Text

¶1ר' ”שמעון פתח, היא” ”נישכיל עבדי ירום ונשא וגבן מאוד” און איז מסיים אז דא רזי דסהרם וואס בכלל איז דאך אין דעם פסוק דא כמה פירושים.

¶2דער סדר ממטה למעלה, ער איז מפרש אין מצודת דוד, אז דער ”היא נישכיל עבדי” גייט דאס אויף יעדער אידן.

¶3און אויף אידן בכללות, און ער דערמאנט זיי בלשון יחיד, כרגיל בכתוב, און ער זאגט אז הנה יזקיל עבדי אז אין דער גאולה וועט זיין דער ”ירום ונשא וגבר מאוד”,

¶4דערנאך זאגט ער, ווי אין פירוש רשי, אז הנה יזקיל עבדי מיינט מען דאס אויף די ישראל, די צדיקים שבו, וואס צווישן אידן גופא זיינען זיי אט די וואס ענינם איז דער ענין פון עבדי.

¶5דערנאך זאגט ער נאך העכער ווי אין תרגום און אין מדרשים, ”אהינו ישכל עבדי” גייט דאס אויף מלך משיח, וואס ער וועט זיין דער ירום ונשא וגבר מיידער ירום מאברהם און אויך פון יצחק און יעקב, ביז ווי משה רבינו.

¶6ביז וואנענט נאך העכער ווי ער זאגט אין זייער ר' שמעון פסח, אז דאס גייט אויף ספירת המלכות, אויף שהרה.

¶7וואס בכללות איז דאך, ווי ער איז מבאר אין ביאורי הזהר, אז דער ענין פון עבד איז דאך ווי מ'זעט דאס בפשטות, איז ער דאך עוסק וממלא כל צרכי האדון, וואס האדון דארף האבן איז דער עבד שטעלט דאס אים צו.

¶8וואס לכאורה קומט דאך אויס, אז אדרבא דער אדון איז מקבל פון דעם עבד.

¶9מצד דערויף אבער וואס דער עבד איז ניט קיין ”מציאות בפני עצמו”, ביז וואנענט אז כל ”שכנה עבד כנה רבו” אז מלכתחילה איז דאס של רבו, איז דאס אויך אט דאס וואס דער עבד טוט איז דאס דער ענין דאס איז דער אדון, און דער אדון איז משפיע, ואדרבא דער עבד האט פון אים.

¶10ועל דרך זה אויך איז ווי דאס ביי א מלך, ועמו וואס אט דאס אלץ וואס דער מלך האט באקומט ער דאך פון אנשי מדינתו, ווי ער רעכנט אויס אין משפט המלוכה, דורך שמואל הנביא,

¶11ווי אזוי ער וועט נעמען ואת בניכם ועבן אתיכם עיקר לעבדים און אזוי ווי ער רעכנט דארט אויס די אלע פרטים איז דאך לכאורה איז ער דאך דער מקבל און ”לית לו מגרמא כלום” אבער מצד דערויף וואס כל מציאות העם איז דאך דאס מערניט פון דעם מלך וואס שמו נקרא עליהם,

¶12וואס דאס איז דאך אין אמיתיות ענין המלוכה והעם שלו, איז אדרבא דער מלך איז דער מלך ומשפיע.

¶13וואס אט אזוי איז אויך אין די אלע דרגות וואס מ'האט גערעכנט, איז זאגט מען דאך אז ”קלום נתתי לך גדולה אלא בשביל ישראל” איז אט דאס וואס ס'איז דא אין די דרגא היותר נעלית,

¶14דערהנה יזקין לעבדי ירום וניסה וגבר מודה אין ספירת המלכות, איז דאך דאס וואס ”לית לו מגרמא כלום” נאר דאס נעמט זיך דערפון וואס ס'איז דא די העלאות הבירורים, אדער אין לשון הקבלה די העלאות מנה, על ידי המלאכים ונשמות.

¶15וואס דאס גייט דאך אויך אין א סדר אז פריער איז דאך דא די עבודה פשוטה, וואס דאס איז דאך דא דער רצא הקב"ה ”לזכת את ישראל לפי כך הרבה להם תורה” ומצוות, ווי ער איז מבאר אין מפרשים, אז מצד דערויף וואס ס'איז דא דער הרבה תורה ומצוות האט מה לא אידן א ריבוי, אין תורה ומצוות א ריבוי זכיות,

¶16איז דא דער ענין פון הלאות מאן דער ענין פון הלאות הבירורים בא יעבדי ווי גאר כפשוטו כל אחד ואחד מישראל.

¶17דערנאך איז דאך דא על דרך ווי ער זאגט אין תניא, אז די נשמות וואס זיי זיינען בבחינת ראש ומוחין דער ”ראשי אלפי ישראל” ”שבכל דור ודור”, וואס די נשמות פון דעם דור זיינען פרטים וענפים מהם, און אזוי ווי דער ראש איז ממשיך חיות והתעוררות לכל האברים,

¶18אט אזוי איז אויך די אלע צרכי הדור גייען דורך דורך די נשמות, דורך די ראש ומוכים פון דעם דור, וואס דאס איז דאך אויך וואס מ'זעט אין דער ערשטן ”רועה נאמן” וואס ס'איז געווען, איז אפילו אז מ'האט געדארפט האבן בשר האט דאס אויך געמוזט גיין דורך משה'ן,

¶19כאטש אפילו משה האט גע'טענה'ט מעיין לי בשר וואס האט ער פאר א שייכות מיט בשר גשמי, וואס ”אין מקרא יוצא מידי פשוטו”, ס'איז אבער ניט געווען דאס איז געדארפט זיין דער דרך, וויבאלד אז דאס איז דער ראש ומוחין לדור זה, איז כל צרכי הדור ביז אין עבדי כפשוטו, אין צרכים כפשוטם דארף דאס אויך דורכגיין דורך דעם ראש ומוחין.

¶20וואס אט דאס איז אויך ווי דער העכערער פשט אין יזכיל עבדי, אז דאס איז טאקע יעקב, נאר וואס דען צדיקים שבו.

¶21וואס דאס איז דאך אלץ ווי די עבודה איז מצד כחות פנימיים, ביז וואנענט ראשיתם וואס דאס איז ראש ומוכין וואס דאס איז דער ענין החכמה, וואס דאס איז די נשמה כללית שבדועה.

¶22דערנאך איז דא ווי די עבודה איז מצד די מקיפים וואס כללות איז דאס דער ענין וואס דאס איז נאך העכער פון כחות פנימיים ווי די עבודה איז מצד רצון ותענוג וואס דאס איז מצד חיי יחידו שבנפש, וואס אין סדר הנשמות איז דאס דער ענין פון משיח,

¶23וואו כידוע ווי מבואר בכתבי האריז' באר בארוכה ווי אזוי ס'איז געווען דער סדר אין די אורות, ביז וואנענט אז משה נטל נשמה און אדם הראשון נטל חייו און משיח איז אט דאס אין אן אופן פון יחידה.

¶24וואס אט דאס איז ווי ס'קומט דערנאך ארויף ווי מ'איז מעלה די בירורים וניצוצים.

¶25כדי דאס זאל נכלל ווערן אין ספירת המלכות דארף דאך ווערן ממעמדו ומצבו הקודם, ביז וואנענט אז מ'דארף דורכגיין דער ענין פון טבילה דין אור און דערנאך דער אמור ביז אין דעם העכסטן אופן פון אמור וואס דעמאלט קען דאס נכלל ווערן אין דעם אופן,

¶26אין דעם ענין שלמעלה הימנו, וואס דאס איז דער ענין פון הנה יעז כל עבדי ווי דאס גייט אויף ספירת המלכות.

¶27וואס ווי ער זאגט אין ספרי קבלה, איז אט דאס איז וואס מ'געפינט אין ספירת המ אז אין נקודות איז דאס נקודת החירוק, און דערנאך איז דאס נקודת החולם.

¶28וואס נקודת החירוק איז דאך למטה מן האותיות, נקודת החולם איז דאס למעלה מן האותיות.

¶29וואס נקודת החולם איז ער מבאר אין קבלה, דאס איז ווי ספירת המלכות אין אלה אין כתר.

¶30וואס אזוי איז דאך מלכות 'מצד עצמו' איז דאך דאס די ספירה העשירית.

¶31ביז וואנענט אז דאס ווערט אנגערופן מנא דילי אז דאס איז דער כלי צו ספירות שלמעלה ממנה, וביחוד צו ספירת אזלו מדות, איז דערנאך איז זי אלה, דער ענין יזקין לעבדי וירום וניסה וגבן מאוד העכער מכל הספירות, ביז וואנענט אז דאס ווערט א נקודת חולל.

¶32וואס אזוי זעט מען דאך אויך בנפש, איז דאך דער ענין פון נקודות בכלל איז דער ענין פון גילוי, וואס דאס איז דאך אויך דער 'כללות ענין' האותיות, וואס דאס איז דער 'כללות ענין' המלכות.

¶33וואס נפש מצד עצמה איז דאך ניט ענין של גילויים, און דערפאר איז כל הגילויים שלה ווערט דאס דורך אט דער תנועה פון נפש וואס זי ווערט אנגערופן בשם אותיות.

¶34וואס דערפאר זאגט מען דאך, אז ניט נאר די מדות שבנפש דארף מען האבן אותיות, נאר אפילו דער מוחין אפילו שכל שבנפש, אפילו רצון, אפילו תענוג, יעדער פון די ענינים האט זיך אותיות דורך וועלכע זיי קומען אראפ אין דעם גילוי, אין דעם גילוי ווי אין דעם כח.

¶35ס'איז מערניט וואס דער חילוק וואס די אותיות פון מדות, ביז אפילו אותיות פון בינה, ביז אפילו אותיות פון חכמה זיינען זיי אותיות בגלוי, משא' כן די אותיות פון רצון ותענוג איז דאס אותיות וואס זיי זיינען ניט ניכר זיי שטייען בהעלם ובביטול,

¶36אבער דארט איז אויך דא דער ענין האותיות והגילוי, ווארום לולי זיי זיי איז ניט שייך דער ענין פון גילוי, ס'איז אבער דא אין דערויף ווי דער גילוי, ווי מ'זעט אין אותיות דא למטה, קען זיין בשני אופנים, א גילוי אין אן אופן פון 'העלם והסתר' אויף דעם ענין וואס ס'איז זיך נתלבש אין די אותיות און ווערט נתגלה על ידו,

¶37ביז וואנענט אז ס'קען זיין אזוינע אותיות אז זיי זיינען מגלה די ענינים כמו שהם, אותיות מאירות וואס זיי זיינען ניט מצמצם, אפילו ניט און זיינען ניט מעלים ומסתיר, וואס בכללות איז דאס ווי די מעלה פון 'אותיות החקיקה', און ווי נאך העכער, די צוויי ענינים וואס ס'איז דא אין 'אותיות החקיקה' גופא.

¶38וואס אט אזוי איז אויך קען זיין אין מלכות, ווי מלכות שטייט אין א נקודה ווי אזוי למטה מן האותיות, ביז וואנענט אז דאס איז יורד אין עולמות הפירוש, וגרבה יורדות מבות ס'איז אבער ווי דער ענין וועט זיין לעתיד לבוא, וואס דעמאלט וועט זיין דער הנא יזקיל עבדי וועט דעמאלט זיין דער סדר המלכות וועט זיין אין אן אופן פון חולם,

¶39וואס דאס איז א נקודה למעלה מכל האותיות.

¶40אט דאס איז וואס ער זאגט אין ראי' מיהרן אין תרומה, אז ”אני ראשון ואני אחרון” זאגט ער דארטן אז דאס גייט אויף מלכות, וואס ער דארט זאגט אז מלכות איז דאך דא אין די צירופים פון 'שם הוי' איז דא ווי מלכות איז דער 'אני אחרון' וואס דאס איז דער צירוף פון 'שם הוי' ווי ס'שטייט דער יו ד לסוף,

¶41וואס ס'איז דאך אויך דא אזא צירוף אין די צירופים פון 'שם הוי' אז דער יו ד שטייט לסוף, ס'איז דאך דא דער ”אני ראשון” איז דאס ווי דער יו דער שטייט בתחילה, איז דאך ידוע אויף דערויף די קשיא און די ביאור, דער יו ד פון 'שם הוי'' לכאורה איז דאך דאס חכמה און כתר, דער יו ד אליין חכמה און דער קוצו של יו ד כתר.

¶42און דא זאגט ער, אז דאס גייט אויף ”אני ראשון”, אט דער וואס איז אני אחרי וואס דאס איז ספירת המלכות, נאר וואס דען איז דאס איז בשעת מלכות איז 'עולה למעלה', ביז וואנענט אז דאס ווערט בדוגמא פון נקודת חולם, איז איט דעמאלט, ווי ער זאגט דארט אין ראי' מהימנא, איז דאס לא מנא דילי,", נאר וואס דען?

¶43דאס איז א תרה לראשי. דאס איז ניט ווי נקודה למטה מהוצאות, ווי מלכות ווערט אנגערופן ”כנסת ישראל שכנסת ווספת” די אירות פון ישראל, וואס דאס גייט אויף זהב, נאר וואס דען?

¶44דאס ווערט א תרה לראשי, זי איז למעלה הימנה.

¶45על דרך ווי מ'זאגט, אז בהתרה שיתרה לו אמו איז דאך דאס וואס דאס גייט דאך אויף ”מלך שהשלום שלא” אבזה און עטרה שיתרא לא ימי וואס דאס קומט פון ספירת הבינה

¶46וואס זי ווערט אנגערופן בשם אים לבינה תקבע און די עטרה איז דאך מערניט שיתרא לא ימי אבער דאס נעמט זיך נאך העכער פון חכמה און נאך העכער פון כתר ביז אין סוף אט אזוי איז אויך לעתיד לבוא וועט דאך זיין דער קיימה ביתה

¶47אז ס'וועט זיין לזעז מחבר בה ניט נאר ס'איז קראה עמען החוסי ביד שקראה ביתי די ”נקבה תסובב גבר” וועט זי דעמאלט ממשיך זיין דער עטרת בעלה, אז זי וועט ממשיך זיין מצד קבלתה פון חכמה וכתר, וואס זיי זיינען דאך דער יו ד פון 'שם הוי' וועט דעמאלט מלכות פון זיי מקבל זיין.

¶48וואס דאס איז די 'כללות עונין' וואס מ'זאגט הרחיבים מקומה עליך דער ”פרזית תשב ירושלים” וואס אוהלו ירושלים, גייט דאך דאס אויף מלכות, איז דא אין דערויף ווי ס'וועט זיין לעתיד לבוא דער הרחיבין מקום,

¶49אז דאס איז ניט אין אן אופן פון מצמצם מעלים ומסתיר, נאר ס'וועט זיין דער הרחיבין ביז ”פרזות תשב ירושלים” מצד דערויף וואס דארט וועט זיין דער גילוי פון כתר, און ווי פנימיות הכתר, ביז דער גילוי פון עצמות אין סמה.

¶50וואס וואס דאס איז דער 'כללות ענין' וואס מ'זאגט דער הני ישכיל עבדי וואס דאס גייט ווי ער זאגט אין זהר אויף סיהרא ”דלית לי' מגרמה כלום” זי איז ”רגלי' ירדות” מבות אבער לעתיד לבוא וועט זיין דער ירום וניסע וגבר מיר אפילו העכער פון אדם הראשון, וואס דאס איז דער מיר ניט דער צירוף פון אדם, נאר ווי דער צירוף איז מיר למעלה ממדידה והגבלה.

¶51וואס דאס איז אויך וואס מ'זאגט דער ”ברוך הוי' אלקי ישראל מן העולם עד העולם”.

¶52זאגט ער דאך אויף דערויף אין משנה, אז פריער האט מען געזאגט עד עולם איין מאל, משקלכלו המינים איז דעמאלט איז געווען האט מען אנגעהויבן זאגן תקנון מ'זאל זאגן ”מן העולם ועד העולם”, וואס דאס איז די שני עולמות ווי ער זאגט ”מן העולם עולם הזה”, און עד העולם דער עולם הבא.

¶53און אויף דערויף זאגט מען, אז דער ברוך הוי' איז די המשכה מן העולם פון 'עולם הזה' ביז אין עולם הבא.

¶54אין זהר אין ויוצא איז ער מפרש מן העולם עלמוד אתכסיא ועד העולם עלמוד אתגליא, וואס בכללות איז דאס אין ספירות אט דאס איז עולם עלמוד אתכסיא און עלמוד אתגליא אדער 'עולם הזה' און עולם הבא איז דאך דאס ווי ספירת המלכות און ספירת הבינון.

¶55און אין דערויף איז דא די ביידע ענינים, ס'קען זיין ”מן העולם עד העולם” אין אן אופן 'מלמטה למעלה', מן העולם פון ספירת המלכות, פון 'עולם הזה' פון עלמא דת גליא ועד העולם אין עלמא דת כתיא אין ספירת הבינה, אין עולם הבא, און דערנאך אין אן אופן 'מלמעלה למטה'.

¶56וואס ס'איז דאך דא די שני ענינים אין ברוך, וואס דאס נעמט זיך מצד די צוויי טייטשן וואס ס'איז דא אין ברוך, אז ברוך אז אין אים ווערט נמשך, און ברוך אז ער איז מברך.

¶57וואס 'כללות ענין' פון ברוך איז דאך דאס א ברכה מלמעלה, אבער אין דער ברכה מלמעלה גופא איז דא א ברכה וואס קען זיין אויף שני ענינים.

¶58א ברכה וואס זי פועל"ט אויף אז ס'זאל זיין די עלי' 'מלמטה למעלה', אדער ווי בלשון הזוהר 'אתערותא דלעילא' כדי ס'זאל קענען זיין די אתערותא דלתתא ועבודה הבא על ידע און דערנאך איז די ברכה וואס ווערט אויפגעטאן דורך דער אתערותא דלתתא,

¶59וואס זי פועל"ט אויף אז ס'זאל זיין די המשכה וברכה 'מלמעלה למטה', די אתערותא דלעילה וואס זי איז נאך העכער ווי די אתערותא דלעילה וואס זי איז געקומען פריער.

¶60וואס דאס איז די צוויי טייטשן וואס ס'איז דא אין דעם ”ברוך הוי' מן העולם ועד העולם”.

¶61און מ'זאגט אויף דערויף ווי אזוי פועל"ט דאס אויף, וואס דאס איז בדוגמא ווי דער נוסח הברכה איז דאך אלקינו מלך העולם, אז דורך דערויף וואס ס'איז דא דער אלקי ישראל די עבודה פון אידן איז דורך אלקינו פועל"ט דאס אויף אז ס'זאל זיין דער מלך העולם.

¶62וואס אזוי איז אויך אין די ביידע ענינים פון ”מן העולם עד העולם” סיי אין די העלאה 'מלמטה למעלה', וואס אמת טאקע זי קומט על ידי נתינת כח, על ידי סערותא דלעילא,

¶63אבער דערנאך איז דאך דאס די עבודה בכח עצמו אין אן אופן 'מלמטה למעלה', איז דאס פועל"ט דערנאך אויף די המשכה ”ברוך הלוי' אלקי ישראל מן העולם” פון הלמודית כסיא, פון עולם הבינה, פון ספירת הבינה ביזן הלמודית גליא אין 'עולם הזה', און ספירת המלכות אין 'עולם הזה'.

¶64וואס אט דאס איז אויך וואס מ'זאגט אז רבה יו ד מברה העולם הבא, וואס דאס גייט דאך אויף ספירת הבינה, איז אט דא טוט מען אויף ווי ער זאגט אין ראי' מהיבן, אז דער ”אני ראשון”, אז ספירת המלכות איז אין איר ווערט נתגלה דער יו ד, על דרך ווי איצטער איז דאס נתגלה געווארן אין עולם הבא, אין ספירת הבינה.

¶65וואס דאס איז אויך דער כלליקר סיני וואס מ'זאגט, אז לעתיד לבוא וועט זיין די יהי' ווי ער זאגט אין לקוטי תורה להריז"ל אויף שכרית שני פעמים יו תקו אז אויך אין ספירת המלכות,

¶66וואס דאס איז די כה אחרונה, וועט נמשך ווערן פון דעם יו ד וואס דער יו ד איז נאך העכער ווי דער יו ד וואס ווערט נמשך אין בינה, ווארום ס'איז דאך לפום שערא אגרא וואס דאס איז דער 'כללות ענין', ווי ער זאגט אין ביאור אזוי ווי מ'האט פריער מבאר געווען די אלע דרגות, אז דורך דערויף וואס ס'איז דא די ירידה וואס דאס איז בדוגמא פון נקודת חירוק,

¶67איז דעמאלט פועל"ט דאס אויף אין דעם עבדי, ביז כפשוט איז דא למטה אין עולמות הפירוד, אין עולמות ביז אין עולם התחנון ”שאין למטה הימנו”, אז דער עבד זאל צושטעלן כל צרכי האדון, אז אין די שיהר אדער ”לית לו מגרמא כלום” איז על ידי עבודת הנשמות וואס זי איז דערנאך 'עולה למעלה' אויך בהמצאת המלאכים, פועל"ט דאס אויף די הלאה סמן אויך פון ספירת המלכות,

¶68העכער אין ספירת הזר�, ווארום בדוגמא ווי דאס איז ”בערך עבודת הנשמות ומלאכים לגבי” סיהרא לגבי ספירת המלכות, אזוי איז דאס אויך אין ספירת המלכות לגבי זא, וואס זא ווערט דאך אנגערופן מלכא קדישא און מלכות איז דאך בערכו ווערט אנגערופן בשם עבד איז דאך אויך ”מה שקן עבד קן רבו” און די גאנצע ענינים וואס קומט-צו אין זא איז דאס,

¶69על ידי וואס מלכות איז דאס מעלה, וואס ווי קומט דאס אין מלכות דורך אלקי ישראל, דורך עבודת בני ישראל, וואס דעמאלט איז ווערט תמורת נקודת חירה, כי דאס דערנאך עולה, ביז וואנענט אז דאס ווערט א נקודת חולל.

¶70וואס דאס איז אויך דער רמז וואס ער זאגט אין קהלת יעקב פון ספר שערי אורה, אז דער ענין החלום איז נעמט זיך דאס פון התנוצצות פון אצילות על ידי נקודת החולל.

¶71וואס דער ביאור על פי חסידות אין דעם אז דער ענין החלימי איז ווי ער איז מפירש אין ”תורה אור” אויף איינטיקער סדרה איז דאס דער ענין פון ”היינו כחולמים” אז דער גאנצער ענין הגלות, וואס הויבט זיך אן פון 'ירידת הנשמה' בגוף ”מאיגרא רמה לבירא עמיקתא”,

¶72ביז וואנענט אז ס'קומט דערפון ארויס, ווי ער איז מבאר בארוכה אין אגרת הקודש, דער גלות כפשוטה, איז דעמאלט, דער בשוב הוי' ישיבה ”סיון היינו כחולמים” וועט מען זען, אז די עבודה פון גלות איז דאס געווען אין א ענין פון החלום.

¶73וואס על דרך ווי אין החלום קען דאך זיין א חיבור פון שני הפכים, וואס בשעת ער איז אור והוקץ משנתו איז וועט דאך אים ניט צולאזן דער שכל, ער זאל מחבר-זיין ענינים וואס זיי זיינען הפכים, בשעת השינה וואס דעמאלט איז דאך די נשמה 'עולה למעלה',

¶74במילא איז אט דא בלייבט מערניט ווי כסתא דחיותא קען דערפאר זיין, מצד דעם מהדר שליטת השכל, אז ס'זאל זיין א חיבור פון הפכים, וואס דאס איז דער ענין וואס בא חלום קען דאס זיין א חיבור הפכים יחד.

¶75וואס על דרך זה איז אויך אין עבודה על ידי ירידת ”הנשמה בגוף, וביחוד” אין עבודה אין זמן הגלות קען דאך אויך זיין דער חיבור שני הפכים, אז בשעת התפילה 'ולימוד התורה' 'וקיום המצוות' שטייט ער אין איין מעמד ומצב, און דערנאך אוועקגייענדיק פון דארטן איז ער גאר אין א מעמד ומצב אז דאס איז אהבת י, ווי ער איז מבאר בארוכה אין ”תורה אור”, ווי אזוי דאס איז קיין סתירה ניט דערפאר וואס דאס איז מצד היינו כחולמי.

¶76וואס דער ביאור אין דעם וועט באשטיין אין דעם להב� מ'זעט דאך, אז די עונין החלימות איז ווי גערעדט איז קען מען מחבר זיין שני הפכים, און מ'זאגט אויף דערויף, אז ביחד עם זה איז ”כל העלם שבע ימים בלי חלום נקרא רע” וואס לא חורא איז אינו מובן,

¶77צי מצד דערויף וואס ער האט זיך ניט גע'חלומט, איז דערפאר איז ער ביי אים ניט נאר העדר הטוב, נאר ער ווערט נאך אנגערופן בשם רע שטייט דאך אויף דערויף דער ביאור בהקדם, אז אין חלום זעט מען צוויי טייטשן וואס זיי זיינען הפכים, וואס דאס איז דאך ביידע זיינען דאך פון לשון קודש וואס דאס איז דאך ניט קיין לשון הסכמים, נאר דאס איז דאך דער לשון שניתן מלמעלה, לשון ”שבו ברא הקב"ה כל עולמו”,

¶78איז זעט מען אז אין דערויף איז דא די צוויי טייטשן דער לשון חלום כפשוטו, און אויך פון לשון ותכלימוני ותחיוני.

¶79וואס דאס איז ווי ער איז מפרש אז דאס איז דער ענין פון בריאות וחיזוק.

¶80וואס לכאורה איז דאך דאס דער היפך ענין החלום.

¶81דער גאנצער ענין חלום נעמט זיך דאך דערפון וואס די נשמה 'עולה למעלה', ס'בלייבט מערניט ווי כסתא דחיותא, ביז וואנענט אז דער שכל איז ביי אים דעמאלט ניט בגלוי, נאר ס'שטייט בחלישות אדער גאר בהעלם והסתר, וואס דאס איז דאך דער היפך פון ענין הבריאות.

¶82וכידוע וכמובן, אז דער ענין פון בריאות איז דאך דאס בשעת די כחות זיינע שטייען ביי אים בגלוי, על אחת כמה וכמה דער כח העיקרי שלו, וואס דאס איז דאך מעלתו וואס על שם זה ווערט דאך דאס אנגערופן בשם נפש המאכלת, דערפאר וואס כח השכל איז דער כח העיקרי שבו.

¶83און מ'זאגט, אז אין דער חלומה איז דא די צוויי ענינים, דער ענין וואס דאס איז העלם פון ענין נפש המאכלת, וואס דאס פעלט דער עיקר זיין, וביחד עם זה ותחלום עיני ותחיוני,

¶84אז דאס קומט נאך דערפון ארויס בריאות, און ווי מ'זעט אויך בפועל, אז לאחרי השינה איז אט דאס איז מוסיף חיות, אז ער שטייט אויף חזק יותר ווי ס'איז געווען איידער ס'איז געווען ביי אים דער ענין השינה.

¶85און אין דערויף זאגט מען, אז אויב די שינה איז דא אן חלום, שבע ימים, איז דעמאלט איז נקרא ראה.

¶86שטייט דאך אויף דערויף דער ביאור, אז ווי גערעדט פריער, אז די נשמה מצד עצמה, די נפש מצד עצמה איז ניט שייך צו גילויים, און די גילויים אירע קומען ארויס דורך דעם עניני נפש וואס ווערט אנגערופן בשם אותיות וואס דאס איז תנועות הנפש לגילוי, ביז וואנענט אז דערפון קומען אויך ארויס די אותיות כ

¶87בשעת השינה, וואס דעמאלט איז דאך די נפש טוט זיך אפ פון גוף, ס'בלייבט מערניט די ”קסתא דחיותא” מצד דערויף וואס די נפש איז רוחני, ס'איז אויך אירע אותיות זיינען אויך אותיות רוחניים, וואס דערפאר האבן זיי אויך א קיום.

¶88וואס דערפאר שטייט דאך אויף וויפל גודל הזהירות וואס ס'דארף זיין אין ”אותיות הדיבור און אותיות המחשבה”, ווארום זיי בלייבן דערנאך, און אויב זיי זיינען שלא כדבעי זיינען זיי מונע דעם האדם עבודתו דערפאר וואס די אותיות זיינען א שייכות צו זיין נפש.

¶89איז בשעת השינה איז אט דעמאלט זיינען אויך עולה די אותיות, וויבאלד אז זיי זיינען עולה פון זייערע כלים וענינים אין וועלכע זיי זיינען נתגלה געווארן בשעת ער איז געווען בהקיץ משנתו,

¶90איז אט דעמאלט קען ווערן דער צירוף פון די אותיות אין אן אנדער אופן ווי זיי זיינען געווען כשהי' למטה, ווי די נשמה איז געווען מלובש בגוף.

¶91וואס אט דעמאלט איז דער מלאך ממונה על החלומות איז אמאל איז ער זיי מצרף אין צירופים כסדר, און אמאל איז דאס צירופים בחילוק.

¶92וואס דערפאר זאגט דאך אויך די גמרא, אז בא חלום זעט מען מערניט ווי מהרהורי לבו, וביחוד אט דאס וואס ער האט געטראכט בייטאג, ווארום ווי גערעדט, אט דאס וואס די צירופין פון נחלום איז דאס די אותיות פון זיין נפש, נאר וואס דען?

¶93וואס איצטער האבן זיי עולה געווען מצד שייכותם להנפש, איז אזוי ווי די נפש טוט זיך אפ פון דעם ”ענין ההתלבשות בגוף”, אזוי איז אויך די אותיות טוען זיך אויס מהתלבשותם, בקולים וענינים שלהם איז דערנאך קען זיין דער צירוף אין אן אופן אחר.

¶94וואס דאס איז שייך בא די 'נפש הבהמית', וואס אויב די 'נפש הבהמית' במשך היום איז ביי איר געווען די הרהורא לבא, און ניט אין אן אופן רצוי, איז דערנאך אויך ווען די נשמה איז 'עולה למעלה',

¶95וואס ס'דארף דאך זיין דער סדר שואבת לחיים איז אט די אותיות זיינען מבלבל, ווי ער ברענגט אראפ אין תניא פון זהר, אז דאס איז מבלבל ומצערון לו מצד דערויף וואס בשעת איר הורא לבו במשך האם איז געווען שלא כדבעי.

¶96ס'האט אבער אין דערויף אויך, אז אויב ס'איז דא ביי אים די עבודה כדבעי, איז אט דעמאלט דער חלום ברענגט אים א תועלת און דאס ברענגט דערנאך א חיזוק הבריות, ווארום אזוי איז דאך ”כציפרים הנחזים בפך”,

¶97ווי גערעדט פריער, אז אזוי ווי די אותיות זיינען דאך דאס די גילויים פון זיין נפש, במילא איז אזוי ווי די נפש איז א רוחניות און אין בא יבוד אט אזוי איז אויך די אותיות שלה, איז בשעת די נפש וויל זיך עוסק זיין בעבודת הבורא,

¶98איז מצד דערויף וואס ער האט אותיות פון 'מחשבה ודיבר' אדער אפילו וואס זיי זיינען שלא כדבעי וואס זיי זיינען געווען אנגעטאן אין ענינים בלתי-רצויים, איז כציפרים ווי ער זאגט אין זהר,

¶99אז ”שם ציפרים יקנינו” גייט דאס אויף די נשמות, זיינען די נשמות הנחזים בפך, זיי זיינען געבונדן מיט די אותיות, און די אותיות זיינען זיי מבלבל בעבודתם לבוראן.

¶100וואס דאס איז בדוגמא ווי מ'זעט אין עבודת התפילה, אז אויב ער איז עסוק במשך היום אין תירדות הנפש, ביז וואנענט אז ”לא מצא מנח” לנפשי מצד די בלבול אין זיין מחשבה אדער אין זיין דיבור,

¶101אין דער דאגה ”מאין יבוא לחמו” וכיוצא בזה, איז אפילו אז ס'קומט צו סמן התפילה, וואס תפילה דארף דאך זיין דעמאלט דער עליית הנפש דורך דעם סולם וואס מוצב ארצה דארף דאך ווערן דער מגי' השמימה איז דאס נחזין בפך די אותיות ומחשבות המבלבלות ומטריות וואס ביי אים איז געווען פריער,

¶102זיינען זיי מעכב אויך די נפש מלעלות אין סולם התפילה, אין די אלע דרגות וואס זי דארף עולה זיין.

¶103דערצו איז די אותה על דרך ווי בחלום, אז דורך דערויף וואס די אותיות טוען זיך אן אין די צורופים של חלום, גייען זיי זיך ארויס בגלוי לפי אופן של גילוי החלום איז אט דעמאלט ווערט הפך נשבר, ווערט זיין נפש אפגעשוויינקט און מטהר פון די אותיות המבלבלות.

¶104וואס אט דאס איז וואס מ'זאגט, אז א חלום האט אין זיך אויך דער ענין פון ותכלימוני ותחיוני אז נאך דערויף ווערט די נפש בריא, דערפאר וואס זי האט זיך אפגעשוויינקט געווארן און באפרייט זיך פון די אותיות וואס האבן איר געבונדן הנחזים בפך, דורך דערויף וואס די אותיות זיינען נתגלה געווארן און נצטרף געווארן אין די צירופי החלום, נאר על דרך ווי בא תכלית מוני,

¶105ווען פילט זיך ביי אים די בריות און די חוזק'עס ביי אים, ווען דער ויקץ משנתו, ווען ער כאפט זיך אויף פון דעם חלום.

¶106אט אזוי איז אויך ווי מ'זעט אין עבודת התפילה, אז דורך דערויף וואס ער רייסט זיך אפ פון דער ריבוי מחשבות המתרידות ומבלבלות במשך כל היום, און שטעלט זיך אוועק דאווענען במסירה און נתינה,

¶107און ס'שטייט כי עבדא קמי' מרי איז אף על פי וואס התחלת התפילה הויבט ער אן פון מודה אני און פון הודל הוי גאר אין א דרגא הכי תחתונה אין ענין פון הודאה, וואס דאס איז דאך על דרך ווי גערעדט פריער אין הנא יזקאל עבדא אין די עבדא כפשוטו,

¶108וואס דאס איז ”יעקב עבדי” דער עקב, איז דערנאך איז גייט ער אריבער אין פסוקי דזימער, וואס דאס איז דאך דער שלב וואס איז עבודה מצד המדות, און דערנאך אין ברכות קריאת-שמע וואס דאס איז עבודה מצד המוכין, ביז אין שמונה-שר, וואס דאס איז מצד מקיפין, מצד חיי יחידו שבנפש.

¶109וואס דאס איז די אלע ענינים, ווי גערעדט פריער אין הנה יזקאל עבדי די עלי' 'מלמטה למעלה'.

¶110ווי אזוי קען אבער זיין די עלי'?

¶111בשעת ס'איז דא די הפך נשבר איז דעמאלט וענכנו נמלטנו קען די נפש עולה זיין למעלה.

¶112וואס אט דערפאר זאגט מען, אז כל הלן בליך עליהם איז נקרא רע, ווארום מצד דערויף וואס ס'איז דאך דא דער ענין פון הכרח צרכים וואס זיי זיינען מוכרחים לו,

¶113איז דאך ווי ער זאגט אין מאמר, אז ”אפילו צדיק גמור” איז דאך ”בל ימלט שלא” יחשב בצרכי גופו, וואס דאס גופא איז דאך אין דעם אופן פון במעלת המדריגה, במעלת העבודת פון צדיק גמור, איז דאך דאס נחזין בפח, דאס איז דאך אים מונע פון זיין עלי',

¶114און דערנאך ווי ער איז מוסיף אין מאמרו ”מיהו צדיק גמור” ווער שטייט דאס אין דער דרגא?

¶115וואס מצד דערויף איז דאך דא אט די אותיות וואס זיי זיינען פארבונדן אמת טאקע אין עניניו שבהיתר, ”אין צרכי גופא”, און ס'קען טאקע זיין א צרכי גופא הכרחיים,

¶116אבער ס'איז דאך בל ימלט אז ער האט אין דערויף די ”אותיות המחשבה ביז אין אותיות הדיבור”, איז ווי אזוי קען זיין ער זאל באפרייט ווערן, וואס בערך מדריגתו ווי ער דארף שטיין אין זמן פון עבודתו בתפילה, אדער בשעת 'לימוד התורה' 'וקיום המצוות',

¶117איז דאס אן ענין וואס ווערט אנגערופן בשם רע דארף מען האבן אויף דערויף דעם ענין החלום, וואס זיי ווערן ניצט טרף און ער רייסט זיך אפ פון זיי ער שטייט-אויף פון זיין שלאף פון ”אני ישנה בגלותא”, וואס אט דעמאלט איז פך נשבר די אותיות זיינען בצירוף פון אורים השנים ומשונים זיינען נשבר געווארן און בטל געווארן, און ואחנום נמלטן און ער איז עולה בעבודתו למעלה.

¶118וואס אין דערויף גופא איז דא די שני אופנים אין דעם הפך נשבר ס'איז דא אזוינע אותיות וואס שבירתן זו היא תקנתם ס'איז דא א העכערער אופן אין אותיות, וואס דאס איז דער ”עוסק במשא ומתן” ווי דאס איז מוכרח ומותר על פי תורה, וואס דאס פדערט זיך אויך,

¶119אז דער ענין פון אז ס'זאל אראפקומען בדיבור, וואס דיבור כדי ס'זאל זיין א דיבור מסודר דארף דאך פריך זיין מחשבה מסודרת וואס דאס איז דאך אותיות פון דיבור און אויך אותיות פון מחשבה איז בו קען ער דערנאך מעלה זיין, דורך דערויף וואס ער רייסט זיך פון זיי אפ און כאפט זיך אויף פון שלאף,

¶120איז אט דעמאלט קען ער מעלה זיין אויך אט די אותיות אויך, ”על דרך פון בכל דרכיך דעהו” ועל דרך ווי ער איז מבאר בתניא בארוכה, אז נאך דערויף וואס למד לשמה איז ער אויך מעלה אט די ענינים וואס זיינען פריער געווען בסתם.

¶121משא' כן אט דאס וואס ער איז מוסיף על המדה ועל ההכרח, איז אט דעמאלט איז דא דער צווייטער אופן פון שבירתן זו היא תקנתן ער איז מערניט ווי ער נעמט פון דארט ארויס די ניצוצות, און די אותיות אליין שטייען בשבירה, און דאס איז זייער תקנה, ווארום ד

¶122וואס אט דאס איז די שני ענינים וואס ס'איז דא אין טייטש אין חלום, דער מלשון חלום כפשוטו, מלשון ותכלמוני ותבריינו אז דורך דערויף דער ”יתרון האור מן החושך” אז בשעת ס'איז דא דער ענין פון חלום און די צירופים, וואס דאס איז דער 'כללות ענין' הגלות, די ”הינו כחולמים” און ער רייסט זיך אפ דערפון און ויקץ משנתו איז אט דעמאלט ווערט דער ותכלמוני ותחיינו אז ס'ווערט דער חיזוק הבריות נאך פר

¶123קודם השינה, ביז וואנענט אז ס'ווערט דער ותחיינו ביז אין חיות, אין אן אופן היותר נעלה.

¶124וואס אט דאס איז אויך דער 'כללות ענין' הגלות, וואס בדקות איז דאך דאס די 'ירידת הנשמה' בגוף, און נאך מערער און נאך נידעריקער ביז וואנענט דער גלות כפשוטו, וואס דאס איז דער ענין פון ”היינו כחולמים” איז זאגט מען דאך,

¶125אז דוקא אז ימלא תחוק פינה לאחרי ווי ס'איז דא דער ענין פון חולמים און דער ענין פון ימלו ת חיקפין איז דאך אף על פי וואס עולם על מילואו נברא איז דאך ודוי אל יתיד לבוא וועט דאס זיין נאך העכער ווי ס'איז געווען דער עולם קודם החטא, ווארום לולי זאת צוליב וואס דארף מען האבן דעם ”סותר על מנת לבנות” אויב דער בנין וואס וועט זיין לאחר הסתירה וועט ער זיין ניט העכער ווי דער בנין שקודם הסתירה.

¶126וואס על דרך זה איז ד וואס דאס איז כדי 'ענין התשובה' לאמיתתה איז דאך ”והרוח תשוב אל אלקים אשר נתנה” וואס די נתינה איז דאך אין אופן שלמעלה למטה, 'נשמה שנתת' בי וואס פון דארטן קומט דאך אראפ ביז אין ”אתה נפחתא בי” אין דעם ”בירא עמיקתא”,

¶127ביז אין גלות כפשוטו איז דא אין דעם קומט דערנאך צו והרוח תשוב וואס דאס איז נאך העכער ווי צדיקים גמורים, וואס דערפאר איז דאך בבקום שמה לתשובה עומדו ””אפילו צדיקים גמורים אין חולן” לעמוד” שם.

¶128וואס דאס איז דער ענין פון ותכיינו וואס קומט נאך ותכלי מינו, אז דאס איז נאך העכער ווי קודם שישר, נאר וואס דען, דאס נעמט זיך דורך דערויף וואס ער כאפט זיך אויף פון שנתו, ער רייסט זיך אפ פון דעם ענין החלימות.

¶129וואס אט דאס איז אויך אין כללות עבודת הגלות, איז דאס ניט אן ענין וואס מ'זאגט מפני חתנו גלינים ארצנו חס ושלום בשבילי הניש אליין, נאר דאס איז כדי מ'זאל צוקומען צו אן עלי' וואס דאס איז נאך העכער ווי ס'איז געווען קודם הגלות, וואס דאס איז דער ענין הברית, ווי ס'איז העכער נאר ווי ס'איז געווען דער ענין פון קודם החל אור, וואס דאס איז אויך דער ענין פון נקודת החולם, ווי ג

¶130ווי נקודת החולל. וואס אט דאס איז אויך וואס מ'זאגט ”אהנה יזקאל עבדו ירום ונשאו גבר מוד” וואס מוד'עט אויך די צירופים פון אדם, די זעלבע אותיות פון אדם, נאר וואס דען דאס איז ניט אין דעם צירוף אדם וואס דאס איז דאך א ענין שבשכל 'והבנה והשגה',

¶131נאר וואס דען אין א צירוף פון מוד וואס דאס איז העכער פון הגבלה, און וואס אט דאס איז אויך ווי גערעדט פריער אויף די עבודת פון בעלי תשובה איז דאס איז העכער אפילו פון ”אתם קרויים אדם” וואס דאס איז נמנך במשימותיהם של צדיקים וואס דאס איז עבודת בני ישראל כמצד ממ אדם המצבם כמו שהם קודם הירידה למטה.

¶132וואס אט דאס איז דאך אויך די כל הענינים וואס וועט זיין לעתיד לבוא איז נעמען זיי זיך מצד העבודה במשך זמן הגלות, ואדרבא דעמאלט טוט זיך אויף דער עיקר הענין, נאר וואס דען ס'שטייט בהעלם, און לעתיד לבוא וועט נתגלה ווערן די אלע ענינים.

¶133וואס דערפאר איז דאך אויך אט דאס וואס מ'זעט אין משך זמן הגלות, איז דאך דא דער ענין פון עבודה כחולמין און אויך ס'מאנט דאך אז ס'זאל זיין דער ענין פון אפרייסן זיך פון די שנשים, און ווי גערעדט פריער, אז בעיקר איז דאס אין עבודת התפילה,

¶134וואס דעמאלט וואס דאס איז דאך דער דיוק אין ארצו בתוספותו, ווי דער רבי איז מפרש אין כמה מאמרים, אז דאס איז נאך נידעריקער פון ארץ, און פון דארטן איז ער ראשי מגי' השמים נאך העכער פון שמים, וואס דאס איז ”עליה שאין למעלה הימנו”.

¶135וואס דאס איז דאך אויך דער 'כללות ענין' הפדיעה פון דער נפש הפרטית, ווי ער זאגט אין אגרת הקודש אז ”פדה בשלום נפשו” אז בשעת התפילה, אז דעמאלט איז דאך פודה מכל משמר איז ער פודה נפשו ביז וואנענט אז ער דערגרייכט צו פנימיות הנפש, וואס דאס נעמט זיך על ידי הפדיה, ווי ער איז דארט מפרש בארוכה סיי פון די תאוות גסות סיי פון די תאוות דקות.

¶136וואס אט דאס איז אויך ווי מ'גערעדט פריער, אז אין דעם הנהר יזכיל עבדי הויבט זיך אן די תחילת העבודה אין אן אופן פון 'מלמטה ולמעלה' ביז אין אן עבדי כפשוט, אין די אבא תהרה עבדי יעקב,

¶137וואס דאס איז דאך על שם פון יו ד עקים וידע יחזת בעקב ועושה, וואס דאס איז דאך דער ענין הגלות, וואס דערפאר איז דער ידע יחזת בעקב, און פון דארטן הויבט זיך אן די עלי' 'מלמטה למעלה', און די פדיה איז דא בכל יומי אין עבודת התפילה, וואס דאס איז דער ”פדה בשלום” נפשי, די נפשי הפרטית.

¶138און דערנאך איז אויך ווי די עבודה גופא איז בא די די עבדי ישראל די צדיקים שבו, ביז נאך העכער אין יזקיל עבדי אין דעם ענין פון מלכא משיחא, ביז נאך העכער ווי דאס איז אין ספירת המלכות.

¶139וואס אט דאס איז אויך אין עבודה אין זמן הגלות, אז בשעת ס'איז דא דער זמן הגלות וואס דעמאלט איז דאך דא דער ענין פון די אותיות וגילויים, אבער דאס איז דאך אזא מין גילה וואס ס'שטייט אין העלם והסאי ביז וואנדער אז אותיות אינו לא ראינו,

¶140די אותיות פועל'ן שטייען אין אזא מעמד ומצב אז דורך זאת לא ראינו וואס ס'איז אנגעטאן אין די אותיות, וואס בכללות איז דאך דאס דער אלקים ווי ס'ווערט דערפון א גימטריא הטבע, וואס דאס איז בלשון תבוא שערי אז דאס איז איינגעטרונקען, מ'זעט ניט וואס ס'געפינט זיך אינעווייניק.

¶141און אין דער און אין אן אופן, אז אין די אותיות זאל זיין די שני אופני בירורים, ווי גערעדט, אז אין איין אופן פון א פך נשבר אט דאס וואס מ'דארף אויך זיין שבירתן זוי תקנתן, און נאך אין די דקה זאל זיין אין דעם אופן וואס ער איז מערניט ווי דער ענין הפרי, אז דער אור בלייבט נאר וואס דען ער איז ניט מעלין ומסתיר, און דורך די ביידע זאכן צוזאמען ווערט דער ענין פון ”פדה בשלום”.

¶142וואס אט דאס איז אויך וואס מ'זעט אז ”בכל דור ודור”, ובפרט אין די דורות הכללים, איז דא די נשמות כלליות, וואס בא זיי טוט זיך דורך דער ענין בכללותו, אז ס'איז דאך דא דער ענין פון מאסר און נאך דעם מאסר איז דא אדרבא דער ענין פון ועד תכלימוני ועד חיוני נאך אין א תוספת מערער ווי ס'איז געווען פריער קודם המאסר.

¶143וואס דאס איז דאך אויך ווי ס'איז געווען אין דער גאולה, אין דעם מאס איז דאך ידוע אויך, אז דוקא נאך די מאסר וגאולה איז דעמאלט איז געווען די הפתת המעיינות נאך 'ביתר שאת' וביתר תוקף ווי ס'איז געווען פריער קודם המאסר והגאולה, וואס דאס איז געווען אויך דער ענין און דער נשמה כללית שבאותו הדור, וואס דערנאך איז דאס נשתלשל געווארן מדור לדור אין שלשלת המאורות,

¶144וואס דאס איז געווען דער ענין פון ממלא המקומים וואס ממלא ווי גערעדט כמה פע אז ”אחת מהן לא” נדרך חס ושלום, און ס'קומט נאך צו דארט דער ענין פון ”כל מה שתלמיד ותיק עתיד לחדש”, על יסוד מה וואס מ'געפינט דאס אין תורתם של ראשונים,

¶145”ראשונים כמלאכים” איז דאס אויך געווען דארט דער סדר פון ”פדה בשלום נפשי מקרב אלקי ברבים היו עמדו”, אז ברבים, וואס דאס איז דאך דער ענין פון די אותיות וואס אותיות פועל'ן זיך אויף א התחלקות והתפדש,

¶146ביז וואנענט ס'קען זיין ברבים איז אין דעם רבים פועל"ט מען אויף, אז ס'זאל זיין דער היו עמדי אז ס'זאל זיין אט דאס וואס א פך נשבד אותיות פון וועלכן מ'דארף פטור ווערן איז בא זיי דא דער שביער, און דערנאך איז דא דער עיקר האותיות, אט דעמאלט איז דער ענין פון ”ברבים היו עמדי” על דרך ווי החלום וואס מ'זאגט אויף אים, אז ער איז אן ענין פון מעין נבואה, וואס דאס זאגט ער אין קהלת יעקב, ווי גערעדט פריע

¶147און פון דעם חולם איז דאס דער זעלבער ענין פון חלום לכאורה איז דאך ניט פארשטאנדיק, חולם איז דאך דאס ווי מלכות איז דאס מקבל פון חכמה און כתר און דא זאגט מען א חלום, נאר וואס דען דאס איז אן ענין של חלום אמת על דרך החלומות ווי מ'דערציילט דאס אין דער פרשת השבוע, וואס על דרך זה אויך איז דאך געווען דער ענין המאסר והגאולה, וואס דאס האט אויפגעטאן דעם ענין פון ”פדה בשלום” נפ

¶148און ביז לדרא דמלכא דמשיחא, וואס דעמאלט וועט זיין דער ”פדה בשלום נפשי”, אז ניט נאר כאילו פדני מיט כ' אדמיון נאר ס'איז דיין דער פדני 'בפועל ממש', לי ולבנים מבינה אומות ע'מלכא משיחא בקרוב ממש.