transcript · Yiddish
Text
Machine text not yet checked by a person - do not quote it as the Rebbe's words.
¶1בזריו האז בן רסטאורד ביי דזשעם.
¶2אלול איז דאך פארשטאנדיק, וויבאלד אז דאס איז חודש החשבון פון דער שנה שעברה, און אין חודש הכנה צו שנה הבאה, דארף זיין אין חודש אלול ביידע זאכן, סיי א חשבון און סיי די הכנה, אויף תורה עבודה וגמילות חסדים, שעליהם העולם עומד, על אחת כמה וכמה שעליהם העולם פון יעדער אידן און פון אלע אידן, בפרט נאך וואס יעדער איד איז דאך בשבילי נברא כל העולם כולו, דארף דאס זיין אויך א חיות נוסף אין תורה עבודה וגמילות חסדים, דערנאך איז דאך אן ענין ווי מ'זעט בפועל בהנוגע לאדם, אז מ'זאגט אים ענינים מערניט ווי אין רוחניות'דיקע מושגים, איז אמאל ווייס ער וואס ער דארף טאן, אמאל ווייס ער ניט וואס ער וואס ער דארף טאן, דערנאך ווערט אין דערויף שקלא וטריא'ס, און ס'גייט אוועק צייט אויף ענינים וואס אינעם דרושים כלל וכלל, במילא איז דערפאר איז איינע פון די עציות בדבר, ווי אין כמה ענינים, וואס לכאורה איז ענינם איז אן ענין רוחני, אז מ'זאל דאס אויך פארבינדן מיט אן ענין גשמי, במילא וואס במילא קען מען אויך אנווייזן, אז אין דערויף קען
¶3זיך אויסגלייכן אלע, אדער על כל פנים כמה וכמה, אין דעם זעלבן ענין גשמי, משא'כן אן ענין רוחני איז דאך מערער תלוי אין רגש הלב און אין הבנה והשגה במוח, וואס אין דערויף באשטייט דאך דער עיקר חילוק בין אדם לחבירו בהנוגע צו די רגשים שלו, בהנוגע לשכות שלו, משא'כן בהנוגע למעשים שלו, ובפרט נאך ווען ס'רעדט זיך חילוקים צווישן אידן, זיינען דאך אלע אידן נצתווה געווארן אויף די זעלבע מעשים בכל יום ויום, דער כללות פון רמ� מצוות-עשה, און אויך אין אן אופן פון שלילה בהנוגע צו שסן מצות לא-תעשה, וואס אף על פי וואס אויך אין דערויף קען דאך אויך זיין חילוקים מן הקצה אל הקצה איז אבער דא א נקודה וואס מ'קען דאס אנטאפן מיטן האנט און אנווייזן, מורא באצבעו ואומר זה. און ער קען זיך אליין אנווייזן, אפילו ער טראכט זיך אויף באטראכטן וואס יא צו טראכטן אדער ניט צו טראכטן אדער משג זיין בשכלו, אבער דאס קען נאך גלייך א קוק טאן, ובפרט נאך אז מ'געפינט זיך אין חודש אלול, קען מען דאך דאס מצרף זיין צו די ענינים פון חודש אלול
¶4אין וועלכע די הדגשה איז בא יעדער אידן און ביי אלע אידן, אז מ'איז מוסיף דעמאלט אין עניני פון תפילה, ביז אפילו אז תלמידי-חכמים וועלן נעמען אראפ זמן פון לימודם בתורה כדי צו מוסיף-זיין אין עניני תפילה. וואס עניני תפילה איז דאך קען דאך יעדערער פארבינדן דאס מיטן שיעור תהלים וואס איז פארבונדן מיט חודש אלול בכלל, און מיט יום זה בפרט פון חיי אלול, צי דאס איז פון די דריי קאפיטלין וואס איז פארבונדן במיוחד מיט חודש אלול, אדער דאס איז מיטן שיעור יומי פון י זיין באלול אדער חי באלול וכיוצא בזה, במילא, אז מ'האט שוין א דבר ממשי וואס יעדערער קען דאס אנטאפן, קען ער זיך אזוי בודק זיין, תפילה, ווען אים ווייזט זיך אויס, ער דארף טראכטן א סאך כדי צו געפינען אין וואס ס'זאל באשטיין דער תוספות חיות שלו, וואס תוספות חיות איז פארבונדן מיט תוספות הפעולה שלו, האט ער א זאך וואס ס'איז שוין מן המוכן, ווי כאמור לעיל סיי בנוגע צו תפילה, די קאפיטלן תהלים וואס זיינען פארבונדן מיט יום זה במיוחד, ועל דרך זה אין עניני
¶5תפילה, אויב ער האט די תפילות מיוחדות, וואס ביי אים איז דאס פארבונדן מיט חי אלול. ועל דרך זה אויך בענינים פון תורה, איז דאך דא די ענינים שהזמן גרמא, וואס דאס איז דאך די הלכות וואס זיי זיינען פארבונדן אדער מיט אלול אדער מיט ראש השנה אדער מיט די ימים הבאים שלאחרי זה, ביז די שלשים יום שלפני החג, וואס מ'דארף דאך אנהויבן לערנען די הלכות, מתמונן זיין בזה און לעבן אין זיי נאך שלשים יום לפני החג, וואס דאס הויבט זיך דאך אן נאך אין חמשה עשר באלול, על אחת כמה וכמה אז מ'האלט שוין אין חי אלול. ועל דרך זה אויך אין קמילות חסדים, ווי דערמאנט פריער, איז דאך אויך דא דער ענין הצדקה, וואס מ'קען דאך דאס כדי צו ארויסגיין פון חששות, און וואס א יא און וואס ניט, איז דאך לכל לראש איז דאך דא די צדקה וואס זי איז פארבונדן מיט ארויסהעלפן אידן בנוגע צו צרכי החג, און ארויסהעלפן אידן בנוגע צו צרכי ראש השנה, וואס מ'דארף דאך אויך אנהויבן צוגרייטן אז מפנום אנות לאשר אין לו כי קדוש היום לאלקינו בהנוגע צו ראש השנה, איז דאך אויך אין דעם ענין הצדקה דא אן ענין מיוחד פארבונדן
¶6מיט חי אלול, דערנאך איז כל המוסיף מוסיפין לו, ווי מ'הויבט שוין אן די הדגשה בזה פון חמשה עשר באב, און וואס דאס ציט זיך דאך אזוי חמשה עשר באב גייט דאך צוזאמען מיט יום הכיפורים מתחת בשנה, און ווי די משנה פארבינדט דאס ביידע זאכן צוזאמען און מיטן זעלבן פסוק, וכמדובר כמה פעמים, במילא האט מען שוין אויך א דבר
¶7מפורד און א דבר ברור וממשי, סיי אין תורה און סיי אין עבודה און סיי אין גמילות חסדים, ובפרט אז אויך בנוגע צו גמילות חסדים, וועט מען דאך איצטער כרגיל מסיים-זיין אויך פון פנחן גדרין פאר א שליח אויף ענינים של צדקה, און מוסיף זיין, נוסף אז א שליחות דארף מען דאך האבן לכל הפחות עומד ביהם, וועט מען מוסיף זיין א מטבע שני וואס זי איז פארבונדן, אדער א ניו-יארק שני, שטר שני, אין כסף פון ניו יארק, וואס זי איז פארבונדן מיט חי אלול, והוד והוא העיקר, אז כל המוסיף מוסיפין לו וועט מען מוסיף זיין בכל העניניו, ובמיוחד אין דעם ענין פון כתיבה וחתימה טובה, לשנה טובה ומסוקה בכל הענינים, העיקר, אין אריינטראגן חיות אין כל עניני אלול תיכף ומיד. ועוד והוא העיקר, איינע פון די ענינים פון אלול איז דאך דאס דאס שתיבות וואס איז פארבונדן מיט גאולה, אויף צוהיילן און מזרז זיין, וואס דאס איז דאך ענין הצדקה בכלל, ובפרט נאך אז מ'פארבינדט דאס אויך מיט אן ענין, א הוספה אין דעם לימוד פון הלכות הגאולה, אין רמב
¶8אדער אין שולחן ערוך וכיוצא בזה, וואו ס'רעדט זיך וועגן דער ברכת הגאולה פון שמונה-עשרה וכיוצא בזה, ועל דרך זה אין רמב",ם איז דאך דא אריכות בהנוגע צו הלכות משיח ומלחמותיהן וכמדובר, און על דרך זה האט מען דאך צדקה תורה עבודה וגמילות חסדים, האט מען נאך א הוספה אין דער כתיבה וחתימה טובה לשנה טובה ומסוקה, א הוספה ממש איז צו יעדערן, בתורך כלל ישראל, לשנה טובה תקסא ותחסא.