Text

¶1אויף גערעדט פריער בנוגע צו פדה ושלום נפשי, אז חז זל תורה שבעל פה טייטשט דאס אפ, אז דאס גייט ”העסק בתורה ובגמילות חסדים ומתפלל”, אין א ציבור, און דעמאלט ”כאילו פדעני לי ולבנים מבין” אומות העולם וואס וויבאלד אז דאס איז פארבונדן מיטן פסוק,

¶2וואס דער פסוק דערציילט וועגן א פדיה און מ'וויל ה בן די פדי בשלום דארף זיין ט די דריי זאכן.

¶3וואס דאס בכלל איז דאך דאס, ווי דער צמח צדק איז מבאר אין פירושו רשימות אויף תהלים, מיוסד אויף מחידושי הגדות מהרשאה, אז דאס איז כנגד די ג' כוין, 'תורה עבודה' און גמילות חסדים, וואס עבודה איז דאך דאס דער ענין פון מתפלל אין א ציבור,

¶4וו ס ”תפילות במקום קרבנות תקנום” איז דערפון אויך פ רשט נדיק, ז ב יעדער אידן וו ס ער ד רף ד ך רויסגיין פון דעם מאסר פון ”נפש הבהמית והגוף”, און ביי אידן בכלל וו ס ד רפן רויסגיין פון מאסר הגלות,

¶5על דרך זה ט די אידן וו ס זיי ד רפן פועל זיין ז ס'ז ל זיין מקרב לי ז ל זיין דער פדי בשלום דארף זיין ט די דריי ז כן, וו ס ד ס איז דער נשק סודי, ווי געז גט פריער.

¶6וו ס ד ס איז ד ך אויך דער פלא, ווי גערעדט פריער, ז מ'מ כט לייכטער די עבודה זעט מען ד ס אויך 'בעיני בשר', ז די תביעה וו ס ס'קומט פון די חיילים,

¶7ז מ'ז ל זיי צושטעלן, און וכאמור לעיל בהקדמת השלילה מ'ז ל זיי ניט שיקן די מענטשן וו ס ז גן ד בדיחות און לצנות אדער אנדערע ענינים שאין בהם תוכן וואס פארלאנגען זיי?

¶8להבדיל, אז מ'זאל זיי געבן תפילין, און מ'זאל זיי געבן סידורים און תהלים וואס דאס איז דאך דער ענין התפילין איז דאך ”הוקשה כל התורה כולה לתפילין” וואס דאס גייט דאך אויף מצוות מעשיות, וואס דערפאר לערנט מען דאך אפ דעם ענין פון כל המותר בפיך פון תפילין אויף אלע מצוות, וו ס ד רטן שטייט ”מאן תהי' תורת ה' בפיך” על

¶9דרך זה דער ענין פון תהלים איז צי דער ענין התפילה און דער ענין התורה, וו רום תהלים איז ד ך פון תנ ך.

¶10דער ענין הצדקה איז ביי מיר פריער געטר כט אין וואו איז ד דער ענין הצדקה?

¶11ביז וו נענט איך האב זיך געכ פט, ז דערג נצער זייער געפינען זיך ד רטן איז דאס ן ענין של צדקה תמימה.

¶12ט דאס וואס זיי געפינען זיך דארטן און זיינען מגין בגופם אויף די לע וואס געפינען זיך מאחוריהם איז דאס ן ענין של צדקה בגופו, וואס דאס איז נאך העכער ווי צדקה בממונו.

¶13און דאס איז א צדקה וואס ניט נאר וואכעדיקערהייט בשעת ער שלאפט דארטן און זיין געפינען זיך דארטן איז מטיל איין מאל, וו ס דערפ ר גייט ניט ט דער וו ס ד רף ניט גיין ווייטער, וו רום ער ווייס ז ד ד של פט פלוני בן פלוני,

¶14איז ט ד ס אפילו בשעת השינה איז ער אויך מקיים דער ענין הצדקה, ביז כאמור למעלה פון צדקה בממונה איז ד ס צדקה בגופו.

¶15אף על פי כן, ווי דער רמב ם טייטשט-א אויף ”והכל לפי רוב המעשה” ז מ'דארף איינגעוואוינען דעם גוף אין מעשה בפועל כמה פעמים, וו ס ד ס איז ”לפי רוב המעשה”, וו ס דערפ ר איז ד ך ווי דער לטער רבי ברענגט רא אין אגרת הקודש,

¶16איז בשעת מ'קען געבן צדקה פעם אחת סכום גדול און מ'קען דעם זעלבן סכום געבן בכמה פעמים איז ”הכל לפי רוב המעשה”, וו רום ד ס געוואוינט מרגיל דעם נפש הטבעית, אז זי זאל זיך איינגעוואוינען אין טאן די מצוה.

¶17וואס על דרך זה אויך בהנוגע למצות הצדקה, און ווי דער אלטער רבי איז מסיים אין אגרת הקודש, אז דאס איז אויך אין פנימיות הדברים, וואס נפש גייט דאס אויף ספירת המלכות, ווי ער איז דארט מבאר אין אגרת הקודש.

¶18וואס דערפאר איז בהנוגע לעניננו, וויבאלד אז דאס איז דאך ן ענין וואס דער גוף איז ניט מרגיש אין דערויף דער ענין הצדקה, דער גוף איז מרגיש, אז מ'האט אים דארט אוועקגעשטעלט, ער איז דארט מגויות, דערפאר שטייט ער דארטן, אדער ער האט זיך מתנדב געווען, ער פילט ניט אין דערויף, דער גוף 'ונפש הבהמית', אז דאס איז ן ענין של צדקה,

¶19וואלט געווען א דבר נכון ביותר, ונק ווי מ'האט דאס געפרואווט א פאר מאל און אויף דערויף איז געווען התעוררות גדולה אז בכל מחנה ובכל גדוד ובכל פלוגה ז ל זיך געפינען פושקע של צדקה, וכל הרוצה זאל ה בן אן ארט וואו ער קען אריינווארפן במקומו שם, וו ס ד רט איז ניטא קיין ן עיום וועמען ער קען גלייך געבן ביד,

¶20גייט ד ס בער ריין אין רשות פון גבאי צדקה, און גייט רויס רשותו שלו, ה טער שוין זיינס אפגעט ן, וו ס דעמ לט וועט זיין דער ענין פון קיום הצדקה בפשטות, ז דער גוף וועט פילן ז ער ה ט היינט געגעבן צדקה.

¶21אפילו ט די וו ס וועלן ניט געבן, און זיי וועלן דורכגיין, וועלן זיי זען ז ס'שטייט אויפן טיש, עדער צוגעקלאפט צום וו נט, ז פושקן אויף איר איז נגעשריבן צדקה וועט ד ס אים דערמ נען אויף דעם ענין הצדקה, ולב ישראל אור הוא וועט ד ס זיכער ה בן תוצאה אז ער וועט מקיים זיין מצות צדקה לעת מוצא, און נאך מערער ווי לעת מוצא.

¶22וו ס ט דעמ לט וועט מען זיי געבן די מעגלעכקייט פון די לע ג' סוגים, וו ס זיי זיינען די ג' קוים תורה ותפילה וגמילות חסדים די צדקה.

¶23על דרך זה אויך כל אחד ואחת, איז ווי גערעדט כמה פעמים איז ד ך ד דער ענין התפילה, וואס נשי איז דאך אויך באי חיי, וואס דערפאר איז דאך בא זיי אויך דא דער ענין התפילה ווי דאס איז בנוגע לנשים.

¶24על דרך זה בהנוגע צו תורה מאכן דאך נשים ברכת התורה, ווי דער אלטער רבי ברענגט דאס אראפ בשולחן-ערוך און ווי ס'איז דער ”ביאור בזה בכמה” מקומות.

¶25בהנוגע לצדקה, איז ווי די גמרא זאגט אין תניא'ס איז אדרבא די צדקה ווי א פרוי איז מקיים פועל"ט דאס מערער ווי א צדקה וואס ער גיט דער מאנזבול, ווארום ער גיט צדקה בממונה און זי גיט בפועל לחם אדער בשר וכו איז דאס גלייך ן ענין של פועל, מחי' נפש העני.

¶26על דרך זה בהנוגע לאנשים, על דרך זה בהנוגע לבנים ובנות, ביז צו קטני קטנים, און קומענדיק פון ”הקהל את האנשים והנשים והטף”

¶27וו ס מ'ד רף זיי לעמען צוז מענקלייבן כדי ס'ז ל זיין דער ”ושמרו לעשות את כל דברי התורה הזאת” ד רף מען מחנך זיין קטנים און קטני-קטנים און קטני-קטנות אין די לע דריי ענינים, און אויפשטעלן דורך דעם די ”צבאות הוי'” בשלימותם,

¶28וואס דאס וועט זיין דער ”אתר שלים” וואס דארט וועט זיין שרוי' ברכתו של הקב"ה מידו ”המלאה הפתוחה הקדושה והרחבה”, אנהויבנדיק פון די ”כלי מחזיק ברכה”,

¶29וואס דאס איז דאך ווי ער זאגט אין סיום השעת אלא השלום למצאו הקב"ה ”כלי מחזיק ברכה אלא השלום” און דערנאך איז 'שלום כאן' איז 'הכל כאן' ווי ער זאגט אין ספרי און ווי ער איז מסיים ”אין מגילת אסתר”, ז דער שלום בריבוי, ברכות בריבוי,

¶30און ווי ער רעכנט ד רט אויס טובה בריבוי כמה וכמה ענינים בריבוי, ז ס'וועט זיין בריבוי גדול, ביז דער ו”מלאה הארץ דעה את הוי' כמים לים מכסים” ד ס וועט פארפלייצן און צודעקן די ג נצע גשמיות און חומריות און ארציות,

¶31און מ'וועט זען מערניט ”אין מים אלא תורה” און מים יורדי מגבוה לנמוך ז יעדערער וועט טאן מיטן צווייטן, אף על פי וו ס ער רעכנט ז יענער איז נמוך ממנו, דער אפשר איז ער ט קע נמוך ממנו, וכולן ביחד וועט זיין דער ”ברכנו אבינו כולנו כאחד”,

¶32ובברכה וואס ס'איז איצטער נוגע במיוחד גאולה האמיתית והשלימה על ידי משיח צדקנו.

¶33לחיים. אחת די

¶34חסידות, דער רבי וויל גו אבעק צו ספיקינג די שיחות, אז יו ער האט געהארן אים אויף טו נעלבן.