Text

¶1כאן המקום אויך לעורר אויף אינן שהזמן גרמא בהנוגע צו מבצע חנוכה, וואס ווי גערעדט פריער אין מוצאי שבת קודש זה איז דאך ערב ימי חנוכה על פי ”כל הדברים האמורים” לעיל,

¶2און ועיקר אשר קדשנו במצוותיו וצונו להר לקני חנוכה מ'גייט מקיים זיין א ציווי פון דעם אויבערשטן, ציווי אין לשון צוותא וחיבור אז דורך דערויף ווערט מען איין זאך מיט אים כביכול,

¶3און דאס טוט-אויף יעדערער, אף על פי וואס ניט יעדערער פילט דאס בפועל, און עאכו"כ אז דאס איז נאך ניט אנגעקומען צו חלקו בעולם, וואס דערפאר קען דארטן נאך זיין ”משתשקע החמה”.

¶4און ער טוט-אויף, דורך יעדער מצוה, ובפרט דורך א מצוה וואס ווי ער זאגט אין שלא פועל"ט דאס בכל העולם, ווי דער שלא זאגט בנוגע צו חנוכה, און אויך ווי דער פשטות הדין אז דאס איז ”על פתח ביתו מבחוץ”, און ווי גערעדט פריער אז ער טוט-אויף אין שוק,

¶5וואס שוק איז דאך אויך שייך צו מסחר, אין 'ארץ כנען', אז דארט ווערט דער ענין, דער שוק איז לכאורה א שוק, אבער דארט ווערט כליא ריגלא דער תרמוד דא איז ס'איז ניטא די גאנצע מציאות אז ס'קען זיין א מרידה, ווארום אז אהפוך על כל העמים כולם לעבדו כולם שכם אחד ביז ”והיתה להוי' המלוכה”.

¶6וואס על ידי ההכנות דערצו איז דאך שוין ”מעין המצוה, על” אחת כמה וכמה אז מ'זעט אז נאך א איד און נאך א איד זאל מקיים זיין די מצוה כפי בשלימותה,

¶7ביז אפילו אט די וואס געפינען זיך אין אן אופן וואס נוסף אויף כלל וזמן הגלות, האבן זיי נאך א ענין של גלות פרטי, צי דאס איז בבית הרופאים, ביז רחמנא ליצלן אין א שפיטאל, אדער אין בית האסורים, אז זיי זאלן אויך קענען מקיים זיין די מצוה, און אויך מקיים זיין איר 'בשמחה ובטוב' לבב.

¶8און דאס וועט אויך זיכער מעורר זיין און מוסיף זיין ”יתר שאת ויתר עוז” אין אלע מבצעים, אנהויבנדיק פון מבצע ”אהבת ישראל, אבות” אורתך,

¶9דער מבצע פון חינוך, און דערנאך קומט דאס אראפ אין מבצע תורה, און מבצע תפילין, מבצע מזוזה, מבצע צדקה, ”בית מלא ספרים” יבנה וחכמי דער מבצע נרות שבת קודש,

¶10וואס דאס איז דאך בפרטיות נוגע אין מוצאות שבת קודש, בדוגמא ווי מ'זאגט בנוגע צו נרות, אז דער נר של שבת מאכט ליכטיק די גאנצע חושך די לילה וואס איז דא ביום השבת.

¶11ווען דארף מען אנהויבן באווארענען נאך א נר איז דאס במוצאות שבת קודש, בדוגמא ווי מ'דערציילט דאס בהנוגע צו אדם הראשון, וואס דערפאר איז דאך דעמאלט אויך אנגעהויבן דער ענין פון נר של הבדלה,

¶12וואס אלע הבדלות זיינען דאך 'חד הוא' ווי די גמרא זאגט אין פסחים דער להבדיל ”בן שבת ביום השביעי לששת ימי המעשה” צוזאמען מיט אלע הבדלות, וואס להבדיל ”בן שבת לששת ימי המעשה” שלאחריו איז דאס על ידי נר הבדלה.

¶13און ענין ההבדלה בכללותה, דער להבדיל בית שבת ”לששת ימי המעשה” שלפניו הויבט זיך דאס אן פון ”הדלקת נר שבת קודש על ידי” נשוא ובנות ישראל, וואס דאס איז נאך קודם לקבלת שבת של הבעל והאב,

¶14ווי פארשטאנדיק פון שולחן ”ערוך ומכמה דינים שבו”, ווי מ'זעט דאס אויך בפשטות ווי די הנהגה איז בכל בית מישראל.

¶15און דערנאך אויך דער מבצע פון כשרות האכילות שתי, און מבצע פון טהרת המשפחה, וואס דאס איז דאך אויך פארבונדן מיט ”יכלו כל הנשמות שבגוף”, פון נוצר ששלמי גוף, וואס דעמאלט איז ”בן דוד בא”.

¶16וואס דאס איז בכללות אויף לא סיכום די התעוררות אויף דער ענין פון מבצע חנוכה.

¶17וואס דאס איז אויך כולל אין זיך די התעוררות אויף כל המבצעים, און אויך כולל דער ענין פון דעם מבצע צדקה, ווי געבראכט אין אפרונים,

¶18אז בחנוכה איז מסובר אין יני ירים כלי ענין של צדקה על הפסחים, און וואס מ'קען דאס אויך מקשר זיין על כל פנים בדרך אפשר אויך מיט דעם ”מנהג ישראל”, וואס דאס איז נתינת דמי חנוכה, מ'זאל געבן חנוכה געלט.

¶19וואס אף על פי וואס מ'זוכט דאך דעם מקור לזה, מ'האט דאס אבער געזען בא רבותינו נשיאינו, אז זיי האבן זיך דאס נוהג געווען בנוגע לבניהם ולבנותיהם, אפילו מיט בנות נאך דערויף ווי זיי האבן שוין חתונה געהאט, האט מען זיי אויך געגעבן די מי חנוכה,

¶20און דערפון וואס זיי האבן געוואלט און זיי האבן געהייסן מ'זאל מפרסם זיין די זייערע הנהגה, איז דאך דערפון פארשטאנדיק, אז דאס איז א מנהג וואס אויף אים איז א זיכ

¶21און כולל אויך אויף געבן לבנים ולבנות אפילו לאחרי שניסו, ווי דער רבי דער שווער האט זיך אויך געפירט בנוגע צו די עדים'ס און צו די טעכטער, און דערפאר איז מען אויך מעורר על זה אויך איצטער, אז בשעת מ'וועט מעורר זיין אויף 'קיום מצוות' חנוכה לכל פרטיה,

¶22אנהויבנדיק פון התלקת נרות חנוכה ו”הלל והודאה ואמירת” 'על הניסים' ברכת המזון ובתפילה, מיט אלע פרטי ענינים פון חנוכה זאל מען אויך מעורר זיין און דעם וואס מ'דארף זאל מען אים אויך געבן גלייך מטבעות אדער שטרות, אז ער זאל קענען מקיים זיין די מצוה,

¶23דעם מנהג וואס ער איז תורה היא במילא ווערט דאס אויך א מצוה על כל פנים פון מצוה לשמי הדברי חכמים דעם רבי'ן דעם שווערן, דעם פאטער זיינער, ונשיאי ישראל, אויף נוהג זיין זיך אין נתינת דמי חנוכה, און טאן דאס אין אן אופן אז ס'זאל זיין באופן דמוסיף והולך אין כל עניני 'לימוד התורה' וקיום מצוותי.'

¶24ובפרט נאך ווי גערעדט אמאל בארוכה, אז מ'קען זאגן אויך דער פירוש בפשטות, דער ענין וואס ס'איז שייך פון דער ענין במאות, מי חנוכה, צו ענין פון חנוכה דוקא, וואס מ'געפינט דאס ניט בהנוגע צו כמה ימים טובים, וואס בשעת דער רמב"ם ברענגט אראפ אין וואס ס'איז באשטאנען גזירות חנוכה איז ער כולל, און דערמאנט גלייך מיט אלע איבעריקע זאכן,

¶25אז מ'האט 'פושט יד' געווען אויך בממונם, וואס דערפאר באווייזט א איד, אז ניט נאר ס'איז ניטא חס ושלום קיין פשיטת יד של יום הזה, נאר אדרבא ער ווערט א ”יד המחלקת צדקה”, על דרך זה א יד וואס זי איז מקיים בממונו אן ענין פון ”מנהג ישראל”,

¶26וואס דאס איז אויך דער פעם בפשטות ובנגלה דער קישוב פון דמי חנוכה מיט דעם ענין פון מאות חנוכה.

¶27און דער עיקר, כמדובר כמה פעמים, דא איז ניט אזוי נוגע די אריכות ההסבר, נאר ”המעשה הוא העיקר”, אז מ'זאל טאן במרץ און דער אויבערשטער וועט אין רוף מצליח זיין, אז ס'וועט זיין ”יגעת ומצאת” אין אן אופן של מציאה, נאך מערער ווי דערטאן און פון דער יגיעה אין די מבצעים וואס ער טוט ובכל הענינים טובים וואס ער טוט,

¶28אנהויבנדיק פון ערב ימי חנוכה בכל הענינים, ובפרט בנוגע צו מנהגי חנוכה ומצוות חנוכה בכל מקום שידו מגעת,

¶29משפיע זיין און ווירקן אויף יעדער אידן און אלע אידן, ובכל מקום שידו מגעת, סיי בהנוגע מנערינו ובזקנינו בבנינו ובבנותינו אז יעדערער זאל מאכן ליכטיק ”על פתח ביתו מבחוץ”,

¶30אין ”נר מצוה ותורה אור” אנהויבנדיק פון נרות חנוכה, ובכללות ענין וואס ער איז מפיץ יהדות תורה ומצוותי דער נר מצוה ”ותורה אור” בכללות, בכל מקום שידו מגעת, און אויך וואס דאס אלץ וועט מקרב זיין און צוהיילן דעם אחישנה פון ביאת משיח צדקנו,

¶31וואס כאמור ער איז איינער פון די שמונה נשיכים דעמאלט וועט זיין דער קנאה של שמונה נימין און דאס הויבט זיך אן גלייך מיט א מצוה וואס זי איז זיך מתפשט אין די שמונה ימים.

¶32וואס אם בכל מקום הדברים אמורים, על אחת כמה וכמה בארץ אשר ”עיני ה' אלקיך בה מראשית השנה ועד אחרית שנה”, איז דאך דארט נאכמער נוגע דער ענין פון ביטול החושך,

¶33וכמובן פון פשטות הענין, אז ס'איז דאך אינו דומה בשעת ס'פעלט חס ושלום אין אור אין ”פלטרין של מלך” אדער ס'פעלט אין אור אין א בית וואס געפילט זיך מחוצו של בית המלך, אז דארט זאל אויך זיין ”על פתח ביתו מבחוץ”,

¶34אז אויב אויף דער גאנצער וועלט שטייט ו”מלאה הארץ דיעה את הוי' כמים לים מכסים” על אחת כמה וכמה הארץ הידועה, וואס דאס גייט דאך אויף 'ארץ הקודש',

¶35אז דאס זאל זיין נאך אין די לעצטע איצטעדיקע טעג דער אופן פון ”כמים לים מכסים” ”אין מים אלא תורה” זאל ווערן אינגאנצן אן ענין און אן ארץ און א דרים עלי עלי תורה ועל ידי תורה, ביז וואנענט אז יעדערער פון זיי וועט ווערן א מציאות פון תורה,

¶36דורך דערויף וואס ”נקראת על שמו” ווארום ער האט דאס געלערנט ווי ס'דארף דאס זיין ו”ברכה בתורה תחילה”.

¶37און זיי וועלן מאכן ליכטיק על פסח ביתו מבחוץ בפשטות, וועט דער מבחוץ אויך דערגרייכן צו גבולות ארץ ישראל, און דארט וועט מען דערזען די אומות שמסביבם, ווי אזוי אין גאנץ ארץ ישראל לגבולותי' איז געווארן ליכטיק, מפני מצוה ”ותורה אור”,

¶38אין אזא נר וואס הויבט זיך אן און איז אויך פארבונדן מיט א נר גשמי, ווי בפשטות דער נר פון חנוכה איז מען דאך מקיים דוקא אויב ס'צינדט זיך אן א ליכט וואס ווערט געזען 'בעיני בשר', ואדרבא ס'איז ניט מספיק וואס ער אליין זעט, נאר ס'דארף זיין אויך בני ביתו און נאכמערער אפילו מבחוץ,

¶39די אבר ושב זאל מען דאס אויך דערזען, וועט דאס אויך פועל זיין בפשטות, על ”ידי מזלייהו חזי”, וואס איצטער איז דאס געווארן אויך אן ענין פון פשטות, מ'זעט בפשטות ווי אזוי ס'וועט טרעפן ענינים לטובת ישראל, וואס האבן ניט קיין הסברה בדרך הטבע דאס איז מערניט וואס ”לב מלכים ושרים ביד הוי” השגחה פרטית וואס מ'זעט איר 'בעיני בשר',

¶40וועט דאס אויך אראפקומען אין דעם ענין, אז 'כל האומות' וואס זיינען מסביב לגבולות ארץ ישראל וועלן דערזען אז די אלע כל הארץ איז ו”מלאה הארץ דיעה את הוי” און איר אינגאנצן, בפרט ימי חנוכה, האט מען אנגעצונדן, ”על פתח ביתו מבחוץ” יעדערער בא זיך אין ליכטילו בלילה הראשונה איז שוין געווארן ליכטיק בחוץ,

¶41ועד"ז ביום השני איז ער מוסיף, ווארום איצטער איז א מנהג פשוט מהדרין מן המהדרין וועט ווערן והיו הוי' לך לאור עולם אז אלע פעלקער וועלן דערזען ווי אזוי ביי אידן איז לייכט דער אור הוי ובפרט אין 'ארץ הקודש', איז די גאנצע לאנד באלויכטן מיט ”נר מצוה ותורה אור” בכלל און מיט נרות חנוכה במיוחד,

¶42על ידי וואס יעדער איד איז דאס מקיים בפועל, ”על פתח ביתו מבחוץ” וועט דאס פארטרייבן דעם חושך וואס ס'איז דא אזוינע בין אומות העולם וואס טראכטן, אפשר חס ושלום קענען זיי עפעס וואס אנרירן אין דער ליכטיקער לאנד פון 'ארץ הקודש',

¶43אז זיי וועלן אויך דער זען אז דאס איז ריק ואין בה ממש 'כלל וכלל', ביז וואנענט אז ”והיו מלכים אומניך וואס הרותיהם מניקותייך” אז זיי וועלן נאך צוהעלפן אידן אין די לעצטע טעג פון גלות, אז ביי אידן זאל קענען זיין ושכפתם והם מחריד, ווארום זיי וועלן זיי באשיצן פון די אלע ענינים בלתי רצויים,

¶44כדי אידן זאלן זיך קענען פארנעמען אן פיזור הנפש מיט 'לימוד התורה' 'וקיום המצוות', ווי דער רמב"ם איז דערמיט מסיים ספרו 'יד החזקה'.

¶45אין סוף הלכות מלכים, וואס דאס איז אויך די ”אין ענין יוצא מידי פשוטו” אז קיום מצוה זו איז גדול זכותה אז זי זאל נאכמער מוסיף זיין אין בטחון הארץ בפשטות וכפשוטו, ובכל המובנים,

¶46און ווי אויך מרומז, כאמור, אז יעדער איד אליין וועט משתדל זיין זיך אז אלע אידן ארום זיך וועט אנצינדן ”על פתח ביתו מבחוץ” נרות חנוכה וועט מען גלייך דערזען אז ס'איז צוגעקומען ליכטיק אין גאס,

¶47און ס'וועט צוקומען ליכטיקייט אויך בכל הארץ לגבולותי וכמבואר כמה פעמים ליט חכמי הטבעים, אז ס'ווערט ליכטיקער אין איין נקודה בעולם, מוז סוף-כל-סוף צוקומען אויך א תוספת אור אפילו אין א פינה נידחת בעולם, וויבאלד אז דאס איז דער זעלבער עולם,

¶48דער עולם אחד וואס ער איז נברא געווארן אויף די שמע על ידי ההוי' אלקים אמת, וואס ער איז הוי' אחד, און דורך דערויף וועט אויך צוקומען אין דעם ”אמת הוי' לעולם”, ביז ווען מ'וועט זען דעם אמת 'בעיני בשר' בביאת משיח צדקנו.

¶49און ויהי רצון, אז די פעולות האמורות זאלן זיין 'בשמחה ובטוב' לבב, וואס שמחה איז פורץ גדר זאלן אויך די פעולות זיין למעלה ממדידה והגבלה, און דאס וועט אויך פורץ זיין דעם גדרי הגלות פון די עקבתא דמשיחא וואס מ'געפינט זיך נאך אין גלות, נאך קודם כל עניני הגאולה בגשמיות, אפילו ניט 'אתחלתא דגאולה',

¶50מערניט וואס ברוחניות איז די נשמה קיינמאל ניט געגאנגען אין גלות, מלכתחילה ניט, און זי איז גואל חלקו בעולם, די 'ניצוצי קדושה' מזמן לזמן ברוחניות, און די אלע זאכן צוזאמען פארברענען די לעצטע שיריים פון כותלי הגלות, און ”קץ שם לחושך” ס'ווערט פארענדיקט דער גלות, ס'הויבט זיך אן די אתחלתא דא גאולה,

¶51און די גאולה בשלימותה, און ביז וואנענט אז ס'ווערט די ”אתהפכא חשוכא לנהורא ומרירו למיתקו” בביאת משיח צדקנו בקרוב ממש.

¶52ביסטו פארברענגען וואס ס'איז געקאדעט און רעפארדוסט ביי ול-סי-סי סעווען-סעווען אוייסטאן פארקוועי ברוקה, ניו-יארק.

¶53פאר אדישנעל קאפיס פליז רייט און קען...

¶54ערי' קען טו וואני-טו פאר ניין-טרי וואני-טו-טריי וואני-טו-טריי פאר.

¶55ערי' קען טו וואני-טו פאר ניין-טריי וואני-טו-טריי פאר.