Text

¶1מ'קומט דאך פון ראש חודש סיון, בפרט נאך אז ס'איז נאך פאר האלבע נאכט, איז דאך דעמאלט מתאים דער פסוק מפורש וואס ס'רעדט וועגן אט דעם טאג, והימים האלו נזכרים איז אט דעמאלט אויך ונעשים מיט אלע פירושים בזה, ובמיוחד אז די ונעשים ס'ווערן נמשך די אלע השפעות ווי ס'איז געווען בפעם הראשונה, ובפרט נאך, אז וויבאלד אז מעלין בקודש איז דאך דאס בהוספה משנה לשנה, על אחת כמה וכמה בשנה זו, אז ס'איז געווארן טויזנט מיט דריי הונדערט יאר, כמדובר כמה פעמים, איז דאך פארשטאנדיק, אז ס'איז פסוק לכל לראש אסתכל באורייתא ווי דער פסוק שטייט אין חומש, און דערנאך איז ווי ער ווערט נתבאר בכלל, פנימיות התורה אין אן אופן פון מיני יתפרנסון בישראל, וואס דאס איז דאך ווי ס'ווערט נתבאר אין תורת חב אד, כמדובר כמה פעמים. וואס דאס האט מען דאך דעם דרוש הידוע ומפורסם פון דעם אלטן רבי'ן, וואס ס'שטעלט זיך אויף דעם פסוק, און ס'הויבט זיך אן בחודש הזה, בחודש השלישי, לצאת בני ישראל מארץ מצרים, ביום הזה, בעל מדבר סיני, מ'שטעלט זיך אויף דערויף און מ'איז מדייק, וואס אין פסוק שטייט ניט אז ס'איז געווען ראש חודש, נאר ראש חודש ווערט אנגערופן בשם ביום הזה און מ'לערנט דאס אפ דערפון וואס ס'שטייט ביי ראש חודש אז חודש הזה לכם, אז דאס מיינט מען דעם טאג פון ראש חודש סיון, דארף מען דאך אבער האבן א ביאור פארוואס שטייט דאס ניט בפירוש, און מ'דארף ערשט דאס אפלערנען, איז דערפאר איז ער מבאר, אז דאס איז דער ענין פון ראש-חודש בכלל איז דער ענין פון ביום הזה, ובמיוחד אז ראש חודש סיון, וואס דאס איז דאך פארבונדן מיט קבלת התורה, און ווי ער איז דערנאך מבאר, אז בליצות בני ישראל מארץ מצרים

¶2האט ער זיך דעמאלט אנגעהויבן דער ענין פון ספירת העומר, כדי אז דורך דערויף זאל מען זיך צוגרייטן צו קבלת התורה, ווי מ'זאגט אויך אין די תפילות פארבונדן מיט ספירת העומר, אז דאס איז לטהרנו כדי מ'זאל זיין דערנאך אינגאנצן פון חסד שבחסד ביז מלכות שבמלכות אין תכלית השלימות, במילא קען דערנאך אויך זיין די קבלת התורה אויך אין תכלית השלימות, איז משבעה להר סיני, וואס דעמאלט איז דאך שוין געווען דריי טעג אין דעם שבוע השביעי, אין דער לעצטער וואך, איז אט דעמאלט איז דאס כאילו ווי מ'האט שוין די גאנצע וואך, במילא איז שוין מצד אידן, בשעת ס'איז געקומען דער בחודש השלישי, און אין דעם חודש השלישי איז געווען גענוג אז ס'זאל זיין דער ערשטער טאג פון אים, וואס דאס איז מ דיום פון ספירת העומר, ווי מ'האט געציילט אין די ספירי-נעכטן, און ס'איז נמשך געווארן ביז די ספירה פון היינטיקן ספירה, כמובן בגן פשוט, איז אט דעמאלט איז שוין געווען דער ענין פון ביום הזה, וואס דער טעם פארוואס ראש חודש ווערט אזוי אנגערופן, דערפאר וואס דעמאלט ווערט דאך דער מולד הלבנה אין אן אופן פון מציאות הלבנה איז דאך דא די גאנצע זמן, כל ימי החודש, און אפילו ווען זי איז בתכלית ההלם, אבער דאס וואס מ'קען אויף דער לבנה זאגן הזה וואס דאס איז פארבונדן אז מראה באצבעו ואומר זה דארף מען האבן על כל פנים דעם מולד הלבנה, און וויבאלד אז דאס איז פארבונדן מיט תכלית השלימות לפני זה, כדי דער מולד הלבנה מחדש זאל זיין בתכלית השלימות. וואס דערפאר איז דאס גלייך בא דער ערשטער נקודה וואס קומט לאחרי העבודה פון מיעוט הלבנה שלפני זה, און אויך די עבודה וואס פאר דערויף, ביז דעם חודש שלפני זה וכו,' וואס דעמאלט ווערט די הערה און

¶3דער אור אין דער לבנה פון דעם שמש, ווארום לבנה איז סיהרא לית לה מגרמה כלום ווען ס'רעדט זיך וועגן עניניו, וואס ענין פון סיהרא איז דאך להאיר על הארץ בדוגמא פון דעם שמש, איז אט דעמאלט ווערט ווען ס'ווערט דער ענין פון הזה מולד הלבנה אט דאס נעמט ארויס און פועל'ט אויף דער צאת בני ישראל לארץ מצרים, און ווי ער איז מבאר בארוכה, אז דער ענין התורה איז דאך, אז דאס זאל געבן עוז ותושי'אן כח צו א אידן, ער זאל דורכפירן אלץ וואס ער דארף אויפטאן, וואס דאס איז פארבונדן דורך דערויף וואס ס'ווערט תושי'פון אלע ענינים וואס זיינען מונים און מבלבלים בזה, וואס דאס איז דער לצאת בני ישראל מארץ מצרים. וואס מצד עצמו, איז דאס וויבאלד אז מ'האט די מצרים די מיצרים וגבולים פון דעם גוף, און פון גשמיות ועולם בכלל, איז דאך דאס מונע און מעכר, אז ס'זאל זיין אן ענין למעלה מהגבלה ממדידה והגבלה, על אחת כמה וכמה אן ענין פון אור אמיתי, איז כדי ס'זאל זיין דער צאת בני ישראל מארץ מצרים דארף מען האבן דעם ענין פון עוז ותושי'וואס דאס איז אין עוז אלא תורה און זי ווערט אויך אנגערופן בשם תושי ווארום זי איז נותנת עוז צו א אידן, און אויך תושי'פון די ענינים וואס זיי האלטן אדער מאכן שווערער ביי א אידן, דורכפירן זיין עבודה האמורה, וואס ער האט דעם ענין פון תורה. ווי אזוי קען תורה אין דערויף אויפטאן, דערפאר וואס סינת התורה האט מען גלייך געזאגט וידבר אלקים את כל הדברים האלה לומר און ווי ער שטעלט זיך אפ אין מאמר, אז ווי פאסט דא דער ווארט לומר בכל מקום בתורה, אז מ'זאגט לומר איז כדי דאס איבערגעבן צו א צווייטן וואס ער אליין האט דאס ניט געהערט, בשעת

¶4וידבר אלקים את כל הדברים האלה איז דאך אט דעמאלט געווען אלע נשמות שבגופים בא מעמד הר סיני, און אויך געווען די אלע נשמות פון משך כל הדורות שלאחרי זה, און אויך לפני זה, און אויך אין נשמות הגורים, ווי ער זאגט אין פרקי דרבי אליעזר, כמדובר כמה פעמים, איז וואס איז דא דער פירוש פון לומר? נאר דאס מיינט מען, אז יעדער איד, בשעת ער געהערט די עשרת הדברות, כולל אויך פון דורות העתידים באבין און די דורות וואס זיי זיינען געווען פאר דעם, האט מען יעדער אידן געגעבן דעם ענין פון לומר אז בשעת ער לערנט דערנאך תורה און זאגט א ווארט פון תורה איז האט ער דעמאלט דעם כח אז ביי אים זאל דאס ווערן מערניט ווי א לומר ער זאגט איבער ווארום פי יגד תהילתיך דאס איז אז ס'איז דא דער ענין פון תורה, און דערנאך איז דא דער איד וואס לערנט תורה, און ער איז אויך א מודיע זיין און מפיץ זיין תורה, נאר ער איז אויך נאכמערער, אז דער זאגן זיינע איז דאס מה בא אלן באמה וביראה וברתת וגזיע בשעת מתן תורה, איז אף כאן ווען יעדער איד, האנשים הנשים והטף, וואו ער זאל ניט זיין און ווי אזוי ער זאל ניט זיין, סיי בגשמיות און סיי אפילו זיין מעמד ומצב ברוחניות, איז בשעת ער זאגט א ווארט אין תורה אט דעמאלט זאגט מען אים, אז אף כאן דארף זיין באימה ובעירה וברתת ובזיע, דערפאר וואס ס'איז דעמאלט זאגט דאס דער אויבערשטער מחדש, און נאך מערער דאס ווערט אין אים אויך אריינגעגעבן אז ער ווערט א שומע ומקבל פונקט ווי ס'איז געווען דער מה להלן בשעת מתן תורה, אף על פי וואס ער איז געווען במשך הזמנים מיט שרים וגבולים און ארויס פון דארטן, פון מצרים, און נאך מערער אפילו ער איז נאך ניט ארויס פון מצרים, איז תורה איז דער עוז ותושי'ווערט פריער אין דער תורה וואס ער זאגט און לערנט, בא מדתים של ענינם, ביז וואנענט אז דאס דארף אויסגעדרוקט ווערן

¶5אויך בגלוי, אז ער שטייט באמת ובאימה וביראה וברתת ובזיע, און מ'זאגט גלייך, אז פארוואס שטייט ער אזוי? דערפאר וואס לאמיתתו של ענין איז דאס פונקט ווי ס'איז געווען בא הלן, אט אזוי איז אויך בכל פעם ובכל מקום ובכל זמן וואס א איד זאגט תורה, ווערט דאס דער ענין פון לומר, ער איז זוכה, אז ער זאגט יגיד יל יגיד וים משיך תהילתיך ער איז מגלה און ממשיך אז ס'קומט ארויס, על דרך ווי משה רבינו, שכינה מדברת מתוך גרונו, אז דאס האט די שכינה אליין גערעדט, במילא איז דאך פארשטאנדיק פארוואס ס'דארף זיין באימה וביראה וברתת ובזיע, על דרך זה איז דאס בא יעדער אידן, כאמור האנשים והנשים והטף, איז בא זיי אויך ווערט געגעבן דער כח, און ס'ווערט פארלאנגט, אז זיי זאלן דאס זאגן באימה ובעירה וברתת ובזיע, דערפאר וואס דאס איז די אמיתית הענין, אז דאס איז אליין ווי מ'זאגט איבער ניט אן אייגענע זאך, אפילו ניט אן אייגענע כחות, נאר מ'זאגט איבער מערניט ווי מגלה און ממשיך, ביז אז די המשכה ווערט אויך דערהערט בכל העולם כולו, אפילו דורך ניט-אידן, אף על פי וואס זיי פארשטייען ניט וועגן וואס ס'רעדט זיך, האט דאס געהאט צו זיי קיין שייכות ניט, על אחת כמה וכמה אז דאס רעדט זיך וועגן עשרת הדברות, וואס זיי זיינען דאך אויך כולל כמה ענינים וואס זיי גייען אריין אין שבע מצוות בני נח, וואס אויך בא זיי איז דאך אויך דער חיוב פון שבע מצוות בני נח, פארוואס זיי דארפן דאס מקיים זיין איז דאס דערפאר וואס אזוי איז נצתוה משה רבינו מפי הגבורה בשעת מתן תורה, אז ער זאל איבערגעבן אידן, צוזאמען מיט דעם נתינת כח, אז זיי זאלן דערנאך דורכפירן אז יכוב כל באי עולם מקיים זיין די שבע מצוות בני נח, וואס דאס איז אויך כולל דער תלמוד תורה שלהם, ווי זי איז פארבונדן מיט שבע מצוות

¶6בני נח, כמדובר כמה פעמים. וואס אויף דערויף איז דאך פארשטאנדיק, אז ס'דארף זיין דער לצאת בני ישראל מארץ מצרים וואס דערויף דארף מען דאך האבן אן אות ותושי'וואס דאס איז דער ענין התורה, ווי אזוי האט דאס תורה די כח בזה? כאמור, דערפאר וואס תורה ווערט געזאגט פון דעם אויבערשטן אליין, ווען זי ווערט נתגלה בדיבורו פון אנשים נשים וטף, איז דאך דעמאלט ווערט דאס דער ענין ווי די לבנה איז מקבל פון שמש, וואס אף על פי וואס יראה לית לו מגרמה כלום אחלהאיר על הארץ, בשעת אבער זי איז מקבל פון דעם שמש, וואס דעמאלט ווערט דער אור השמש נתגלה און אויך פועל, טאקע דורך די לבנה, אבער בכל העולם כולו ובכל הענינים ענינים, כמדובר כמה פעמים, וואס דאס איז מבטל די מיצרים וגבולים און די הגבלות פון מקום וזמן בכלל, ובהנוגע צו דעם ענין אין תורה, צו דעם לימוד התורה, ועל דרך זה ווי ס'ווערט דערנאך נמשך פון תורה, און דעם גדול לימוד שמביא לידי מעשה אין דעם קיום המצוות באופן כזה. וואס דאס איז וואס ס'איז פארבונדן מיט לידי מיטן ראש חודש, וואס דעמאלט ווערט דער מולד הלבנה מחדש, און אין אן אופן חדש לגמרי, ווארום ער איז מקבל אן אור חדש דורך יחוד סהרה ושמשה, ווערט דעמאלט אויך אין איר נמשך אט דאס וואס ווערט נמשך אין שמשה, וואס על ידי זה קען שמשה די שמש ווערן אויך א משפיע, און ווי ער ברענגט אויך אראפ, אז דאס איז אויך די ביידע שמות, כשמש ומגן הוי אז ר'מדיד לבנה איז א מגן דורך וועלכן ס'ווערט אויפגעטאן אז מ'קען אויפנעמען דעם מור השמש און דאס פועל'ט פעולתו, דער שמש אליין איז דער שם הוי און זיי ווערן ביידע אנגערופן בשם שמות דערפאר וואס זיי נעמען זיך פון אנכי הוי'אלקיך, וואס דאס איז הוצאתי

¶7מארץ מצרים אנכי וואס איז העכער סיי פון הוי עאכו כמה וכמה פון אלקיך, ער ווערט אבער נמשך, ובמיוחד בשעת מתן תורה, אז דער אנכי ווערט הוי דער שם הוי און דערנאך ווערט ער אלקיך וחיותיך, און דערנאך ווערט הוצאתיך מארץ מצרים ס'ווערן בטל כל המיצרים וגבולים,

¶8ענים און דער גאנצער בנין ווי ס'דארף אויפגעטאן ווערן דורך א אידן, כדי ס'זאל מקויים ווערן דער נתאוה הקודש ברוך הוא, להיות לו דירה בתחתונים זאל דאס אראפ אין א פועל דעם מילוי התאוה פון דעם אויבערשטן, ובלשון התניא, על כבר הי' כלי לעולמים בשעת מתן תורה, אז לא יקב והיו עיניך רואות את מוריך ולא יכנף עוד מוריך כמדובר לעיל בארוכה. וואס דערפאר דארף מען האבן די אלע דריי זאכן, פון תורה עבודה און גמילות חסדים, שעליהם העולם עומד וקיים, און נאך העכער אין תכלית השלימות, און צדקה איז דאך שקולה כנגד כל התורה, ווי ער ברענגט אראפ אין דעם מאמר, בזקרוב לסיומו, און זיי כולל תורה עבודה וגמילות חסדים, דערפאר וואס זיי זיינען דאך אלע הצדקה מהקב'ה, וואס ער גיט דאס יעדער אידן און אלע אידן אנשים נשים וטף, און גיט דאס ביז אין אן אופן אז דאס ווערט אויפגעטאן בארץ למטה, דורך דעם ענין צדקה וגמילות חסדים, וואס דאס איז דאך פארבונדן מיט אן עני אנהויבנדיק ווי ס'איז געווען דער עני מצרים, א נייעץ פון גלות מצרים, און דערנאך עני כפשוטו, און ס'ווערט הכייתר נפש העני ביז אין תכלית השלימות, און אין ביידע אופנים. כאמור, על ידי גמילות חסדים וצדקה בפרט, וואס דאס איז די עבודה וואס ילמטה למעלה, און דערנאך קומט דאס אראפ אויך דורך דעם ענין פון תורה בחדש, וואס דאס איז דער אופן פון המשכה מלמעלה למטה, וואס דאס איז אויך וואס דא ווערט אנגערופן ניט דער ענין אין רמזים, נאר דער ענין שטייט בגלוי, אז דאס איז היום הזה אז דער ענין פון ויקרא אלקים לאור יום דער ענין פון אור ווערט נמשך מלמעלה מעלה, ביז אין אן אופן פון למטה מטה, אין אן אופן פון הזה, און דאס איז פארבונדן מיט בחודש השלישי,

¶9כמדובר לעיל מיט ענין פון אוריאן תליתאי ירחא תליתאי און יומא תליתאי די אלע ענינים שלשה, ווי ער רעכנט דאס אויס אין מסכתא שבת, אין די סוגיא פון מתן-תורה. וואס דאס איז געווען לצאת בני ישראל מארץ מצרים כאמור, אז גלייך ארויסגייענדיק פון מארץ מצרים בפשטות, האט זיך גלייך אנגעהויבן די עבודה רוחנית פון לצאת מארץ מצרים לטערונה פון די אלע מים-טס ענינים בלתי-רצויים וואס זיי זיינען געווען ארויסגייענדיק פון מצרים, און דערנאך האט מען געדארפט האבן די מים-טס ימים, ווי ער זאגט אין זהר, אז דאס פועל'ט-אויף די טהרה, ביז טהרה בשלימותה, דורס שבע שבתות תמימות תהיינה, און דערנאך דער שער ענוני'ביידע אופנים, ווערט דער לצאת פיני ישראל מערצן ציים בשלימות, ווערט דעמאלט דער ביום הזה, אז מ'זעט ענינים אין אן אופן פון מראה באצבעו ואומר זה און ס'ווערט גלייך דערנאך ויסו בני ישראל מרפידים שרפו פון א מעמד ומצב וואס רפו ידיעם מדברי תורה, ווערט על ידי עוז ותושי'פון תורה, ווערט דער היפך, אז ויסו מרפידים ויבואו מדבר סיני וואס דאס האט זיך אנגעהויבן, און דערנאך איז גלייך געווען דער המשך ביז דער שלימות, פון וידבר אלקים את כל הדברים האלו לאמר עד סוף כל הדורות ובכל המקומות, אפילו אין גלות, און אפילו אין גלות רוחניות, על אחת כמה וכמה אז גלות גשמיות איז אין דערויף ניט מבלבל, און פארקערט, ס'ווערט די יציאה אויך בפשטות, און ס'ווערט דער לומר דורך אנשים און נשים און טף אויך בפשטות. און דאס ווערט די הכנה קרובה, כאמור, אז נזכרים ונעשים ווערט דאס די הכנה קרובה צו תורה חדשה מאיתי תצא וואס מתן תורה איז דאך געווען מערניט ווי איין מאל, און דעמאלט איז אלץ געגעבן געווארן, און דערנאך ווערט דאס נתגלה מזמן לזמן, ביז תורה חדשה מאיתי

¶10תצור אז ס'ווערט נאכמערער צוגעהיילט, ובפרט אז מ'איז זיך מסיים כרגיל בכגן זה מיט מאכן יעדערן אנשים נשים וטף א שליח אין צדקה און מקיים זיין מחדש דער מצות צדקה, ובפרט נאך אז יעדערער איז נאך נאך מוסיף מיט דילי וואס אט דעמאלט ווערט דער ראש-חודש מיט נאכמער שטארקייט און מיט נאכמער ליכטיקייט, און מיט נאכמער דער יום הזה, ביז שני פעמים זה, בגאולה האמיתית והשלימה על ידי משיח צדקנו, וואס דעמאלט זאגט מען דאך זה אלקינו קוינו לו אין זה הוי'שני פעמים זה, און דאס ווערט במהרה בימינו ממש, און אין אן אופן פון הרו עם ענני שמיא בפשטות, נשמות בגופים אנשים און נשים וטף, ולא עקבם אפילו כהרף אין.

¶11מזכרים ונעשים איז געווען א גלייכע זאך, אז יעדערער זאל על כל פנים אנהויבן לערנען אט דעם מאמר אין תורה אור און נאך ביינאכט, על אחת כמה וכמה להמשיך לאחרי זה, און אויך אט די אלע וואס הערן דאס יעדערער וואו ער געפינט זיך במקומו, נוסף וואס ער האט אליין טאן אזוי, אויך מפיץ זיין די הצעה צו וועמען ער קען נאר דערגרייכן הנשים נשים וטף יעדערער בהבנתו לפום שיעורי דילי און די אלע ענינים, די זריזות שבזה, זאל אויך אראפברענגען די זריזות פון אלע ברכות פון דעם אויבערשטן, ביז די ברכה פון סיבה גדולה וואס ווערט נתגלה ווי מ'לייענט דאס אין פרשה במדבר, און דעם שיעור פון פרשה במדבר, ווי דאס איז פארבונדן מיט יום השלישי, וואס דעמאלט איז באב מדבר סיני כמדובר לעיל וואס דארטן רעדט זיך ווען דעם ענין פון די דגלים, איז דאך זאגט ער דאך אויף דערויף גלייך אין מדרש, אז דאס נעמט זיך פון מתן תורה, וואס דעמאלט איז געווען הויאני דער אויבערשטער צו מתן תורה, האבן אידן געזען די דגלים שלמעלה, איז מתעווע זיי זאלן אויך האבן די דגלים, האט זיי דער אויבערשטער גלייך געזאגט, און טורף משה רבינו, אז מ'זאל גלייך איינשטעלן דעם ענין הדגלים, און דערנאך ווי ער איז מסיים, אז ס'איז געווען בשעת החני', און אויך אזוי כן נשאו, ווי רש'י טייטשט אפ, אז אויך בשעת הנשיאה איז אויך אזוי געווען, וואס דאס איז דאך כולל דער זמן הגלות געפינען זיך דעמאלט אידן אין א מעמד ומצב פון דגלים, ובאמצעם געפינט זיך דער משכן מיט די לוחות הברית און די לוחות מיט כל הענינים השייכים לזה, ווערט דאך דאס די כלי בגלוי, אז ס'זאלן זיין די כל הענינים ווי זיי זיינען בתכלית השלימות אין דעם מעמד ומצב פון הימים האם וואס זיי ווערן הימים האלו, גאולה ימי הגאולה האמיתית והשלימה.