Text

¶1ענינים וו ס זיינען ד ין תורה, יז מצד דערויף וו ס ס'איז ד ך לו ”ניתנה תורה למלכי השרת” ווערן זיי נמשך דערנ ך בעולם.

¶2נ רוו ס ן, זעלבסטפ רשטענדלעך, ז אין וועלט ב קומען זיי ז ליבוש מתאים לפי ענין העולם אין וועלכע די תורה איז נמשך געוו רן.

¶3וואס אט דערפ ר איז ד ך די תורת משיח, ווי ער ז גט אין מדרש שיר השירים, וועט זיין אין ן אופן וו ס די תורה פון איצטער איז נחשב כהרף.

¶4די תורה פון איצטער איז ד ך אויך ד ן נטערשייד ווי מ'לערנט איר ”אין גן עדן” דער אין 'מתיבתא דרקיעא' דער ווי מ'לערנט איר אין עולם-הרבה הגשמי והחומרית.

¶5און על אחת כמה וכמה, אז בשעת די ענינים פון תורה איז תכל באורייתא וברא עמי איז א גרויסער אונטערשייד ווי דער ענין שטייט אין תורה און ווי דער ענין קומט דערנאך אראפ אין וועלט, אבער זיי האבן א קישור און א חיבור.

¶6דערפון פארשטייט מען אבער לאידך גיסא, אז יעדער ענין וואס מ'זעט אין וועלט מוז ער האבן ערגעץ-וואו, אן אנהאלט, און ראי' אין דער תורה, וו ס ד ס איז ד ך וו ס די גמרא ז גט,

¶7ז ניט נ ר מתכי ”מן התורה מנין” און ניט נ ר ”אסתר מן התורה מנין” נ ר אפילו המן ד רף מען אויך געפינען ן רט ין תורה ווי רום ניט וו לט ניט געקענט זיין די ג נצע מציאות זיינע.

¶8על אחת כמה וכמה, אז די ענינים וואס זיינען פארבונדן מיט תורה ומצוות האבן זיי אן ארט אין תורה, און דערפאר אז מ'וויל זיי מתקן זיין דארף מען א קוק טאן ווי דער ענין שטייט אין תורה,

¶9במילא געפינט מען דערנאך דעם דרך מיטן אופן ווי אזוי מ'זאל מתקן זיין דעם ענין כמו שהוא בעולם 'הזה הגשמי'.

¶10וואס דאס איז דאך דער ביאור וואס מ'ווייס דאך פון סיפורים פון דעם בעל שם טוב, און אפילו די דורות שלאחריו, אז בשעת מ'האט ביי זיי געפרעגט א שאלה אין עניני פון די מענטשן אין עניני מצחרו,

¶11האט ער געעפניט א ספר פון תורה, און האט אפגעטאן דארטן און האט דערנאך אים געענטפערט וואס ער דארף טאן.

¶12און דערפון איז דאך אויך אט דאס וואס ס'איז דא א מנהג וואס ווערט אויך געבראכט אין אחרונים, אז מ'מעג זיך אזוי פירן, אז ”אף על פי שאין נחש”, אבער אט דער מנהג,

¶13אז מ'וויל וויסן צי מ'וועט מצליח זיין איז דא די זאך פון פסוק לפסוקך כאטש אפילו דער יינוקא ווייס פון קיין זאך ניט, און ער נעמט דערנאך אראפ פון דעם פסוק א הוראה אין ענינים פון 'עולם הזה' הגשמי, ווארום ס'איז ניטא קיין

¶14טא אין תורה, און במילא קען מען פון תורה ארויסנעמען א הוראה ווי ער זאל זיך פירן אין דעם און מ'דארף נאר האבן זא אידן וואס כל עניניו פירן זיך ווי ס'דארף זיך פירן מלמעלה, איז אט דעמאלט איז ער בטוח,

¶15אז דער פסוק וואס האט זיך אים געטראפן איז דאס א הוראה מלמעלה וואס ער דארף טאן בעוצות שעה, און ווי ער דארף זיך פירן אין דעם ענין.

¶16ס'איז דא דאך יעדער מדינה האט דאך זיך אירע ענינים און אירע מנהגים, און די גמרא זאגט דאך, און אין מדרש איז ער מאריך אין דערויף, אז עשית לקרת אזא בנימותא ביז וואנענט ער זאגט,

¶17אז אפילו מלכים און אפילו די אבות האבן זיך אויך אנגעהאלטן, און משה רבינו האבן זיך אנגעהאלטן אן דעם כלל פון עשית לקרתא אזא בנימותא.

¶18ס'איז דא איינע פון די ענינים פון ארצות הבריתית, אז זיי האבן ליב אז יעדער ענין זאל מען דאס מרקץ זיין און צוזאמענקלייבן אין איין נקודה,

¶19און פון דער נקודה זאל זיך דאס פאנאנדערגיין אין כמה וכמה אנפים.

¶20וואס בשעת מ'האט דאס איבערגעזעצט אויפן לשון המדינה, אויף דער שפה וואס אין איר רעדן כמה וכמה מבני ישראל איז ארויס דערפון אט דער ענין וואס אין אמעריקע איז ער הולך ומתפשט, דאס ווערט אנגערופן בשם סענטער

¶21וואס באופן כזה וויל מען מרקב זיין און צוזאמענקלייבן די אלע ענינים פון צדקה, און דערנאך די אלע ענינים פון תורה, און דערנאך די אלע ענינים פון תפילה, אז ס'זאל זיין א נקודה וואס דאס זאל זיין דער מערכז שבזה, און פון דארטן זאל זיך דאס פאנאנדערגיין בכל מקום ומקום,

¶22און במילא איז דערפון ארויס וכמה וכמה פירצות, וואס מ'זעט דאך, אז אין אט די ערטער וואס יעדערער האט געגעבן צדקה כדבעי למירא,

¶23על דעת עצמו איז דאס אנגעקומען כדבעי למירא בכמה וכמה מקומות, בשעת ס'איז געווארן אט די טקנה, אז מ'טאר ניט מקיים זיין די מצוה פון צדקה אליין, מ'דארף דאס אפגעבן אין א מערקז, הנקרא בלעת צענטער, איז אט דא האט מען אנגעהויבן מגביל זיין און מודד זיין די מדת הצדקה.

¶24ובעבונותינו הרבים, איז ווער איז די פוסקי דינים, וויפל ס'זאל אנקומען אין ראש און וויפל ס'זאל אנקומען אין לב, און וויפל ס'גייט אוועק אין פסולות?

¶25איז דאס ניט אלעמאל פסק'נט דער דין אין דעם, דער נוח שברך, אמאל פסק'נט דאס דער הרגש שבלב, און אמאל פסק'נט דאס דער כבוד, דער ם קרוז שבכבוד על פי דין תורה ז ט, ז כבוד איז ד ס אויך פון ”תלת שליטין ענין”, בער וו ס איז ד ס?

¶26ד ס איז ט קע בלוט, בער ד ס איז פ רפראיינע בלוט, און מצד דערויף וו ס ער ווערט בגוף, און אין דעם ענין פסק'נט ער אמאל אפ ווי אזוי מ'זאל פאנאנדערטיילן די אלע ענינים וואס זיי געפינען זיך און די חיות שבהם,

¶27וואס ”הדם הוא הנפש” און וויבאלד אז ער איז אליין כבוד דם קרוש איז במילא איז דאך פארשטאנדיק, אז ער איז דעמאלט מטה את הענינים און ס'קומט-אן המעסטן שלא כדבעי, און מערניט ווי א חלק קטן, ושלא נפי ערך, צו דעם לב און צו דעם מוח.

¶28וויבאלד אבער, אז די מציאות איז דא אין עולם, איז דאס מערניט ווי דאס איז א מציאות וואס דאס איז דא אין קדושה, און דאס האט אן ארט אין קדושה, נאר וואס דען קליפה איז דאך מתדמק אין כח בפני אדם, איז אזוי ווי ביי א כח קומט דאך ארויס אלע ענינים קרוב, במילא ווערט דאס א דבר המזיק,

¶29ס'איז אבער דאס גופא גיט אן אחיזה, וויבאלד אז דארטן איז דאס מפני הדמיון וואס ער איז זיך מדמה נקדושה קען מען אויסניצן און במילא דארף מען אויסניצן אט דעם ענין גופא פון סענטער הנקרא בלשון הקודש מערכז אז מ'זאל זען, ממרר זיין, אז דער כבוד זאל ווערן אויס שליט,

¶30ווארום וויבאלד אז דאס איז א סענטער איז דאך ”דבר אחד לדור ולא שני דברים לדור” מערניט ווי איין שליט קען זיין, איז במילא, אז מ'שטעלט-איין, אז דער שליט זאל זיין נאר דער מוח שבראש,

¶31איז אט דעמאלט וועט זיין דער חלוקה כדבעי למהבה, און אפילו פון דעם כבוד וועט ער מאכן אן ענין וואס דאס וועט שטיין אונטער די שליטה פון דעם ומוח שבראש, אז ער זאל זיך פירן נאך דעם שכל פון נפש הענקית, וואס ער זאגט דאך אין תניא, אז ”נפש השנית בישראל” איז וואו געפינט זי זיך?

¶32געפינט זי זיך במוחא שבראש, ובכל הימנות שבלב, וואס דארט איז רוח חיים, ווי מ'האט גערעדט פריער, אז וואס איז חיים?

¶33בשעת מ'איז מקושר מיטן מקור, אן הפסק במילא איז מען פאר זיך קיין מציאות ניט, און ניט אין חלל השמאלי, וואס ער איז מלא דם ווי ער זאגט אין תניא.

¶34און אט דאס איז אט די אויפגעג, וויבאלד אז דער אויבערשטער האט געבראכט אידן אין א מדינה, וואס דארט איז דא אט דער סדר פון א סענטער וואס דארט איז מרוקז כל הענינים פון תורה און תפילה און צדקה,

¶35דארף מען ניט נתפעל ווערן און קרעכצן פארוואס איז אזא מין סדר, צי אזוי ווי דער רבי האט געזאגט אין דעם נאמען פון זיין פאטער אז 'טובה פעולה אחת מאלף פנחות' אז וואס דארף מען קרעכצן א סך מאל?

¶36זאל מען בעסער טאן איין גוטע פעולה וועט דאס מתקן זיין את הדברים, אז ניט נאר דורך דעם וועלן ניט ארויס קיין מכשלים, מ'וועט אויסניצן דעם ענין פון א מערקז והצענטער אויף צוציען אט די וואס לולי זיי איז וואס מ'האט אויף זיי ניט געקענט האבן קיין השפעה,

¶37און דערנאך זאל מען זיי מברר זיין און מסביר זיין און ארויסברענגען ביי זיי זיי מן הכח אל הפועל די נקודת המערקז וואס ס'איז דא בא יעדער אידן,

¶38וואס דאס איז זיין נקודת היהדות, וואס דאס געפינט זיך בפנימיות מבבוא, אז די נקודה זאל זיין מושל ושולט על כל אברב ודידיו, איז במילא פון דעם צענטער זאלן ארויסגיין הוראות טובות און הנהגות טובות על כל הגוף כולו,

¶39בכל הזמן שלו ובכל המקום שלו.

¶40בנוגע בשעת ס'רעדט זיך וועגן חסידות חב ד, איז דאך נוגע יעדער ענין האט דאך דאך זיין אפשפיגלונג אין ענין פון ”חכמה בינה דעת, אין” חכמו ושכל,

¶41איז דא אן ארט פון דעם רבי'ן נשמתו עדן, פון דעם שווערס פאטער, וואס ער האט געז גט אנטקעגן דעם ענין הלימוד פון 'מורה נבוכים' און למטה מזה, אנטקעגן דעם לימוד פון חכמו סומות העולם צון חכמות חיצוניות, ה טער געז ט,

¶42ז צדיקים וו ס ה בן געלערנט 'מורה נבוכים', יז אמת ט קע מ יז ע ומען פון דעם רום און רום, פון דעם עיגל, וויבא ז ער ז זיי זיינען געווען צדיקים, ה בן זיי פון דעם עיגל געפונען דערנ ך אים ריכטיקן מערקז, די ריכטיקע נקודה הנערכזי יז פון דעם עיגל.

¶43ווארום על פי חכמת החשבון, איז אויב נאר מ'האט א ריכטיקן איגל, און מ'האט א ידיעה אין חכמת החשבון, און מ'האט די קיינעים הכליחים לזה קען מען פון דעם איגל אויך געפינען די נקודת ה מרקד, מ'דארף אבער האבן אט די ביידע ענינים, מ'דארף האבן די ידיעה אין דער חכמה,

¶44און מ'דארף האבן די קורים הצריכים, אז מ'זאל ארויסגעפינען דורך דעם עיגל, אדער דורך א טייל פון דעם עיגל, די מקודת המערכת, און מ'דארף זיך מניגע זיין אויף געפינען די מקודה.

¶45משא"כ אבער אט די וואס האבן ניט אט די אלע דריי באווארענישן איז פאר זיי איז ניט קיין סדר אנהויבן פון דעם עיגל, וואס דאס איז די חכמת חיצוני ת, און אפילו חכמת אירע,

¶46ווי זי שטייט ביי חוקרי ישראל זאל דערפון זיין די התחלה, און דורך דעם לימוד זאל מען דערנאך קומען צו דעם אמת'ן צענטער, צו די נקודה המרכזית, וואס ד ס איז די נקודה פון די אמיתית המציאות,

¶47וואס ד ס איז מערניט ווי ער ז גט אין רמב אז ער איז דער אמיתית המציאות, אחוץ אים איז ניטא קיין מציאות, און אלע מציאות איז זיינען געווארן מאמיתת המצאו פא רום איז דער סדר, אז פריער מ'דארף מען דארף מען אנהויבן פון דער נקודה.

¶48איז די ערשטע זאך איז מען זיכער, אז מ'האט דעם נקודת האמת, דער ”אמת הוי' לעולם” דערנאך, בשעת מ'האט צייט און מ'האט כוחות און מ'האט איבעריקע ענינים אפגעטאן איז אט דעמאלט, ארויסגייענדיק פון דעם צענטער, פון דעם נקודת המערכז הויבט מען בויען דעם עגול,

¶49און דעמאלט איז האלט דער אויבערשטער, אז בשעת ס'איז דא דער יגעת איז אט דעמאלט איז אויך דא דער ומצאת אז מ'בייט-אויף דעם גאנצן ארום וואס די נקודת היהדות פאדערט-אויף, און ארום אט דעם צענטער בייט זיך אויף א דירה לו יתברך בתחתונים ניט נאר אין די שעות וואס ער דאוונט, און ניט נאר אין די שעות וואס ער לערנט,

¶50און ניט נאר אין די שעות וואס ער איז מקיים א מצוה, נאר אפילו ווי דער רמב"ם רעכנט אויס באכילתו ובשצייתו ובהליכתו, אין אלע זיינע ענינים איז דא דער ו”בכל דרכיך דעהו” אז דארט איז ניכר אז אט דער שטיקל איז אויפגעבויט געווארן

¶51ארויסגייענדיק פון צענטער פון דעם אמיתית המציאות וואס ער איז ניט במקום און ניט בזמן, ס'איז מערניט ווי א נקודה דאס איז אבער א נקודה וואס זי איז אין זיך כולל כל ”מה שלמטה הימנו”,

¶52על דרך ווי די גמרא זאגט, אז שוקן ”החיות כנגד כולם כאן החיות כנגד” כולם און אזוי נאך העכער און העכער ביז וואנענט מ'קומט צו אט דעם ארט וואס ”לא אתרמיז ולא בשום קץ”,

¶53דערפאר וואס דאס איז אט די נקודה וואס האט אפילו אין זיך קיין ציור ניט, און וואס אט אט די נקודה איז דארטן קען מען אויפנעמען עצמות ומהות דערפאר וואס ס'איז דא דער 'ביטול במציאות', וואס דאס איז א כלי אויף דירה לו יתברך.

¶54לחיים.