טקסט

¶1איך, ווי בא יעדער מאל איז נאך דערויף ווי מ'רעדט וועגן די אלגעמיינע באדעתונג אין וועלכע ס'גלייכן זיך אויס עטלעכע טעג פון דעם זמן אין וועלכן מ'האט זיך געטראפן, האט דאך אבער יעדער טאג פאר זיך א באזונדער אפלערנונג, וואס זי איז פארבונדן מיט דעם טייל פון דער תורה, אז טונט אזוי ווי תורה גיט אלגעמיינע אנווייזונגען, ווי אזוי ס'דארף זיין די כללות'דיקע הנהגה, גיט אויך די תורה פרטיות'דיקע אנווייזונגען ווי אזוי ס'דארף זיין די ספעציעלע אויפפירונג פארבונדן מיט דעם טאג, אזוי איז אויך בהנוגע צו איצטיקן טאג, איז דאך דאס דער יום השני פון פרשה וזאת הברכה, וואס אין היינטיקן יאר האט דאס א באזונדערן תוקף, ווארום די קביעות פון היינציקן יאר איז אין אזא מין אופן, אז בזאת הברכה לייענט מען און מ'לערנט דריי מאל משיעורי חתשת, במשך פון די דריי וואכן אין וועלכע די פרשה פון זאת הברכה האלט אן, וואס לויט די היינציקן יאר איז דאס במשך פון דריי וואכן, ווי דערמאנט שוין מערערע מאל.

¶2און אין די פרשה וזאת הברכה עצמה, אין איר גופא, איז דאך אויך דא דער חלק פון איר וואס זי איז פארבונדן מיטן צווייטן טאג פון דער וואך, וואס דער היינטיקער טאג איז דאך דער צווייטער טאג פון דער וואך פון פרשה וזאת הברכה, האט מען גלייך ביים אנהויבס א וואונדערלעכע אפלערנונגען, און ווי דערמאנט פריער, אז די אפלערנונגען תורה זיינען אין אן אופן פון תורה אור א ליכטיקע אפלערנונג, אז גלייך דער חלק פון דעם טאג הויבט זיך אן מיט דער ברכה וואס מ'האט געגעבן שבט לוי. און ווי דערמאנט בפרט, איז דאך יעדער ברכה וואס מ'האט געגעבן איינעם פון די שבטים איז דאס דערנאך נמשך געווארן, פארגעזעצט געווארן, צו יעדער איד און צו אלע אידן פון אלע שבטים, וואס דערפאר איז דאך יעדער איד לערנט די גאנצע פרשה וזאת הברכה, נאר ער דייט-אן, אז דער חלק איז לכתחילה געזאגט געווארן צו דעם שבט, און דערנאך איז דאס נמשך געווארן צו אלע אידן, צו אלע שבטים, אזוי אויך בהנוגע צו שבט לוי. ס'איז דאך אבער לא אן אויסנאם אין שבט לוי, אז שבט לוי

¶3געווען אט דער שבט, וואס ס'איז טאקע געווען איינער פון די זין פון יעקב אבינו, ער איז אבער געווען אויסגעטיילט, און דאס איז אויך אנגעדייטעט, אין דעם נאמען וואס מ'האט אים געגעבן לוי פון אפטייטש, ווי תורה טייטשט דאס אפ ילבו אליך ויששוך אז דאס גייט ווי דערמאנט אין ספרים אויף ביידע אופנים, ילבו אליך צו א כהן און צו דעם אויבערשטן, וישרתוכו אז זיי וועלן דיר דינען במיוחד אין דער עבודה אין בית-המקדש, סיי אין מקדש ראשון און סיי אין מקדש שני, און דערנאך וועט דאס זיין תמידין כסדרם וכמצות רצונך אין בית-המקדש השלישי, וועט דאך זיין דער אליו אליך צו יעדער אידן און צו אלע אידן, וישרתוכו דעם אויבערשטן, און אויך ווי דער רמז בזה, אז דורך דערויף ווערט ער די משרת פון יעדער אידן, ער זאל אין אים מוסיף זיין די קדושה וואס איז געגעבן געווארן אין שבט לוי, און ווי אויך אנגעדייטעט אין דעם פסק-דין פון רמב אז לא שבט לוי בלבד אז די עבודה פון שבט לוי טיילט זיך אויס דערמיט וואס יעדער איד קען דערגרייכן אין זיין פערזעלמך

¶4לעבן יעדן טאג פון דער וואך, אפילו אין א וואכעדיקן טאג, און בשעת ס'איז נאך דא א שמחה טוט ער דאס מיט א שמחה גלוי'ווארום דער טאג העלפט אים במיוחד, אז ס'זאל זיין בשמחה ובטוב לבב. ובפרט נאך אז דאס איז זמן שמחתינו ניט איין טאג, נאר זיבן טעג נאכאנאנד, און דערנאך איז מען דאס אויך ממשיך אין שמיני עצרת און שמחת-תורה, און ממשיך דערנאך, מ'זעט דאס פאר אויף כל השנה כולה, איז דאך דא א וואונדערלעכע הוראה אין דער התחלה פון דעם ברכת לוי, לכאורה איז דאך דאס געזאגט געווארן נאך דערויף ווי מ'איז שוין געווען דרייסיק ניין יאר, און פארענדיקט דעם פערציקן יאר אין מדבר, וואס גלייך אין דעם צווייטן יאר זייענדיק אין מדבר האט מען שוין אויפגעשטעלט דעם משכן, האט מען מקריב געווען קרבנות, און בשעת מ'האט מקריב געווען די קרבנות איז אויך געווען דער טייל וואס האבן געטאן שבט לוי אלס כהנים, אדער דער טייל פון זיי אלס לוים, און אויך ישראל במעמדם דורך די תפילה פון די אידן.

¶5בשעת אבער מ'זאגט וואס איז די מעלה פון לוי איז ניט מ'הויבט אן פון דער מעלה אזוי דינען דעם אויבערשטן, נאר די מעלה איז, אז יורו משפטיך ליעקב ותירתך לישראל. און ווי רש'י טייטשט דאס אפ, אז וואו ס'איז דא א מלמד וואס לערנט מיט אידישע קינדער תורה איז זאגט-אן אט דער פסוק, אז ער שטאמט אדער פון שבט ישכר, וואס שבט ישכר האט געהאט מערניט ווי די באשעפטיקונג פון תורה, איז דאס ניט קיין וואונדער וואס אלע מלמדים קענען אויך שטימען פון אים, דער וואונדער איז אבער, אז פון אלע שבטים האט מען אויסגעקליבן, אז ווער זאל לערנען מיט אידישע קינדער, ווי דער רש'ברענגט אראפ תינוקות של בית רבן נאך מיט כלי נאפיצלעך קינדער, איז דער מלמד שתמט פון שבט לוי, און אין וואס באשטייט זייער גרויסקייט איז ערשט דערנאך רעכנט מען אויס, אז זיי ברענגען קרבנות אין דעם משכן, און דערנאך אין דעם בית-המקדש צו דעם אויבערשטן, און דינען דערמיט דעם אויבערשטן, וכביכול מיט וואס הויבט מען אן? אז יאירו משפטיך ליעקב ותורתך לישראל אז וואו ס'איז נאר דא איינער, א אן וואקסענער אדער א קינד

¶6אדער א פיצלקין, איז ווער לערנט אים און ווער ווייזט אים אן ווי אזוי מ'דארף זיך פירן? איז דאס די וואס פירן זיך אויף ווי שבט לבו האט זיך אויפגעפירט, דורך דערויף וואס ער גיט אפ זיין לעבן אויף מחנך זיין אידישע קינדער, ווי דערמאנט פריער משפטיך ליעקב ומתורתך ותורתך לישראל, און ערשט דערנאך דערמאנט מען אויך זיין מעלה, אז ער האט אויך מקריב געווען קרבנות צו דעם אויבערשטן, ווארום ביים אויבערשטן איז נאכמערער חביב בשעת מ'טוט א טובה אידן, ווי איר האט אויך פריער געזאגט אז ואהבת לרעך כמוך וואס דער פירוש הפשוט בזה איז דאך, אז דאס גייט אויף יעדער אידן, וואס יעדער איד איז דאך רעך אז יעדער איד איז דער אמת'ער חבר און גוטער פריין פון יעדער אידן און אלע אידן, און ס'דארף זיין דערביי, ווי דער אויבערשטער האט געגעבן כח, אז מ'זאל קענען אויספירן מיט זיך אז ס'זאל זיין אן אהבה, און אזא מין אהבה אז ס'זאל זיין כמוך, ביז אויף אזויפיל אז מ'האט זיך איינגעפירט דער אלטער רבי, און מ'האט פרסם געווען אין זיין סידור, אז איידער מ'הויבט אן בעטן בא דעם אויבערשטן א טובה פאר זיך אין די ת

¶7תפילות, סיי בימי החול און די וואכעדיקע טעג, סיי בימי היו וחל המועד און ימי השבת, איז נאך איידער מ'זאגט די תפילה, אפילו מה טובה אוהליך יעקב וואס רעדט זיך דאך וועגן דעם שבח פון אידן, איז נאך איידער ווי מ'רעדט באזונדער וועגן דעם שבח פון אוהליך יעקב דערמאנט מען שוין, און מ'דערמאנט בדיבור, דערמאנט דאס אז דאס איז מקבל עליו, אז יעדער איד נעמט דאס אויף זיך, אז ער זאל ווערן פאראיינציקט מיט אן אמת'ער אהבה מיט יעדער אידן און מיט אלע אידן, ביז וואנענט אז דאס ווערט כמוך וואס דאס איז איינע פון די ערקלערונגען, וואס יש לומר, ווי קומט דאס, אז בשעת מ'דערציילט ווערן די מעלה פון שבט לוי, און וואס שבט לוי האט מען געזען די אלע דרייסיק ניין יאר וואס מ'איז געווען אין מדבר, און וואס לסוף פון די צייטן האט דעמאלט משה רבינו האט געזאגט לעיני כל ישראל די אלע ברכות, און דערביי האט ער זיך געווארן צו שבט לוי און געזאגט זיין ברכה, אין וועלכן ענין דערמאנט ער דער שבח פון שבט לוי, אז דאס איז אט דער שבט און די מענטשן וואס יורה משפטיך ליעקב ותורתך לישראל

¶8צו די אלע איבעריקע שבטים וואס זיינען דערביי געשטאנען לעיני כל ישראל, ווען משה רבינו האט געזאגט אויך אט די ברכה האבן זיי געהערט גלייך אין וואס באשטייט דער עיקר מעלה פון לוי אז זיי פארנעמען זיך מיט לערנען מיט אידן אידישקייט, וואס דורך דערויף ווערן זיי איין זאך מיטן אויבערשטן, און וואס דאס שטייט במיוחד, ובהדגשה מיוחדה, ספעציעלע, ווי דערמאנט מערערע מאל, אז דאס איז די פקודה פון דעם טאג, ווי דערמאנט מערערע מאל, איז די פקודה פון היינטיקן טאג, פון יום השני, פון פרשה וזאת הברכה און צום דריטן מאל, וואס דעמאלט ווערט דאס א חזקה, איז אין וואס באשטייט די פקודה? אז יעדער איד דארף זיך גלייכן און אפלערנען זיך פון שבט לוי, ווי דער רמב."ם איז דאס מפרש בארוכה, אז פונקט אזוי ווי שבט לוי איז געווען אויסגעטיילט פון אלע שבטים, אז זיי האבן נאך נאכמערער פארנומען זיך מיט יורה משפטיך ליעקב ותורתך לישראל אזוי איז אויך יעדער איד וואס האט געהערט זיך צו וועלכן שבט ער זאל ניט זיין, איז לא שבט לוי בלבד, נאר כל איש ואיש אשר נדבו לבו אזוי ווי ער האט א

¶9אידישע הארץ, און א געזונטער אידישער הארץ, איז זי דאך פארבונדן מיט הם חיינו ואורך ימינו, מיט די אנווייזונגען פון דער תורה איז האט ער אט די הארץ וואס באלעבט אלע זיינע אברים, און אין וואס באלעבט דאס די אלע אברים, אז יעדער אבר זאל טאן אלץ וואס הענגט אפ אן אים, אויף איינווירקן ליעקב ולישראל צו יעדער קינד וואס געפינט זיך ארום אים, און זיכער צו זיינע ברידער און שוועסטער, און זיכער צו זיינע אברים אליין וואס זיינען נאך ניט דורכגענומען געווארן ווי די אידישע הארצער דורכגענומען, ווי יעדער אבר דארף זיין דורכגענומען מיט דעם געדאנק און דער מטרה און דער ציל אין לעבן, און ווי דערמאנט שריער מיט פקודת היום, אז ער מוז זיך פארנעמען מיט פארשפרייטן אידישקייט אין דעם גאנצן גוף און אינגאנצן גוף פון דעם אידישן פאלק, וואס ער באשטייט דאך, ווי דערמאנט פריער, אז ישראל איז א ראשי-תיבות פון אלע ששים ריבוא אותיות לתורה, וואס זיי זיינען ששים ריבוא נשמות כלליים, וואס יעדערער פון זיי האט אין זיך די ששים ריבוא נשמות פרטיות, וואס דאס באווייזט דאך אויף דער ריבוי פון אידן ווי זיי זיינען געווען במשך

¶10כל הדורות, און וואס יעדער נשמה וועט דאך בקרוב ממש האבן תחיית המתים, צוזאמען מיט גאולה האמיתית והשלימה, וועט דאך דעמאלט זיין אלע נשמות צוזאמען דער אמת'ער קיבוץ גליות און אמת'ער קיבוץ נשמות און דער שלימות'דיקער, אז מ'קלייבט צוזאמען די נשמות פון אלע דורות צוזאמען, אנהויבנדיק פון דער נשמה פון משה רבינו און די נשמות פון יעקב און פון אלע אבות, און אויך די נשמות פון נשיא דורנו, פון רבי'ן דעם שווער, און יעדערער פון אייך די נשמות פון די אור-זיידעס און אורבאבעס, על אחת כמה וכמה פון די נשמות פון די לעבעדיקע עלטערן און לעבעדיקע זיידעס און באבעס, אז זייענדיק מיטן גוף צוזאמען איז מען זוכר, ווי דערמאנט פריער, תיכף ומיד, לפעולה האמיתית והשלימה, דעמאלט וועט אויך זיין דער שבט לוי, ניט נאר דער יורה משפטיך ליעקב דאס איז דאך אפילו אין גלות, נאר אויך ווי דער המשך הכתובים וועט אויך זיין די לויים בדוכנם צוזאמען, וואס פון שבט לוי איז דאך אויך געווען די כהנים בעבודתם, וואס זיי זיינען געווען ילוה עליך אויף יעדער שבט און אויף אלע

¶11אידן, וישרתוכו אז זיי ווערן משרתים פון יעדער אידן און פון אלע אידן, אזוי אויך איז בקרוב ממש וועט מען זוכה זיין צו קיבוץ פון יעדער איד און פון אלע אידן, און אויך הקיסתו ורננו שוכני עפר צוזאמען מיט די י'ב'שבטים, כולל אויך שבט לוי, און כולל אויך די ג'אבות און די ד'אמות, און די אלע צוזאמען די ארצנו הקדושה, און דארטן גופא אין ירושלים עיר הקודש ובהר הקודש ובבית המקדש. און ווי כרגיל וועט מען זיך פארענדיקן, מ'וועט פאנאנדיקעבן מאכן יעדערן פון אייך א שליח אויף צדקה, וואס דורך צדקה איז דאך מזרזת את הגאולה, ביז דער זירות פון דער גאולה האמיתית והשלימה, וועט מען אויך דורך דער צדקה, און וואס איר וועט מען נאך צוגעבן דערצו פון אייגענע פון די פקד-מנים, אויך צוגעבן, אז ס'זאל זיינען נאכמערער צדקה, וועט זיין נאך פריער די גאולה האמיתית והשלימה, ותיכף ומיד ממש, על ידי משיח צדקנו, נשמות בגופים בנערינו ובזקנינו ובבנינו ובבנותינו.

¶12אפטער עספענינג די גענערל מינינג אויף דער פעריד וואס ווי ער אין נאר, די הלידי הפסוקות, דער רבי עספענד, אז ער איז א ספעשעל טיטשינג פארס, ער האט א ספעשעל theme, און די אינדיווידעל theme'ס אויף ערי אינדיווידעל די, איז אלס קאנעקטעד צו תורה. נאך, we know, that this year, when we learned חתת, that's when we learned the portions of the תורה דברא, recording to the days of the week, we learned over the portion of וזאת הברכה three times. That's the way it worked out this year. And in the second portion of וזאת הברכה, which we read today, we have the special ברכה which משה רבינו gave to the tribe of לוי. And even then, the different ברכות אין וזאת הברכה וואס געבן

¶13צובתם, to differentiate רתוחה, that לוי will be given the responsibility of special serving for ה,"' and we know that in the בית-המקדש, and the first בית-המקדש, and the second בית-המקדש, and then very spiritually, when the third בית-המקדש will be rebuilt together with all the Jewish people, that the tribe of לוי, ביי לויים און כיהנים, they all served in the בית-המקדש, and on the one hand they served glad in the בית-המקדש, On the other hand, they also help the Jewish people to receive a greater level of holiness. Now, the רמב,"ם teaches us, that this job of serving God and coming close to God and helping other Jews come close to God is not only reserved for someone who was actually born in שבט לוי, but any person who wants to take this responsibility can be counted among the family of לוי, and receive these blessings of לוי. Now that we're in the highlight of the הפסוקות, וואס איז די טעים אויף רעדזשוייסינג, און ווי גאר גיין אין תשמיני עצרת און שמחת תורה, און די בלעסינג וואס ווי טייט, און די לעסן וואס ווי טייט פון די טי ים קען עס ובי וסטרו וא רעדזשענגען טרו וערט א הול יער.

¶14איבן וואס פאר תריטי ניין יערס לוי וואס סערוויגן אין דער בית-המקדש. אינסטעד, די פירסט תינגער משה רבינו ספוקט אבאלט ווען מ'הספוקט שבט לוי, וואס דער פאקט זיי וו אדער שבט לוי, און רשי זענז, אז פון דעם פסוק ווי לערנט, אז די טיטשערס אויף די גוי'שטשילדן, די טיטשערס אויף די וו ערי סמאל טשילדן, וגלטו חדר, קען פון שבט ישכר, פון א ספ איז די פירסט בלעסינג ווי משה רבינו גאב, to show די גרייטנעס און די אימפארטנס פון דער טרייב פון לוי, וואס דער פאקט אז זיי טאו עט די זוי'ש טשולדען. איז דאס איז מענטשן די סאקרפייסעס אנטיר הפטערווארדס, און אין דער נעקט סעטנס ווי משה רבינו זיי וועט לוי עס ווען סערבן אין בית המקדש. בשך, but the first thing is something which לוי had to do with jewish children, and that was to teach them the Torah of the jewish people. And this is something which we see, from the way משה בנו בלעסט אים, that the first thing that God wants us to do, every Jew, is to do a favor and to help another Jew. That comes before everything else, and that's why we have the מצב, והפת לרכי כמוך.

¶15how do we show the true love that we have for another Jew? How do we show how close we are to another Jew? ביי thinking about that פארסן, און ביי טריט ן דער פארסן דאס איז אויך סעלבסט וואהבת לרעך כמוך. You know ווי אים פארטן דאס איז? ווי דער אלטער רבי, ווען ער רא לט דער סידור, דער באגינען אויף דער סידור, וי האט to think about everybody else. How can we do this? So here we have to think of what לוי האט to do, that even over 39 years, they ווארקן אין דער משכן, און they served as servants of God, און they brought the Jewish people, help the Jewish people to rise to a higher level of holiness, nevertheless, when Maשה רבינו said to them, what their main greatness was,

¶16he said, their greatness was because they teach the Jewish people. This is the theme of this day, and this is the theme that we have to take from this day, די second day of the week in which we have חל ומייד, but the second day of the week when we learn the פרשן וזית הברכה, that every Jew has to learn from שבט לוי, that just as they taught תיבה to all the Jewish people, so too everyone should take the opportunity to teach another Jew. And if you're a healthy Jew and you have a good heart and you have a good Jewish heart, so then you'll devote yourself totally, תרו ון תרו, תרו יער הול בי ם, אין אערי פארט פארו ווי, יו'ויל זיי, אז איי האב דערבאלט מי יסוף קאמפליטן צו גאד'ס וויל. וואס איז אי ן גאד ווינט? ראשי תיטש אנדער די תורה. דאס איז די הולט מינענג פון דעם ווארט ישראל, ווי סיי זאגט בפאר, סיקס הונד רט טאוזאנט נשמות, דאס איז די ווארט ישראל. צי, אז if you want to be א גוד Jew, you have to think about all the other Jewish people, and how you have the responsibility to teach the other Jewish people תורה.

¶17And then, through these good things that we do, and through following the example of the Chבט לוי, to teach other Jewish people when the time will come that God will bring the true redemption, and all of the נשמות will come back, starting with the נשמה of משה רבינו, און די נשמות אויף די אבות, און די נשיא די פר היא ביתרבי, און אלעווי די גרייט גרענטפארדערס אין גרייט גרענמאדערס, וואס עס אויי פעסט פארקעסט-אויי, און אלס א וגעדער ווי צו וזכם אנהויבן איזדער לבות המקדש, וואס זיי וויל עס ובי טיטשן תורה, און זיי וויל בי גווינג זי ן זי ניי זאב פון סערוויף ער זי ויש פי פל,‰‡ ווי ווען משיח וקם, וויי רי ספירלי, סו ון אל ויף דו וס ווי וועלן די דסט ווי ל אל יז ופ, און טו געדער ווי לוי, זיי וויל גו טו דער הלי להנד, טו ארץ-ישראל, און דערנער זיי וועל גויט זיי ני מאנטען וואו דער בית-המקדש ווי בילט, און ווען? וו

¶18האזוי איז גויין צווייטער א צווייטער א ספעשעל מישאן, און זאלו בויין צדקה, און ער זאל זיין גויין אידן. ס'נדקה איז גויין צדקה, און וויל ער ביונדער טעגט זיין צדקה פון די רבינ'ס, און אסוי וועט פון צדקעט