Text

¶1וואס ”ושבתי בשלום אל בית אביו” ווי דער אלטער רבי הויבט דאס אן דערמיט אין ”תורה אור”, און דערנאך אויך ווי דער מיטעלער רבי, דער בעל הגאולה וההילולא, איז דאס מבאר אויך דערנאך בספרו תורת חיים, בהקדמה פון פסוק ”וידר יעקב נדר לאמר”,

¶2ס'שטעלן זיך רבותינו נשיאינו, און אויך בדיעותיהם לאחריהם, אויף וואס איז דא דער דיוק, אז דוקא בשלום, ובפרט נאך לאחרי זה, אז ער זאגט שוין פאר דעם, אז יהי' אלקים עמדי ”ונתן לי לחם לחם ובגד ללבוש” מיט אלע פירושים שבזה,

¶3און אף על פי כן איז מען ניט זיך מסתפק צו זאגן דעם ענין אויף ”ושבתי אל בית אבי” נאר מ'איז מדגיש, אז דאס דארף זיין דוקא אין אן אופן וואס דאס וועט זיין בשלום.

¶4אויך דערנאך וואס מ'זאגט, אז והיו הוי' ליל אלקים וואס איז דא דער שידוש?

¶5לכאורה איז הוי' הוא אלקים איז דאך אן אמיתית בתכלית האמת, כמבואר בכמה מקומות.

¶6וואס איז דאס דא פארבונדן?

¶7אז ווען ”ושבתי בשלום אל בית אבי” איז אט דעמאלט קומט בהמשך לזה והיו הוי' ליל אלקים, ולאחרי זה ”והבן הזאת אשר שמתי מצבה יהי' בית אלקים” וואס דאס איז דאך צוויי באזונדערע ענינים, זיי קומען אבער בהמשך זה אחר זה,

¶8און שניהם קומען בהמשך, אז ס'וועט זיין דער ושבתי הבית אבי און דוקא אין אן אופן פון בשלום, און דעמאלט וועט זיין די שני ענינים פון ”והי' הוי' ליל אלקים והאבן הזאת אשר שמתי מצוה יהי' יבות אלקים”.

¶9אין דערויף איז אויך דער דיוק און דורש ביאור, ווי קען דאס זיין א ואבן, וואס דאס איז אן ענין של דומים, אין וואס פאר א דרגא,

¶10אין וואס פאר אן עולם דאס זאל ניט זיין איז דאך דאס אלץ אן ענין וואס ווערט אנגערופן אבן און פון דעם אבן מאכט מען אז דאס זאל זיין ”בית אלקים” וואס דאס קומט דאך בהמשך להאמור לפני זה והיו הוי' ליל אלקים אז דאס וועט זיין א בית צו אלקים דעמאלט

¶11וואס דער אלקים איז דאס דאס וואס פריער איז געווען הוי איז דער הוי' ליל אלקים און דער אבן ווערט א בית צו דעם אלקים.

¶12וואס דאס קומט דאך אלץ בהמשך, אז נאך דערויף ווי ס'איז געווען ”ויצא יעקב מבור שבא וילך חרנה” און דעמאלט האט ער געדארפט באווארענען אז ס'זאל זיין דער יציאתו און דערנאך אויך דער שבעה דחזרה באופן פון שלימות,

¶13איז דערנאך געקומען דער ”וידר יעקב נדר”, און דערנאך ביז ער איז מסיים אז ”ושבתו בשלום אל בית אביו” וואס דאס איז דאך ”התורה היא נדחית” איז דאך דערפון א הוראה לכל המקומות ולכל הזמנים ולכל אחד ואחת,

¶14און וואס און וואס דערפון איז אויך פארשטאנדיק, ככלל, על אחת כמה וכמה לויט די הודואת חז"ל בנוגע צו מעשה אבות,

¶15אז ”מעשה אבות סימן לבנים” וכמבואר בכמה מקומות, אז ס'איז ניט נאר א סימן ווי אזוי מ'דארף טאן, וואס דאס איז אויך א נתינת כח,

¶16איז דאך אין דערויף נאך ”ביתר שאת וביתר עוז” די הוראה, וויבאלד אז דאס איז א סיפור בנוגע צו מעשה אבות, איז דאך דאס ביתן הנתינת-כח במיוחד צו די ”בנים עד סוף כל הדורות”.

¶17”ויצא יעקב” מבית שוה ”וילך חרנה” ווי ער ברענגט אראפ אין די דרושי רבותינו, זאגט ער אין דערויף אין זהר די צוויי פירושים,

¶18אז ”ויצא יעקב מבור שבא”, ווי דאס איז בור שבא?

¶19בנוגע צו אברהם'ן, וואס דעמאלט איז זי אנגערופן געווארן בור שבא דערפאר וואס דאס איז נשבעו ושניהם און דערנאך, ווי פשוטו של מקרא ”ויצא יעקב מבור שבע” לבור שבא, וואס דאס איז בור שבע פון יצחק'ן,

¶20ווי דער ענין איז געווען כפשוטו, אז דעמאלט איז דאך געווען בור שבע ווארום דאס איז געווען בזמנו של יצחק, ווי די חשבון השנים, ווען ”ויצא יעקב מבור שבו” איז דאס געווען לאחרי אברהם'ן, וואס דעמאלט איז דאס געווען ענינו של יצחק.

¶21און בא ביידע זאגט מען וילך הרנה אויך מיט דעם חילוק אז ”ויצא יעקב מבור שבו” בהנוגע צו אברהם'ן, וואס דאס איז ענין החכמה, וואס פריער איז דאס געווען אב רם נעלם מכל ראין און דערנאך איז ניתוסף וה פון ”אב המען גויים נתתיך” אז דאס ווערט נמשך און ס'ווערט פארשטאנדיק פיז 'למטה מטה'.

¶22וואס דערפון איז אויך פארשטאנדיק מבור שבט דער עיר און דער בית און דער מקבל פון אברהם'ן איז דאך דאס דער ענין פון שרה ענין הבינה.

¶23וואס דעמאלט איז בבור שוה גייט דאס אויף ענין הבינה, וואס זי איז דער באור ומקור פון שבע מדות.

¶24דערנאך איז דא דער ”ויצא יעקב מבור” שוה ווי דאס איז בקשר צו יצחק'ן, וואס דעמאלט נעמט מען דאס ווי יעקב איז ווערט אן ענין וואס ווערט נמשך אין למטה ביז אין עולמות בי,"'

¶25וואס אט דעמאלט איז מבור שוה דער ענין פון ספירת המלכות, וואס זי ווערט נמשך פון יצחק'ן, ווי יצחק איז בינה, און נאך ווי דאס קומט אראפ נאך נידעריקער, וואס דעמאלט איז באור שוה דער ענין המלכות, וואס זי איז באור און כנסת ישראל, מקבל פון די אלע שבעה מדות שלפניה.

¶26וואס דעמאלט איז דער ”וילך חרנה” אויך אין ענין פון עולמות ביא ”ומשם יפרד” ווי דאס איז דאך אויך אין פשוטו של מקרא, אז דערנאך האט זיך אנגעהויבן די אלע ענינים פון בירורי לבן, ולאחרי זה בירורי עשיו,

¶27כמסופר בפרשה ויצא און דער המשך אין פרשה וישלח.

¶28וואס די התחלה בדבר איז ”ויצא יעקב” איז דאך דערפון פארשטאנדיק, אז אין דערויף באשטייט דער ענין וביאור מיט וואס ס'וועט דערנאך נתבאר ווערן דער ענין העבודה?

¶29אז דער ענין פון ויצא די יציאה איז דאס איז אן עיקר אין וואס ס'באשטייט די עבודה, וואס דאס איז שמו השם הסדרה, און דערנאך איז ער מבאר אין דער סדרה גלייך באותו הכתוב ווי אזוי ס'ווערט דער ויצא דערפאר דער יוצא איז דאס געווען יעקב.

¶30וואס יעקב איז דאך מצד ידו איז חזק בעקב עושה וואס אין דערויף גופא פארשטייט מען, אז ס'ווערט פאנאנדערגעטיילט דער שם יעקב אין צוויי חלקים, דער ענין פון עקב און דער ענין פון ידו דער ענין פון דעם י, וואס דאס איז אויך, ווי ער איז מבאר אין די דרושים,

¶31אז יעקב איז דאס על שם וואס דער יעוד פון חכמה ווערט נמשך ביז אז דאס קומט אראפ אין עקב של יעקב, און דורך דערויף קומט דאס אראפ אין עקב פון עולמות, ווי גערעדט פריער אין וילך חרנו לו דעם צווייטן פירוש, אז דאס גייט אויף ”משם יפרוד”, עולמות ביה ביז אין עולם התחתון שאין תחתון למטה הימנו,

¶32און ער קומט אהינצו ועשית ”לו יתברך דירה בתחתונים”, אנהויבנדיק דערפון וואס מתתו שלימו וואס דאס איז דאך געווען דער חידוש און דער אויפטאן פון יעקב'ן, ”לא כאברהם ולא” כיצחק, כמאמר חז ל,

¶33און דאס נעמט דער כח לזה, דורך דערויף וואס דער ראש הטובה, תחילת הטובה, איז דאס דער יו וואס דאס איז דער יו ד אין שומר דער יו ד פון 'שם הוי' אין ספירות דער ענין החכמה, ביז אין חכמה אין דעם העכסטע דרגא ווי ס'איז דא אין חכמה.

¶34מ'זאגט דאך אבער, אז יעקב איז פריער געווען אין בור שבע און דערנאך איז וילך הרנה איז דאך דערפון פארשטאנדיק,

¶35אז בשעת ס'ווערט די יציאה ביז אין אן אופן אז ס'ווערט א הליכה אין חרן איז פארשטאנדיק, אז דעמאלט דארף אויך צוקומען אדער על כל פנים נתגלה ווערן א ענין אין יעקב'ן, וואס ביז דעמאלט איז דאס ניט געשטאנען בגלוי, אדער נאך מערער ביז דעמאלט איז דאס נאך ניט געווען בא יעקב'ן, בדוגמא ווי מ'זאגט ביי אברהם'ן,

¶36וואס ער איז דאך געווען דער גדול בענקים און דער ראש האבות, אז כדי ס'זאל זיין אז ”אב המון גויים” איז צוגעקומען א ה', כמבואר בארוכה דער גודל הענין אין די דרושים הענין זה, אין די כתובים שלפני זה,

¶37על דרך זה אויך בא יעקב'ן קומט-צו דער צווא ישועות יעקב וואס דאס איז דאך דער קשר בפשטות אין די דרושים פון 'ויצא יעקב' ושבתו בשלום, ”וידר יעקב נדר” אז ס'קומט-צו אין יעקב'ן אויך דער ענין פון ישועות וואס דאס איז דאך דער פירוש הכתוב,

¶38אז ס'איז צווא ישועות יעקב אז אין יעקב'ן קומט נאך צו דער ענין פון ישועה, נוסף אויף דערויף וואס ער האט דעם יו"ד, וואס דאס איז דאך דער יו"ד ראש פון 'שם הוי' וואס ער איז דאך הי' הווה ויהי' און הכל בשוה,

¶39איז דאך דערפון פארשטאנדיק אז ער איז מושל ושולט בעולם, וויבאלד אז ער איז דער מקור ומהוה שלהם, אויך מהוה לשון הוה, ווי מ'זאגט היה הוה ויהי וכתורת הבעל שם טוב,

¶40אויף ”לעולם הוי' דברך נצב בשמים” אז דער דבר הוי' נצב תמיד, אין דעם דבר שנתהוה ממנו, איז צוגעקומען צו יעקב'ן אויך דער ענין פון ישועות,

¶41וכמבואר אין די דרושים, אז ישועה נוסף אויף אן ענין כפשוטו באווייזט דאך אויף א סיוע און אן עזר ”ביתר שאת וביתר עוז”, על דרך הרגיל,

¶42וביחד עם זה מדגיש אז מ'קומט אין אזא מין מצב ומעמד אז מ'דארף אנקומען צו ישועה, וואס דאס איז דאך אויך ווי אין פירוש בפנימיות הענינים,

¶43אז דאס באווייזט אז די שין עין ה' נהורין וואס זיי קומען פון עתיק יומין, וואס דאס איז דאך דער אברהם הנעלם מכל רעים און נאך העכער,

¶44און וואס ער איז אויך דער מקור הישועות כמבואר ומובן פון אגרת הקודש פון דעם אלטן רבי'ן, איז דא דער ציווי, און אויך דער ציווי מ”לשון צוותא וחיבור”, אז ישועות ווערן מתחבר

¶45און ווערן אפגעגעבן צו יעקב'ן, וואס דורך דערויף איז ווען בילך ערנה איז ווערט דארטן ווי ער זאגט בתפילתו קודם

¶46ההליכה אז ס'וועט זיין זיכער ”ונתן לי לחם לחל ובגיד ללבוש” און נאך מערער ושבתי אל בית אבי און נאך מערער ”ושבתי בשלום אל בית אבי” און נאך מערער אז ”והיו הוי' ליל אלקים והאבן הזאת אשר שמתי מצבה יהי' בית אלקים”.

¶47וואס אין וואס באשטייט די עבודה איז מובן אין א הקדמה לפני זה, אז איידער יעקב האט מתפלל געווען תפילה זו, אין אן אופן פון ”וידר יעקב נדר” אין אן אופן פון נדר,

¶48איז אין וואס איז באשטאנען דער ענין בעשי' אלס הכנה צו דער תפילה, און דערנאך איז די תפילה נתקיים געווארן בפועל, איז געווען דער ויקרך מעבני המקום וישא מרשאתיו,

¶49ווי מבואר אין די דרושים, אז ס'איז דא דער ענין פון מקום, וואס אמת טאקע אז ”הוא מקומו של עולם” און מקום איז דאך אויך שמו של הקב"ה שנקרא מקום דערפאר וואס הוא מקומו של עולם,

¶50דאס קומט אבער אראפ ווי דער 'שם הוי'' שטייט אין אן אופן פון גימטריות, כידוע, אז המקום איז בגימטריא אין אותיות הוי' איז דאס בריבוע, בגלוי שטייט דא דער ענין המקום, וואס דאס איז דאך אויך כדובר לעיל, בפרט דער ענין פון עולמות בי,"' אנהויבנדיק פון ספירת המלכות,

¶51וואס זי איז דאך דער מקור אויף מקום וזמן, כמדובר אויך לעיל.

¶52און אין וואס איז באשטאנען די הכנה?

¶53אז ס'איז געווען דער ”ויקח מאבני המקום”, אז אין דעם מקום איז דא אבנים, און פון די אבנים קענען זיי זיין ווי זיי זיינען מצד הבריאה, ווי זיי זיינען 'מצד עצמם', און ס'איז געווען וואס יעקב האט געטאן איז ויקח מעוני המקום און אין וואס ס'איז באשטאנען, וואס האט ער פון זיי אויפגעטאן?

¶54וישן מרשותיו ניט ויתינם 'לשון רבים', נאר וישן אז ס'איז געווען אז ס'איז געווארן אן אבן ”אחת, כמבואר אין מדרש”, און אויך דער ענין נתבאר אין די דרושים, און אט דאס איז געווען די הכנה צו ויתדר יעקב נדר און צו ושבתו בשלום בכל הפרטים שבענין זה.

¶55וואס אבנים איז אט דאס דער ענין הדומים שבבריאה, וואס דאס באווייזט אויף תחתון שאין תחתון למטה הימנו, וואס אין דערויף באשטייט וואס דאס איז דאך אויך בהתאם צו ”וילך חרנו חרון” אף של עולם,

¶56און אויך צו דעם ענין פון שליחות און יציאת יעקב אין חרנה, אנהויבנדיק לויט פירוש הראשון פון מבית שוה של אברהם מבינה,

¶57און דערנאך קומט דער פירוש השני פון יצחק און בית שבע של יצחק, און דערנאך ביז אין ספירת המלכות און וילך הרנה אין עול מזביע,

¶58און אין דערויף גופא דאס ווערט דאך אויך געבראכט בפרט אין דרושים פון דעם צמח צדק דער פירוש השלישי וואס איז דא אין זהר, אז ”ויצא יעקב מבית” שעה ווילך הרנה ווי ער זאגט אין זהר אין בראשית,

¶59אז דאס איז געווען פארבונדן בשעת יעקב האט געזען דער ענין הגלות, און אין גלות גופא דער גלות האחרון, גלות אדום, און האט געזען דעם מצב ומאמר דארטן, האט ער דעמאלט געבעטן ”ושבתי בשלום אל בית אבי”

¶60אז ס'זאל זיין דער היפך פון דעם מעמד ומצב ווי ער האט געזען, ושבתי בשלום און ערשט דערנאך ברענגט ער אין זהר, ”ונתן לי לחם לחם מלאכל ובעגיד ללבוש” אף על פי וואס אין פסוק שטייט דאס אין א סדר הפוך.

¶61כמדובר לעיל איז דאך דאס א הוראה לכל אחד ואחת, וואס דאס איז דאך אויך דער ביאור וואס ווערט געבראכט במאמרי רבותינו נשיאינו, אז ”ויצא יעקב מבור שב וילך חרנה” גייט דאס אויף 'ירידת הנשמה' בגוף,

¶62ובפרט אויף לידת האדם, וואס אט דעמאלט קומט ער זיך מבור שבה פון אן ארט ווען ער איז יורד די נשמה יורדת פון ”איגרא רמה” און גייט אראפ ביז אין וילך הרמה.

¶63וואס אויך די 'עבודת האדם', עבודה פון א אידן, איז אז ס'זאל זיין ויקח מעוני המקום וישא מראשיתם.

¶64וואס בכללות איז דאס, ווי גערעדט כמה פעמים, לעשות ”לו יתברך דירה בתחתונים” אין עולם התחתון שאין תחתון למטה הימנו, וואס דאס איז אויך דער ענין פון אבנים, אז אין די דרגות פון ”דומם צומח חי מדבר” איז דאס די דרגא הכי תחתונה.

¶65ובפרט נאך ווי דער אבן געפינט זיך אין מקום, ווי גערעדט פריער אז ס'איז טאקע פארבונדן מיט 'שם הוי' דער 'שם הוי'' שטייט דארטן אבער אין אן אופן פון רידוע וגימטריא וכו וואס דאס באווייזט דאך אז ס'איז מערניט ווי דער מספר,

¶66כמבואר אין שער היחוד והאמונה ובכמה מקומות בארוכה, און דארטן אין יענעם מעמד ומצב איז דאס אין א דרגא פון אן אבן.

¶67וואס דאס איז אויך אין נפש האדם דער ענין פון אותיות, וואס אותיות איז דאך אין השתלשלות פון כחות האדם דער ענין הדומים שבו,

¶68דאס גיט אבער אויך א ביאור פארוואס מ'קען דארטן אויפטאן, ”לו יתברך דירה בתחתונים” ביז אין אן אופן ווי ער איז מסיים בפרשה אז ”ואבן הזאת אשר שמתי מצבה יהי' בית אלקים” ווי דער אלקים וואס ס'איז געווארן דער 'שם הוי'' שלפני זה,

¶69ווארום אותיות איז דאך אויך מלשון עשה בוקר דער ענין פון עשי' והווה, אז אין דערויף ווערט נמשך אן אור וואס נאך העכער ווי אין די אורות ווי ס'זיינען אין דער דרגא שלפני זה, צומח

¶70און חי און אפילו מדבר, וכידוע פון תורת האריז"ל אויף ”לעיל הלחם לבד יחי' האדם קיום על מוצר פי הוי' יחי' האדם” אף על פי וואס דער מוצר פי הוי' איז דאך אויך דא אין אדם, דאס קומט אבער ניט צו דעם עילוי און צו דער דרגא פון מוצר פי הוי וואס געפינט זיך אין דעם לחם,

¶71ווארום ”כל הגבוה יותר”, איז וואו קען ער אראפקומען?

¶72דוקא אין ”מטה יותר, ובפרט” נאך לויטן לשון בכמה מקומות, שני פעמים גבוה גבוה יותר 'ומטה מטה' יותר, וואס דערפאר איז דער ”מוצא פי הוי'” אין דומם איז ער מחי' דעם אדם וואס אין אים איז דא דער ”מוצא פי הוי” איז ער מחי' אויך

¶73דעם עצה ”פי הוי' שבאדם” מצד דערויף וואס ער נעמט זיך פון גבוה גבוה יותר.

¶74וואס דאס איז דאך אויך מובן אויך בפשטות, לויט דעם מאמר פון דעם אלטן רבי'ן, אז אויף א תאוה איז קיין קשיא, און די תאוה איז ”מתאוה הקב"ה להיות לו דירה בתחתונים” און ווי ער זאגט אין תניא שאין תחתון למטה הימנו,

¶75נעמט זיך דאס פון אן ארט וואס דאס איז ניט שייך קיין קשיות, ביז וואנענט, אז אף על פי וואס ס'איז דא כמה טעמים לבריות העולמות, זאגט מען, אז די אלע טעמים זיינען פארבונדן מיט אן ארט וואס דאס איז גילויים והארות, ביז אין 'עולם האצילות' ונשמות האצילות וכו דאס קומט אבער ניט צו טעם האמיתי,

¶76פון נצב הקב"ה ”להיות לו דירה בתחתונים” כמבואר בארוכה אין דעם המשך פון ס'וועל.

¶77וואס דאס איז אויך אלס הכנה צום ”וילך חרונה” וואס דארט איז דאך דער ענין פון ”חרון אף של עולם” ובפרט נאך ווי ער זאגט אין זהר, אז דאס איז אויך כולל דער ענין פון גלות אחרון,

¶78ואדרבא דער עיקר הבקשה פון ושבתי בשלום איז דאס אויף גלות אדום אויפן גלות אחרון, איז אט דא איז געווען די הכנה לזה מעין זה אויף ויקח מעוני המקום, און אין וואס איז באשטאנען ויכסם מרשותיו אז ער האט געמאכט דערפון אן אבן אחת,

¶79וואס ביז וואנענט אז ס'איז געווארן דורך על ידי עבודתו אין אן אופן אז דאס איז מרשותיו העכער נאך פון ראשו, וואס דאס איז דאך אויך כולל דער ראשו של יעקב איז דאך דער יו ד שבו, איז על ידי עבודתו ער דערגרייכט נאך העכער,

¶80בדוגמא ווי מ'זאגט אז די ירידה פון ”איגרא רמה לבירא עמיקתא” אז ער וועט נאך דערגרייכן נאך העכער ווי ס'איז געווען דער שרשו ומקורי לפני הירידה, וואס דעמאלט איז פארשטאנדיק וואס די עלי' האט אויפגעטאן,

¶81על דרך זה אויך על ידי עבודתו אין ”בירא עמיקתא”, אין די אווני המקום, האט ער אין זיי אויפגעטאן אז ס'זאל זיין וישם 'לשון יחיד', ביז אין אן אבן יחידה, געמאכט פון זיי אין אבן, ביז וואנענט אז ס'איז געווארן מרשאותיו נאך העכער פון דעם יו"ד פון יעקב'ן.

¶82וואס דאס איז דאך בכללות ענין העבודה, ווי דערנאך איז אויך געווען אין בירורי לבן, אין חרוב, און דערנאך אויך אין בירורי עושה וועגן וועלכע ס'ווערט דערציילט דער עיקר אין פרשה וישלח, וואס מ'האט אנגעהויבן לייענען אין ראבי דראבין אין שבת פרשה ויוצא,

¶83אז מ'זאל מאכן פון א משמיא פרוט ביז וואנענט אז ס'קומט אראפ אין א התחלקות רבה ביותר, אין 'עולם העשי'' הגשמי, ביז אויך אין 'עולם העשי'' הרוחני,

¶84און מ'מאכט פון זיי אלע א דירה לו יתברך, דורך דערויף וואס מ'איז ממשיך הוי' אחד אין ח וואס דאס איז דער ענין פון ”ז' רקים, וארץ” און אין דעם ד וואס דאס איז ציטרי עולם ”ד' רוקות העולם” איז מען ממשיך חלופו של עולם,

¶85וואס דאס איז דער אלף, ובפרט נאך ווי כמבואר אויך אין די דרושים אחדים, אז הוי' אחד איז אויך כולל אין זיך דער ענין פון יחיד,

¶86אז מ'איז ממשיך אהינצו 'יחידו של עולם', וואס דאס איז דאך אמיתית ענין הדירה בתחתונים, אז דאס ווערט די דירה פאר 'יחידו של עולם',

¶87דורך עבודת ”האדם בכלל, ובפרט” דורך עבודה וואס זי איז פארבונדן מיט 'יחידה שבנפש', וואס זי ווערט אנגערופן יחידה על שם שמקבלת מיחיד, און זי איז דערנאך ממשיך מעין זה, אפילו דעמאלט וועט מען האלט אין א מעמד ומצב העבודה מצד חיות שבנפש,

¶88וואס דאס איז דער יו ד שביעקב, אפילו אז מ'האלט אין מעמד ומצב העבודה מצד ”נשמה רוח ונפש” שבאדם, כמבואר בארוכה די חילוקים אין אופני העבודה,

¶89אין קונטרס העבודה, וואס דאס איז דער ענין פון עקב פון יעקב'ן, איז דעמאלט ניכר אין דערויף, און ניכר אויך אין אן אופן אז דאס ווירט אויף מחשבה און דיבור און אויף מעשה,

¶90ו”המעשה הוא העיקר”, אז דארט זאל זיין נראה וניכר ביז 'לעיני בשר', אז די עבודה האט געטאן א איד וואס בעצמותו, בעצם שלו, איז ער ענינו פון יחידה,

¶91ווארום ער איז מקבל פון יחיד, און אט דאס איז זיין גאנצער עצם.

¶92כפסק דין הרמב"ם, אז יעדער איד, אין וועלכן מעמד ומצב ער זאל זיך ניט געפינען, וויל ער טאן און ממלא זיין און מקיים זיין יצונו של הבורא,

¶93פון דעם וואס אים האט באשאפן, יצונו של קונו, און די הדגשה בזה איז דאך, אז דאס איז בנוגע לכל ציווי של הקב"ה, ובכל מעמד ומצב וואס א איד געפינט זיך ניט,

¶94איז דאך דערפון פארשטאנדיק, אז דאס איז כולל אין זיך ואדרבא דאס איז דער עיקר ווען מ'דארף אנקומען צו ענינים פון א אידן וואס ער איז רוצה לקיים רצון השם איז דאס ווען דאס איז ניט על פי שכל,

¶95ניט על פי מדות, ניט ”על פי מחשבה דיבר ומעשה שלו” לבושי הנפש, נאר ער טוט דאס מצד 'מסירת נפש', וואס די עצמותה איז דאך דאס העכער פון חכמה שבנפש,

¶96העכער פון חיות שבנפש, דאס נעמט זיך פון יחידות שבנפש, וואס דאס איז דא בא יעדער אידן, ואדרבא ”בבוא דבבוא לית להו” אז אין דערויף איז ניט שייך קיין מנגד,

¶97ווארום ס'איז לית להו, וואס דערפון איז אויך פארשטאנדיק די הבטחה וואס הבטיחה תורה אז ”ישראל עושין תשובה” אז דאס איז א זיכערע זאך.

¶98וויבאלד אז דער רעצם פון א אידן איז יחידה שלו, וואס דאס איז דער ענין פון מסירת בעבודה, דער ענין פון 'מסירת נפש' שלו, איז אט דעמאלט פועל"ט מען אויף בפועל, אז אין וואס פאר א מעמד ומצב ער געפינט זיך ניט איז קומט דאס אראפ בפועל, אף על פי וואס אמאל דארף מען אנקומען צו 'כופין אותו' בדברים וכיוצא בזה,

¶99אבער ס'איז א זיכערע זאך אז הפטחים ביז וואנענט אז הבטיחה תורה אז ”תורת אמת” איז דאס מבטיח, ביז אין דעם ענין בפועל, כלשון הידוע, אז אפילו א ”קל שבקלים” איז עשרירט-אן דעם ענין פון אמונה בהוי איז אט דעמאלט איז ער זיך מוסר נפשו, ניט קוקנדיק אויף מעמדו ומצבו ביז א רגע לפני זה.

¶100וכמבואר בכמה מקומות, אז דעמאלט האט מען די הבטחה אז מקיימו מעושר אז אין א מעמד פון הרחבה, ביז הרחבה כפשוטה, אין בני חיי ומזוני רויחך איז אט דעמאלט איז מען אויך שטייט מען אין א מעמד ומצב פון ער זיידע מצד מסירת-נפש,

¶101אז אף על פי וואס ער פארשטייט בשכל, און האט אויף דערויף די ראי' אפילו פון 'נפשי הבהמית', אז דער אויבערשטער האט אים געגעבן בני חיי ומזוני, ובכולם אין אן אופן פון רויחא,

¶102וואס אפילו דער 'נפש הבהמית' ולאומת זה זיינען מודה און זאגן דאס בגלוי, אז דאס מוז קומען און דאס קען קומען, מערניט ווי מקור כל הברכות, וויבאלד אז דאס איז אין אזא מין שופי און אין אזא מין ריבוי, למעלה ממדידה והגבלה.

¶103איז ער זוכה, אז עבודתו איז למעלה משכל, למעלה ממדידה והגבלה, ניט דערפאר חס ושלום ען פעלט די הבנה בשכל, כל כוחות נפשו איז דא ”בכל לבבך ובכל נפשך”, אין אלע כוחות נפשו זיינען דורכגענומען מיט ”ואהבת את הוי' אלקיך”,

¶104שטייט אבער אין א העכערע דרגא אין בכל מאבך ”עושין רצונו של מקום” ווארום ער שטייט העכער פון רצונו, פון עווני המקום, וויבאלד ער שטייט העכער פון רצונו של מקום, ביז וואנענט אז ער איז עושה וואס דאס איז מלשון 'מעשין על הצדקה',

¶105אז ”הקב"ה גוזר וצדיק מבט” לו און אז קב"ה זאגט אז ער איז ממלא די אמירת הצדיק, ”ותגזור אומר ותקום לך” וואס דאס איז דער ענין וואס אידן ווערן בעה' פטים אויף דער וועלט, אויף חלקו בעולם, און מאכן דערפון א דירה לו יתברך בתחתונים,

¶106וואס דורך דערויף ווערן זיי אויך בעה' פטים אויף וועלט כפשוטו, אז זיי האבן כל המצפרח להם אין אן אופן ווי גערעדט פריער ”בריבוי השלום בריבו והטובה בריבו והברכה בריבו” מיט די אלע פרטים ווי ער רעכנט זיי אויס אין מדרש רבה,

¶107”סוף מגילת אסתר”, און דאס קומט אראפ למטה אין דער ”בירא עמיקתא”, וואס דארט געפינט זיך די נשמה בגוף אין חרנה, ביז אין אן אופן ווי ער זאגט דאך אין דער סדרה ויפוץ ”האיש מאוד מאוד” צוויי מאל מאד, כמבואר בארוכה אין לקוטי תורה שלך,

¶108דער גודל העילוי, אז ס'שטייט צוויי מאל מאד, און דאס שטייט דאך ניט דער לשון ”מאדך מאד שלך”, נאר דאס איז מאד האמיתי של הקב"ה, און שני פעמים מאד, וואס בכללות איז דאס די שני הענינים אין כתר דער אריך און עתיק,

¶109דורך דערויף וואס עבודתו ווערט סוף-כל-סוף אין אן אופן פון סיי רצון און סיי תענוג, ווי גערעדט פריער אין מקיפים דער מקיף פון יחידה נוסף אויפן מקיף פון חי און דאס קומט אראפ אין ויפה צא איש מאוד מאוד כפשוטו, אז יעדער איד, וואס אויף יעדערן פון זיי שטייט דאך בעמוך 'כולם צדיקים',

¶110וואס אויף א צדיק איז ”ותגזור אומר ועתקן לך” האבן זיי אויך דעם ענין כפשוטו, ”אין מקרא יוצא מידי פשוטו”, אין די אלע דרגות ווי ער רעכנט זיי אויס, דער צום, ועבדים, ושפחות, וחמורים, ומלא מיט די אלע פרטים ווי ער רעכנט צו איס, וכמבואר אין פנימיות הענינים אין תורת חיים.

¶111וכאמור, ”אין מקרא יוצא מידי פשוטו” האושר בריבוי, אושר ברוחניות און אושר בגשמיות גם יחד.

¶112וואס כאמור איז דאס על ידי העבודה פון ויקרך מעוני המקום אז מ'ווייס אפילו אז מ'געפינט זיך אין מקום, וואס דארטן, כאמור, אלקות שטייט בהעלם וואס אויף דערויף באווייבט דער ענין הגימטריא,

¶113איז פונדעסטוועגן ווערט ויקח ער ווערט אויף דערויף א בעל-הבית, ער נעמט דאס אין אן אופן של תיחה, און איז וואס איז עבודתו מאכן דערפון אן אבן אחת אז פון די אלע אבנים זאל ווערן איין און איינציקער אבן,

¶114וואס ענינה איז, אז זי זאל דערגרייכן צו דער דרגא ביז העכער פון מרשאתיו, וואס דערפאר איז דאך אויך בפשטות צו דער אבן איז ווי ער זאגט אין מדרש איז געווען א מרזו וואס ער האט שומר געווען ראשו של יעקב,

¶115ביז וואנענט אויך כפשוטו, אז דער רוב אושך, בגשמיות וברוחניות, וואס דער אויבערשטער גיט, איז וויפל די עבודתו איז, ווי עבודת יעקב וואס ”מעשה אבות אמו לבנים” איז דערפון גופא א הוכחה, אז יעדערער וואס ער איז א בן פון יעקב'ן,

¶116וואס דאס איז דאך יעדער איד, ווי ער זאגט אין אגרת הקודש, אז יעקב איז שופרו ”מאן שופרו דדם הראשון” און ויקרא לו כולל אלקי ישראל אז ער איז דער שורש און ער איז ”כולל כל הנשמות כולם”,

¶117און דערנאך ווערט ער נמשך אין די נשמות כולם, אין ”כל אחת ואחת” מהם, און דערפאר איז דאך אויך אויך פועל אין די בנים, בדוגמא ווי ס'איז געווען די עבודת יעקב פון אווני המקום, און מאכן פון זיי אן אבן אחת וואס דאס איז בכללות דער ענין אז אין יעדער ענין אין וועלט, ביז אין כל מעשיך ובכל דרכיך,

¶118נוסף אויף דערויף וואס ער איז לומד תורה און מקיים מצוות, וואס דאס איז דאך אויך פארבונדן מיט עניני העולם, אז תורה איז כתובה בדיו בקלף, וואס ביידע זיינען דאך ענינים גשמיים,

¶119כדי ס'זאל זיין דער 'לימוד התורה' כדבעי בהבנה והשגה, דארף ער דאך דאס געבן צו פארשטיין אין אן אופן אז אויך דער 'נפש הבהמית' זאל דאס אויך פארשטיין,

¶120ועוד ועיקר אז דער לימוד איז ”מביא לידי מעשה”, אז דערנאך איז ער זיך אזוי מתנהג אין עניני העולם, אין ”תפילין בקלף גשמי, ציצית בצמר גשמי”,

¶121און ווי כאמור לעיל נאך נידעריקער, אפילו אין 'בכל מעשיך' און אפילו אין בכל דרכיך איז דאס אויך לשם שמים און דעהו, מיט אלע פירושים שבדבר, ביז דער פירוש אין דעהו אין 'תכלית השלימות' אין ענין הדעת, וואס דאס איז נאך העכער ווי דער ענין החכמה, כמבואר בארוכה אין המשך פון טפי הושען ובכמה מקומות,

¶122אין ענין יוצא מידי פשוטו, אז דאס איז דער אנזאג און די הוראה פון סדרה זו, פון פרשה זו, כאמור לעיל, אז ”ויצא יעקב מבור שבא וילך חרנה” איז ווי ער זאגט אין די דרושים גייט דאס אויף 'ירידת הנשמה' למטה, ביז אין ”בירא עמיקתא” וואס דאס ווערט אנגערופן חרנה און אט דארטן קומט ער,

¶123אנגענומען מבור שבע, וואס יש לומר לדרך אפשר, אז דאס איז כמבואר אין תניא בתחילתו, ”מרשביעין אותו תהי צדיק, ועל תהי” דער היפך הצדיק,

¶124און דערנאך איז א זיכערע זאך, וויבאלד אז דאס איז שבועה, איז דאך דא אין דערויף אויך דער נתינת-כח מלמעלה ”ביתר שאת וביתר עוז” העכער פון חכמה שלמעלה, ווי מ'זאגט דאך אז שבועה איז פארבונדן מיט בניש ועתי מיט 'עתיקא קדישא'.

¶125וכידוע די דריי פירושים ”אין משביעין אותו”, כמבואר בארוכה אין די דרושים על מאמר הזל זה, אויך אין די הגהות צו תניא בתחילתו פון צמח צדק, אז משביעין האט די דריי טייטשן, דער ענין פון שבועה, וואס דאס איז דער טייטש כפשוטה, דער ענין פון סובע, וואס דאס איז דאך דער ענין פון ”נשבה לקיים את המצוה”,

¶126אז דורך דערויף באקומט ער א נתינת-כח ”ביתר שאת וביתר עוז” אויף מקיים זיין די מצוה, און אויך פון לשון שבע ביום הלל תיך אז דאס נעמט זיך פון 'באור שבע' און דערנאך ווערט דאס נמשך אין חרנה, אז בתחתון שאין תחתון למטה הימנו מאכט ער א דירה לו יתברך.

¶127וואס דאס איז דער כללות הענין פון ”ונתן לי לחם לחל ובגד לילבוש”, וואס בכללותם איז דאך דאס דער ענין פון נעשה ”דם ובשר כבשרו” וואס דאס איז דער ענין פון אורות פנימיים, וואס דאס ווערט נרמז און ארויסגעגעבן מיטן תואר לחם לחל,

¶128ובגד לילבוש דער ענין פון אורות מקיפים, וואס דאס איז דאך די שני ענינים כלליים אין 'עבודת האדם', אז ס'זאל זיין דער ענין פון ”אורות מקיפים און אורות פנימיים” אין אן אופן פון ונתן לי ביז וואס דאס באווייזט דאך אז ”כל הנותן בעין יפה נותן”, כמובן פון די דרושים וואס רעדן אין פרטיות 'עבודת האדם'.

¶129אף על פי כן איז באגנוגן זיך ניט דערמיט, און מ'איז מוסיף, אז דערנאך דארף ער זיין ”ושבתי בשלום אל בית אבי” און וואס דאס קומט בהמשך לאחרי ”ונתן לי לחם לחל ובגיד ללבוש” וואס דאס באווייזט דאך אז דאס איז אן ענין נעלה עדה יותר.

¶130וואס בכללות איז דאס מובן דערפון וואס מ'זאגט אויף דערויף ושבתי בשלום איז דאך דערפון פארשטאנדיק, אז דער עיקר ענין וואס מ'דארף אויסבעטן אז ס'זאל זיין בשלום איז דארף מען דאס בעטן ווען מ'קומט צו דער בקשה פון ”ושבתי אל בית אבי” משא' כן ”נתן לי לחם מלאכיל ובגיד ללבוש” איז דארט איז ניט דער הכרח אויף תפילה זו.

¶131וואס דער ענין כפשוטו איז, אז דארטן איז מלכתחילה דארף מען דאס ניט באווארענען, ווארום ס'איז גאר ניטא קיין מנגד, דער וואס ער איז נלחם און מ'דארף האבן די בקשה אז ס'זאל זיין בשלום,

¶132בדוגמא פון ב”פדה בשלום נפשי” אז ער איז ממשיך דערנאך מקרב לי אז וויבאלד אז ס'איז דא די מציאות פון קרב איז אט דעמאלט קומט די בקשה אז ס'זאל זיין פדה און ס'זאל זיין אין אן אופן פון בשלום.

¶133על דרך זה אויך מ'זאגט ”לחם לחל בגיד לילבוש” איז קען דאס זיין אין אן אופן אז ס'איז גאר מלכתחילה ניטא קיין מציאות פון קרב, דארף מען אויך ניט האבן די בקשה פון בשלום.

¶134אז ס'זאל זיין דוקא דער ”ענין השיבה אין” אן אופן פון בשלום.

¶135וואס בכללות איז דאך דער חילוק העבודה פון ”צדיקים ובעלי תשובה”, כמובן אויך, אז וויבאלד אז אמיתית ענין הצדיק איז דאך ווי ער זאגט אין תניא אז דאס איז דער ענין ההיפך פון טוב,

¶136דערפאר וואס ביז וואנענט אז ער ווערט א צדיק גמור, וואס דאס איז אן ענין פון א צדיק בשלימותו, איז דאך אט דעמאלט פארשטאנדיק, אז ער האט דאס ניטא מיט וועמען צו מלחמה האבן, ניטא מ'דארף באווארענען אן ענין פון היפך השלום, אף על פי איז דאך א צדיק האט דאך אן עבודה שלימה,

¶137ואדרבא, דער 'עיקר העבודה' איז דאך דער ענין פון צדיקים, ווי מ'זאגט דאך אז במין נמלך ”נשמותיהם של צדיקים”, און דערפאר איז דאך אויך דער קרבן תמיד דוקא פון א כבש,

¶138ניט פון אן אות וואס דאס איז בדוגמא פון א צדיק, און ”ועמך כולם צדיקים” אז אין וואס פאר א מעמד ומצב א איד זאל זיך ניט געפינען איז באמיתית ענינו איז, זיין גאנצער עצם איז דער 'נפשו האלקית' און דער מוצר פי הוי' וואס איז דא אין 'נפשו האלקית',

¶139כמובן אויך פון דעם פסק-דין הרמב"ם וואס ס'איז פריער געווען דערמאנט, וואס אט דעמאלט איז ניט שייך, וויבאלד אז ער איז אין לו אלא טוב ווארום ביי אים שטייט בגלוי, על כל פנים בענין זה,

¶140וברגע זו בשעה זו, דער ענין הצדיק שבו, איז אט דעמאלט איז נותן בעין יפה ”נותן מגיתם לחם לחל ובגיד ללבוש” אין 'תכלית השלימות' וואס ס'איז דא אין דערויף.

¶141די 'ירידת הנשמה' למטה איז דאך א נשמה וואס זי איז געווען ”חיי הוי' אלקי ישראל אשר עמדתי לפניו” ביז וואנענט אז חקוקה מתחת כסא הכבוד ביז וואנענט נאך העכער אז זיי זיינען געווען ”נמלך בנשמותיהם של צדיקים” איז פונדעסטוועגן זאגט מען,

¶142אז פון דארטן איז דא די ירידה אין ”בירא עמיקתא” ווארום מ'דארף צוקומען צו א דרגא נעלית יותר, וואס אט די דרגא נעלית יותר איז דאס די דרגא פון בעלי תשובה, און זי איז א נעלית באין ערוך, כלשון רז"ל אז ””במקום שבעלי תשובה עומדים אפילו צדיקים גמורים אין יכולים לעמוד”” בו,

¶143און וואס אין די דרושים ווערט דאך אלץ געבראכט אט די גירסא, ניט ווי די צווייטע גירסא אין צדיקים גמורים עומדים שם נאר אין יכולים לעמוד שם אז דאס איז העכער אפילו פון יכולת, וואס דאס איז דאך דער עילוי שבנפש, העכער אפילו פון כחות מקיפים, איז דאס העכער אפילו פון יכולת פון צדיקים גמורים.

¶144דורך וואס איז דאס? איז דאך פארשטאנדיק, אז וויבאלד אז ס'דארף זיין ”ורוח תשוב אל האלקים אשר נתנה” אז גילוי פון אלקות איז העכער אין אן אופן וואס ס'איז נאך ביז דעמאלט ניט געווען אזא גילוי קודם עבודת התשובה, וואס דאס איז ווי ער זאגט בלשון הזהר, געבראכט אין תניא, און אויך אין די דרושים פון יהילולא פון דעם רבי'ן נשיא דורנו,

¶145אז קדיס קפיא סיטרא אחרי, און העכער קדיס הפחק סיטרא אחרי איז אט דעמאלט ”אסתלק יקרא דקוב הו בכולהו עלמין” און ווי מ'טייטשט אפ, אז אסתלק איז דארט דער טייטש, אז דאס רעדט זיך וועגן אזא מין ענין, אזא מין דרגא,

¶146וואס דער גילוי שלו איז דאס אין אן אופן וואס ווערט אנגערופן אסתלק, ווארום דאס איז העכער פון כל התלבשות, פון נרות בקולים, וואס דערפאר איז דאס העכער אפילו פון דעם נמלח, כמבואר בארוכה די דרגות אין רצון, אין די דרגות וואס איז נאך העכער פון דעם רצון, וואס דארט איז געווען דער נמלח, דער רצון וואס דארט איז געווען די המלאכה,

¶147ביז אין עצמות מאות, אין ”בעל הרצון”, וואס דאס איז העכער פון אלע-ערליי רצונות.

¶148וויבאלד אז דאס קומט דוקא דורך אתכפיות איטרי אחרי און דורך אתהפכיות איטרי אחרי, וכמבואר בארוכה אויך אין די דרושים, אז דוקא דורך אן ענין פון 'דבר חידוש', דערמיט נעמט מען דעם ”מלך מלכי המלכים הקב"”.

¶149און נאך העכער דערפון, דערפאר איז אויך פארשטאנדיק, אז נאך דערויף ווי ס'איז דא דער ”לחם לחל ובגיד ללבוש”, אז קשוט עשמך דער ענין פון 'לימוד התורה' 'וקיום המצוות' אין די ענינים מיט וועלכע מ'איז מחוייב, וואס אט דעמאלט קומט מען צו צו דער עבודה פון ”כל מעשיך וכל” דרכיך,

¶150ווארום 'עבודת האדם' איז דאך מן הקל אל הכבוד, איז אט דעמאלט, נאך דערויף, קומט די בקשה, אז ס'זאל זיין דער ”ושבתו בשלום אל בית אביו” וויבאלד אז ער פארנעמט זיך מיט אן עבודה פון ”אתכפיא סתרא אחר” און אתהפכא סתרא אחר בנוגע אויך בא זיך, אין 'נפשי הבהמית', און

¶151דארטן דארף ער אנהויבן פון אתכפיא און דערנאך קומען צו אתהפכא און ביידע צוזאמען זאגט מען אויף דערויף ”מטעמים כאשר אהב” אביך אז ביידע זיינען א ענין פון תענוג למעלה,

¶152סיי דער ענין פון אתכפיא סיי דער ענין פון אתהפכא, איז אט דעמאלט איז די בקשה אז דאס זאל זיין אין אן אופן פון שלום, בדוגמא פון דער בקשה פון ימי הגאולה, סיי פון יו ד כסלו סיי פון יט כסלו,

¶153אז אע' פי וואס אין פסוק רעדט זיך וועגן אן ענין מקרב לי האט מען אויסגע'פועל'ט אז דאס זאל זיין אין אן אופן פון ”פדה בשלום” מיט אלע פירושים שבזה,

¶154ביז אין דעם פירוש ווי דער בעל הגאולה איז מאריך אין די דרושים שלו אויף ”פדה בשלום”, אז דאס איז נאך העכער, אז ניט נאר ס'איז דא א פדיעה ונצחון נאר דאס איז נאך העכער אפילו פון דעם נצחון ווי ס'איז געווען 'בימי דוד',

¶155וויבאלד אז דעמאלט איז געווען פארבונדן מיט אם רב שפיכת אן ענין פון מלחמה, אף על פי וואס דער נצחון איז געווען בתכלית השלימות, און וואס דערפאר איז דאך דעמאלט געקענט זיין דער קא סלקא-דעתך אז מ'זאל בויען דעם בית-המקדש, אבער ניט דאס איז נאך דער 'תכלית השלימות' פון שלום,

¶156און דערנאך קומט צו דער 'תכלית השלימות' פון ”שלום, בימי שלמה”, וואס שלמה איז שמו און שלום און השכת יהי' בימיו.

¶157און דאס איז נאך אויך ניט דער 'תכלית השלימות', דער 'תכלית השלימות' בימות המשיח, וואס ער איז ווי דער לשון הרמב"ם איז ערעד דוד ושלמה,

¶158וואס דעמאלט וועט זיין ”את רוח הטומאה אעביר מן הארץ” ביז וואנענט אז ”לא ירעו ולא ישחיסו”, ביז וואנענט אז וקצחו חרבותיהם לאיתים אז ס'איז ניטא די גאנצע מציאות פון מלחמה, כמבואר בארוכה אין די נבואות פון דער גאולה, וואס דעמאלט איז די שלימות פון ”פדה בשלום”.

¶159וואס דאס איז אויך די בקשה גלייך ווען תחילת העבודה וואס האט זיך אנגעהויבן פון יעקב'ן, איז שוין דעמאלט געווען דער ”פדה בשלום”, וואס דאס איז אויך כולל אפילו אין דרגא הכי תחתונה, ווי ער זאגט אין מדרש אויף ”פדה בשלום” פון שפיכות דם, האט ער מרצח געווען און האט ניט געדארפט זיין קיין שפיכות דם, וואס דאס באווייזט דאך אז ס'איז דא אזא קא סלקא-דעת,

¶160איז דאך אזא מציאות, ביז וואנענט ”פדה בשלום” אין די דרגות ווי ס'איז געווען אין דוד, וואס ענינו איז געווען ספירת המלכות, וואס דארט איז דער עיקר ענין הנצחון, און נאך העכער ביז אין דער דרגא פון שלמי, און נאך העכער ביז אין דער דרגא פון ימות המשיח.

¶161און וויבאלד אז כל הענינים זיינען תלוי במעשינו ועבודתינו ממשך זמן הגלות, ובכללות אין משך זמן פון 'שיתא אלפי שני דאוה עלמא' איז דאס איז אויך דער טיווח, על כל פנים בדרך אפשר פון די צוויי פירושים,

¶162וואס לכאורה איז דאס ”מן הקצה אל הקצה” דער ”פדה בשלום” ווי חסידות ברענגט אראפ דער ענין פון ושבתו בשלום ווי חסידות ברענגט אראפ פון מדרש בשלום אין שפיכות דמים, דער ”פדה בשלום” ווי ס'איז בפשטות לכאורה געווען אין דער גאולה פון דעם מיטעלן רבי'ן, ולאחרי זה פון דעם אלטן רבי'ן, וואס דאס איז געווען פארבונדן אז ס'איז געווען א מציאות פון א מנגד,

¶163ביז א מציאות פון אומות העולם, ביז וואנענט אז מ'האט געדארפט אנקומען צו דעם מרישין און צו דעם שחרור פון דער מלכות, וואס זי ווערט אנגערופן ”כל המלכיות נקראים על שם מצרים על שם שמצירים לישראל”, אפילו לאחרי הגאולה פון יו' כסלו, ולאחרי הגאולה שלאחרי' אין יו' כסלו.

¶164וכידוע אויך אין סיפור הענינים, אז נאך דערויף האט מען אויך געדארפט אנקומען צו זייער רשיון און צו זייער רצון און צו זייער סיוע, אף על פי כן זאגט מען אין די דרושים וואס מ'האט געזאגט ”בימים ההם בזמן” הזה,

¶165אז ”פדה בשלום”, אמיתית הענין איז, אז ס'איז אזא מין שלום וואס 'לא יראו' ולא השחיסו, ואדרבא זיי ווערן גאר מסיים, 'אתהפכא חשוכא' לנהורא ”ולילה כיום יאיר” וואס לכאורה איז דאס נאך מערער ווי ”מן הקצה אל הקצה”,

¶166ווארום דאס איז דאך אין אן אופן לעתיד לבוא, וואס דאס איז העכער ומכל מדידה והגבלה העכער פון קען ענין של מציאות הקצוות, איז דער ”ביאור בזה, בדרך” אפשר, אז ווי אזוי קומט מען צו צו דעם שלום פון ימות המשיח, ווען ס'וועט זיין ימות המשיח בשלימותו?

¶167איז דאס על ידי מעשינו ועבודתינו אין זמן הגלות, וואס דעמאלט איז 'עיקר העבודה' און די שווערקייט פון עבודה, ווי געזאגט פריער וואס מ'ברענגט אראפ פון זהר בראשית,

¶168אז בא קדשת יעקב ושבתי בשלום איז דאס געווען דעמאלט ווען ער האט געזען דעם גלות אחרין, גלות אדון, און די עניות שבזה ”אין אני אלא בדעת” וכו און ערשט דערנאך דערמאנט ער אין זהר דער ענין פון ”ונתן לי לחם לחם ובגד לכבוש” ווארום דעמאלט איז דער 'עיקר העבודה' די עבודה פון תשובה.

¶169וואס דאס איז דאך אויך דער 'עיקר העבודה' וואס האט זיך אנגעהויבן פון דעם אלטן רבי'ן, אפילו בערך פון דעם מגיד, כידוע דער סיפור וואס ער איז דאך אליין פון דעם מיטעלן רבי'ן,

¶170פון בעל הגאולה וההילולא, וואס ער האט דערציילט דערנאך דעם אלטן רבי'ן, וואס זיי האט געזען בחלומי דעם בעל שם טוב און דעם מגיד פון דעם אלטן רבי'ן, און דערנאך די ביאור החלום, ווי ס'איז שוין געדרוקט אין די שיחות לקוטי דיבורים פון רבי'ן נשיא דורנו,

¶171אז עבודת המגיד בעיקרא איז געווען דער ענין פון צדיקים, עבודת פון דעם אלטן רבי'ן בעיקרא איז געווען דער ענין פון בעלי תשובה.

¶172וואס דערפון איז אויך פארשטאנדיק בהנוגע צו נשיא חבר ממלאי מקומו, עאכו"כ בני במלא מקומו פון דעם מיטעלן רבי'ן, על דרך זה ביז נשיא דורנו, דעם רבי'ן דעם שווער, נשיא דורנו.

¶173וואס דאס איז דאך אויך פארבונדן מיט אפקי אל בית אבי ווי אויך ווי בפשטות הכתובים ווען ”ונתן לי לחם לחם ובגד ללבוש” איז דאך דאס נאך קודם פון די בושבתי דאס האט מען דאך נאך געדארפט האבן נאך ביותר בחרן,

¶174דערנאך קומט צו א 'דבר חדש' און אן ענין נפלא, ביז אין אן אופן פון באין-ערוך, אז ס'ווערט דער ”ושבתי אל בית אבי” און דער אופן השיבה ווערט דאס אין אן אופן פון בשלום.

¶175וואס דא איז דאך אויך דער דיוק לכאורה איז דאך דא דער ענין, וויבאלד אז מ'זאגט פריער ”ויצא יעקב מבין שבה וילך ערנה” און דאס זאגט מען, אויף אומקערן זיך צוריק,

¶176איז דאך דא דער דיוק לכאורה ניט אל בית אבי, נאר אדער דער ענין פון בור שב, אדער נאכמער דער ענין ניט חרון וואס דאס איז חוץ לארץ ברוחניות וגשמיות, נאר דער ענין פון ארץ ישראל, פון 'ארץ הקודש'.

¶177און דא איז ער מדייק נאך העכער פון בור שב, וואס כפשוט איז דאך דאס געווען אן עיר שלימה און אט דארט איז געווען אויך בית אבי, אז דער דיוק איז אז מ'קערט זיך אום אין בית אבי, וואס דאס איז נאך העכער דערפון, ניט נאר אין בית אבי נאר אין בית אבי.

¶178וואס אבי גייט דאך דאס כפשוטו אויף דער ענין פון יצחק'ן, וואס דאס איז אויך פארבונדן, ווי גערעדט פריער, אז דער ושבתו בשלום גייט דאס אויף דער עיקר ווי דאס וועט זיין בימות המשיח, אין שלימות פון ימות המשיח,

¶179וואס דעמאלט איז יאמרו ליצחק אתה אבינו און כמבואר אויך פארשטאנדיק פון דער סוגיא אין שבת מיטן סיפור, אז דוקא דורך יצחק'ן ווערט מען אויסגעהיט אין גלות, וואס דערפאר ו”אברהם לא ידענו” און ניט יעקב, מאמרו ליצחק דוקא אבינו אתה וואס דאס איז אויך פארבונדן דוקא מיט דער עבודה פון תשובה,

¶180פון אתכפיא און אתהפכא, כמבואר בארוכה אין די דרושים, אז יצחק זאגט ער דאך אין פסוק, אז מ'האט אים א נאמען געגעבן אזוי חוק עשה לי אלקים וואס לכאורה על פי זה איז דאך דער ענין פון יצחק שוין געווען אין אופן פון עשה שוין בעבר,

¶181אף על פי וואס דערנאך איז ער מוסיף ”כל השומע יצחק לי” איז דאך אויך דער יצחק לי איז געווען בימי של שר, וואס דאס איז דאך פשוטם של כתובים, אף על פי כן האט מען יצחק'ן א נאמען געגעבן יצחק יצחק לי בעתיד,

¶182ביז אין דעם אופן וואס אז ימלות חיק פינון וואס דאס איז דאך גייט דאך אויף ימות המשיח ביז ווען וועט זיין ימלות חוקינים בתכלית השלימות אין שלימות פון ימות המשיח,

¶183וואס דאס ווערט על ידי מעשינו ועבודתינו 'בזמן הגלות', וואס דאס ווערט דעמאלט ווען ס'איז דא דער אתכפיא און אתהפכא ביידע ענינים, וואס דערפון גופא איז פארשטאנדיק, אז מ'מוז האבן מטעמים 'לשון רבים' אויך די עבודה פון אתכפיא, וואס זי איז שייך דוקא אז ס'איז דא א ”קא סלקא דעתך” מקרב לי,

¶184א ענין של מלחמה, און א איד בעט אויס, אנהויבנדיק פון יעקב'ן, וואס דאס איז געווען דער מעשה אבית און דאס איז געווארן א סימן ו”נתינת כח לבנים”, אז זיי זאלן אויסבעטן אז ס'זאל זיין אין אן אופן פון בשלום.

¶185וואס דאס איז אויך כמדובר לעיל, אז ווען איז שייך דער ענין פון צחוק ווען ס'איז דא א חידוש דבר?

¶186וואס א חידוש דבר איז דוקא דא בא א בעל תשובה, ווי דער רמב"ם זאגט, אז די מעלת פון בעל תשובה, אז א רגע לפני זה איז ער געווען אין דעם קצה השני פון דעם ענין הקירוב, און דערנאך, על ידי התשובה,

¶187וואס ענינו איז דאך בשעתא חדא, ברגעא ”חדא, ביומא חדא” ווערט ער דעמאלט אין אן אופן פון קירוב און א יחוד פון חביבות יתורה, ביז וואנענט אז ”טרם יקראו” ואני אשמע אז ס'ווערט ביז ואני אעשה ואני אענה אז ביז אז דאס ווערט אפגעטאן בפועל, די 'המשכה מלמעלה',

¶188אז מ'דארף גאר ניט אנקומען צו דעם יקראו דאס טוט זיך אויף דער ”טרם יקראו”.

¶189וואס דאס איז דער אויפטו פון דעם חידוש למטה ווערט דער חידוש למעלה, וואס דער חידוש למטה איז דאס דוקא דורך דעם ענין פון אתכפיא ”סתא אחרי ואתהפכא סתא אחרי” וואס בכללות וואס דאס איז אויך דער ענין פון בית אבי דוקא, אז אין דעם אופן וואס אבי, וואס דאס איז יצחק,

¶190ווערט אין אן אופן פון בית וואס דאס באווייזט דאך אויף די עבודה פון די קביעות, אז די קביעות העבודה שלו ווערט אין אן אופן פון ”כל השומע יצחק לי” אן ענין של חידוש אתכפיא ואתהפכא און אהינצו קומט דער ושבתי און דאס קומט אין אן אופן ווי ער באווארנט דאס אין אן אופן פון בשלום.

¶191און ווי מ'טייטשט דאס אפ בשלום בית שלום, דערפון אויך פארשטאנדיק בנוגע צו ”פדה בשלום”, אז דאס איז אויך בית שלום, און ווי מ'איז מבאר בארוכה אין די דרושים,

¶192אז שלום איז דארף מען דאך האבן ווען ס'איז דא דער ”ויצא יעקב מבית” שוה וילא חרנה בשעת ער האלט אין די חליכה פון אים חרם, דערנאך דארף מען דאס אויך האבן אין ושבתא, ווען מ'קערט זיך אום פון חרם ביז אין בית אבי,

¶193וואס בכללות איז דאס 'מלמעלה למטה', פון 'ויצא יעקב' ביז אין חרם און דערנאך 'מלמטה למעלה', פון ושבתי ביז אל בית אבי, וואס בכללות איז דאס אין 'עבודת האדם',

¶194וויבאלד אז מ'דארף דאס אויפטאן אין וועלט דארף דאך זיין דוגמתו אין 'עבודת האדם' די הליכה 'מלמעלה למטה', וואס בכללות איז דאס דער ”ענין המשכת התורה” ומצוותי', וואס דאס איז דאך חכמתו דתורה ורצונו די מצוות של הקב"ה, ביז פון ”בעל הרצון”, און דאס ווערט נמשך ביז 'למטה מטה' ותום תחתון למטה הימנו,

¶195תורה ומצוותי', און דארטן דוקא איז תורה לא בשמים ידתית ווערט עיקר ענינים, און דערנאך איז דא די אופן העבודה פון בעלי תשובה,

¶196אנהויבנדיק פון בכל גרכיך 'ובכל מעשיך' ביז אין סכפיות אידע אחר ואתהפכיות אידע אחר וואס בכללות איז דאס אויך דא אין מצוות ל-תעשה און מצוות סופרים ומצוות מדברי סופרים, נאכמער בגלוי איז דאס ווען מ'שטייט אין אן אופן ”העבודה מתוך תשובה”,

¶197וואס דעמאלט איז דאס דא סיי מצוות עשה סיי מצוות לא-תעשה, סיי ”מצוות מדברי סופים”, סיי מצוות אין אופן הנהגה, וואס דאס גייט אויך א כלל אין פסק דין השולחן ערוך, ווערט דאך דאס אויך א מצוה פון ”כל מעשיך לשם שמים”

¶198ו”בכל דרכיך דעהו”, וואס אין די אלע ענינים קען זיין אופן עבודתו פון א צדיק, און ס'קען זיין אופן עבודתו א בעל תשובה, און דעמאלט ווערט אויפגעטאן בשלימות דער ”ושבתי בשלום אל בית אבי” ווען ס'איז דא ”לאתבא צדיקייא בתיובתא” וואס דאס איז דאך דער 'עיקר העבודה' אין זמן הגלות,

¶199ובפרט ווי ער דערמאנט אין זהר דער גלות אחרון, גלות אדום, און וואס אויף דערויף האט יעקב געבעטן און דארטן טוט זיך אויף דער עיקר הענין פון מילוי בקשת יעקב בתפילתו פון ”ושבתו בשלום אל בית אביו”.

¶200וואס אויף דערויף זאגט מען אויך והיו הוי' לילה אלקים, אז וויבאלד אז א איד טוט-אויף על ידי עבודתו, אז נוסף אויף דערויף וואס מ'זעט אלקות בגלוי אין ענינים וואס זיינען פון טוב,

¶201נוסף אויף דערויף וואס מ'ווערט אלקות בגלוי אין ענינים פון קליפת נוגה און אין דברי רשות, האט ער אויך אויפגעטאן אז ס'זאל זיין אתכפיא סיטה אחרית אז דאס זאל שטיין אלקות בגלוי, ו”בעל כרכי יאמר” אמן דאס אין ענין פון אתכפיא,

¶202בעל כרכי אבער 'יאמר אמן' און ער זאגט-ער אמן בגלוי, נאכמערער-עס ווערט אויך דערנאך אתהפכא ”בכל לבבך בשני יצריך” וואס דאס איז נאך קודם הענין פון ”בכל מאדך” דאס ווערט אבער נאכמערער אויך אין חלקו בעולם, דאס איז דאך א יצר הרע פון א אידן,

¶203וואס דאס איז דאך תליפת נוגה, קומט דאס אראפ נאך נידעריקער, וואס דארטן טוט מען אויף דורך ”בכל מאדך עבודה” פון מסירת-נפש, וואס דאס איז דער כללות העבודה, וואס דורך דערויף קומט מען צוריק אין בית אביו,

¶204”כל השומע יצחק לי” וואס דאס איז נאך מגין בשעת אידן געפינען זיך אין גלות, ווי די גמרא זאגט אין מסכתא שבת, און דערנאך איז דאס אויך מציל פון גלות בכלל,

¶205און מציל אין אן אופן פון בשלום, וויבאלד אז ס'שטייט דעמאלט אלא לרעו ולא השחיסו דערפאר וואס ו”מלאה הארץ דעה את הוי' כמים בים מכסים” איז דאך פארשטאנדיק אז נוצה שמש מנארתיקה לעתיד לבוא,

¶206וואס דאס איז דאך דער ”שמש ומגן הוי' אלקים” איז ווערט דער הוי' בגלוי, נוצה שמש מנארתיקה אז ס'ווערט דער ענין ו”מלאה הארץ, דעה את הוי” אין אן אופן וואס דאס איז ”כמים לים מכסים”, איז דאך דעמאלט פארשטאנדיק אז ס'ווערט נתגלה א העכערע דרגא,

¶207ביז אין עצמות ומהות, ”ולא יכנף עוד מוריך והיו עיניך רואות את מוריך” וואס דעמאלט ווערט הוי אין א דר גא אין א מעמד ומצב אין א דרגא פון אלקים לגבי דעם הוי און נאכמער לגבי די גילויים וואס וועלן זיין דעמאלט.

¶208וואס ס'איז דעמאלט אויך ”להבן הזאת אשר שמעתי מצבה” וואס ווי ער זאגט פריער, אז אין די אבנים וואס יעקב האט גענומען מאבני המקום", וואס דאס ווערט א סימן לבנים, אז יעדער איד בעבודתו נעמט מאבני המקום פון חלקו בעולם, וואס דאס איז מקומו,

¶209און מאכט דערפון וישם מרשותו, אן אבן אחת, און אין אט די אבן איז טוט ער וישם עושה מצבה אז דער אבן ווערט אין אן אופן פון ניצב בדוגמא ווי מ'זאגט אויף די עבודה פון ראש-השנה אז וועמעלט

¶210איז אתם נצבים ”נצב מלך” אז ער ווערט באלעבאס אויף וועלט אין אן אופן פון ”מלך אמר מלכא” עקר טורא און אזוי אויך אין די עניני העולם אין וועלכע ער טוט אין זיי אין 'קיום המצוות', אויך ”מצוות מדברי סופרים”, אויך די מצוות זיינען פארבונדן מיט ”כל מעשיך וכל” דרכיך,

¶211ווערט דאס דעמאלט אין אן אופן פון מלך, ביז אז מ'זאגט אז מלכותו ברצון אז דאס נוסף וואס פריער איז געווען משלה ווערט דערנאך ברצון, כמבואר בארוכה אין די דרושים פון ראש השנה ובכמה מקומות, וואס אט דעמאלט ווערן זיי אויך מסיים אין סוף זמן הגלות.

¶212איז נוסף אויף דערויף וואס בשעת ס'איז געווארן מצילה איז דערנאך ”ויצוק שמן על ראשה”, ווי ער איז מבאר בארוכה אין די דרושים, אז דאס איז נאך העכער ווי דער יעוד שטייט בא יעקב'ן,

¶213וואס דעמאלט איז דאך דאס אויך דער יעוד פון ראשונה של 'שם הוי' און דאס שטייט אין אן אופן ווי בא עקב, וואס דאס באווייזט דאך אז דאס שטייט אין א דרגא נעלית יותר וואס דעמאלט שטייט זי אויך בגילוי,

¶214אין אן אופן פון יו ד של 'שם הוי' איז אבער דערנאך דא, אז נאך דערויף ווי ער מאכט וישן וואס ווי ער איז מבאר אין די דרושים, ער מאכט פון דעם אבן, בדוגמא פון דעם יו ד וואס דאס איז דא, אוונא מאכט ער דערפון די דוגמא פון יו ד פון 'שם הוי' וואס אין ספירות איז דאך דער ענין החכמה,

¶215איז דאך אן ענין אויך ויסק שמן על ראשה נאר ממשיך נאך נאך העכער ווי חכמו מצד עצמה, ווי ער איז מחלק אויך דער ענין פון יו ד, ויודין און ובין, וואס בכללות איז דאס דער ענין פון יו די ”ג' תיקוני דקנא”, וואס דאס איז דאך פארבונדן מיט ”עתיק יומין אריך” און עתיק, כמבואר בארוכה אין די דרושים און די הגהות שעל זה.

¶216וואס דאס איז אויך דער ביאור, אז א איד האט בכח אז ער נעמט פון אווני המקום, אף על פי וואס דאס איז אין תחתון שאין תחתון למטה הימנו, איז דאס דארטן אין א דרגא, אין אן אופן אין א דרגא פון אבן, טוט ער מיט איר אויף, אז ביז אז דאס ווערט העכער פון מרשאתם,

¶217און נאך העכער, אז ער מאכט פון איר א ”מצבה, ויסוק שמן על ראשה” און דעמאלט ווערט דאס נמשך אויך אין אן אופן של מצב הוי די אוד'ן און די וי'ן, ווי ער איז מבאר בארוכה אין די דרושים ווי אזוי ס'איז דא פריער דער וי וואס ער איז למטה מהי וד,

¶218און דערנאך אויך דער וי למעלה מהי וד, וואס דאס איז דאך דער ביאור וואס אף על פי וואס לכאורה איז די מסקנא דער ווי למטה מהי וד, אף על פי כן ברענגט ער אויך דעם וי וואס דאס איז למטה מהי וד,

¶219דערפאר זאגט מען, אז ואבן ”הזאת אשר שנתי” מצבה אף על פי וואס פריער זאגט ער זאת לשון נקבה וויבאלד אז ס'איז געווען דער שנתי מצבה ווערט דערנאך והי דער ענין פון לשון זכר, בדוגמא פון דער גאולה העתידה וואס ס'וועט זיין שטרעפט אויף דערויף ”שיר חדש לשון זכר” שאין גלות לאחרי זה, גאולה שאין אחרי' גלות, און דאס וועט זיין

¶220וועט דאס זיין א 'בית אלקים' אן ענין פון א דירה אויף דעם הוי ווי הוי' איז געווארן אלקים וואס דורך דערויף וואס בכללות איז דאס דער ענין פון לעשות ”לו יתברך דירה בתחתונים”.

¶221וכאמור, דער 'עיקר העבודה' איז דאך אין די ”שיתא אלפי שני דהוי עלמא” איידער ס'קומען די ”ימים שאין בהם חפץ”, דער 'עיקר העבודה' ווען ס'קומט ארויס דער ענין פון עבודת בעלי תשובה, איז דאך דאס אין זמן הגלות בכלל,

¶222ובמיוחד אין דעם גלות אחרון, אין גלות אדון, וואס אויף דערויף קומט די בקשה פון ושבתי בשלום כמדובר לעיל פון 'מאמר הזוהר',

¶223און אט דעמאלט פועל"ט מען אויף, און וויבאלד אז דעמאלט ווערט די זאך אויפגעטאן, איז דאך א סימן און כמבואר בארוכה בכמה דרושים, ניט נאר מצד דערויף וואס דאס איז דער גורם לדבר ”של עתיד לבוא”, נאר אויך מצד דערויף וואס מ'זאגט אז ”יפה שעה אחת בתשובה ומעשים טובים בעולם הזה”,

¶224און וואס ער ברענגט דאס אויך אראפ אין די דרושים דער דיוק, אז ס'איז ניט גענוג מעשים טובים וואס לכאורה איז דאס אליין איז דאך מ'פירט זיך מיט אן אופן פון מעשים טובים איז דאך דא לכאורה דער 'תכלית השלימות',

¶225זאגט מען אז אין די מעשים טובים, איז בשעת ס'איז דא די הקדמה אן ענין אויף אופן ההקדמה און אופן העבודה פון תשובה דוקא אט דעמאלט ווערט דאס אין אן אופן פון שלימות, און אט דעמאלט איז דאס א שעה אחת,

¶226אין 'עולם הזה', אין תשובה ומעשים טובים, איז דאס יפה ”מכל חיי העולם הבא”, מיט אלע פירושים וואס ס'איז דא אין עולם הבא, כמובן אויך פון דעם ליאור ונמשך וככה,

¶227אז בשעת ס'איז דא דער תענוג פון תשובה ומעשים טובים איז דאס דער תענוג פון ”בעל הרצון”, דער תענוג פון דעם בורא האדם, דערנאך איז דא דער קורת רוח בחיי העולם הבא, וואס דאס איז דער תענוג הנבראה, וואס דאס באווייזט גופא אויפן דרגא פון דעם תענוג.

¶228וואס דאס איז דאך אויך פארבונדן מיט ראבי דראבין וואס דעמאלט איז געווען דער סיום און די התאחדות פון ”וישלח יעקב מלאכים” וואס מ'האט דעמאלט אנגעהויבן לייענען, און דאס קומט נאך ווי צי יעקב שלפני זה,

¶229ובפרט נאך וואס מ'גייט אריבער פון ט' כסלב אין יו' כסלב און ראבי דראבין און מוצאי שבת איז דאס מאחד, אז נאך אין דעם זמן וואס מ'געפינט זיך אין גלות ווערט שוין דעמאלט מעשינו ועבודתינו 'בזמן הגלות', אין אן אופן וואס דעמאלט איז מען מתפלל,

¶230און ווי מ'זאגט בנוגע צו א בעל תשובה, אז אויף אים שטייט ”טרם יקראו ואני אמה עוד הן מדברים ואני אשמע” ווערט שוין דעמאלט נאך 'טרם יקראו' עאכו"כ עוד הם מדברים איז שוין דער טוט שוין דער אויבערשטער אויף דעם ענין אז ס'זאל זיין בשלום,

¶231ווי די ענין פון ווי דוגמא ווי ס'וועט זיין לעתיד-לבוא ושבתו בשלום אויך אין דעם זמן ווען מ'טוט די עבודה, ווען מ'איז מתפלל על זה, ווארום דאס איז דאך, ווי געזאגט, די עבודה פון א בעל תשובה, אז נאך אין סוף פון זמן הגלות, כאמור לעיל,

¶232שטייט מען אין א מעמד ומצב נאך אין חרנה פון ”ויפרץ האיש מאוד מאוד” און וילו צום וואס דאס איז דער עיקר, און דערנאך קומט דאס אראפ אין עבדים ושלחות און גמלות מיט אלע פרטים ווי ער רעכנט אויס,

¶233און דערנאך גייט מען אין אן אופן פון א מטה שלימה בנינו ובבנותינו ובנערינו ובזקנינו אין אן אופן פון ”קהל גדול”,

¶234און מ'נעמט מיט ”כספם וזהבם אתם” דער מאד מאד כפשוטו, על אחת כמה וכמה אין ציין אב�רים ושלחות וכו על אחת כמה וכמה דער ”מאד מאד אין” עבודה רוחנית מכל הפרטיים, על אחת כמה וכמה אז דאס איז דאך דער ”פדה בשלום” אויך כולל דער פדי בשלום פון תורת החסידות,

¶235אז מ'לערנט חסידות בשלום, בתתחות ההרחבה, אן קיינע בלבולים, אן קיינע ענינים ימונים ומאקרים, ביז אין אן אופן פון ויפרץ אין אן אופן פון ופרצת וואס דאס איז נאכמער ממהר און מזרז און מקדים אין דעם אחשינה,

¶236אין דעם אחשינה גופא, אז ס'זאל זיין בקרוב ממש פארענדיקן דער ”קץ שם לחושך” וכאמור לעיל מיט אלע בירורים און מיט אלע פרטים, און מ'שטייט נאך אין סוף זמן הגלות אין אן אופן פון בשלום, פון 'לא יראו' ולא ישחיסו און מ'נעמט דאס אלץ מיט, און מ'גייט מקבל זיין פני משיח צדקנו בקרוב ממש,

¶237לארצנו הקדושה, ”ארץ אשר” ”עיני הוי' אלקיך בה מראשית השנה ועד אחרית שנה”, ארץ ישראל לגבולותי'ס און דערנאך גלייך אויך אין אן אופן פון אחישנה, פון 'ירחיב הוי' את גבולך' ובעגלא דידן.