Text

¶1בקוה דער דיוק ווי דער בעל פון יום ההולדת שטעלט זיך אויך אויף דערויף אין דעם מאמר אויף דעם פסוק אין המשך פון סמוך וואס ער ז גט ד ניט די פרטי הברכות, נ ר ער ז גט בכללות בכול.

¶2ובפרט נ ך איז ד ך ד ס מודגש, ז די פריערדיקע ברכות ביי אברהם'ן, נהויבנדיק פון לך לך מרתך ומולדך מבית אביך וו ס ד רט איז גערעכנט כמה וכמה ברכות, שטייען די ברכות בפרטיות, זוי איז אויך מיט די פסוקים פון די פרשיות וו ס נ ך דערויף וו ס בענטשט אברהם'ען ז גט מען אויך די ברכות בפרטיות,

¶3השא נכן ט ד ס ז גט ער ברך את אברהם און ז גט אויף דערויף בכל.

¶4אויך ד רף מען פ רשטיין, דער קשר הענינים, דער פסוק, קומט ד ך לס אהקדם.

¶5דורך דערויף וו ס נ ך דערויף ווי ער דערציילט, ז אברהם איז געווען זקן בבא ים און ברך את אלרהם בקול איז דערנ ך געוו רן דער ענין פון דעם שידוך צווישן יצחק ורבקה, וו ס איז ד ך דער קשר הענינים וו ס לאחרי ההקדמה קומט דערנ ך דער אריכות הסיפור.

¶6אויף ד רף מען פ רשטיין ט ד ס וו ס מ'ז גט, אף על פי וו ס אין פשוטו של מקרא, און אויך ווי על פי 'פנימיות התורה', ווי געזעגט פריער, איז בכל איז ד ס ן ענין פון ברכה כללית וסתמית, ז גט מען ד ך אויף דערויף, אין מדרשי חז ל,

¶7ז ס'גייט אויף יצחק'ן, בכל איז בגימטריא בן, וו ס ס'איז ד ך לכאורה איז ד ך ד ס שני פירושים הפכיים, און זיי זיינען ד ך אין דעם זעלבן וו רט, און וו ס דערפון איז ד ך אויך פ רשט נדיק,

¶8ז ניט נ ר זיי זיינען ניט קיין הסכי, נ ר אדרבא זיי ה בן צווישן זיך קשר און שייכות, ביז וו נענט ז זיי וועלן ריינגעשטעלט אין דעם זעלבן וו רט.

¶9אויך אין דעם פסוק גופא ז גט ער ד ך אויף דערויף שני ענינים.

¶10פריער איז דער ”אברהם זקן בא בימים” און דערנ ך איז דער ענין ”והוי' ברך את אברהם בכל” וו ס דערפון איז ד ך פ רשט נדיק, ז דער ענין פון תחילת הכתוב איז ד ס ן הקדמה און ן הכנה וו ס נ ך דערויף קען זיין דער ”הוי' ברך את אברהם בכל”.

¶11די נקודת אויך איז ד ך ד אין דערויף, אין תחילת הכתוב, אויך דער פירוש.

¶12די שני פירושים פון ”אברהם זקן בא בימין” ”אין מקרא יוצא מידי פשוטו” און דערנ ך איז ד ך אויך די מדרשי חז ל, וו ס מ'ז גט, ז ”אברהם זקן ויושב בישיבה” און מ'לערנט ד ס דערפון וו ס ער ז גט ”אברהם זקן בא ואברהם” זקן וו ס ד ס איז זה שפנה חכמה דער ענין פון יושב וישיבה.

¶13וו ס די לע פרטים זיינען ן הקדם ”והוי' ברך את אברהם בקול”, וכל הענינים אלו זיינען הקדמה און הכנה, אז דערנ ך זאל קענען זיין דער ענין פון יצחק ורבקה, כמבואר דערנ ך דער ענין באריכות גדולה ביותר.

¶14וו ס ט ד איז די כל פרטי הענינים אריינגעשטעלט אין געציילטע ווערטער אין אים פסוק, און דערנ ך ז גט ער אן אריכות גדולה ביותר, וכידוע דער מאמר חז ל, אז יפות א ”חתן של אבדיוות מתורתן של בנים” וואס נכתלה.

¶15דער סיפור בית וג' פעמים, כמבואר אין מדרש און אויך אין חידושי חסידות וו ס טעלבן זיך אויף דעם ענין.

¶16די נקודת הביאור בזה איז ד ך כמבואר און פ רשט נדיק אין מאמר פון ”אברהם זקן” פון המשך פון סח לאב, ז בכללות הענינים איז דער ענין פון בכל ז ברכה וו ס מ'קען איר נרופן מערניט ווי בכל, דערפ רוו ס ד ס איז ברכה וו ס זי איז למעלה מכל התחלקות פרטית.

¶17וו ס אף על פי וו ס דערנ ך קומט זי רויס בדרך ממילא אויך אין פרטים ופרטי-פרטים, ואדרבא, מצד דערויף וו ס זי איז אין מקום נעלה ביותר איז דערפ ר קומט זי רויס דערנ ך אין ריבוא פרטים ד למטה בער ווי זי שטייט במקומה און ווי זי שטייט בתחילת,

¶18על אחת ”כמה וכמה בשרשה” איז ד ך ד רט איז ניט שייך דער ענין פון התחלקות לא פרטים, נאר ד ס איז דער ענין פון בכל וו ס ד ס איז דער ענין וו ס איז כולל הכל.

¶19און ד ס צו וועמען איז ד ס געגעבן געוו רן צו אברהם'ן, און וו ס ס'ד רף ד ך זיין ן ענין מתאים דורך מיט די כלי דער ברכה מיט דעם מקבל ברכה איז דערפון פ רשט נדיק, ז אויך דער ענין פון אברהם איז ד ס איז דער כלי און דער מקבל המתאים צו דעם ענין פון דער ברכה,

¶20וו ס זי ווערט נגערופן בשם בקול אברהם בהנוגע צו אברהם'ן איז ער ד ך מבאר אין ”תורה אור” בארוכה, ז אברהם 'מצד עצמו' איז ד ס דער ענין פון דער שכל וו ס ער איז נעלם מכל ראיין אברהם און דערנ ך איז ד דער ענין פון מ'ה ט מסוספ-געווערן דעם ה וו ס דורך דערויף ווערט דערנ ך דער ענין פון המשכת למטה,

¶21דורך דערויף וו ס אין דערויף קומט וו ס אין אים גופא קומט-צו הוספה.

¶22וו ס דער ענין פון ש”כל נעלם מכל” ראיין ה ט ד ך אין זיך די ביידע נקודות, ז ד ס איז ן ענין וו ס ער ה ט אויף זיך די הגדרה פון שכל, און אף על פי כן ז גט מען אויף דערויף, ז ד ס איז ווי שכל איז אין ן אופן פון נעלם מכל ראיין ובכללות איז ד ך אין דערויף דער ביאור, ער איז ד מבאר אין דעם מאמר,

¶23דאס איז ן ענין וו ס שטייט בהעלם, ביז וו נענט ז מ'ז גט, ז ד ס איז נעלם מכל רעים בער אף על פי כן ה ט ד ס אין זיך שוין די הגדרה און די מציאות, ז ד ס ווערט נגערופן בשם שכל, ולכללות איז ד ס דער ענין פון העלם שישנו במציאות.

¶24ווי ער ברענגט אויף דערויף אויך די דוגמא, ז ווי מ'זעט א שלהבת ווי זי געפינט זיך אין גחלת, איז אף על פי וו ס ווי זי געפינט זיך אין גחלת שטייט זיך אין ן אופן פון העלם,

¶25וו ס דערפ ר ברענגט מען ד ך ד ס לס דוגמא אויף עשר ספירות הגנוזות בער אף על פי כן איז ד ס ט קע העלם בער ד סה ט שוין מציאות, ביז וו נענט עס קען אויף דערויף חל זיין יעדערער פון שלהבת נ ר מ'ז גט גלייך אין דערויף, ז ד ס איז ווי שלהבת געפינט זיך אין גחרת,

¶26וואס דארט איז זי בדוגמא פון די עשר ספירת הגנותית במאצילם, אז דאס איז אינגאנצן ניט קיין מציאות, אבער אף על פי כן האט דאס שוין אן ענין פון גדר פון מציאות און שייכות צו מציאות.

¶27משא"כ דער העלם שוין א העכערער העלם איז אז העלם וואס ער איז גאר אינו במציאות, און ער ברענגט אויף דערויף אויך די דוגמא אין דעם מאמר, בדוגמא ווי מ'זאגט ניט ווי צו אין ן אופן של שלהבת, נ ר מ'קען ט קע רויסנעמען פון ד רטן דעם אש, נ רווי מ'נעמט ד ס רויס פון צור החלמיש,

¶28און נ ך איידער ווי מ'קומט פון ד רטן רויס דעם אש געפינט ער זיך אין דעם צור החלמיש, בער אף על פי כל געפינט ער זיך ניט אין ז אופן, ז מ'ז ל קענען אויף דערויף ז גען א גדר פון הגבלה, ז ד ס איז ן ענין פון אש, דער פון שלהבת, דער וכיוצא בדבר.

¶29ביז וו אנענט ז ד ס איז אויך נוגע לויט ווי ד ס קומט דערנ ך רא אין דעם אופן הגילוי פון דער שלהבת, פון דער גחלת, דער פון דעם אש פון צור החלמיש איז מצד דערויף וו ס אין די שלהבת, אין גחלת,

¶30געפינט זיך אין העלם שישנו במציאות איז ד רף מען ט קע אויף דערויף ה בן די נפיכה וו ס נפיחו איז ד ך אויך עפעס השתדלות ויגיעה, ווי ער ז גט אין תניא, ז איז אין דומה דער ענין פון הבל דיבור ביז למן דנפר בער אף על פי כן איז ד ך ד ס יגיעה וו ס זי ה ט קיין ערך ניט און קיין דימליא ניט צו דער יגיעה וו ס מ'ד רף ה בן אויף רויסנעמען דעם ניצוץ תש מתוך צור החלמים,

¶31און דער ביאור אין דערויף איז מצד דערויף גופא די שלהבת וו ס געפינט זיך אין גחלה שטייט זי ד רט שוין אין ן אופן וו ס שייך אויף דערויף ז גן ציון שלהבת

¶32משא ין כן ווי ס'געפינט זיך דער אש אין דעם צור החלמיש איז קען מען ד ך איז בשעת מ'לייגט אים במים איז ד ס אינג נצן ניט משנה די מציאות און דערנ ך די השתדלות ווי מ'ד רף דערנ ך וו ס מ'ד רף ה בן כדי ארויסצונעמען דעם ניצוץ אש מתוך צור החלמיש.

¶33דערפאר אבער לאחרי ווי מ'איז ד ס מגלה, איז דער גיווי אז ”שלהבת מן הגחלת” האט דאך אין זיך א הגבלה וויפל מ'קען האבן ארויסנעמען דערפון שלהבת בכו משא"כ דער ניט-צוטש וואס מ'נעמט ארויס פון טור החלמיש איז אין דערויף ג רניט שייך קיין ענין של הגבלה,

¶34אין דעם אופן ווי מ'קען ז גן אין 'דבר גשמי', ז ער איז ניט אין גדר ונשו של הגבלה.

¶35און אזוי ווי ד ס איז בהנוגע אין דעם משל, אזוי איז ד ס אויך בהנוגע אין שכל, וו ס אין שכל איז ד ך אויך ד דער כח אין שכל, וו ס ער איז ט קען עלם מכל ראי'ן, בער אף על פי כן איז ער שורש מערניט ווי אויף שכל,

¶36דערפ ר, ז פון ד רטן רויסב קומען דעם שכל אין ן אופן גלוי ד רף מען ט קע ה בן השתדלות, ד ס איז בער השתדלות וו ס ס'איז שלא בערך צו דער השתדלות ווי ער רויסב קומען שכל פון דעם רט אין נפש, וו ס ער איז העכער פון כח המסכים.

¶37ביז וו נענט ווי מ'זעט ד ס אויך בפועל אין לימוד חכמה, על אחת כמה וכמה לימוד פון 'חכמת התורה', דאך דא איז ד ך דער ”לא יגעתו ומצאת” איז ד ך על טעמי דער ענין פון שכל התורה, ז ד ס ז ל שטיין אין ן אופן גלוי מוז מען אנקומען צו יגיעה ס'איז אבער אף על פי כן איז ד ך דא טער די יגיעה וו ס זי איז אים ניט משנה,

¶38ס'איז מערניט אט ד ס וו ס געפינט זיך ביי אים אין העלם וו ס ס'איז קרוב אל הגילוי, דער אפילו העלם וו ס ס'איז העכער, ניט די הקדמה לגילוי, בער העלם שישנו במציאות,

¶39דארף ער אויך ה בן יגיעה במכל-שכן וקל-וחומר, ז יעדער ענין פון הבנה בחכמה טענה דארף זיין דוקא על ידי יגיעה און אויב ניט איז אט דעמ לט ווארום אויב ניט איז גאר על טעמים נעשה כברוך ס'איז גאר ניט זא מציאות,

¶40בער אף על פי כן קומט ד ס ניט צו אט דעם וו ס על ידי ריבוי היגיעה איז ער משנה זיין זיין שייכות צו שכל, ביז אין ן אופן, ז ס'עפנט זיך ביי אים ג ר עניני יכולת און כוחות שלא בערך ווי ד ס איז אין זיין כח המתחיל ווי ער איז געווען קודם יגיעה עצומה זו.

¶41וו ס ד ס ווערט נגערופן דערפ רוו ס דורך דערויף נעמט ער ניט נ ר פון עלף וו ס איז שייך צו מציאות, על אחת כמה וכמה ניט נ ר און דעם העלב וו ס ער איז שוין מציאות, מערניט וו ס מ'ד רף ה בן די יגיעה קרובה, נ רוו ס דען?

¶42ער נעמט פון דעם העלב וו ס ער איז אינג נצן קיין שייכות ניט צו מציאות, וו ס דערפ ר פון ד רטן קען ער אויך משנה זיין, ז אף על פי וו ס מצד הטומד און מצד זיין ”כח המשכיל שלו” ה טער שייכות צו הבנה ועסקה אין ן אופן מצומתם,

¶43אדער מדוד ומוגבל איז דורך דערויף וואס ס'איז דא די הגיעה עצומה קען ער פארגרעסערן זיין כלי שכלו, ביז וואנענט אז ער קען פארגרעסערן נאך העכער ניט נאר די כח נאר אויך די השפעה פון שכל נאך העכער פון זיין כח המשכיל, ביז וואנענט אז ער ווערט א חכם נפלא ביותר.

¶44בכללות איז ד ס דער חילוק ווי מ'נעמט חכמה ושכל אין ן אופן פון 'אור ישר' ווי ער ז גט אין מאמרים, וו ס אויף דערויף ד רף מען ד ך אויך ה בן עבודה, ביז ניט אין ן אופן פון הגיעה והשתדלות, בער אף על פי כן מצד דערויף וו ס ער נעמט ד ס פון אור,

¶45על ידי העבודה ויגיעה אין ן אופן פון 'אור ישר' איז ט דעמ לט נעמט ער ד ס אין ן אופן פון מדידה והגבלה, וו רום 'אור ישר' איז ד ך אין דערויף דער ענין ווי דער אור גיט זיך מלמעלה 'לפי ערך' המקבלים, נ ר וו ס דערמיט שטעלט דעם אופן,

¶46ז ס'ז ל זיין על ידי יגיעת המקבלים, משא ין כן ס'איז ד ווי ער נעמט ד ס אין ן אופן פון 'אור חוזר', וואס דאס איז דער לשון אין דער לשון אזוי איז דער מחכין ודחקין אז מ'איז מיד דוחק והגיעה עצומה אין מילין דחוכמתא אט דעמאלט קען ער נעמען ביז אין דעם העלם שאינו במציאות,

¶47וואס ער איז ניט אין די מציאות פון זיינע כחות הגלויים, אויך העכער פון די מציאות פון זיין כח המשכה, ביז וואנענט אז דאס קען משנה זיין אין אן אופן שלא בערך,

¶48ביז וואנענט אז מ'זאגט אויף דערויף, אז ד ס איז מציאות שלא בערך פון דער מציאות וו ס קומט על ידי היקיאה פון 'אור ישר' כללות איז ווי ד ס איז אברהם 'מצד עצמו' וואס ד ס איז ”שכל הנעלם מכל ראין” דאס איז אבער אויך דער נעלם ט קע מכל ראין,

¶49דאס איז אבער העלם וו ס איז שייך צו מציאות, וו ס דערפ ר ווערט ער אנגערופן בשם שכל ביז וואנענט אז דאס איז דאך איינער פון די ל' ב' נשיבות חכמים.

¶50וואס דאס איז דער ענין ווי אברהם איז געווען דער ענין פון ”אברהם זקן” אלץ מצד 'כח עצמו'.

¶51דערנאך איז געווען דער אברהם ”והוי' ברך את אברהם בקול” אז דורך דערויף וואס ביי אברהם'ן איז צוגעקומען דער ה און דערנאך איז געווען דער ”זקן בא בימים” וואס בכללות איז דאס געווען די עבודתו אין שני ענינים, ווי די גמרא ווארום ער שטארט דאס אפ ”זקן ויושב בישיבה” אז דער לימוד בחכמה איז ביי אים געווען אין אן אופן ווי ער ברענגט אראפ אין זהר אויף דער סדרה אויפן פסוק,

¶52אז אין ”לרעת אלקים זולתיך יעשה למחכל” אין למען דמחכים ודוחקים במילא דחוכמתא איז דורך די הגיעה עצומה אין תורה, איז אט דורך דערויף האט ער גענומען פון דעם ארט וואס דאס איז אינו במציאות און דערפאר קען מען דאס אן רופן מערניט ווי בקול וו רום אין דערויף איז ניט שייך ז גן קיין פרטים, וו רום ד ס איז אינג נצן העכער פון מציאות, אף על פי וו ס דערנ ך קומט ד ס רא אין מציאות.

¶53על דרך ווי ד ס איז אין תורה, איז ד ך תורה פ רבונדן מיט עבודה ומצוות, און וו ס ד ס איז דער ענין ווי אין דעם ענין פון מצוות ועבודה אויך אין ן אופן פון דוחקים, און מחכם וואס דאס איז תקוה עצומה וואס דאס איז ווי ס'איז געווען ביי אברהם אין דער ענין הנסיונות.

¶54וואס דורך די נסיונות וואס והוי' ”נשא את אברהם” איז דאך אויך ”אלקים נשא את אברהם” איז דאך אויך דער נשא פון לשון 'נס על ההרים' פון לשון רומם, מ'איז אויפגעהויבן אים,

¶55כמבואר אין בדרושים פון חסידות אויף דעם ענין פון נסיונות, אז דאס איז נאך אויפגעהויבן געווארן העכער פון די דרגת אברהם וו שכל מןעלם מכל ראיים ווארום דאס נעמט מען פון העלם שאינו במציאות און

¶56דורך אט די נסיונות קומט דערנאך אראפ דער ענין אין וואס ”הוי' ברך את אברהם” ממלא למטה אין דעם פון דעם ארט וואס ווערט אנגערופן בשם קול ווארום דאס איז כולל הכל, תלמעלה מתחלקות נפרטים בדוגמא ווי דער חוזר.

¶57דערנאך קומט דאס אויך אראפ אין דעם ענין פון בקול וואס בגימטריא בן יצחק און ס'קומט דערנאך אראפ אין דעם ענין פון נישואי יצחק ורבקה, וכמבואר בארוכה אין דעם המשך פון דעם 'שמח תשמח' פון בעל יום ההילדת, אז וואו איז ד דער גילוי פון אין סוף למטה?

¶58איז דאס אין דעם ענין הנישואין וואס דערפ ר איז אויך בהקדמה צו דעם ענין ווי ד ס איז דער גילוי למטה, וו ס אין ענין הנשויים נעמט מען ד ך ניט נ ר דער העלם שישנו במציאות, נ ר ד ך אויך למעלה מזה, וו ס דערפ ר איז ד ך סומן אלו תשלום וכמבואר בארוכה בכמה דרושים, ביז אויך אין די דרושים פון ראש השנה,

¶59וו ס ראש השנה איז דוקא ביום הששי וו ס דעמ לט איז ד דער ענין פון ”עשה אדם בצלמנו כדמותינו” וואס דאס נעמט פון פנימיות ביז ווי דאס נעמט פון פנימיות התענוג, וואס דאס איז העכער פון כל 'סדר השתלשלות', פון כל ענינים פון 'אור ישר' ווארום דאס נעמט פון 'אור חוזר' וואס דאס ווערט על ידי וואס כמדכוני עליכם ובמה בשופן.

¶60וואס דערפאר איז די הקדמה צו יעדער ענין של נישואין, על אחת כמה וכמה בנישואין יצחק אלוקים, ווי ער איז מבאר אין די דרושים פון יפות חספות ”של עבדי אבות מתרתים של בנים”, ועד 'כללות, ענין' התורה און מצוות איז דאס דער יחוד פון מל בן, ווי ער איז מבאר בארוכה אין לקוטי תורה, און אויך אין די דרושים פון מיטעלן רבי'ן און צמח צדק און די נשיאים ממלא מקומות שלאחרי זה,

¶61ד ס ן ענין ווי ד ס איז אין יעדער נישוא בפני עצמו, וואס דערנ ך איז ד ך ד ס ד אין ן אופן כללי, ז זוי איז אויך בנוגע צו נישואין בכלל איז ד ווי ד ס איז בפרטיות, ביז ווי ד ס איז געווען ביי יצחק ורבקה, וו ס דעמ לט איז ד ס געווען אין ן אופן כללי, וו ס דערפ ר איז אויך די הקדמה צו די הכנות צו דעם נישואין, און דערנ ך איז אויך צו די נישואין,

¶62ויהא אוהל עשרה אמה ואיכחת את עשרה ואתהילה אלא אשה איז אויך דער קדמה לזה, אז פריער איז געווען דער ענין פון ווי' ברך את האבן בקול ביז אין דעם העכסטן אופן וואס ס'קען זיין אין דערויף העלם שאינו במציאות און דערנאך קומט דאס אראפ דא למטה קומט דערפון אויך ארויס דער ענין פון בקול און דאס ווערט דערנאך א הכנה שלאחרי זה

¶63ביז אין ואכילו לאישוב וואס דאס איז דאך געווען דער ענין פון יחוד מה ובין ברוחניות און דערנאך ווי דאס קומט רא אין עבודת כל אחד ואחד בפרטיות.

¶64וואס דאס איז דאך אויך ווי מ'זאגט ”מעשה אבות סימן לבנים” וואט אזוי איז דאס אויך בא יעדער אידן בעבודתו, איז נ ך דערויף ווי ער טוט לץ ווי דאס איז ”מצד שורש נשמתו”, ביז אויך ווי דאס שטייט אין שורש נשמתו אין העלם אבער א העלם וואס שיש

¶65וואס דערפ ר ווערט ביי אים אויך דער ענין פון זקן וו ס ד ס איז זע שכנה חכמה בהנוגע צו 'לימוד התורה', ”ובא בימים” וו ס ווי ער איז מבאר אין ”תורה אור” און מיוסד אויפן זהר הימים איז ד ס דער ענין פון מצוות,

¶66וו ס ד ס איז דער כללות השלימות אין תורה ומצוות, איז אין דערויף גופא ווערט ד ס ביי אים אין ן אופן פון מאן למחכלה אז דאס איז מחכה ומקוה ודוחקין במילא דח וכמתא ועל דרך זה אויך אין עבודת המצוות, ביז אין בכל זרחיך דעהו איז דורך דערויף אז ס'ווערט ביי אים דערנאך והוי' ברך את הערהם בא קול די המשכה אויך פון דעם העלם שאינו במציאות,

¶67וואס דעמאלט איז דאס ממשיך אין אים א תוספת ברכה והצלחה בכל עניניו, ביז אין אן אופן שלא בארץ, ביז וואנענט אז דאס קומט ארויס אויך בעבודתו, דתים של ”צדיקים מעשים טובים ועמך כולם צדיקים אין” דעם ענין און תורה ומצוות שלו איז דאס אן ענין וואס ברענגט פירות ופירי פירות

¶68”עד סוף כל העולם”. און דאס קומט דערנאך אראפ פון דעם באקאל שלו קומט דערנאך אראפ אין פרטי פרטים, ביז אין ריבו פרטים, ביז עד כגדול מאוד וואס דאס ווערט די הכנה קרובה צו גאולה האמיתית והשלימה על ידי משיח צדקנו,

¶69וואס אויף דערויף זאגט מען דאך, אז 'קהל גדול יבואו הנה' אז מ'וועט מיטנעמען אלע די ניצוצות קדושה אין אן אופן פון אור חוזה וואס דעמאלט וועט דאס זיין מיט א שמחה גדולה ביותר למעלה מכל מדידה והגבלה אין אן אופן פון ”במהרה בימינו, בקרוב” ממש ובעגלא דידן על ידי משיח צדקנו.