טקסט

¶1מ'האט דאך פריער גערעדט, אז ס'איז צוויי הונדערט יאר די הסתלקות הילולא פון בעל שם טוב.

¶2ווי אזוי געפינען איר אויך, אז אין דעם אלטן רבינ'ס בריוו, וואס ער האט געשריבן פשוטו לחפשי, דערמאנט ער, וואס איז געווען דער מעשר איז דאס געווען איבער ענינים פון תורת הבעל שם טוב,

¶3דערמאנט אויך, אז דאס האט געבאלט דערנאך די גאולה, זי איז געווען בנין הילולא הרבינו הקביד, דער מגיד, דאס הייסט, אז אין דעם בריעפי האט אט די אלע דריי, דעם בעל שם טוב מיט דעם מגיד מיט דעם אמקתי איז ס'איז בשלום נפש

¶4שילקית אז ער דערמאלט איז געווען דער ענין פון תורת הבעל שם טוב, אז ס'איז געווען די הילולא און געווען די אמירה פון רבי'ן, האט אויפגעמאכט דעם יום-טוב, יו תס כסלו,

¶5איז ווי ס'שטייט אין אגרת הקודש דער אור לחיות נפשונו מיטן למות.

¶6דער ענין פון תואת אין דעם בריוו, און אין וואס פאר א צוליב דערויף איז געווען דער מאחד.

¶7דער ענין פון יהודת הענימים וואס זיי זיינען פארבונדן מיט דער גאולה.

¶8כדי אויפגעטאן די גאולה האבן זיי גואל געווען, אז דערמאלט איז דערמאלט איז דערמאלט פון חסידות, והיא היא תואתת הבעל שם טוב אין אן אופן פון הולך ומסתר.

¶9אז אויך במוחש איז דא אט די דריי הנהגות.

¶10בעל שם טוב, אין ענין איז דאך געווען אין שני קצמים, ווי גערעדט פריער, אז צו קיעוטי ארץ האבן ביז צו קליינע קינדער זאגן מיט זיי ”אמן יהושמי רבה”, און על דרך זה לאחרי ההתגלות,

¶11ווי דער רבי דערציילט אין א מאמר, ובעל שם טוב האט געטייטשט ועתה ”קדוש יישוב תהילת ישראל תהילות ישראל” ווערט דער ועתה קדוש איז משתדל געווען, אז אידן זאלן בענטשן דעם אויבערשטן, זאלן געלייבט אין דער אויבערשטער, און ווי ער איז מאריך אין דעם מאמר אין דעם גאנצן שכל המאמר, און

¶12אט די הנהגה וועט געלאזן מיטן צווישן די שתי כתבות איז דאך געבליבן אן ארט וואס דאס האט מעורר געווען אט די ענינים פון קטרוגים.

¶13מצד דערויף וואס מ'האט געוואלט מחבר זיין דעם אין מקרוב מיט איין מקטתא דאס הייסט רזין דרזין דאורייתא מיט אנשים פשוטים, איז אויף דערויף געווארן דער קיטרוז למאמר, ווי ס'ווערט מבואר אין ביאורים פון חסידות, פארוואס איז מען מפיץ רזין דרזין דאורייתא ביז צו אנשים פשוטים?

¶14און ווי האט זיך אויך גענומען דער קיטרוז למטה, וואס כפשוטו, מ'איז דאך דעמאלט ארויס מיט א תביעה, אז מיר קענען האבן אנשים פשוטים א שייכות צו דרגות נעלות אויף זיין צדיקים, און שטעלן זיי העכער פון תלמידי-חכמים ורבנים,

¶15וכידוע די קטרוגים וואס זיינען געווען דא למטה בזמן הבעל שם טוב, פארוואס מ'שטעלט העכער אנשים פשוטים מ'שטעלט הויך אנשים פשוטים, ביז מ'זאגט אז מ'קענען דערברייכן צו א דרגא העכער פון א תלמיד חכם.

¶16ס'האט דאך דערנאך דאך אריין אין אן אופן פון א סדר והדרגה, איז דאס געווען וואס דער מגיד האט איינגעשטעלט תלמידים אין אן אופן וואס ער האט מיט זיי געלערנט נגלה און חסידות, כאן אליין איז ער ניט

¶17געווען במקומו, במילא א אויף אפילו די אנשים פשוטים וואס זיי זיינען געקומען צו אים, איז דאס גופא האט זיך באוויזן, אז אין זיי האט זיך דערוועקט א עילוי וואס דאס האט זיך געבראכט אז זיי זאלן קומען אין מגריש צו מגיד, און ניט ער איז געפארן אין אלע ירי השבט.

¶18ביז וואנענט, אז דערנאך איז געווארן דער ענין פון דער מאמירה פון דעם אלטן רבי'ן, אז ער האט גענומען תורת הבעל שם טוב, רזין דרזין דאורייתא האט דאס אנגעהויבן מסביר זיין אין א 'הבנה והשגה' ביז וואנענט מ'זאל דאס קענען געבן צו פארשטיין ניט נאר א 'נפש האלקית', נאר אויך אין א שכל וואס דער 'נפש הבהמית' זאל דאס אויך פארשטיין.

¶19וואס אט דאס איז אט די כללות ענינים וואס מ'דארף האבן כדי ס'זאל זיין יחוצו מעינותיך חוצה דארף דאך פריער זיין ווי די ענינים שטייען אין שפירת הכתר, וואס דאס איז העכער פון השתלשלות,

¶20אז כתר קומט אראפ למטה ברענגט דאס אן ענין וואס קיינעם קען מען דאס ניט אויסהאלטן, במילא איז ווערט אן ענין פון מפילא, און ווי ידוע אז דאס איז דער ענין ווי כתרון זיינען אראפ למטה געווארן וימס,

¶21נפל מדרגי איקרי מית דערנאך קומט דאס אבער אראפ פון ספירת החכמה אין סדר השתלשות בניו והשגה, וואס אט דעמאלט איז דאך ניט צו יעדערן צו פארשטיין, און

¶22איז אויך אט דאס וואס יצחבד האט מוסיף געווען, אז מ'דארף ניקט נאר וויסן אז ס'איז דא אן ענין פון 'פנימיות התורה', און דער ענין פון 'פנימיות התורה' מאנט ארויס אז מ'דארף מען קענען דערגרייכן צו די העכסטע דרגות, במילא דארפן זיי אלויס העלקים מיט וואס מ'קען, אפילו מיט א טובה גשמית,

¶23דערפאר וואס אין אים איז דא א ניטלס אלקי וואס אויף אים איז מען צוגעזאגט געווארן על מדח ממנו מדח איז דאך דאס ענין פון התורה, ארף בדבר וואס חסידות חב"ד געגעבן צו פארשטיין באריכות הביאור, ווי אזוי ס'קען זיין ביי אזא וואס ער שטייט אין א דרגא פון נדח על פי תורה,

¶24וואס די תורה ווערט אנגערופן ”תורת חסד” מצד אבער די הבטחה פון אן נדח ממנו נדח קען מען אים געבן צו פארשטיין די העכסטע ענינים אין תורה,

¶25וואס אויב אפילו צו 'קיום המצוות' איז ער נאך ניט שייכות, אבער א שכלו איז ער דא וועט דאס נעמען זיין שכל, און דערנאך וועט דאס זיין דער לימוד המביא סוף סוף 'לידי מעשה', אז דאס וועט ער אויך ברענגען צו א שינוי הנהגה, אז ער זאל זיך עוסק זיין אין 'קיום המצוות' בפועל.

¶26וואס אט דאס איז די דריי ענינים, המצוות תורת הבעל שם טוב וויל מען דאס אריינגען אין ”בית האצורי, אין” די קדושה, סיי מערניט ווי אין קדושה ניט אראפקומען למטה, איז דאס מדידה והגבלה פון קדושה לגבי עת סוף, איז וואס פאר א גבול ס'זאל ניט זיין,

¶27און ווי גרויטער גבול ס'זאל ניט זיין אויב מ'וויל אין דערויף אריינשטעלן בני-גבול איז דאס אן ענין פון בית האצורי איז דערנאך געקומען דער ענין פון הילולא רבי וואס דא� דאך אויך א המשכת כח אין סוף.-

¶28חתונה איז דאך דער תכלית הענין, דערפאר מאכט מען דאך ניט קיין ברכות, ווי ידוע בפורסקין דער טעם דערפאר וואס די בנים ובני בנים,

¶29ביז וואנענט אז ס'וועט זיין בנים ובני ועוסקים בתואב ובמצוות, וואס בכלמות איז דאס די המשכת כח האין סוף, ס'זאל קענען זיין בנים ובני בנים, ווי די גמרא זאגט, אז דעמאלט איז ליימושא בפירחא ומפי זרחא ווערט דאס אן אייביקע זאך, אף עולם.

¶30דערנאך איז דאך דער תכלית איז אז מי ס'וועט בלייבן בא דער חיים, ווי ער טייטשט אין ירושלמי אז זיי זיינען געווען נגד דוד'ן,

¶31איבערגעקערט, וואס זיי זיינען געווארן אין תורת הבעל שם טוב, וואס דאס פועל"ט, אז פון ברבים, וואס זיי זיינען מנגד אויף דוד מלכא משיחא, זאל דערנאך ווערן דער הי' עמדי אז זיי זיינען זיך מתאחד מיט דעם ר ועניניו.

¶32ווי די גמרא זאגט, דער ”עסק בטובה ובגמילות חסדים ומתפלל” אים הטיבו איז די אלע שלשה קרים שעליהם העולם מהתורה ועבודה ומילות חסדים און דאס ברענגט ארויס דער פאר דם אליהו ”לבנים מבין אומות העולם”.

¶33און בנוגע לפועל, אט דאס וואס נוגע כפשוטו איז אז דער ענין פון תורת חב", איז דאס 'ויהי היא תורת הבעש"', ווי די רבי' ניש וואס הייסט שרייבט, נאר דארט ארויסגעגעבן געווארן אין אן אופן פון הבנה והסברה, קומט צו א דבר, אז

¶34ס'ווערט מדרגא לדרגא, במילא גייט קיין זאך ניט פארלארן, און קיין איד ווערט ניט אפגעשטופט, ווארום מ'קען יעדערן ביז 'למטה מטה' מסביר זיין אין זיין שכל און אין זיין הבנה והשגיא, ביז אין א תינוק קטן, ווי אזוי ס'איז טעמו לו כפי ושם אז געטלעכקייט איז גוף, און פריער נעמט ער דאס אין שכל,

¶35און דערנאך ברענגט ער דאס אראפ לימוד ה”מביא לידי מעשה אין מעשה” בפועל, אז ער ווערט א איד, א לומד תורה ושווה מצוה, חיי היום יוני וואס אט דאס איז דאך דער זה כל האדם און אט דאס איז דער ווארט וואס מ'האט פריער גערעדט,

¶36אז דער רב האט געזאגט, אז אן עומד אין אצילות איז דאס אט דער וואס האט א דושמט אין טאן א טובה א אידן, וואס דער איד געפינט זיך אין 'עולם העשי' וואס ס'איז דאך מובן,

¶37אז ווי ס'זאל ניט זיין די הבנה והשבה און דעם מעמד ומצב פון עשי איז דאך ווי ער זאגט ”אין תניא אפילו צדיק גמור”, אור את הוי' פון אלע בתענוגים, איז דאך יש מי שאור און ער געפינט זיך אין א סימס, און וואס דארט איז דאך ניטא קיין יש אפילו ווי יש שטייט אין 'עולם הבריאה', און שטייט ער אין תכמית העיל,

¶38און אט דארטן דערהערט ער דעם געשמאק צו טאן א טובה א אידן ווי דער איד געפינט זיך אין א סיום, וואס דאס איז א ענין ”לגמרי שלא בערך” צוו אים.

¶39און אט דאס איז דער אויפטו פון תורת השתידות, אז בדרך פון אור, ובדרך פון בשלום דוקא, איז אט דאס איז מען פודה מבין האומות, אז ער איז א ”תינוק שנשבע בין” העכל, וואס דאס איז ווי די גמרא זאגט אין שבת, אז ער ווייס בכלל ניט קיין ענין תורה ומקוה, קען ניט שייכות זאגן אויף אים שאין גי גמזיד ער ווייס ניט פון דעם גאנצן ענין.

¶40און פון דארטן, מבין העומד, איז דורך שלום, האט מען בכח צו פודש זיין אים, און מ'זאל ניט מיינען אל תהי דבר זה קטן בעיניך ווארום ס'איז ודא אין לימו לבני אויף דערויף הענגט אפ דער גאולה אויף שכינה אויך.

¶41און דערוך וואס איז דאס? בשעת ס'איז דא אט דין וואס ס'איז ”היא אנדא לנה” די צדקה, ווי דער רבי זאגט אין דער גדת הקודש, ווי ער איז מסיים, אז דאס איז די צדקה וואס מ'גיט פאר ארץ ישראל, אין

¶42אינו ”הוי' אלקיך ואחרית” שנה דאס הייסט מ'גיט די צדקה אין אזא אופן אז דאס מאכט די ארץ לעבעדיק, און דאס מאכט דארטן דער ”אינו הוי' אלקיך” בה ניט נאר מראש החשנה, וואס דאס איז ראש החשנה,

¶43נאר דאס מאכט במשך כל החשנה, גייט דאס אין איין המשך, אז ס'איז ניטא קיין חילוק פון דעם מעמד ומצב ראש החשנה ביז דעם מעמד ומצב אין אחיריים וחיצוניים פון דעם גאנצן ענין החשנה,

¶44און אט זי איז יהי עמדה מנה ליפדות את נפשונה אז מ'זאל פודה זיין יעדער אידן פון זיין מעמד ומצב, אפילו אט דער וואס נשבע בין האומי, און מ'וואלט פאר אן אופן פודה זיין אין א מופן פון בשלום.

¶45וואס אט דעם וועגט פועל, אז ס'זאל זיין ברבים היו עמדים ווי ער זאגט אין ירושלמי, אז אנשי אפשלום זיינען געווארן אנשי דוד, וביחד וועט זיין, ווי ער זאגט אין דער הכתורה,

¶46וישוב ”גוי אחד בארץ” ורועה אחד מכולם און ווען וועט זיין די רועה אחד מכולם דער ”דוד עבדי” נהיא עליהם דערפאר וואס והיו והעליתי להם אלקים והם יהיו לי לילי קומט

¶47על ידי העבודה אין תורה ומצוות איצטער איז אט דאס ווערט נתגמר די ביאת משיח צדקנו בגלוי 'לעיני בשר', בעגלא דידן למטה מעשרה טפק.