transcript · אידיש
טקסט
טקסט ממוחשב שטרם נבדק בידי אדם - אין לצטט אותו כדברי הרבי.
¶1איז דאך דא נאך כמה ענינים, דער ענין פון תניא און דער ענין וואס איז פארבונדן מיט'ן הדרון דהמשך און דער ענין המגבית, און אזוי ווי מסתמא וועט זיך דער עולם בעל דניא ווי איבן היילן אויף גרייטן דעם קוגל אויף שבת, צי צרכי שבת בכלל, במילא דארף בלייבן א תואל וואס אויף שבת.
¶2אט דאס וואס ס'איז אבער נוגע ס'האב געוואלט אז ס'זאל בלייבן אויך און מ'זאל דאס איבערגעבן בדיב בנוגע מגבית איז דאך ניט שייך אפלייגן אויף שבת, און דער עיקר איז בנוגע צו ענין התפילין.
¶3וואס ווי גערעדט פריער, און וואס ס'איז מיוסד אויפן מאמר וואס דער רבי דער נשיא האט דערציילט וואס ער האט געהערט פון פאטער, בנוגע צו דעם חלום פון דעם מיטעלן רבי'ן, וואס איז פארבונדן מיטן אלטן רבי'ן, ווי אזוי מאכן בעלי תשובות קען דאס יעדער איד, וואס ער וועט זיך מתנהג זי
¶4כדי צו טאן א טובה א אידן, און דאס טאן בחמימות, וואס דאס איז דברים היוצאים מן הלב, אט דער מלתי פועלים פעולתם.
¶5און מ'האט געזאגט, אז דאס קען טאן אפילו א געבארענער, אף על פי וואס ער ארבעט מיט די כוחות וואס ער האט געירשנט, על אחת כמה וכמה וואס ער הארעוועט אליין אויס די כוחות, איז אט דעמאלט גיט מען דאך מלמעלה א סיוע בלתי ישועה.
¶6און ער האט גלייך געבראכט אויף דערויף די דוגמא פון אנטאן תפילין אויפן קאפ און האנט, תפילין של ראש און תפילין של יד איז דעמאלט איז די קאפ הגעזונטע און די האנט הגעזונטע במילא איז דער גאנצער מענטש אלע אברים געזונטע.
¶7וואס בכללות איז דער ענין פון גודל מעלת התפילין איז פארבינדן זיך מיט דעם מעשה מיט אלישא בעל קנא פיין וואס ער האט געזאגט אז תפילין איז ביי אים געווארן קנפי יונה און מ'זאגט אויף דערויף, אז וואס עפעס דוקא כאן פון יונה ”מה יונה, כנפי' מגינות עליה” אט אזוי איז אויך די מצוות מגינות על ישראל.
¶8אויף וועמען שטייט דאס אבער בפירוש?
¶9שטייט דאס אבער אויף מצות תפילין. ווען ס'איז געווען די מעשה מיט ”לשאה בעל כנפיים” איז דא עטלעכע גירסות בזה, על פי רב הגירסא שטייט בכלל ניט, ס'שטייט מערניט, אז ס'איז געווען א גזירה פון 'מלכות הרשע',
¶10און אין גמרא אין שבת שטייט, אז ס'איז געווען ”מלכות רומי הרשעה”.
¶11וואס דערפון איז פארשטאנדיק, אז דאס איז ניט געווען אין זמן פורים, און ניט געווען אין זמן חנוכה.
¶12וואס דאס איז דאך פון די ניסים וואס זיי זיינען פארבונדן מיט גלות.
¶13די ניסים פון פסח און די ניסים פון סוכות איז דאך דאס ניסים וואס זיינען פארבונדן מיט ”גאולה, משא' כן” דער נס פורים איז דאך אכתי עבדי דאחשורוש
¶14דער נס פון חנוכה, איז אף על פי וואס דאס איז דאך געווען דער נצחון פון די חשמינאים, איז דאך אבער אויך געווען ניט קיין מלכות בית דוד, וואס ס'איז דאך גאר געווען כהנים מיט די גאנצע אריכות בזה וואס ס'איז דא וואס דער רמב"ם איז מאריך בפירושו על התורה, און דערנאך וועט אויך בפוסקים ראשונים ואחרונים ווי קומט דאס אן ענין של מלכות, ניט מלכות בית דוד וכו' וכו.'
¶15און ווי ס'איז דאך אויך ידוע אין ספרו דברי הימים, אז דעמאלט איז ניט געווען קיין מלכות שלימה.
¶16וואס דערפאר איז דאך אויך דער נס פארבונדן אויך מיט ניסים שבגלות.
¶17דאס הייסט, אז וויבאלד אז מ'האט א כלל אין תורה וואס איז דאך אויך פארבונדן מיט הלכה, מגבל אין זכות ליום זכאי און די זעלבע זאך להיפך, איז בשעת מ'וויל רעדן וועגן אן ענין של נס, איז דער זמן המתאים לזה ווען דאס וואס דאס איז א יום וואס איז פארבונדן מיט נס.
¶18בדוגמא ווי מ'געפינט אין הלכה דער ענין פון גלגול שבועה אז וויבאלד ער האלט שוין ביי א שבועה, וואס על פי התורה קען ער שוין אויך מצרף זיין להשבה על ענין אחר, אף על פי וואס 'מצד עצמו' איז דארט ניט שייך דער ענין השבועה.
¶19וואס דערפאר איז אויך, א זמן התעוררות אויף רעדן וועגן ענין הנס וואס איז געווען מיט ”אלישה בעל כנפיים” וואס דערמיט איז פארבונדן וואס תפילין איז כמה כאנפי יאנו מגינות עלי אט אזוי איז אויך מצוות מגינות עלי וואס דאס איז דאך כל המצוות, אבער ”הוקשה כל התורה כולה לתפילין” וואו קומט דאס ארויס בגלוי דער דין?
¶20איז דאס אין ענין פון מצות תפילין, אז דארט איז געווען מגינות עלי בשעת מ'האט אים געכאפט וכו' וכו און דאס האט אויף אים מגין געווען ממיתה לחיים וואס דאס איז אויך די התחלת הדיבור בזה איז דאך געווען אויך אין זמנים של יום-טוב ווי ס'איז פארבונדן מיט שבועות,
¶21ולאחרי זה מיט 'שמחת תורה' וכו ביז אין דעם זמן פון יו ת' כסלו, וואס דאס איז דאך אויך ווי ידוע דער סיפור אין די שיחה הידועה ”בימים ההם בזמן” הזה ווי ס'איז שוין דא אין לקוטי דיבורים אפגעדרוקט, אז דאס איז אויך פארבונדן מיט פורים וחנוכה און יו ת' כסלו,
¶22ביז אויך אין יו תת כסלו ”בכל שנה ושנה”, וואס דאס קומט דאך בסמיכות לימי חנוכה.
¶23בהנוגע לפועל דאס וואס איך וויל ארויסברענגען, אז אף על פי וואס דאס איז ווי ס'איז משמע פון דער גירסא פון ימי רומי הרשעה ”מלכות רומי הרשעה” איז דאס ניט געווען בזמן חנוכה, וואס דעמאלט איז גאר געווען מלכות יון,
¶24דער חילוק איז אבער, אז בזמן פורים איז ניט געווען אט דאס וואס דער רמברם שריי� אז מ'האט ניט געלאזט לשג בתורה ובמצוות מ'וואלט מבטל זיין דעת ולשג בתורה ומצוות.
¶25וואס דאס הייסט דאך כפשוטו, אז מ'האט ניט צוגעלאזט מקיים זיין מצוות.
¶26און דער נס איז געווען, אז מ'האט צוריקגעקענט מקיים זיין מצוות מתוך הרחלה.
¶27וואס דאס איז דאך אויך כולל, ועל אחת כמה וכמה, אזא מין מצוה וואס ”ס'הוקשה כל התורה כולה לתפילין”, וואס דא איז דאך דער טייטש תורה כמיינט מצוות.
¶28אז מ'זאל אויסנוצן די ימי חנוכה, און אלס הכנה לזה אויך די ימים שלפני חנוכה, אויף מגדיל זיין און מגביר זיין דער ענין פון מבצע תפילין ווי מ'האט דאס א נאמען געגעבן,
¶29וואס דאס איז דאך א מאדערנער נאמען, דער ענין כפשוטו, אויף רעדן מיט אידן וועגן ווערן נעענטער לאביהם שבשמים ניט נאר ”רחמנא לבא בעי” וואס דאס איז א דבר גדול,
¶30ס'מוז אבער אראפקומען אין אן ענין של פועל, וואס דאס איז דער ענין פון מצוות מעשיות, און הוקשו כל המצוות כולם במצוות תפילין, בפרט בנוגע צו מצוות תפילין.
¶31און אט די וואס זיינען ניט שייך צו רעדן מאיזה טעם שיהי איז אט דעמאלט זאל מעורר זיין אז אנדערע זאלן רעדן, אדער משתתף זיין זיך בממונם בזה, אדער בנשמתם על ידי זה, ווי מ'האט גערעדט פריער,
¶32אז זיי וועלן זיך משתדל זיין בכל היכולת שלהם, אז אנדערע זאלן מגביר זיין די השתדלות אויף מפיץ זיין דער 'קיום מצות' תפילין בכל אחד ואחד המחוייב בזה, וואס דאס איז דאך יעדער איד מבן י' ג' שנה, יעדער זכר מבן י' ג' שנה למעלה,
¶33און ווי דער אלטער רבי פסק'נט אפ, אז אפילו די וואס ס'איז דא ששת, מאיזו סיבה שיהי איז דאס אויב ס'איז ודאי, און ווער איז שייך צו זאגן אויף דערויף ודאי, אז אט די רגעים וואס ער זאגט קריאת-שמע און די פסוקים מיט די ברכות תפילין איז דאך זיכער אז ער קען בא זיך פועל'ן, און ער פועל"ט דאס, אז ס'זאל זיין דעמאלט אן ענינים המבלבלים, און ער זאל מקיים זיין די מצות תפילין במ
¶34אז דאס איז אן ענין וואס איז פארבונדן בכלל מיט ימי ניסים, וואס דאס איז דאך דער סיפור פון הרלישה בעל תנפיים אנהויבנדיק פון די ניסים וואס ס'איז געווען בנוגע צו חסידי חב"ד בפרט אין יו ט' כסלו,
¶35און וואס ס'איז געווען פאר כללות ”בני ישראל בימי” חנוכה, וואס דעמאלט איז דאך אויך געווען דער ענין וואס מ'האט ניט געוואלט צולאזן דער ענין התורה ומצוותי ונצחו בית חשמונ וגברו עליהם און מ'האט מבטל געווען דעם ענין פון ניט צולאזן, און מ'האט מקיים געווען מצוות בהרחלה.
¶36און יהי רצון, אז מ'זאל טאן אין דערויף בשמחה וטוב לבב, וועט במילא בטל ווערן כל העלמות והסתרים פון וועלכע זייט זיי זאלן ניט קומען, און ס'וועט זיין בהצלחה רבה ומופלגה אז ס'וועט ניט עוסר ווערן ”יחידים ועשיריות ומאות ואלפים” ורבבות מניחי תפילין און דערנאך וועט צוקומען דער זיכערן מקויים ווערן דעם משנה
¶37פסק דין המשנה, א ”מצוה גוררת מצוה”, אז פון דער מצוה וועט מען גיין צו נאך א מצוה און צו נאך א מצוה, ביז וואנענט מ'וועט מכריע זיין בפועל די ”עצמו וכל העולם כולו לכף זכות”,
¶38און מ'וועט אראפברענגען משיח צדקנו, גאולה האמיתית והשלימה, אז ס'זאל זיך פארענדיקן דער גלות און זיך אנהויבן די גאולה און מ'זאל גיין בזרידות, ובאופן ”בשובה, ונחת תושעון”, ויוליכנו כמשיח צדקנו בקרוב ממש, כממיות לארצנו.
¶39לחיים.