טקסט

¶1דער אידן מיט אלע אידן.

¶2אף על פי וואס ס'איז דאך מערניט ווי א קליינע צאל אידן 'לפי ערך' פון דעם גאנצן אידישן פאלק, איז דאך אבער יעדער איד, ווי די גמרא זאגט, אן 'עולם מלא',

¶3ובפרט נאך אז מ'קלייבט זיך צוזאמען מערער ווי עשרה, און מ'קלייבט זיך צוזאמען אין אן ארט וואס ווערט אנגערופן בית הכנסת אז דאס מאכט פון די פארזמלטע דארטן ער איז געמאכט געווארן א בית כדי צוזאמענקלייבן מענטשן,

¶4און מאכט פון די אלע פארזמלטע איין ציבור, ובלשון הכתוב אז דאס איז א ”קהל גדול” ס'איז ניט סתם א ציבור, נאר דאס איז א ציבור וואס אויף אים זאגט מען, אז דער אויבערשטער האט א יחס א ספעציעלן באציאונג ”הן אל כביר לא ימאס” אז דער אויבערשטער איז ממלא וואס א ציבור בעט אים,

¶5בפרט נאך אז מ'מאכט דאס אין א מקום מסוגל ווי א בית-הכנסת, און דערצו נאך אויך א בית-המדרש וואו מ'לערנט שיעורי תורה, און מ'מאכט אויך החלטות טובות אויף 'קיום המצוות', אנהויבנדיק פון דער עיקר'דיקער מצוה,

¶6וואס דאס איז 'מצות הצדקה' וגמילות חסדים, האט מען דאך דעמאלט די אלע דריי זאכן וואס דער אלטער רבי פארבינדט דאס אין זיינע מאמרים מיט זיין גאולה פון ”פדה בשלום נפשי מקרב לי כי ורבים היו עמדי” ווי די גמרא טייטשט דאס אפ אין מסכתא ברכות אין אנהויבס,

¶7אז דאס פארבינדט זיך און דאס ווערט אנטפלעקט, בשעת אידן זיינען זיך עוסק אין תורה וגמילות חסדים, און מתפלל ענין התפילה אים הציבור, מיט אן ענין און נאך מערער, וואס דעמאלט ווערט נתגלה דער ענין פון שלום.

¶8וואס דאס איז דאך אויך די אויסגעטיילטקייט פון דעם היינטיקן צוזאמענקלייבן זיך.

¶9ווי דערמאנט פריער, אז לכאורה איז דאס פארבונדן דערמיט וואס מ'האט זיך צוזאמענגעקליבן און מ'פארט זיך פאנאנדער, וואס דאס איז דאך לכאורה די זעלבע זאך, צי דאס איז נאך י' טס כסלו אדער י' בית תמוז, אדער נאך ”ימים טובים וכיוצא” בזה האט דאך אבער יעדער זאך א באזונדער אפלערנונג,

¶10ווי דער בעל שם טוב טייטשט אפ אז פון יעדער זאך וואס א איד זעט אדער הערט, האט ער אין דערויף א הוראה, אן אנווייזונג, ווארום דאס קומט 'בהשגחה פרטית', וואס די אנווייזונג לערנט אים נאך אן ענין ווי אזוי צו נאך בעסער אויסנוצן זיין לעבן,

¶11אז ס'זאל זיין אן אמת'ער אידישער לעבן, וואס דאס איז דורך דעם וואס ער איז ממלא זיין שליחות פון לשרת, ”לשמש את קונה”,

¶12דינען דעם אויבערשטן, און דער אויבערשטער איז אויך ממלא די תנאים וואס בשעת מ'דינגט אויבעצן אויף דינגען, דארף מען אים געבן די מעגלעכקייטן ער זאל קענען ממלא זיין דאס אויפן בעסטן אופן, וואס דאס איז דאך אויך פארבונדן מיט דעם שיעורו אין רמב פון היינטיקע טעג,

¶13וואו ס'רעדט זיך וועגן דערויף ווי אזוי מ'דארף צושטעלן זכירים, די געדונגענע וואס מ'גיט זיי איבער אן ארבעט, די פארשידענע זאכן וואס מעגלעכן זיי ממלא זיין זייער זכירות,

¶14די געדונגענקייט זייערע, אין א גוטן אופן, אויך מיט דער הבטחה ברורה אז גלייך ווי ער פארענדיקט די ארבעט גיט אים די שכה, דער וואס האט אים גענומען אויף דער ארבעט,

¶15שכרו, און דאס פארבינדט מען מיט אן אנזאג, מיט א מצות-עשה, און א מצות לא-תעשה, מיט דער פולסטער שטרענגקייט, וואס דאס איז דאך אזוי דא למטה,

¶16דערפאר וואס ”מגיד דבריו ליעקב חוקיו ומשפטיו לישראל” אזוי ווי דער אויבערשטער פירט זיך אין די זאכן וואס זיינען פארבונדן מיט אים,

¶17ווערט דערנאך אזוי א מצוה לויט זיין אנפירונג והלחתה בדרכיו ווערט דערפון א מצוה און אן אנזומג מיט א נתינת-כח, אז אזוי זאלן זיך אידן פירן ווען ס'קומט א נענלעכע, כביכול, טושתאנד בנוגע צו זיי.

¶18וואס דאס איז דאך אויך על דרך ווי דער אויבערשטער זאגט, אז איידער א נשמה קומט אראפ דא למטה איז ”מלמדין אותה את כל התורה כולה”, וואס לכאורה, וואס איז דא די פארבינדנקייט פון איין זאך מיט די צווייטע?

¶19נאר ווי דערמאנט פריער, אז איידער די נשמה קומט אראפ אין א פארט אוועק, ”מגרא רמה לבירא עמיקתא” פארט אוועק, קומט אראפ אין 'עולם הזה' הגשמי איז פאר דערויף ווערט א ספעציעלע פארשטארקונג און פארבינדונג מיט דעם מקור הברכות און מיט דעם משלח,

¶20דער וואס שיקט די נשמה דא למטה, וואס דאס איז דער אויבערשטער אין א פארשטארקן אופן, און אין אן אופן פון ”כל התורה כולה”, וואס דאס איז דאך כולל אלע זאכן.

¶21וואס מעין זה אויך בשעת אידן פארן אוועק פון אן ארט וואו זיי זיינען געווען אלע צוזאמען, צוזאמען דערמיט אבער האבן זיי דארט ניט געקענט ממלא-זיין די שליחות וואס זיי האבן יעדערער אין זיין ארט,

¶22אויף דארטן מאכן א דירה לו יתברך, דוקא אין דעם ארט, ווי דער בעל שם טוב זאגט, אז בשעת א איד קומט אין אן ארט איז דאס ניט וואס ער אליין גייט, נאר מהדושם ”מצדו גבר כננו” דער אויבערשטער שיקט אים אהינצו,

¶23מצד פרנסה זיינע, האט אים דער אויבערשטער קען גארניט געבן פרנסה אן דערויף ער זאל דארפן אנקומען אין א צווייטן ארט, אזוי ווי אבער דעם ארט דארף מען מאכן ליכטיק, דורך וואס ליכטיק?

¶24דורך לשכן שמו שם אויף דארטן זאל זיין ניכר שמו של הקב"ה שיקט אים דער אויבערשטער און שטעלט-אויס זיינע טריט און זיינע וועגן אין אזא אופן אז ס'זאל זיין ודרכו יכפץ אז ער זאל גיין אין אזא וועג וואס דער אויבערשטער וויל,

¶25און דערנאך ווערט דאס פארשטענדיק אויך די וועג וואס דער איד וויל, אז ער דינט דעם אויבערשטן 'בשמחה ובטוב' לבב אויך אין דעם פרט וואס ער געפינט זיך אין דעם מקום מסויים וואו מ'האט אים געגעבן אט די שליחות.

¶26וואס דאס איז אויך ווי דערמאנט אין די פריערדיקע צוזאמענטרעפן זיך און התוועדות פארברענגען, אז יעדער איד האט א שליחות אויף מאכן ליכטיק אין דעם ארט וואו ער געפינט זיך,

¶27כאטש אפילו פון צייט צו צייט קומט ער אין אנדערע ערצער, אויך ווי דערמאנט פריער קומט אין דעם ארט וואו נשיא דורנו האט געלעבט די עשר שנים בחיים חיותו, בעלמא דין די לעצטע, און דערנאך אויך איז דאך קדושה,

¶28אינה זזה מנקומו איז ער ממשיך און אין אלע גוטע זאכן, ובאיקרם ובתוכנם, וואס ער איז מורא רחמים און ממשיך ברכות אויף יעדערן וואס גייט אין זיינע וועגן און מקיים און ממלא זיינע שליחיות, אויך איצטער,

¶29ואדרבא אין אן אופן וואס הולך ומוסיף ואור ווי דערמאנט אויך פריער, ווארום ס'איז ניטא די הגבלות פון דעם גוף גשמי באקומט מען זיינע ברכות נאך אויף א גערעסערטן אופן,

¶30און פון צייט צו צייט ווערט דאס נאך גערעסער, לויט די אנווייזונגען פון דער מצוה פון חנוכה, וואס אין עטלעכע טעג ארום הויבט מען אן צינדן ליכטלאך, און מאכן אלץ ליכטיקער און ליכטיקער פון טאג צו טאג, און פון נאכט צו נאכט,

¶31און מ'טוט די אלע ענינים דורך א פאסענדע צוגרייטונג, כדי ס'זאל זיין אין אן אופן מסודר.

¶32וואס דער עיקר צוגרייטונג איז דאך, אז מ'פארבינדט זיך מיט אידן ארום זיך באקומט מען אויך זייער הילף, און מ'ווערט איין זאך מיט זיי,

¶33ביז וואנענט מ'ווערט אן עדה קדושה, א ציבור, וואס דאס פארגערעסערט נאכמערער דעם אויבערשטנ'ס ברכות, ובפרט נאך אז ס'איז דאך אויך פארבונדן וואס ס'איז געווען כמה פעמים א התוועדות פון צווישן די אלע פארזמלטע, אפילו אז א טייל איז געווען אין עזרת אנשים, און א טייל אין עזרת נשים,

¶34איז דאך דאס אבער אלע צוזאמען אלס איין צוזאמענקומען, אלס איין ”קהל גדול” און אלס א הכנה צו דער גאולה האמיתית והשלימה,

¶35וואס דעמאלט וועט זיך אויך זיין בנערינו ובזקנינו ובבנינו ובבנותינו מענער און פרויען און ערוואקסענע און קינדער און אלע צוזאמען ווערן אן איין און איינציקער קהל, וועלכער גייט מיט משיח צדקנו לארצנו הקדושה.

¶36און געפינט דארטן ארץ ישראל אין א מעמד ומצב פון ”כי ירחיב הוי' את גבולך” אז ס'שטייט אין א רחבות, אויף וויפל רחבות אי קען זיין אין זמן הגלות,

¶37וואס דאס ווערט אן אנטע צוגרייטונג צו די אמת"ע רחבות ווי ס'וועט זיין אין זמן הגאולה, צוזאמען אויך מיט רחבות אין לערנען תורה און אין מקיים זיין מצוות,

¶38וואס דאס ווערן דאך די כלים און די צינרות די וועגן דורך וועלכע מ'איז ממשיך נאכמערער ברכות און נאכמערער הצלחה ווי ישועה אין בני חיי ו”מזוני רויחא ובכולם” רויחא.

¶39און די אויסגעטיילקעט אין דעם איז דאך פון י' טס כסלו וואס דאס איז דאך א גאולה פון א מעמד ומצב, וואס דער בער הגאולה, דער אלטער רבי, איז דעמאלט געווען אין גלות בתוך גלות,

¶40זייענדיק אפילו בא זיך אין ארט איז דאך דאס אויך געווען אין גלות, ובפרט נאך אין חוץ-לארץ, אט דארט גופא האט מען דאך אים גענומען אין גלות טאקע אין עיר הבירה, אבער דארט גופן אין בית האסורים,

¶41בדוגמא ווי ס'איז געווען בא יוסף הצדיק, וואס ס'איז טאקע געווען א שני למלך אין מצרים, ס'איז אבער געווען א מעמד ומצב פון הורד מצרים אלס אן עבד, ווי דערציילט אין שיעור חומש פון היינטיקן טאג,

¶42ס'איז אבער געווען אין אן אופן אז ”בלעדך לא ירים איש את ידו ואת רגלו”, אז בשעת א איד פירט זיך ווי א איד דארף זיך פירן לויט די אנווייזונגען ווי יוסף האט זיך געפירט, אפילו זייענדיק אין מצרים אט דעמאלט ווערט ער באלעבאס אויפן גאנצן ארום,

¶43אז קיינער קען אים ניט שטערן אין אלע זאכן פארבונדן מיט אידישקייט, ובמילא, וויבאלד אז כדי צו לערנען תורה און מקיים-זיין מצוות בשלימות דארף מען האבן א געזונטן גוף, און מ'דארף ניט האבן קיין דאגות פרנסה און קיין דאגות בכלל גיט דער אויבערשטער אויך באנו חיי ומזוני רויחא,

¶44און אין די אלע ענינים אין אן אופן פון רויחא.

¶45און ווי דערמאנט אויך אין פריערדיקע התוועדות, איז די הדגשה אין דער גאולה פון יט' כסלו איז געווען, אז באקומענדיק די גאולה פון בית האסורים איז ער נאך אלץ געווען אין גלות, און אין גלות בתוך גלות, נאר וואס דען?

¶46לגבי דעם גלות פון פריער איז דאס געווען א גאולה, א מצב פון גאולה, און במיוחד א גאולה וואס איז פארבונדן מיט ”פדה בשלום” אז דער אויבערשטער לייזט אויס אין אן אופן פון שלום, ווי דער מיטעלער רבי איז מסביר,

¶47אז מ'דארף ניט אנקומען צו מלחמה האבן מיט וועמען זאל ניט זיין, אפילו ניט קיין חרב של שלום, וואס דערפאר איז דאך דאס פארבונדן דוקא מיט ענין התורה, אפילו ניט מיט תפילה,

¶48אז מ'דארף גאר ניט האבן קיין ספעציעלע תפילה, אז מ'לערנט תורה און מ'איז מקיים מצוות איז בדרך ממילא באקומט מען אלע צרכים, כולל אויך אז דער פאנאנדערגיין זיך און דער פאנאנדערפארן זיך זאל זיין אין א גוטן אופן און אין א פריילעכן אופן,

¶49און אין אן אופן אז חס ושלום אז דורך דערויף זאל ווערן א דערווייטערונג צווישן די וואס זיינען דא געווען צוזאמען, און איצטער פארט יעדערער אוועק,

¶50אדער גייט יעדערער אוועק אין זיין שליחות אין פארשידענע ערטער איז אבער די פארבינדונג זייערע צווישן זיך ווערט נאך שטארקער, ווי מ'זעט דאס אויך בפשטות, אז בשעת צוויי מענטשן וואס זיי זיינען נאענט, ובפרט נאך ברידער,

¶51וואס ”אב אחד לכולנו” זיי האבן דעם זעלבן אבינו שבשמים, דארפן זיין אין פארשידענע ערטער בגשמיות איז דאס פארשטארקט נאכמערער זייער בענקשאפט און זייער אהבה און זייער פארבונדנקייט איינער מיט דער צווייטן.

¶52וואס דאס איז נאכמערער מוסיף אין דעם אויבערשטנ'ס ברכות, וויבאלד אז דאס ווערט א ברכה פאר אים, און דורך אים אויך, צו די אלע וואס ער האט שטייט מיט זיי אין אן אנד-קייט און האט זיי ליב, וואס דאס איז דאך דער ענין פון דער מצוה ”ואהבת לרעך כמוך”.

¶53און ווי דער בעל הגאולה איז מאריך במיוחד אין ספר תניא און אין פרק לב שבתניא, וואס דאס איז דאך די הארץ פון תורה בכלל, 'כלל גדול בתורה',

¶54און אויך דער הארץ פון תורת החסידות, אז ס'זאל זיין אלע אידן ווי איין זאך, וואס דאס מאכט זיי איין זאך מיטן אויבערשטן, ווארום דורך ”כולנו כאחד” ווערט ”ברכנו אבינו באור פניך” אז דער אויבערשטער שטייט מיט א ליכטיקייט, און מיט אן אפענעם ליכטיקן פריילעכן פנים, און קוקט זיך צו און גיט אלע ברכות והצלחות,

¶55כולל אויך אז מ'זאל מצליח זיין אין די אלע אויבנדערמאנטע זאכן אין אן אופן ווי די נרות חנוכה הולך ומוסיף והור.

¶56וואס דאס איז דאך אויך, ווי דערמאנט אין די פריערדיקע פארברענגען, אז ס'איז אויך פארבונדן אין היינטיקע יאר בהדגשה, דורך דערויף וואס דאס איז א שנת השמיטה,

¶57וואס שנת השמיטה איז דאך געווען בפשטות, אז דעמאלט האבן אידן געהאט מערער פרייערע צייט, און געווען פארנומען בדרך ממילא ניט אזוי אין זיין פריוואטער שדה, אדער אין זיין פריוואטן כרם, האט ער געהאט מערער צייט אויף טרעפן זיך און נאכפרעגן זיך וואס טוט זיך מיט די שכנים און מיט אנדערע אידן,

¶58און אפילו מיט די אידן וואס געפינען זיך פון דער ווייטן, צוזאמען דערמיט וואס מ'האט געהאט אויך מערער צייט אויף לערנען תורה און מקיים-זיין מצוות, וויבאלד אז מ'האט ניט געהאט די עבודה בשדה ובקרם.

¶59וואס אף על פי וואס אין חוץ-לארץ איז דאך לכאורה ניטא דער ענין פון שמיטה בפשטות איז דאך ווי אלע ענינים פונקט אזוי ווי ענין התפילה ובית הכנסת ווערט דאך אנגערופן מקדש מעט, ווארום דער בית המקדש איז דאך איצטער די צייט פון חורבן בית המקדש, און אויך וואס מ'קען ניט מקריב זיין קרבנות בפשטות,

¶60האט מען אבער יעדער טאג און דריי מאל א טאג דעם ענין התפילה, וואס דאס איז במקום קרבנות, און וואס דאס פארבינדט דעם אויבערשטן צוזאמען מיט יעדער אידן און מיט אלע אידן, ביז איז אן אופן אז דער אויבערשטער איז ממלא אלע תפילות און אלע בקשות,

¶61און טוט דאס אין אן אופן פון ”שים שלום” אין א שלום'דיקן אופן, וואס דאס האט אויך דעם אפטייטש פון שלימות, אז מ'באקומט אלע ברכות אין א שלימות'דיקן אופן.

¶62וואס דאס איז אויך ווי דערמאנט פריער די אויסגעטיילטקייט פון היינטיקן יאר, וואס דאס איז שנת השמיטה, א שבת'דיקער יאר, און אין דערויף גופא איז ראש השנה, די קאפ פון יאר, האט זיך אנגעהויבן אויך מיט א שבת'דיקן טאג, און אזוי אויך די טעג פון חנוכה הויבן זיך אויך אן היינטיקן יאר דוקא מיט א שבת,

¶63און נאכמערער צוויי שבתים אין דעם חנוכה, וואס דאס איז דאך אין דעם יאר ניט אזוי ברוב השנים, אין די מעסטע יארן, וואס יעדער זאך איז דאך אויף אפלערנען דערפון, ווי דער בעל שם טוב זאגט, אן ענין אין עבודת ה און אפלערנען וועגן שמחה וטוב לבב, אז דאס איז אויך אן אפלערנונג,

¶64אז איצטער האט מען יעדערער א מזל'דיקע צייט, אז ס'זאל זיין די אויבערשטנ'ס ברכות אין א שלימות'דיקן אופן, און אין אן אופן ווי בשבת וואס ”כל מלאכתך עשוי” דער אויבערשטער גרייט-צו און שטעלט-צו, אז די אלע מלאכות זאלן זיין כאילו ווי אינגאנצן אפגעטאן, און ניט נאר כאילו נאר טאקע אפגעטאן,

¶65און א איד שטעלט מערניט ווי צו די כלים, אויף מקבל זיין די ברכות דורך לערנען תורה און מקיים זיין מצוות, אנהויבנדיק פון דער עיקר מצוה פון פירן די הויז אין אן אופן אז ס'זאל זיין א אידישע הויז,

¶66און ס'זאל זיין ניכר אז ס'איז א אידישע הויז, וואס דאס הענגט זיך אפ בעיקר און עקרת הבית אן די פרויען, און כולל אויך אין דעם עיקרדיקן ענין וואס אין א הויז,

¶67וואס דאס ווערט א הויז, א חינוך בית חינוך פאר קינדער און מיט דער צייט פאר קינדסט-קינדער, אויף מחנך זיין זיי זיי זאלן זען בא זיך אין הויז, און דורכגעזאפט ווערן מיט דער רוח פון דער הויז, וואס דאס איז אידישקייט, און די הויז ווערט אויך א בית מקדש מעט.

¶68און פונקט אזוי ווי אין בית המקדש איז דאך אלע ענינים געווען אין אן אופן פון עשירות גיט דאס אויך אזוי אויך א הוספה אין דעם אויבערשטנ'ס ברכה,

¶69אז יעדער ברכה זאל זיין אין אן עשירות'דיקן אופן, אין א רייכן אופן, און דאס ווערט נאכמערער פארשטארק, ווי דערמאנט פריער, אז מ'פארט זיך פאנאנדער מיט דעם גייסט און מיט די אפלערנונגען וואס מ'נעמט פון דעם יום-טוב,

¶70פון 'חג החגים', וואס דער יום-טוב איז געווען ”פדה בשלום” ויצאתי בשלום איז בשעת מ'האט שלום איז דאך דאס מחזיק ברכתו של הקב"ה,

¶71וואס דעם אויבערשטנ'ס ברכה איז דאך מידו ”המלואה הפתוחה הקדושה והרחבה” ווערט דאס אזוי בא יעדערן און בא יעדערע בכל מקום וואו ער געפינט זיך, און נאך מערערער ברענגט אויך אט די אלע אפלערנונגען,

¶72און גיט דאס איבער צו די אלע אידן וואס ער געפינט אין זיין שכונה און אין זיין שטאט און אין זיין מדינה, און גיט זי איבער בדברים היוצאים מן הלב,

¶73און אין אן אופן מתוך ואהבת ליחה כמוכם מתוך אהבה אמיתית צו די מיט וועלכע ער רעדט אט דעמאלט האט ער הצלחה גדולה, אז זיינע רייד ווערן נתקבל בשלימותם און מיט שלום.

¶74וואס דאס גיט דאס אים צו נאכמער פאר געניגן, אז ער זעט אז ער האט מצליח געווען אין זיין שליחות, אויף מאכן ”לו יתברך דירה” אין דער שכונה און אין דער שטאט, און אז די אידן ארום אים זיינען אמת היעור און פילן זיך ווי איין משפחה,

¶75נוסף ווי איין פאלק, נאר נאכמערער ווי איין משפחה, און ווי דערמאנט פריער נאכמערער, ווי א משפחה וואס האט דעם זעלבן פאטער אבינו שבשמים.

¶76וואס דאס אלץ גיט-צו נאכמערער אין די הכנות, אז דערנאך בשעת ס'קומט צו חנוכה זאל מען אנהויבן דאס גלייך מיט א שבת, וואס שבת איז דאך שבת שלום און ”כל מלאכתך עשוי” און אן ענין פון עונג,

¶77פרעגט זיך דער יציל-הרע א שאלה, ווי אזוי מאנט מען ביי א אידן ער זאל זיין בעונג בשעת מ'געפינט זיך אין גלות און משיח דארף ערשט קומען,

¶78אמת טאקע ער קומט טאקע במהרה בימינו ממש, אבער דערוויילע איז ער נאך ניט געקומען און מ'פארלאנגט ביי א אידן ער זאל שוין זיין 'בשמחה ובטוב' לבב ובעונג, זאגט מען אים, אז ביי אים איז אויף אזויפיל קלאר, אז דער אויבערשטער איז מיט אים צוזאמען,

¶79ווי דערמאנט אויך אין די פריערדיקע התוועדות במיוחד, אז דער אויבערשטער איז מיט יעדער אידן און מיט אלע אידן, און אין אן אופן פון באור פניך ווארום אידן שטייען אלע צוזאמען, ס'ווערט ”כולנו כאחד”, ביז וואנענט אז אויך די ברכה איז דעם אויבערשטן,

¶80קומען אויך אין א ליכטיקן אופן, אין א קלארן אופן איז דאך פארשטאנדיק, אז דער גרעסטער תענוג וואס א איד קען האבן, בשעת ביי אים איז ניט נאר זיכער, נאר ער האט דאס באמונה פשוטה, אז אויף יעדער שריט און טריט גייט מיט אים דער אויבערשטער מיט, און גייט מיט אין אן אופן פון באור פניך אין א ליכטיקן אופן,

¶81און ה' מצד די גבר כיננו ער מאכט אים ליכטיק די וועג, און גייט מיט אים מיט אין דער וועג וואו ער גייט, און ערשט דערנאך איז ”בשב הוי' אלקיך את שבותך” אז דער אויבערשטער געפינט זיך צוזאמען מיט יעדער אידן אין גלות,

¶82און גייט ערשט צוזאמען מיט יעדער אידן ארויס פון גלות, איז דאך פארשטאנדיק, אז ער שטייט אין אן עונג גדול, וויבאלד אז וואו ער איז און ווי אזוי ער איז און ווי ער פירט זיך,

¶83איז ער זיכער אז דער אויבערשטער איז מיט אים, מיט אלע ענינים וואס קומען צוזאמען מיטן אויבערשטן, אנהויבנדיק מיט די אלע ברכות האמורות, אנהויבנדיק פון ”כלי מחזיק ברכה”, וואס דאס איז דער ענין השלום,

¶84ובפרט אין שנת השמיטה, וואס שבת שלום, און אין דערויף גופא קומענדיק פון דעם יום-טוב פון פראה בשלום נפשי ויצאתי בשלום, ווי דער אלטער רבי שרייבט אין זיין אגרת הקודש.

¶85ובפרט נאך אז מ'איז נאך מוסיף אין דעם שלום, ווארום אין יעדער גוטער זאך האט דאך א איד א מעגלעכקייט נאך צוגעבן פון זיך אז ס'זאל זיין נאכמערער און נאכמערער,

¶86וואס דאס איז אויך מוסיף אין דעם אויבערשטן'ס ברכות, וואס ער באקומט אויך אלץ מערער און מערער ווי די אנווייזונגען, ווי מ'זעט דאס דערנאך בגלוי, אז דורך דערויף וואס דער אויבערשטער איז מוסיף אין זיינע ברכות צו אידן, איז דער איד מקיים מיט נאכמער התלהבות די מצוות בכלל,

¶87און די מצוה פון חנוכה במיוחד, וואס די מצוה באשטייט דאך אין דעם, אז יעדער נאכט איז מען מוסיף נאך א ליכטל און מ'מאכט נאכמער ליכטיקער, און צוזאמען דערמיט טוט מען דאס ”על פתח ביתו מבחוץ”, אז מ'מאכט אויך ליכטיק די וואס געפינען זיך מחוץ לביתו,

¶88ביז מ'מאכט אויך ליכטיק אט די וואס געפינען זיך אין רשות הרבים, אפילו די וואס דערוויילע ווייסן זיך נאך ניט פון אידישקייט, מאכט ער אויך בא זיי ליכטיק מיט ”נר מצוה ותורה אור”, און באגנוגנט זיך ניט דערמיט וואס ער מאכט זיי ליכטיק מיט די ערשטע ליכטל,

¶89אדער יעדער נאכט, פונקט ווי ער גיט-צו בא זיך נאך א ליכטל, אזוי איז ער אויך מוסיף אין די ליכטלעך דורך וועלכע ער באלייכט אויך אט די וואס געפינען זיך אין ”רשות הרבים, אפילו” נאך די ערשטע נאכט פון ליכטל,

¶90נאך די ערשטע ליכטל, די ערשטע נאכט פון חנוכה האט דאס נאך אויף זיי ניט גע'פועל'ט, און זיי זיינען נאך געבליבן אין רשות הרבים ווערט ער ניט פארמאטערט, ואדרבא ער טוט 'בשמחה ובטוב' לבב, און מאכט זיי גלייך ליכטיק מיט צוויי ליכטלעך און דערנאך דריי ליכטלעך, און הויבט אן די אלע ענינים מיט א שבת,

¶91און דערנאך אויך שליסט זיי אפ מיט א שבת, וואס דאס ווערט די הכנה קרובה ”ליום שכולו שבת ומנוחה לחיי העולמים”.

¶92וואס דאס איז דאך פארבונדן מיט דער צייט און מיט דער הקדמה לזה, אז ס'קומט די גאולה האמיתית והשלימה, וואס דעמאלט וועט מען צינדן די מנורה אין בית-המקדש, וואס פון דער מנורה בבית-המקדש האט זיך אנגעהויבן די ענינים פארבונדן מיט חנוכה,

¶93און פון בית-המקדש איז יעדער איד באקומט דעם כח אויף מאכן פון זיך אליין ושכנתי בתוכם אז ער ווערט א בית-המקדש צו דעם אויבערשטן,

¶94און מאכט פון זיין הויז, ובפרט אז די פרוי זיינע, און די מוטער מיט די קינדער, און די באבעס מיט די אייניקלעך, זיינען מסביר און מחנך און ערציען די קינדער, אז זיי זאלן וויסן זיין אז ס'דארף זיין און ס'זשכנתי בתוכם און א זייער הויז א בית-מקדש מעט, און ס'ווערט באלויכטן פון דעם אויבערשטן,

¶95פון געטלעכקייט, דורך דערויף וואס מ'פירט זיך אויף אין דער הויז אין א אידישן אופן.

¶96און ווי דערמאנט פריער, דאס היילט נאכמערער צו דעם קיום היעוד פון גאולה האמיתית והשלימה, וואס די התחלה האט זיך שוין אנגעהויבן דורך די ענינים פון הפצת המעיינות חוצה, וואס דאס איז דאך געווען בעיקר אנהויבנדיק פון דעם אלטן רבי'ס גאולה נאך יו ת' כסלו, ווי דערמאנט פריער,

¶97און דערנאך איז מען אלץ הלוך ו”מוסיף באור, על” דרך ווי דערמאנט פריער בהנוגע צו ימי חנוכה, וואס דאס איז ממשיך דערנאך די ליכטיקייט אז מ'זאל זיך אזוי אויפפירן דעם גאנצן יאר.

¶98וואס דאס קומט אויך בפשטות, אין א גאר איינפאכן אופן, און אין פשט ממש, אויף צוהיילן נאכמערער פון דער גאולה פון י ט' כסלו,

¶99”מסמך גאולה לגאולה” די גאולה האמיתית והשלימה פון יעדער איד און פון אלע אידן און פון דעם גאנצן אידישן פאלק, על ידי משיח צדקנו,

¶100וואס ער איז דאך איינער פון די שמונה רואים ווי דערמאנט פריער, און אויך ווי ערקלערט אין חסידות בארוכה, ווי אזוי דאס איז פארבונדן מיט די אכט טעג חנוכה, און דער עיקר אז דאס קומט אראפ ”בפועל ממש, למטה מעשרה טפחים”, ומתוך שמחה וטוב לבב.

¶101און כדי צוהיילן דאס נאכמערער, איז ווי מ'פירט זיך בא ינע געלעגנהייטן, פארענדיקט מען אויך מיט א שליחות-מצוה צו יעדערן און יעדערע וואס געפינען זיך דא, און דורך זיי אויך צו אלע אנדערע, בתוך 'כלל ישראל',

¶102הקטנים אים הגדולים און הגדולים אים הקטנים א שליחות, אז יעדערער זאל אפגעבן דעם דאלאר, אדער דער ווערט פון דעם דאלאר, יעדערער במקומו.

¶103וואס דער עצם אננעמען די שליחות איז דאך ווי ס'שטייט אין שולחן ערוך ווערט שוין פאררעכנט ווי דער שליח האט דאס שוין מקיים געווען, און ער באקומט גלייך אויך דעם שכר פאר די מצות צדקה, וואס זי איז דאך שקולה כנגד כל המצוות כולם,

¶104און צוזאמען דערמיט האט זי אויך א סגולה מיוחדת וואס זי איז ”מקרבת את הגאולה”, און אין צוגאב צו גאולה פרטית, והוא העיקר די גאולה הכללית על ידי משיח צדקנו,

¶105וואס וועט זיין ווי דערמאנט פריער במהרה בימינו ממש, ובפרט אז מ'טוט אין די אלע ענינים אין אן אופן פון זריזות, ווי דער אלטער רבי איז שרייבט אינגאנצער גרת הקודש בארוכה,

¶106אויף וויפל זריזות איז וויכטיק, און איז דאס מדידש בהנוגע צו 'מצות הצדקה', אז די זריזות אין קיום פון דער מצות צדקה זאל צוברענגען אין זריזות אין צדקה יעדערער וואס ער טוט,

¶107און נאך מערער אין זריזות אין אלע ענינים פון תורה ומצוותי וואס דאס וועט נאכמער מזרז זיין די גאולה על ידי משיח צדקנו,

¶108אז זי זאל זיין א ראוי' אים ענני שמיא, בשעתא חדא וברגעא חדא ובזריזות הכי גדולה, אז בפשטות, אז לא עיקבא ”הקב"ה האפילו כהרף עין” און תיכף ומיד ממש קומט משיח צדקנו און מ'טאנצט אלע צוזאמען,

¶109און נשיא דורנו בראשנו ומשיח בראשנו און שכינתא גייט צוזאמען מיט יעדערן און מיט יעדערע לארצנו הקדושה, בגאולה האמיתית והשלימה בקרוב ממש ממש.

¶110דא? און ווי געפינט זיך?

¶111און ווי געפינט זיך? און ווי געפינט זיך?

¶112פארביקט, פארביקט. ווי איז פארבונדן?

¶113אלף. אלף א דאלער, חלקא דאלער האבן דאס?

¶114און ווי געפינט זיך?

¶115און ווי געפינט זיך? און ווי געפינט זיך?

¶116און ווי געפינט זיך? און ווי געפינט זיך?

¶117און ווי געפינט זיך?

¶118דא קראפט. וואס דערנאך איז דארף מען דארף מען דארף מען דארף מען דארף מען דארף מען דארף מען דארף מען

¶119דארף מען דארף מען דארף מען דארף מען

¶120דארף מען

¶121דארף מען דארף מען

¶122דארף מען דארף מען דארף מען דארף מען דארף מען דארף מען דארף מען דערנאך וואס דערנאך איז

¶123דארף מען

¶124דארף מען דערנאך וואס דערנאך איז און בעלתם טובה ולכופה ומעשים טובה.

¶125ער וועט געבן א פזקה מעמד זייעס, אין דעם

¶126פסורות טובות, און כאן ארטות.

¶127תכללות רב, ער האט גענומען א מגבוה, זאגט אים די פרוי, אמן אביער,

¶128אמן, בעלתם טובה ולכופה ומעשים טובה.

¶129והצלחה. והצלחה.

¶130דא? און דערנאך איז דא? און דערנאך איז דא?

¶131איז דא? און דערנאך איז דא?

¶132לכא דער עצה. וואס דערפאר וואס דערפאר איז בכל המסטרי?

¶133ניין ניי, איך דארף זיך נאגן, דערפאר וועט ער דעם רבי'ן?

¶134ס'איז דעם רבות א טאכטער פון דבראמען.

¶135ווי ער זאגט דער אויבערשטער העלפן, און מ'דארף דאך דערציילן אין געשית פון אים?

¶136און וועט דאך דערפאר בעסער אנשרייט.

¶137לכא דערפאר וועט מען ברכה ועשית.

¶138”לחר אשר. בן יום” בן מרד און טוב ועד זו.

¶139ברכה ועצמחה.

¶140תתמיזו להבט. תתמיזו להבט.

¶141תתמיזו ”לזרקא. לחר אשר”.

¶142”לחר אשר. לחר” ”אשר לזרקא. לחר אשר לזרקא”.

¶143לחר ”אשר לזרקא. לחר אשר לזרקא”. לחר ”אשר לזרקא. לחר אשר לזרקא”. לחר ”אשר לזרקא. לחר אשר לזרקא”. ”לחר אשר לזרקא”.

¶144לחר אשר ”לזרקא. לחר אשר לזרקא. לחר אשר לזרקא”. ”לחר אשר לזרק” בארנסאן כאן מ'ארי און ס'איז דארף זיין.

¶145ס'איז פו וואתי מרי?

¶146לחררסט לחא. לחכה ואצבעה.

¶147לחכה ואצבעה. לחכה ואצבעה.

¶148לחכה ואצבעה. לחכה ואצבעה.

¶149לחכה ואצבעה. לחכה ואצבעה.

¶150לחכה ואצבעה. לחכה ואצבעה. לחכה ואצבעה. וואס דאס איז דאך דעם אריכות אים, ווי שנים טובות.

¶151ס'איז דא נארמאל. נחלת החבל, ווי נחלת השם.

¶152וואס דאס איז פארשטייטן זיין א בן שיטן זיין ליצדקה, יקוף השם צדקה.

¶153וואס דערפאר איז דא איך העלפן דאך דעם גאנצן נחלת החבל,

¶154ווי נחלת השם. שיבוא ראש התוועדות י' שבט ה' תשמ"ל איז שאיבט ה' תשמ"ל איז שאיבט ה' תשמ"ל אין שאיבט ה' תשמ"ל אין שאיבט ה' תשמ"ל אין שאיבט ה' תשמ"ל אין שאיבט ה' תשמ"ל אין שאיבט ה' תשמ"ל אין שאיבט ה' תשמ"ל

¶155אין שאיבט ה' תשמ"ל דא?

¶156איז דא? איז דא? איז דא? איז דא?

¶157בלכה ואצלכה. טובה בזועם, טובה במי דקסיאן.

¶158ברכה ועצלחה.

¶159לכה ולכה דערנאך וועט מען זאגן בפועל, בפועל זיינען בפועל, בפועל זיינען בפועל, בפועל זיינען בפועל, בפועל זיינען בפועל, בפועל זיינען בפועל,

¶160בפועל זיינען בפועל, בפועל זיינען בפועל, בפועל זיינען בפועל, בפועל זיינען בפועל, בפועל זיינען בפועל זיינען בפועל, בפועל זיינען בפועל, בפועל זיינען בפועל זיינען בפועל, בפועל זיינען בפ בקרוב.

¶161וכל הברכת. לחה ועצלחה.

¶162לחה ועצלחה. בקרוב.

¶163ברכה באשמחה. וברכה באשמחה.

¶164וברכה באשמחה. וברכה באשמחה.

¶165וברכה באשמחה. וברכה באשמחה.

¶166אז ווי זיי וועט שוין ווי געפינט זיך. וכאמור, וכאמור, וכאמור, וכאמור, וכאמור, וכאמור, לכא מ'האט געפינט זיך בקרוב, וכאמור,

¶167לכא מ'האט געפינט זיך המאן

¶168אינגיכן, ברכה ואת לך, און דער פרושענער בניען, ברכה ואת לך, ברכה ואת לך, ברכה ואת לך, ברכה ואת לך, ברכה ואת לך, ברכה ואת לך, ברכה ואת לך, ברכה ואת לך,

¶169ברכה ”ואת לך, ברכה ואת לך, ברכה ואת לך, ברכה ואת לך”.

¶170ברכה והצלחה.

¶171און בקרוב.

¶172ברכה והצלחה. לחבת וחבת ובודא נראת וואס דאס איז?

¶173לחבת וחבת. וואו קען א סמעון אחין?

¶174אהן? וואו קען א סמעון אחין? רב אבערמאן, ובודא נראת וואס תמרי תמרי תמרי תמרי.

¶175אמן. טיט מען זיי להבל, טיט מען זיי בעצמא ווי צדקה.

¶176לחבת וחבת. אמן.

¶177ברכה ועצבחה. אמן דקרוב.

¶178און ווי דערפון מאכן?

¶179ברכה ועשטייט. ברכה וועלטה.

¶180ס'איז באזונט.

¶181בנדיע ובני רב, און טוב ועד בזואר?

¶182אמן, דערמא פרושעין אביניין.

¶183לחוה אצלחן. לחוה אצלחן.

¶184לחוה אצלחן. לחוה אצלחן.

¶185לחוה אצלחן. לחוה אצלחן. לחוה אצלחן. לחוה אצלחן. לחוה אצלחן. לחוה אצלחן. לחוה אצלחן. לחוה אצלחן. לחוה אצלחן. לחוה אצלחן. לחוה אצלחן.

¶186לחוה אצלחן. לחוה אצלחן. לחוה אצלחן. לחוה אצלחן. לחוה אצלחן.

¶187לחוה אצלחן. לחוה אצלחן. לחוה אצלח

¶188הברכה והצלחה, און א ברכה והצלחה, און א ברכה והצלחה.

¶189לך ואת לך, לכל המסתרעך.

¶190ברכה והצלחה. ברכה והצלחה.

¶191ברכה והצלחה.

¶192ברכה והצלחה.

¶193ברכה והצלחה. ברכה והצלחה.

¶194ברכה והצלחה. ברכה והצלחה.

¶195ברכה והצלחה. אמן וקרוב. וואס דאס איז שוין אידן מאנין?

¶196אידן מאנין? איך פארטשט א פוכות פאר חתונה, אין זיין בעדם.

¶197ס'זאל זיך דאס זיין בשעת טובה ומוחלחה אזוי.

¶198מ'וועט געבן דעם צדק פון פשוטה פון פשוטה וואס פשוטה.

¶199וכאחר ואצרכיו. וואס דאס איז אמן בקרוב.

¶200וואס דאס איז פארלוג פון דעבאבן, און די הבנות פון דעבאבן, איז דער קיין וואס איז דא א גויים?

¶201אמן בשונת טובה. און דערנאך איז ברכה בעצמו.

¶202אמן, בקרוב. וועט מען דאך ווערן פארשטאגן?

¶203”יא. ברכה בעצמו”.

¶204ווי איז ווי דא איז נאר סאך? תהי' בריאה משיח מער.

¶205איז געבונעך וואס צו איין? ברכה ועצה לך, בקרוב.

¶206בפועל אז ס'איז דא געווען בפועל, בפועל

¶207זיינען בפועל, בפועל זיינען בפועל, בפועל זיינען בפועל, בפועל זיינען בפועל, בפועל זיינען בפועל, בפועל זיינען בפועל, בפועל זיינען בפועל, בפועל זיינען בפועל, בפועל, בפועל, בפועל זיינען בפועל, בפועל, בפועל, בפועל, בפועל, בפועל, בפועל, בפועל, בפועל, בפועל, בפועל,

¶208בפועל, בפועל, בפועל, בפ אמען, וועט מען אפגעבן דעם ברודער ער זאל אויך געבן א סתקה.

¶209ס'איז דא נאך ברכה ואיז דא נאך ס'קען בשורות טובות.

¶210בשורות טובות. און ס'קען