוק, אז מ'זאל וויסן זיין, אז דאס איז לעיכובא, אז 'היא היא תורת הבעל' שם טוב דערפאר וואס דאס איז אן ענין של הקדש,

¶73א ענין של קדושה, נאר אין דעם כללות'דיקן ענין הקדושה, וואס אז מין מברותו לשמש את קהן איז דער ויתו למקדש ושכנתי בתוכם

¶74וואס אט דאס איז אויך וואס ער הויבט-אן מיט פדה אשר ”פדה בשלום” נפשינו 'ואור וחיות נפשונה נקן לנו', איז דאך אין דערויף דער דיוק, אז ס'איז ניט סתם א פדי א,

¶75נאר וואס דען דאס איז א פדי' דורך שלום, און דערנאך זאגט ער, אז ניט נאר מ'גיט די נפש, נאר וואס דען מ'גיט נאר דעם אור וחלית הנפש, איז דאך חתפדה בשלום זאגט ער דאך אין ירושלמי כפשוטו האט דאס געזאגט דוד אז זיין מלחמה מיט אפשלום'ען,

¶76און אין וואס פאר אן אופן איז דארט געווען די פדי אז די אנשי אויף שלום זיינען אויך צוגעשטאנען צו דוד'ן, אז בא זיי איז געווארן דער יתפכא ”מן הקצה אל הקצה”.

¶77וואס דאס איז דאך ”היפך טבע האדם”.

¶78אזוי איז אויך, בשעת מ'זאגט אז מ'גיט דעם ניטן לנו די נפש, זאגט מען, אז ניט סתר ניטן, נאר מ'גיט די נפש צוזאמען מיט דעם חיות וואס איז דא אין נפש,

¶79און צוזאמען מיטן אור וואס ס'איז דא אין נפש, וכמבואר בארוכה, אז ס'איז דאך דא אין נפש דאס וואס די גמרא זאגט אין מגילה, אז ס'איז דא דער איהו און ס'איז דא דער מזלייהו דאס הייסט אט דער נפש וואס איז שייכות צו גילוי,

¶80צו 'מחשבה דיבור' ומעשה בגלוי, און דערנאך איז ווי די גמרא זאגט דארטן אף על גב די אם הוא ”לא חזה מזלייהו חזה” אז ”אין מחשבה דיבור” למעשה האבן זיי גארנישט שוין געזען, אבער דער חרבא ”גדולה נפלא עליהם” דערפאר וואס ס'האט געזען דער חלק המשמה וואס איז העכער פון התלבשות בגוף,

¶81וכמבואר די ראי' אויף דערויף, אז מ'קען זיך ניט טייטשן, מזלייהו זייער מגיל ווארום די גמרא זאגט דאך אז אין מגיל לישראל נאר וואס דען דאס גייט אויף דעם חלק המשמה, וואס ער איז מערניט ווי בכחינת מזל למעלה און מ'איז ניט מתלבש אין אן אופן פון אור פנימי, אין דעם גוף.

¶82און אט דא זאגט מען, אז אין דער קדיאה האט מען אויך געגעבן ניט נאר דעם נפש, נאר אויך דעם חיות פון דעם נפש, און נאך העכער דעם אור פון דעם נפש, וואס דאס איז אויך היפך פון 'דרך הטבע', אז דאס זאל אראפקומען בגלוי למטרי.

¶83וואס אויף דערויף איז דאך אויך על דרך ווי מ'האט גערעדט דער ביטול המחיצה בא מתן תורה בכללות, על דרך זה איז אויך אין דעם ענין אז ס'ווערט בטל די גדרים פון טבע,

¶84און בשעת ס'איז דא דער מלחמה ווערט דאס א מצפני מלחמה אין אן אושן פון פדי בשבות, און בשעת ס'איז דא דערנאך דער נתינת הנפש בגלוי, איז דאס ניט נאר די אויך פון פינימים שבנפש, נאר אויך דער 'אור וחיות' הנפש, דער חיי יחידים שבנפש,

¶85וואס אט דאס אלץ האט מען אפגעגעבן אין דעם חב על מנתם נאר מ'זאל דאס דערנאך מנשך זיין על כל השנה כולה, אויך אין דעם זעלבן אופן אויף מוואלט זיין די גדמים ודי הגבלות,

¶86פון די עניני חול ביז וואנענט מ'וועט מיט זיי מאכן קודש, וואס דעמאלט וועט זיך דורכפירן אט די כוונה פון בעש", וואס איז דערנאך מתבאר געווארן דורך דעם אלטן רבי'ן והנשיאים שלאחריו, וואס דאס איז דער 'היא היא תורת הבעל' שם טוב, זכרונה לגרחה.

¶87לחיים.