Text

¶1אזוי מ'רעדט זיך וועגן ענין המבצעים, וואס בעצם האט מען דאך געדארפט דערמאנען דעם ענין פון מבצע פון ביטול, דעם חוק שונה ומשונה וואס ס'איז גאר בזיון אז מ'רופט דאס אן בשם חוק און מ'האט דאס נאך א נאמען געגעבן ”מיהו יהודי” וואס באמת האט מען דאס געדארפט א נאמען געבן מיהו בעל שכל אדער מיהו בעל יושב.

¶2און אז מ'טראכט מצד דעם ענין פון שכל אדער מצד דעם ענין פון יושר אדער מצד דעם ענין פון צדק, ניט אפנארן זיך, ניט אפנארן להבדיל לגוי האט מען דאך געדארפט דערמאנען אט דעם מבצע אויך,

¶3וויבאלד אבער אז דא איז דא א איד וואס ער איז זיך מוסר נפש אויף דערויף, און טוט אויף דעם בלי לעות, ניט קוקנדיק אויף כל הענינים פון מניעות ועיכובים וכו איז איז ”מצוה בו יותר מבשלוחי” זאל ער אליין זאגן א פאר ווערטער, און אויב בעסער ניט א פאר, נאר צוויי מאל פאר, דריי מאל פאר, פיר מאל פאר וכו.'

¶4און ויהי רצון, אז אין דעם מועט וואס ער וועט זאגן, וואס וויפל ער וועט ניט זאגן, איז דאס אלץ א מועט בערך פון דעם רחמנא ליצלן וואס ליגט אין דעם ענין זאל דאס מפזיק זיין את המרובה,

¶5און דער עיקר איז, ווי גערעדט פריער, אז ”המעשה הוא העיקר” אז ”מיד הן נגאלין”, פונקט אזוי ווי אידן זיינען פטור געווארן פון צרות וגזירות שונות ומשונות ו”תשועת ה' כהרף עין” זאל מען אזוי פטור ווערן פון דער גזירה שונה ומשונה,

¶6הי' לא תהי', וואס ווערט נאך אנגערופן בשם חוק 'מיהו יהודי' ובעגלא דידן, ובדרכי נועם ובדרכי שלום, און ”ה' עוז לעמו יתן ה' יברך את עמו בשלום”.

¶7איצטיקער מנהג המדינה גיט מען דעם ווארט רב חיים יהודה וועט מען רעדן אויף אידיש, ניט אויף לבראש.

¶8אויף אידיש. און דעם מאמר איז דער גרעסטער מאמר דאס איז ניט געקען ווי ביי זיין סוספות כספו, און ס'איז

¶9געהויבן געווארן די זכי', איך זאל זאגן דא, אז פון ווערטער איז דאס א גרויסער פסחי' און א פארשטערקונג פון די ווייטערע פבולות, ווי ס'איז דאך שוין אין ענין פון ויהי ודירה, כמה, אין א פאר ווערטער פון דעם רבי' שמיטא זאגן

¶10ידער איד איכער פון ממש.

¶11ידער איד פון ממש מיינט, אז ער ווייסט וואס דאס איז מיהו יהושי, ווארום ער רעדט דאך שוין פון דעם אז דער רבי זאל זיין געזינט כח, זאגן זיי שוין זעקס יאר כמעט ס'איז נישטו קיין פארברענגעבן, אז דער רבי זאל נישט מזכר זיין, אדער אביסל שטילער אדע אביסל העכער, האט ער נאך אפילו ניט געשראלן, האט אפילו ניט געוואיינט, און דאס אלץ הערט מע

¶12ווייסט מען אז ס'איז פארהאנדלען אן ענין פון ויהו יהודי אבער וואס דאס איז אייגענט דאך, וואס דער פירוש איז, אין וואס די היצועות זיינען, וואס דער ענין פון ויהו יהודי איז, דער מעשה און בא מציאות איז דאס ווייס מען נישט,

¶13אדער ווייס מען ווער ווייניק דערפון.

¶14און וועגן איין, וואס מ'האט געמיינט דאס אזוי אין נוסח פון י' טייט-כסלו, כיבור רבים הי' ומודים אויב ס'האט ג דעם אורן און דעם אורן,

¶15און מסביר זיין, ער איז ניט דא יעצט אין דיפור ווערט ער ניט, וואס מוסודי אויף א פארברענגדעכער ווייזער, וואס דער ענין וואס ס'ווערט אנגעריסן וילי ולי וואס דאס באדיינט אין וואס דאס ווערט טאקע אויגרייכט גרייטער און שווערער און ביטערער און מערסער ברייטער,

¶16און ס'איז דער קאנס, דער פרונט, ווערט אנס ברייטער און ברייטער, אזוי איז מען אפ נויטיק א גרעסער מיליטער וואס זאל זיך מגייר זיין און זאל מיטארבעטן רוי דארן אין אמעריקע ווי אין אלע רענדע, און דאס וועט זיך האבן משפעה, ומי עט זיך שוין מאל אויף ארץ ישראל אויך.

¶17איז ווי דאך מיטן, אז מ'זאל נאר גיבן די מוגרעפקייט האט.

¶18איך זאל קיינער מסביר זיין, און מ'קען אויסטיילן די אלע זאכן וואס שטאמען פון דעם ענין וואס ווערט אומגעריפן מיר יהודי און דאס איז כהן שרייבן גויים אלס אידן, און דאס איז כהן גיור הלופה וואס ס'שעפט זיך שוין אין לויט ווי ס'איז יארן,

¶19און מ'האט שוין פערשפראכן, און ס'איז דא א ערוועד ס'זאלין לניני גיור, א קמיט אופן פון מיניטערס לניני גיור, און און דאס האט מען געמאכט פאר צוויי יאר, וכדי ער זאל אין א יאר אים ברענגען דעם ענין פון גיור כהלוכה צו אסל איז געווארן צוויי יאר שם, און ס'איז נאך וואס נישט געשוין, און מיה פיהם גווה נישט!

¶20זאגט ווי דאך דא זאגן?! מיה פיהם גווה נישט!

¶21מיה פיהם נישט! גענוג די גשמיות איז נישט בנוגניות, בכדי צו אונטערשיצן דעם קאנט פון מיהו ידי ווייל?

¶22דאס איז טאקע ניט קיין איינפאכער קאנף, דאס איז נישט אזי ווי די אלע מתצאים איז פאר המאר געשריבן דעם רבי'ן, וואס זיי זיינען געזאגן די לשון תקעות, אז דערנאכט פון א קאנקורענץ מיטן מתצאים ומתצאים דאס איז דער לייעסטער זאך מ'געבן אין א פאר פחינון פאר א איד, פרעגט פירן, און ער קען צוריק און ער האט געלייגט מיט טאנטע אידן פירן, האט ער עפע

¶23דאס איז איש קיין-לייגטער פרא ברעמס! און דא פרעגט מען, נאך דאס איז ווי טוט מען מיט דעם וועט מסיים זיין, מ'פרעגט נאך מיט אונדערע אידן, ופייערע אידן, ציילטן זיך.

¶24זאגט דאך לויט ערשט, אז מ'ארבעט שוין אזוי פיל איז ווי ערבעט די זעקס צעוילט שוין דער ענין פון מיהו איז ובי האט זיך שוין עפעס גערירט?

¶25פרעגט אים, האט זיך שוין עפעס גערירט?

¶26דערפאר איך באלד אז די אלע מסתראים זיי אים זיינען דאך אייגן טעכטות, חופש הדבר, זיי זיינען דאך צו דעם זאלן דאך בפעולות זאל מען מקרב זיין די גאולה, ברענגען משיח'ן, ווי ער גרייבט אז משיח' וועט קומען, וואלי וואלי דאך, ס'איז דאך ווי לאנג ווייס דערטי שוין דאס וועט אים זאלן אין אנדערענגען דאס הייסט,

¶27און ווי זאל זיך וועט ריח אויך פרעגן האט זיך שוין ניט גערירט?

¶28אה, דאס איז דער זעלבער ענין. ווי דערפאר וועט מען זאגן, אז מ'טאר נישט זיין דאס ברענגט ער, דא א שיערה ברענגט דאס פעסיוויזם, און דאס ברענגט צו עפעס, צו א מין טוטפוק ווי איינער איז דא, אז דאס איז דער ענין וואס וועט זיך שיעור, ביז בשיעור חייט קומען,

¶29אן דאס איז נישט ס'דארף ניט שיעור זיין, נאר מ'דארף זיך נעמען יידער איינער צום הארץ א ביסל און טאן אדער גיין מסביר זיין, און ס'איז דא וואו מסביר צו זיין,

¶30אדער אין כס י' האט זיך איבערהאלט, אדער ס'קומט אויף אן עשית און הערט צו האט יעדער איינער די געלעגנהייט צו גיין מארגן אין אטעבוס רעדן מיט צוויי מענטשן, אויב ענין פון ווי הוא יהודי מארגן טרעסטו זיך אין געשעפט מיט די אנדערע מענטשן, און ווי יעדער איינער קען עפעס טאן ווי ער דאך ניט וועט פ

¶31ניט גערעדט פון וועגן, אז מ'דארף האבן גערעדט הוכת פון דעם ווי ער שעט נשט רעדן בכלי תגישוב, און ממיין רעדן איבער גערט, וואס דאס שעט טוריק, ימי ני נאך יא, אבער דער אינוס איז, אז ס'איז פארבונדן, ס'איז פארבונדן, און זיך פארפארבונדן,

¶32אז מ'איז דער צייטונג, אז ס'קאסט גרייט דוזענט פונקס, ס'איז דריי אונדער דאלער און און א בריוו קאסט קיין צאנטיק פון קיין אמעריקע וואס ס'איז א ביסל שווערער, וואס דערנאך אויף טענה אנדערע זאגן און דרוקט זיי אפן קאסט מען אזוי פיר געלט, און אין הברון ותמלאו נחליותו,

¶33באיין פאר אידלעך קומט דער אין כתחב ד און אין אחת כתחב ד די געבן טאקע, די געבן!

¶34ווען איך קומט צו זיי איין מוארען יאר, ווערן ניט לקומט ווערן אנגעפינטן און די געשטייען אין לייע ווי מ'זאגט דא אין מ'דערצעקט דאך.

¶35האט מען נאך געפרעגט וועמען... איר האט שוין געזעין אמאל אידן, דארן שטיין ווי ס'טאר, מ'וועט מ'דערצעקן איז ווי דאס איז ווי אין חסר-ווארטן דאס טעגע אשר שם, אבער דאס איז אלץ ריש גענוג אויף א גאנץ יאר.

¶36און דער ווייניקר, אז ס'איז דא אין אמעריקער הפך, אז מ'וועט מיט דערצו הענפען יעדערער מיט וויפיל ע פון רבי' סטער טאן וואס מ'דארף טאן, און דאן וועבט מען שוין דעם רבי מסורת טהות איז דערויף דערויף איז דערויף און משה כח זאגט לחיים, וואס

¶37ער וועט זיין באשלחה רבה. אמען. וואס דארף מען גיין טרינקען ביצניק אזא.

¶38אזוי ווי מ'האט געהאט צו טאן מיט א גרינען ווייזט אויס, במילא האט ער ניט אזוי מדגיש געווען דעם ענין פון געלט, און האט זיי מאנען מערניט ווי רמיזו ובד אבער מ'דארף ניט פארגעסן אז מ'געפינט זיך אין ארצות הברית, וואס טיילט זיך אויס אין ענין הצדקה בכל ענינים וואס איז פארבונדן מיט ממון,

¶39און דערפאר איז זיכער אז יעדערער וועט זיך משתתף זיין סיי ברצונו און סיי בחכמתו און סיי באהבה ויראה שלו, ביז ”היקומה אשר ברגליהם זה הממון” אויף ארויסהעלפן אין דער פעולה,

¶40און ויהי רצון, אז בקרוב ממש זאל מען כאמור לעיל פאטער ווערן פון דער גאנצער ביאה, און טראכטן וועגן ענינים ווי אזוי ”להעלות בקודש” ביי אידן גופא, ווי אזוי מאכן יעדער אידן און אלע אידן נאך העכער און נאך טיפער אריינגעטאן אין אידישקייט,

¶41סיי אין נוסק בתורה סיי 'ובגמילות חסדים' סיי און מתפלל אים הציבור, און ס'וועט זיין דער ”המבדיל בן ישראל לעמים” וואס אט דעמאלט איז זאגן אומות העולם און בענטשן אידן, ”ברוך תהי' מכל העמים” אז אלע גוי, אלע עמים,

¶42בענטשן אידן און היטן זיי אפ, און זיינען די וואס ”עמדו זרים ורעו צאנם” און זיי זיינען דעמאלט באמת צופרידן, און ס'זיין אמת'ער שלום בעולם כולו,

¶43ובפרט אין 'ארץ הקודש', ”ונתתי שלום בארץ אין ארץ השלימה, בכל” גבולותי ווי צוגעזאגט אברהם אבינו דער כיבור פון שבעה אומין מיט די ארצות וואס ס'איז שייך צו שבעה אומות, און דערנאך איז באחרי ”זה תיכף ומיד”,

¶44כהבטחה צו ”אברהם אין ברית בין הבתרים” ”כי ירחיב הוי' את גבולך” אויך קוזי וקדמוני, ובקרוב ממש בביאת משיח צדקנו,

¶45וואס 'נגאלין מיד' אז גלייך נאך ”יכוף כל ישראל ללכת בדרכו לחזק בדקה” וועט זיין כהרף עין ילכי מלחמת השם ואינצח ויבנה בית המקדש במקומו, און ערשט דערנאך וועט זיך אנהויבן דער 'קיבוץ גליות' על ידי משיח צדקנו,

¶46”ויקבץ נדחי ישראל” ווארום דעמאלט וועט זיין די ”אתחלתא דגאולה”, און צוזאמען דערמיט אויך די גאולה האמיתית והשלימה, נגאלים מיד, ”ובשמחת עולם על ראשם” ”ובעתה אחישנה”.

¶47לחיים.