transcript · אידיש
טקסט
טקסט ממוחשב שטרם נבדק בידי אדם - אין לצטט אותו כדברי הרבי.
¶1מ'געפינט זיך דאך אין א צייט ווי מ'האט ערשט א געזאגט, און בבואר בארוכה בכמה ספרים, אז א יום תענית איז דאס א טאג וואס דער אויבערשטער האט אים קובע געווען, אז דעמאלט זאל נאך זיין נאכמערער די נשימת לב פון דעם אויבערשטן צו יעדער אידן, עאכו."כ צו אלע אידן, עאכו."כ צו אן ענין כללי וואס איז נוגע צו אלע דורות, פון די אלע דורות שכבר עברו, און אויך צו די דורות וואס דארפן ערשט קומען, על אחת כמה וכמה צו דעם דור פון איצטער נשמות בגופים, וואס דאס איז דאך דער ענין פון גאולה האמיתית והשלימה, וואס דערפאר איז דאך אויך ווי כרגיל בכגן זה, ווייס מען אז דערנאך נעמט מען אויף זיך א שליחות אויף צו געבן אויף צדקה
¶2און דערצו איז מען אויך מוסיף מדילו, וכל המרבה מרבין לו, וואס צדקה איז דאך ענינה אז דאס איז שקולה כנגד כל המצוות, במילא איז דאך אויך פארשטאנדיק אז דאס איז אויך כולל די מצוה פון מוחיק זיין די עוונות, און נאך מערער אז ס'זאל זיין מחילה סליחה וכפרה בשלימות, וואס ווען איז דאס בשלימות? ווען דאס איז די אמת'ע שלימות, וואס כולל אויך די שלימות פון ונשלמה פרים אז מ'דארף ניט אנקומען צו שפתנו, נאר ס'ווערט דער ונשלמה מיט פרים בפשטות, בבית המקדש שיבנה במהרה בימינו ממש ממש, ושם נעשה לפניך את קרבן אויף חובותינו, און אנהויבנדיק פון תמידים כסדרום און אויך מוספים כהלכתם, על אחת כמה וכמה בנוגע צו זמן זה, וואס ס'איז דאך דא דער פסק-דין שוין אין זמן הגמרא, אז כלו כל הקוצין און אין הדבר תלוי אלא בתשובה,
¶3און אויך דער פסק-דין אין גמרא, אז תשובה איז דאך כשבתא און הזהר, אז תשובה איז בשעתא חדא וברגעא חדא, אפילו אז מערניט ווי הרהר בלבו לעשות תשובה איז ווערט ער גלייך ווי די גירסא ווי א צדיק, און נאך מערער ווי די גירסא בזה א נעשה צדיק גמור, ועד כדי כך איז דאס א הלכה פסוקה, אז אויב דאס איז פארבונדן מיט א קידוש אשה, המקדש את האשה, מנת שהוא צדיק. וואס דאס איז דאך נוגע אין ענינים פון נפשות, און נוסף אויף דעם ענין פון ממונות וכו'איז דאס נוגע ביז עניני נפשות, און נאך מערער ס'איז נוגע צו כל הדורות העתידים לבוא, וואס אדער דאס איז די דורות וואס שטאמען פון דעם שידוך, אדער דאס איז די דורות וואס וועלן דערנאך זיך משתדך זיין מיט איינעם אדער מיט איינעם וואס שטאמען פון דעם שידוך, אדער דאס איז די דורות פון די וואס וועלן זיך משמח-זיין אין דער שמחת נישואין פון די משפחות, און וואס ס'וועט זיין פארבונדן אויך מיט מהרה ישמעה בריא יהודה וחוצות ירושלים,
¶4אים, קול ששון וקול שמחה, און מ'זאגט אויף דערויף מהרה, וואס דאס איז דאך די מהרה געזאגט געווארן ע ידי נקבע געווארן אין נוסח הברכה דורך אנשי כנסת הגדולה, איז דאך פארשטאנדיק, אז אויב ביי אלע ענינים וואס מ'איז נתפלל לפני הקב,"ה איז דאך דא דער חשבון פון די ווערטער וואס מ'זאגט, מיט דעם תוכן זייערן, און ער ווייס לפני מי אתה עומד", און פאר אים זאגסטו אט די ווערטער, עאכו כמה וכמה אז די אנשי כנסת הגדולה האבן אויף זיך גענומען די אחריות, און האבן דאס קובע געווען אין דער נוסח הברכה, איז דאך פארשטאנדיק אז דאס איז א דבר בטוח, בפרט נאך אז ס'איז דאך אויך פארבונדן מיט כמה ברכות, וכמדובר כמה פעמים, און ס'איז אויך פארבונדן מיט זמן פון פרשת השבוע, וואס דאס איז דאך די פרשה פארבונדן מיט ויחי יעקב בארץ מצרים, שבעה עשרה שנה, און ווי חסידות טייטשט דאס אפ, און אין ספרי מוסר בכלל, ביז אפילו על פי נגלה, אז מה זרעו בחיים איז אויף הוא בחיים,
¶5און וואו איז דאס בכי יעקב דער הוא בחיים דערפאר וואס זרעו בחיים איז תורה מעיד, אז יעדער איד און אלע אידן, ווי זיי זיינען דאך און שטאמען דאך פון יעקב'ן, פון צווישן אלע אבות, איז מען קובע, אז דער עיקר זייער אפשטאמעונג איז דאס דוקא פון יעקב ווי פון בחירה באבות, און ווי מ'האט געבראכט פון זהר, ווי אזוי יעדער נשמה איז א ניצוץ פון יעקב אבינו. ועד כדי כך, אז יעדער נשמה ווערט אנגערופן בשם נשיא, אז יעדער איר איז דרך כוחב מיעקב, ווי ער טייטשט דאס אפ אין גמרא אין א פתרון חלימות, וואס דאס איז אויך כולל דער פתרון חלימות הגלות, שנקרא בשם חלום ונדומה לי חלום, המעלות, אז בקרוב ממש וועט זיין די עלי פון אלע גלויות, דורך דערויף וואס ס'וועט זיין די עלי פון גלות זה הרביעי, פון גלות אדום, במילא וועט אויך דעמאלט מקויים ווערן דאס וואס יעקב האט געזאגט אוסר'ן אדום אז ער גייט לידוני אוסף תירא און דארט וועט זיין דער היתה להוי'המלוכה ווארום ס'וועט דארטן זיין דער דין ומשפט פון
¶6שער, דורך דערויף דורך דעם אויבערשטן אליין, וואס בנוגע צו אידן זיינען אידן נאך ניט ראוי, און דאס איז ניט מעכב חס ושלום וחס ושלום דעם ענין הגאולה, אפילו רגע אחד, ווארום יעדער איד און אלע אידן זיינען ניצוצו של יעקב אבינו, און כלול א ניצוץ פון זיין נשמה און א חלק פון זיין נשמה, און יעדער נשמה האט א חלק אין דעם יעקב'ן, על דרך ווי יעדער נשמה ווערט אנגערופן בשם כוכב, און האט א חלק אין דרך כוכב מיעקב וואס דאס גייט אויף משיח צדקנו, אז זי איז כל נכלל און א חלק, און משיח צטעלט זיך צוזאמען פון די ניצוצות פון יעדער אידן און פון אלע אידן, ניט קוקנדיק אויף דערויף צו וועלכן שבט זיי געהערן, נאכמערער, ניט קוקנדיק אויף דערויף ווי זייער הנהלגה איז, רחמנא ליצלן מ'זאל אנרירן דעם יחוס פון א אידן, וואס זיין יחוס איז דאך בן אדער בת, אברהם יצחק ויעקב און שרה רבקה רחל ולאה, איז ווי ער זאגט אין פסוק, א מקרא מפורש, אז דער וואס איז נוגע בהם אין א אידן איז נוגע בבבת עונו של הקב,"ה
¶7הוא.", און אט דעמאלט זאגט דער אויבערשטער ווי איז דער סדר ווי דער אויבערשטער פירט זיך מיט אידן? איז דער סדר איז, ובדיוק, אז ס'זאל זיין מכל צרותיו, און ערשט דערנאך ווי עבדו את ישראל מכל צרותיו, און דערנאך וועט ער זיך ערשט ארויסנעמען מכל עבינותיו, איז דער פסוק עצמו מעיד, אז דער סדר, ווי אזוי מ'וועט ארויס פון דעם גלות וועט זיין, אז צום אלעם ערשטן וועט דער אויבערשטער ארויסנעמען יעדער אידן און אלע אידן, ניט נאר פון איין צרה, אדער פון עטלעכע צרהס, אדער פון עפעס-וואס פון צרהס, דאס וועט ניט בלייבן קיינע שיריים פון קיינע צרהס, פון קיינע ניט קיין געוואונטשענע זאכן, נאר ס'וועט זיין מכל צרותיו, און ערשט דערנאך וועט זיין דער יזה את ישראל מכל עוונותיו ערשט דערנאך וועט דער אויבערשטער אליין פודה זיין יעדער אידן און אלע אידן, אנשים נשים וטף, צי זיי געהערן צו צדיקים אדער בינונים אדער דער דריטער חלק, וואס די אלע דריי חלקים צוזאמען ווערן מחובר דורך דעם ו וואס ס'שטייט קודם דעם ר פון ציבור, וואס דער ר'איז דאך דער דריטער סוג, זאגט מען, אז דאס ווערט א ציבור, און א תפילת ציבור
¶8הן אל כביר לא ימאס, ווי מ'האט ערשט געבעטן ביי דעם אויבערשטן בציבור, וואס דאס איז דאך כולל אויף לציבורים וואו ס'איז דא וואו נאר אידן געפינען זיך און ווי אזוי זיי געפינען זיך און אין וועלכן מעמד ומצב זיי געפינען זיך, איז דער אויבערשטער אליין איז יבדו את ישראל צום אלעם ערשטן, מכל צורותו פון צרת הגלות, און ביז דעם איצטיקן דלות, וואס ער איז דאך דער שווערסטער, און ערשט דערנאך וועט זיין יבדו את ישראל מכל עונותו וועט דער אויבערשטער אליין ניט ווארטן אויף אידן וועלן תשובה טאן, אדער נאך א איד וועט טאן תשובה און נאך צוויי אידן, ביז וואנענט אלע אידן וועלן תשובה טאן זאגט דער פסוק ניין, ניט אזוי איז דער סדר וואס דער אויבערשטער האט קובע געווען. דער סדר וואס ד אויבערשטער האט קובע געווען, אז והוא יבדו את ישראל מכל עבונותו, והוא גייט דאס אויפן אויבערשטן. און דאס וואס מ'פארשטייט דאס יא צי מ'פארשטייט דאס ניט, איז דא דער דיוק והוא לשון עלם, אז ווער איז דאס אט דער וואס קען מאכן חשבונות פאר דעם אויבערשטן? ווי מ'האט ערשט געזאגט אין דער הפטורה, אז לא מחשבותיכם מחשבותי דערפאר וואס לא דרכיכם
¶9דרכי איז ווי משתיר זיך וויסנדיק, אז ערשט האסטו געגאנגען אין דעם און דעם דרך און דאס געטאן אין די און די זאכן וואס זיי זיינען ניט דרכי פון דעם אויבערשטן, ובפרט דעם דרך וואס דער אויבערשטער ווערט אנגערופן בעל הרחמים און ער האלט אין איין רחמנות האבן אויף אידן, ואדרבא אויב ס'איז דא א איד וואס האט נאך ניט תשובה געטאן איז אויף אים די רחמנות נאך א גרעסערע, וכידוע או דער פתגם פון רבותינו נשיאינו, אויף דעם מאמר חז ל הידוע, אז מי שאין בו דעה אסור ורחמים עליו האבן זיי גלייך מוסיף געווען דעם פירוש, אז ניט חס ושלום דאס איז א מאמר חז ל וואס זאגט אידן, אז ס'וועט זיין ניט ווי ס'דארף-צו-זיין, נאר כדי ארויסצוברענגען דעם גודל הרחמנות אויף דעם וואס אין בי דעה, אז וויבאלד אז תורה אין מדת הדין שבה זאגט אז עשה לרחמים עליו איז אט דעמאלט ערשט די רחמנות דארפן אנקומען און ס'קומט דוקא פון מקור הרחמים און דוקא פון מקור הרחמים, און דוקא פון יו'גמול מדות הרחמים, ווי מ'האט ערשט דאס געלייענט אין קריאת התורה, און געלייענט אין א מקום קדוש, און געלייענט דאס אין א מעמד ומצב וואס מ'האט דאס געלייענט
¶10פאר דעם אויבערשטן, במוחיותו פון דעם אויבערשטן, אז דער אויבערשטער איז דערביי געשטאנען און האט ערשט דא געהערט ווי אזוי א ציבור אידן דא ובכל במקומות שבעולם האט געזאגט די יו'גמי ל מדות הרחמים, און וואס מ'ווייסט שוין און מ'האט געפסק'נט דעם דין, וואס יעדער קליינער רב ווייס אז מדות הרחמים אינם חוזרות ריקם, און דערפאר איז אפילו משה רבינו, וואס בשעת געווען בטוח וואס משה אמת ותורתו אמת, האט ער גלייך מודיע געווען, אז מ'זאל מיזן זיין אז י'ג'מדות הלחמים אינו חוזיות ריקם, על אחת כמה וכמה וואו מ'זאל זיי ניט זאגן, ווי אזוי מ'זאל דאס ניט זאגן, און ווי מ'האט ערשט געזאגט אין דער התחלת אויף תורה, אז דיר שההוי'באמצו קראוו ביותו קרוב,
¶11ייתי קרוב, און ווען איז דאס בהמצא וביותי קרוב בשעת דאס איז בציבור, במילא איז דאך פארשטאנדיק אז י'ג'מדות הרחמים וואס מ'זאגט בציבור, איז אויף ווי ס'זאל ניט זיין דער מעמד ומצב איז א זיכערע זאך אז ווען ס'זאל ווען מ'זאל דאס ניט זאגן איז ווערט גלייך אפילו ביחיד, על אחת כמה וכמה אז מ'זאגט דאס בציבור מאכט דאס נאך שנעלער דעם ענין, און ס'ווערט דער דיר ש הוי'באמוצא כראוה ביותו קרוב, וואס אמאל דארף מען דאס אנקומען דוקא צו א ציבור און א תפילה בציבור, זאגט מען אז אין אן עת רצון איז אט דעמאלט ווערט דאס גלייך מקויים, ובפרט אין אן עת רצון וואס מ'האט דאס מקשר געווען מיט דעם ענין און אמירה בגלוי ובדיבור ובהכרזה ובקול רם,
¶12אין קריאת התורה, און מ'קומט צו די פסוקים פון י'ג' מדות הרחמים, איז צום אלעם ערשטן איז ניט דער שליח ציבור זאגט זיי, נאר ס'ווערט געזאגט על ידי כל אחד ואחת, אד נשים נשים וטף פון די וואס געפינען זיך אין ציבור, און זיי זאגן דאס, יעדערער זאגט דאס אלס א יחיד, און מ'זאגט דאס דוקא בקול רם, און דערנאך גלייך מסיים אין דער קריאה, וסלחתל עוננו לחטתנו, מ'האט גע טאן אז דאס איז א זיכערע זאך, און דערנאך קומט דאס אזוי אויך אראפ ווי חז.ל האבן מבטיח געווען, אז ישראל עושין תשובה האט תורה מבטיח געווען, און חז.ל ברענגט דאס אראפ, אז מיד הן נגאלין קומט גלייך דער ענין פון גאולה האמיתית והשלימה על ידי משיח צדקנו, ובמיוחד אז מ'איז דאס אויך מקשר מיט נתינת הצדקה, כמוזכר לעיל, און ווי דער מנהג איז וכיוצא בזה. און זיכער איז דאך דא כמה וכמה מקומות וואס מ'איז זיך נוהג אויך אין דעם מנהג, ובפרט אין א תענית, און בפרט נאך אין א תענית ציבור, אפילו אין א תענית יחיד, על אחת כמה וכמה אין א תענית ציבור,
¶13נאכמערער מוסיף אויף דער צדקה הרגילה, און מוסיף דוקא מתוך שמחה וטוב לבב, וואס דאס גיט נאכמערערער צו אין דער שמחה וטוב לבב פון גאולה העתידה לבוא, ניט אין כמה רגעים לאחרי רגע זה, נאר תיכף ומיד ממש, ובסמיכות ממש, ווי מ'האט געלייענט אין דער פריערדיקער סדרה אז ויגש אליו יהודה אז יהודה איז צוגעגאנגען צו יוסף'ן חז.ל טייטשן דאס אפ, אז דאס איז פארבונדן, און מ'איז דאס מקשר מיט סמיכות גאולה לתפילה, אז ס'ווערט סמיכות ממש, על דרך ווי בגאולה לתפילה טאר מען דאך ניט מפסיק זיין, אפילו בדיבור, אפילו מילה אחת, און ס'דארף זיין די סמיכה ממש פון גואל ישראל מיט אדנוס פסוד תפתח און דערנאך אויך גואל ישראל אין דער פרשה אין די תפילה פון ימות החול, ועל דרך זה בכל תפילין, ותחזן עינינו בשובך לציון ברחמים. און דאס קומט אין אן אופן פון סמיכה ממש, אז דאס איז אן קיין הפסק בינתיים, ניט נאר קיין רגע ווי א המשך פון מהלך מיל, וואס דאס איז דאך דא כמה ענינים וואס מ'באווארנט,
¶14זיין סמיכה, און ס'דארף ניט דורכגיין קיין מהלך מיל. וואס דאס מהלך מיל איז דאך די שיעורים בזה פון צוויי און צוואנציק מינוט אדער ביז אכציק מינוט וכיוצא בזה, נאר ס'איז ווייניקער אפילו פון חיי רגעים, פון חיי מינוטן, און ס'ווערט בסמיכות ממש, אן קיין הפסק בינתיים, אז ס'איז ניטא קיין זמן אפילו אויף צו זאגן איין און איינציקן ווארט, נאר גלייך נאך גו על ישראל קומט גלייך דער אדנ'ס שפתו תפתח, אז ניט מ'דארף אנקומען, אז ער זאל זיך צוגרייטן און זאגן וואס מ'זאגט נאך דערויף, נאר אדנ'ס, גלייך דער שפתו תפתח, איז דאך פארשטאנדיק, אז דאס ווערט א תפילה אריכתא, און דאס ווערט אז דער אויבערשטער עפנט-אויף די שפתיים בא יעדער אידן, אז צום אלעם ערשטן דערמאנט מען אין דער תפילה די שלוש ראשונות וואס זיי הויבן זיך אן אויף דערמאנען אז יעדער איד איז בנו של אברהם יצחק ויעקב, ווי דאס איז דאך די התחלה פון ג'ראשונות, וואס דאס איז ראשונות בכל תפילה, כולל אויך די תפילות פון א תענית ציבור יחיד, עאכו כמה וכמה פון תענית ציבור דרבים, איז דערמאנט מען גלייך דעם ליחוס פון יעדער אידן, אז פון וואנענט שטאמט ער און ווער איז ער? זאגט יעדער איד, און ס'איז דאך ידוע
¶15די זהירות וואס מ'האט זיין אין תפילה, אז מ'זאל געדענקען אז מ'זאגט דאס פאר דעם אויבערשטן אליין לפני מי אתה עומד ומתפלל לפני מלך מלכי המלכים הקב,"ה האט אנגעזאגט אנשי כנסת הגדולה, וואס מתוך שאמיתים הם מלא קיחה של הקב,"ה ואדרבא מ'זאגט דעם אמת ווי דאס איז, איז דער אמת איז ווי מ'זאגט אין ג'ראשונות פון אלע תפילות, סיי בימות החול און סיי בימות השבת ויום-טוב און סיי בימות התעניות, צענות יחיד אדער צענות ציבור, הויבט מען גלייך אן אלע תפילות, הוי'אלקינו און דערנאך זאגט מען גלייך אברהם און יצחק און יעקב, און מ'זאגט אז דאס איז דער יחוז פון יעדער אידן און פון אלע אידן, אז יעדערער פון זיי שטאמט פון אברהם און פון יצחק און פון יעקב, ובמיוחד פון בחיר שבאבות, ווארום יעדער איד איז דאך א בחיר שבכל העולם כולו, עד כדי כך אז מ'זאגט אז חייב אדם לומר אז יעדער איד, ווער ס'זאל ניט זיין, אין וואס פאר א מעמד ומצב ער זאל ניט זיין, איז תורה זאגט אים אז ער איז חייב צו זאגן בשבילי נברא העולם, און זאגט אז אויף אים גייט אט דאס
¶16וואס מ'זאגט בראשית ברא אלקים בשביל ישראל שנקראים בראשית מיינט מען דאס ניט דוקא די נשיאים שבישראל, און ניט דוקא די רבנים אדער די מלן דתינוקות אדער תינוקות של בית רבא פון די אידן שבישראל, נאר דאס מיינט מען יעדער איד, ווארום יעדער איד איז זיין נשמה א ניצוץ פון דעם בחיר שבאבות, און יעדער איד האט מען אים געגעבן דעם כח, ער אדנוס שפסי טינפט ך, ז ער אויבערשטער עפנט ליין ויף די שפסיים פון יעדער אידן אין וו ס פ ר מעמד ומצב ער ז ל ניט זיין, ז ער ז ל זיין ופי ז ל דערנ ך זיין יגד תהילתיך, ז אף על פי וו ס ס'ווערט דער יגד און נמשך די תפילה, יז ד ס תפילתיך של הקב ו זאגט מען, ז דאס איז ופי דוקא דער פי פון יעדער איד און פון אלע אידן, איז ער ממשיך תילתיך פון דעם אויבערשטן ממשיך דוקא בגלוי, אין עולם הזה הגשמי והחומרי, ווי דאס איז אפילו אין תפילה בלחץ איז דאך אויך דארף דאך דאס זיין בדיבור, וואס דאס איז דאך ווי אלד כדי כך ווי מ'זאגט אז איצטער בזמננו זה דארף מען אפילו ניט האבן קיין תבילה, און אין וואס פאר א מעמד ומצב ער זאל ניט זיין זאגט דער פסוק, און ס'גייט אויף אים דער פסוק,
¶17און אויף אים זאגט דער פסוק, אז פי איז דאס יגיד וימשיך תהילתיך פון דעם אויבערשטן, און נאך דער אפטייטש אין תהלתך, אז דאס איז תהילה וואס דער אויבערשטער זאגט, ווארום דער אויבערשטער אליין זאגט אויף יעדער אידן, אז זיי זיינען זיינע בנים יחידים, כידוע דער פתגם בזה, אז דאס איז נאך מערער ווי א בן שנולד בהורים זקנים לאו זקנתם, כידוע די אריכות הדיבור בזה. ועוד והוא העיקר, אז דער אויבערשטער איז מגלה בגלוי אהבתו, און מגלה דוקא אין אן אופן פון טוב הנראה והנגלה, ניט ווי ס'איז דא דער ענין אז ס'קען זיין אמאל אן אהב וואס ווערט ניט אנגערופן בשם חסיד, וואס אט דעמאלט קען דאס זיין בטוב והנעלם וכמדובר. מ'זאגט, אז דער אויבערשטער ווערט אנגערופן בשם חסיד על דרך פון אברהם ועל דרך פון יצחק ועל דרך פון יעקב, איז אט דעמאלט ווערט דער פי יגד תהילתיך אויך דער אפטייטש פון תהילתיך אז דאס ווערט די תהילה און די תפילה, און נאך מערער דאס וואס מ'בענטשט דעם אויבערשטן אליין, וואס דאס איז דער פירוש הפשוט אין תהילתיך, אז דער אויבערשטער, אז
¶18דער אויבערשטער זאגט, אז יעדער איד האט דעם כח ער זאל משבח-זיין און זאגן תהילות צו דעם אויבערשטן, ביז ווי מ'האט געזאגט אין תהלים, ווייסטעם סיום פון תהלים, וואס דאס איז דאך דער כל הנשמה תהללו יד כי הללוקו, וואס זאגט מען אויף דערויף כל הנשמה, אז יעדער איד וואס האט דאך א נשמה בגופו, במילא איז דאך דאס א חלק אלוקה ממעל ממש, ווי תורה איז אויף אים מעיד אויף יעדער אידן און אויף אלע אידן, ובפרט נאך אז עטלעכע אידן קלייבן זיך צוזאמען איז אט דעמאלט ווערט אויך דער קול הנשמה, תהללו ידקו און ס'ווערט הללו כו אויף כל העולם כולו, וואס דאס איז דאך דער סיום פון תהילות ותשבחות, וואס בקרוב ממש, אין דער גאולה האמיתית והשלימה, וועט מען דאך האבן דוד מלכא משיחא, מ'וועט פון אים אליין הערן פון רעים זמירות ישראל, ווי אפגעטייטשט אין פסוק, אז ער ווערט אנגערופן זמירות ישראל דערפאר וואס ער זאגט די זמירות, זאגט ער דאך בשם ישראל כולם, ועד כדי כך, אז יעדער איד, ווען ער זאגט תהלים, און דערנאך איז ער דאך מסיים אין דעם יהי רצון איז מען מסיים מיט א בקשה, און דערנאך זאגט מען ועמרא אמן. און וואס איז די בקשה? אז דין איז מורה תהילים שאמרנו לפניך,
¶19זאגט יעדער איד, אפילו אלס א יחיד, און אפילו בביתו, ניט אין א בית הכנסת, און ניט אין א בית המדרש, אפילו ניט אין א בית שאתים בו מעשים טובים, נאר וואו נאר ער געפינט זיך, איז ווי זאגט ער דעמאלט טהילתיך אז דאס איז דעם אויבערשטנ'ס טהילה, און דער אויבערשטער זאגט אז ער איז משתוקק אז יעדער איד און אלע אידן זאלן אים משבח זיין און זאגן צו אים אט די אלע תהילות, עאכו כמה וכמה תהילות מיט השבחות פון ספר תהלים. און דאס ווערט אויך ווי די התחלה פון ספר תהלים, וואס הויבט זיך אן מיט אשרי האיש אז יעדער איד זאגט מען אויף אים אז אשרי און מיט דעם גאנצן המשך הענינים שלאחרי זה, ביז דעם סוף פון דעם סיום, אז בקרוב ממש וועט דאס נאכמערער צוהיילן די הסכות הנשמה תהללו יעוד כהללו כה, אויך בגלוי וועט מען דאס הערן בדיבור פון יעדער אידן און פון אלע אידן, אף על פי וואס דערוויילע דארף נאך קומען, אבער תיכף ומיד ממש, כאמור לעיל, והוא עבדו את ישראל מכל עוונותיו אז אידן האבן נאך ניט תשובה געטאן, אדער על כל פנים ס'איז דא אזוינע אידן וואס האבן נאך ניט תשובה געטאן, אדער ניט תשובה געטאן, גדרוש
¶20ובשלימות, זאגט מען, אז דער סדר בזה איז, אז צום אלעם ערשטן נעמט דער אויבערשטער ארויס אידן פון גלות, און ערשט דערנאך איז והוא דער אויבערשטער אליין יבדו את ישראל מכל עבונותיו, און דאס שטייט דוקא דער לשון פון אבין וואס דאס איז דאך ניט אן ענין של שוגג, און ניט אן ענין של אונות, ערך כמה וכמה ניט, דאס ווערט אנגערופן בשם אבין, וואס דאס איז אן ענין פון מזיד רחמנא ליצלן, ניט פאר קיין נידן געדאכט, און אף על פי כן קומט פריער די גאורה מכל צרותיו, מכל צרותיו, עאכו כמה וכמה פון דער גאולה פון דעם איצטיקן גלות, און ערשט דערנאך בלייבט נאך די עוונף אויך בתקפם, נאר וואס דען דער הוא דער אויבערשטער אליין יבדו את ישראל מכל אבינותיו וואס פאר אן עון ס'זאל ניט זיין, און וואס פאר מעמד ומצב ס'זאל ניט זיין, איז דער אויבערשטער אליין, וואס ער איז מלוכה לארץ כבוד את השמר ואת הארץ אני מלא, איז מניח כל עסקה, בלשון פון דעם אלטן רבי'ן, און ער איז פונק אליו און נעמט אים ארויס מכל עוונותיו, און ווען טוט ער דאס? לאחרי ווי ער נעמט אים ארויס מתוך כלל ישראל, מכל צרותיו, פון יעדער ענין
¶21וואס מאכט אים ענג, און ערשט דערנאך ווערט דער יבדו את ישראל מכל אבינותיו וכמדובר כמה פעמים. וואס יש לקשר זה אויך מיט דעם תענית פון עשירי בטבת, וואס דאס איז דאך געווען דער תענית וואס סמך מלך בבל אל ירושלים. פרעגט מען אויף דערויף די שאלה, וואס דער פירוש בזה איז, אז דעמאלט האט זיך אנגעהויבן דער באה העיר במצור, לשון פון מלך בבל, האט דאך געדארפט שטיין אז ער האט ארויפגעלייגט דעם מצור אויף ירושלים, און דא זאגט מען דעם לשון פון סמך נאר אט דאס איז דער ביאור און דאס איז דער פירוש, אז אויב ס'איז דא איינער אדער עטלעכע וואס זיי פרעגן א שאלה היתכן, אז ארט האט ער געזען א אידן וואס דער איד האט זיך ניט אויסגעהיט און דורכגעלאזט א מצוה און עובר געווען אויף אלתחמצנה, אדער נאכמע געטאן ענין בשוגג, אדער נאכמער געטאן ן ענין אפילו במזיד זאגט מען, אז דאס איז דער סדר וואס דער אויבערשטער האט קובע געווען, אז דער פריערער נעמט דער אויבערשטער ארויס אידן פון גלות, און ערשט דערנאך איז הוא יבדו את ישראל מכל עוונותיו ערשט דערנאך וועט ער זיי ארויסנעמען אויך פון עוונות שבמזיד, ווארום אף על פי אז הבטיחה תורה אז בסוף גלותיו
¶22איז א זיכערע זאך אז ישראל עושים תשובה ומיד הן נגאלין, איז דאך אבער דא דער תנאי בכמה ענינים של תשובה, אז דאס דארף באגלייט ווערן מיט והחזיר את הגזילה אשר גזל אויב דאס רעדט זיך וועגן א גזילה כפשוטה פון ממון, און אפילו מערניט ווי א שוה פלוטה, אעפי כן איז דאס מעכר דעם ענין התשובה, איז דאס אבער ניט מעכר בנוגע ווען ס'רעדט זיך צו דעם זמן וואס כלי כל הקוסין ואין הדבר תלוי אלא בתשובה איז דער דיוק בזה, אז ס'איז מערניט ווי תשובה אליין, דאס אליין איז שוין גענוג, און תשובה איז בשעתא חדא וברגעא חדא. וכאמור, יש לקשר זה, וואס דאס איז וואס דא שטייט דער לשון פון סמך מלך בבל אל ירושלים ניט דער לשון חס ושלום פון מצור ווי קען א גוי מאכן א מצור אויף ירושלים, און אויף א אידן בכלל, ובפרט נאך אויף א אידן ווי דער איד שטייט אין א מעמד ומצב אז ער געפינט זיך אין ירושלים. וואס מצד דעם אמת'ן רצון פון יעדער אידן, איז דער פסק-דין פון רמב״ם בנוגע לפועל, צו נישואים, איז דער דין איז, ווי דערמאנט פריער, אז המקדש את האשה על מנת שהוא צדיק ניט ער איז א בעיני,
¶23בפרט נאך ולוי די גירסא, אז ס'איז צדיק גמור, אבער ס'איז גענוג די גירסא פון צדיק אליין איז אויך דער דין אזוי, ווי אפגעפאסנט אין שולחן ערוך, איז ווערט זי מקודש, און אלע דורות וואס וואקסן ארויס דערפון זיינען דורות כשרים, און ניט קוקנדיק אויף די כמה ענינים ושאלות וואס מ'האט אויף דערויף, איז וואס איז אויף דערויף דער פלל ווי מ'האט ערשט דאך געזאגט אין דער הפטורה, אז מ'זאל וויסן זיין אז לא מחשבותי מחשבותיכם און די אלע חשבונות און די מחשבות וואס מ'האט פאר דעם אויבערשטן איז דער אויבערשטער נייד אז לא מחשבותי מחשבותיכם. און במילא איז אויך פארשטאנדיק אז לא דרכי דרכיכם אז דער דרך הקב'ה איז אז ער ברענגט גלייך א דרך מישור און נעמט ארויס יעדער אידן און אלע אידן ווי זיי שטייען און גייען במעמדם ומצבם, צוזאמען מיט זייערע עוונות, עאכו'כמה וכמה צוזאמען מיט ענינים שבשוגג, עאכו'כמה וכמה ענינים שבעונות,
¶24דער רמב".ם פתק'ט, איז דאך יעדער איד א צדיק, ביז אז דאס איז מגילי פסק דין הלכה, דערפאר וואס פנימי רצונו האמיתו איז, אז ער וויל מקיים זיין דעם רצון הקב,"ה און זיינע מצוות, און דאס וואס ס'איז ניט אזוי איז יצרו אנסו און אונס איז רחמנא פטרי דער אויבערשטער ווערט אנגערופן רחמנא אפילו ניט אין לשון קודש, ער ווערט אנגערופן רחמנא איז דאס דוקא אין לשון ארמי, וואס דאס איז דאך דער מקשר ומחבר דער לשון הקודש מיט לשון פון די שבעים אומות, וואס דאס איז אויך כולל על אחת כמה וכמה די אידן, וואס מאיזו סיבה שתהי'קענען זיי ניט רעדן קיין לשון קודש, א סיבה שלא תלוי'בהם, דערפאר וואס זיי האבן באקומען דעם חינוך שלא בהשמתו, נאר תינוק שנשבע בין העכו מ, כמדובר כמה פעמים, ווערט ער אויך ארויסגענומען, און ארויסגענומען דוקא מיט כל צרותיו, דורך דעם אויבערשטן אליין, און ערשט דערנאך יבדו את ישראל מכל עבנותיו. וואס דערפאר שטייט אויך דער לשון פון סמך, ווארום זאגן אז מלך בבל קען מאכן א מיצור אויף ירושלים, איז דאס א זאך וואס ס'קען ניט זיין אין ירושלים מיט דעם אויבערשטנ'ס א שטאט. פונקט אזוי
¶25יעדער איד איז דעם אויבערשטנ'ס א קינד, און יעדער איד איז דעם אויבערשטנ'ס א בן יחיד, כמודוע דעם פתגם בזה. ועל דרך ווי ירושלים איז ניט סתם א שטאט ביי דעם אויבערשטן נאך דאס איז ירושלים עיר הבירה פון דעם אויבערשטן אליין, ובפרט נאך דער חלק אין ירושלים וואס ס'ווערט אנגערופן ציון וואס דאס איז דאך דער חלק אין וועלכן ס'געפינט זיך דער מקדש ראשון מקדש ארנא כהנו ידיך תיכף ומיד ממש איז דאס דעם אויבערשטנ'ס א שטאט, און דער אויבערשטן שטאט מיט אלע בתים שבה, און אזוי אויך די חומה שבה, איז דאס ניט ווי דערמאנט פריער אז ס'קען זיין א מלך בבל זאל מאכן א מצור אויף ירושלים, דאס איז א זאך וואס קען ניט זיין, ער קען זיך אפילו ניט צורירן צו דעם חומת ירושלים, וואס קען זיין? אז בשעת דער אויבערשטער וויל מאיזו סיבה שתהי'אז ס'זאל זיין א תשובה אין אן אופן פון מהפך זיין זדונות כזכיות ניט סתם כזכיות מיט א כ'דמיון, נאר זכיות ממש, ווי אראפגעבראכט אין ספרים, אז דער לשון וואס מ'זאגט אז כזכיות איז דאס בהתחלת העבודה, און דערנאך ווערט דאס זכיות און זכיות ממש.
¶26וואס אזוי איז אויך על ידי מעשינו ועבודתינו אין דעם אריכות הגלות וואס ציט זיך אין אן אופן וואס די גמרא איז מאיד אז ס'איז עד מתי און ס'איז ניטא קיין טעם אויף דעם, און דער אויבערשטער אליין זאגט אז לבו לפומי לגליא, דערפאר וואס פומי האט קיין ארט ניט אז מ'זאל זאגן אז מ'קען האלטן א אידן אין גלות, ובפרט אין דעם איצטיקן גלות, ובפרט לאחרי אריכות הגלות, ובפרט וכמדובר די פסקי דינים אויך פון רבנים בזמן הכי אחרון, אז כלו כל הקיצין ואין הדבר תלו אלא בתשובה, און נאך מערער ווי זיי ברענגן אים אראפ, אז איצטער דארף מען שוין ניט אנקומען צו תשובה, דערפאר וואס מ'האט שוין געטאן תשובה איז ניט געבליבן קיינע שיריים פון עוונות, אפילו ניט פון ענינים פון שגגות, אפילו ניט קיין ראשין בעלמא, ניט ווי דער ראשון, פון זכיות ממש, אויך די זכיות וואס זיי נעמען זיך, סיי זכיות כפשוטם, און סיי פון די זכיות אז די אלע מעשים ודיבור ומחשבות וואס איז געווען שלא כרצוי זיינען זיי אלע נתהפך געווארן אין די דורות שלפני זה, ובעיקר פון דעם דור פון קדושי עליון, אז דאס איז ניט רחמנא ליצלן זאגן אז זיי האבן עפעס פארזינדיקט,
¶27און דער אויבערשטער האט מיט זיי געהאט א חסבון, און דערפאר האט דער אויבערשטער זיי צוגענומען, רחמנא ליצלן, די יסורים הכי מבהילים וואס ס'איז געווען אין דעם לעצטן דור, לתקום פעמיים צרה נאר ס'איז אדרבא דאס איז א זאך וואס מ'פארשטייט ניט פארוואס דער אויבערשטער האט אזוי געטאן, און ווי מ'האט געזאגט ערשט אין דער הפטורה, אז לא מחשבותי מחשבותיכ מאכט ניט קיין חשבונות פארן אויבערשטן, און טראכט ניט פארן אויבערשטן, ולידע החוחד דרכי דער אויבערשטער טראכט איז ער מגלה סוף כל סוף די פסקי דינים שלו, און מגלה געווען אין זמן הכי אחרון, און ווי דערמאנט פריער על ידי מעשינו ועבודתינו, אין זמן הגלות האט מען שוין מסיים געווען כל הענינים וכל הבירורים וכל הצירופים, און דאס וואס מ'געפינט זיך נאך אין גלות איז דאס אינגאנצן ניט פארשטאנדיק, ביז וואנענט אז אנשי כנסת הגדולה האבן זיך נאך געשטאנען בתמיהו, על אחת כמה וכמה אז מ'שטייט בתמיהו בדור זה ובזמן זה, אז ווי א איד געפינט זיך געפינט זיך דאך אין די שנת פון ה'תשנ'און אליף, וואס אידן האבן דאס א ראשי-תיבות געגעבן, אז הי'טהי
¶28שנת, א נפלאות אראנו דוקא אין אן אופן פון אראנו מ'זעט דאס בעיני גשם ובעיני בשר, ביז וואנענט אז דאס ווערט געזען דורך דער גאנצער וועלט, אז די גאנצע וועלט זעט ווי אזוי דער אויבערשטער איז מלקט יעדער אידן און אלע אידן, און זיי איז מלקט לאחד אחד און ברענגט זיי אלעמען צוזאמען אין אן אופן פון קהל גדול ישובו הנה בנערינו ובזקנינו בבנינו ובבנותינו", און הנה זאגן חז זל איז דאס לשון שמחה, אז ער ברענגט זיי ארויס, און ברענגט זיי אלעמען צוזאמען, אין א מעמד ומצב פון קהל גדול, במילא אט די וואס זיינען נרמז אין דעם ראש פון דעם ווארט ציבור ווערן בטל ברובו, ועד כדי כך אז זיי ווערן גאר א טייל פון די כס זכות, טייל פון זכיות. און ווי גערעדט כמה פעמים בנוגע צו פסק דין התורה, דארף מען דאך האבן אז ס'זאל זיין דער פסק דין פון סנהדרין שלמעלה, בית דין שלמעלה, ועל דרך זה בית דין שלמטה. וואס דער בית דין שלמטה איז דאך דער דין, אז ס'ווערט אפגע'פסק'נט אחרי רבים להטות, במילא איז פארשטאנדיק, אז וויבאלד אז מ'זאגט אז דער בית דין איז בתוקף, האט ער אין זיך די סנהדרין
¶29עין אלע משתתףים, צוזאמען מיטן נשיא ששנהדרין, כולל אויך פון נשיא הנצחי, וואס דאס איז משה רבינו, וואס ער איז דאך געווען א ראש, און דער נשיא פון אלע סנהדרין עד סוף כל הדורות, משה אמת ותורתו אמת, און זיי פסק'נען לידי פסקי דינים פון משה רבינו, ווערט דאס אויך דערנאך, אז ס'ווערט אין רב און אין יעדער אידן, וואס יעדער איד איז דאך פארבונדן מיט משה רבינו, וכמדובר כמה פעמים און בארוכה בזה, אז דאס וואס משה ווערט אנגערופן בשם רעיא מהימנא איז דאס רעיא מהימנא עד סוף כל הדורות ער איז געווען דער רואה ראשון, ו משה היה רואה, און ביז וואנענט אז ער איז אויך דער רואה אחרון, עד אחרית פון סוף כל הדורות, עאכו כמה וכמה פון דורנו זה, וואס ס'איז דורכגעגאנגען אזויפיל נסיונות און אזויפיל ענינים, און ווי דערמאנט פריער, ועוד ועיקר, אז ס'איז געווען דער ענין וואס ווי ער האט דאס אנגערופן בשם שואה ס'איז אבער אן ענין וואס דער פסוק זאגט אויף דערויף, אז דער אויבערשטער איז יינקים נקמת דם עבדיו השפוך דאס האט געווען דער שיחת, ער איז היפך רצון
¶30הקב,"ה, היפך חפצו של הקב,"ה, און דאס וואס ס'איז געווען דער ענין איז געווען זיכער בידיעתו של הקב,"ה אדער היפך חפצו וכמדובר כמה פעמים. ואדרבא דאס איז אין דעם ענין וואס רגע קטן אז אויף טיך איז דאס איז דער רגע קטן, און כדי ס'זאל זיין דוקא ברחמים בולים א קפציך. איז אויך דער ענין במיוחד פארבונדן מיט עשירי בטבת, וואס דאס איז דאך פאר מזרז יעדער אידן אז מ'זאל זיך אויסהיטן אפילו אין די סייגים שבתורה, וואס דאס איז דאך בדוגמא פון החמה המקיפה את העיר איז דאך דאס אן ענין פון א סייג אין תורה עצמה. וואס דערפאר איז אויך פארשטאנדיק דער לשון פון סמך וואס דאס האט אויך דעם טייטש אז דאס איז סומך און הוי'לכל הנופלים, אז אפילו אט די וואס זיינען נופלים לשון הוה, איז סומך הוי'לכל הנופלים, דער אויבערשטער אליין איז סומך יעדערן פון זיי, ועד כדי כך אז סוף כל סוף קומען זיי אויך צו אויף אפהיטן די סייגים שבתורה, וואס דאס איז דער ענין פון סמוך.
¶31און אט דעמאלט ווערט נתגלה, אז ס'האט זיך אנגעהויבן בא דעם ערשטן עשירי בטבת, וואס עשירי יהי'קודש, ווי קומט דאס עשירי בטבת זאל זיין עשירי יהי'קודש, וביחד עם זה סמך מלך בבל, איז תורה מבאר און מסביר, אבער מ'זאל וויסן זיין אז דאס איז אן ענין פון סמך, ער האט דאס דורך דערויף אונטערגעשפארט און סומך געווען די גאולה לתפילה, אז גלייך נאך דער תפילה ווי מ'האט ערשט מתפלל געווען, בתחזינה עינינו בשובך לא ציון ברחמים זאל גלייך זיין די סמיכות תפילה זו צו גאולה כפשוטה די גאולה האמיתית והשלימה על ידי משיח צדקנו, וואס אט דעמאלט אויך איז דאך והיתל להוי'המלוכה אין אלע שבעים אומות, עאכו כמה וכמה דער משל בכיפה, ובפרט נאך המלכות של חסד, ווערט דאך דעמאלט אז דער מלך בבל פון מלכות של חסד ווערט ער דער ענין אז אויך ער איז סומך את ירושלים, דער תכלית ושלימות העירה,
¶32ביז ווי דאס קומט אראפ בפועל אין מעשה אפילו אין דיבור און אפילו אין מחשבה בתכלית השלימות, פון שפתינו ווערט ומשלמ פרים בפשטות, בבית המקדש, אין מקדת שאדנ'כוננו ידיך. וואס דאס איז אויך דער דיוק הלשון דוקא סמך מלך בבל, אז דאס וואס מוכדנצר הרשע איז געקומען און האט דערנאך געוואלט ארויפשטעלן המצור על ירושלים האט מען אים גלייך געזאגט, ער איז מערניט ווי כגרזן אין דעם וואס ווי ס'זאגט אויך אין תפילה פארבונדן מיט התחלה פון יום כיפור, כגרזן ביד החוצה בו וכו'ברצותו אזוי. און דערנאך איז ברצותו ווערט דאס אז מ'האקט אפ די כל הענינים פון גלות דורך אט דעם גרזן, וואס מצד עצמו איז אין בו רוח חיים ער טוט מערניט אט דאס פון דעם וואס אוכות את הגרז א, וואס דאס איז עצמות המהות אליין דער אויבערשטער,
¶33מאכט דער אויבערשטער, און ווי געזאגט אין דער הפטורה עוד הקבץ עליו לא נקבצא, אז אפילו אט די וואס ס'ווייזט זיך אויס, אז בשעת דער אויבערשטער תלוקטו לאחד אחד האט מען צו זיי נאך ניט דערגאנגען, איז מען דערנאך מוסיף בסוף כל ההפטורה, אז בשעת ס'וועט זיין דער נקבצא און דערנאך איז נאך דא איין און איינציקער איד וואס אים האט מען נאך ניט מקבץ געווען זאגט דער אויבערשטער אליין, און דוקא דערמיט איז ער מסיים די הפטורה, וואס דאס באווייזט אויף עיקר הענין, הכל הולך אחר החיתום אז עד הכבץ עליו לנקבציו דער אויבערשטער אליין נעמט ארויס דעם לעצטן אידן פון גלות, און נעמט אויך ארויס די אלע ניצוצי קדושים וואס זיי געפינען זיך אין בבל, אין דעם מושל בכיפה, בחסד ברחמים בפרט נאך אז ס'איז מלכות של חסד, נעמט מען ארויס די אלע בתי גנשיאות ובתי מדרשות ובתי גמילות חסדים ומעשים טובים וואס געפינט זיך בכל העולם כולו, און מ'נעמט אויך מיט די ניט-אידן, וואס זיי האבן צוגעהאלפן אידן בכל עניני יהדות, און העלפן אויך איצטער צו און האלטן בהלוך והוסיף. וואס דורך דערויף ווי דער רמב'ם פסק'נט אפ, אז דאס איז די יעודים גשמיים,
¶34איז אויך ווי ער זאגט אין דער הפטורה הידועה פון זכריא, וואס מ'זאגט דאס אויך אין תחילת ביום ראשון פון חג הסוכות, וואס דאס איז דאך פארבונדן מיט גאולה העתידה לבוא, תיכף ומיד ממש, אז דעמאלט וועט זיין די אלע ממלכות וואס ארום וועלן צוהעלפן, והביבו את ישראל ווי מ'ברענגט א מנחה קדושה אין א מקום קדוש, ביז אין מקום קדוש פון מקדש אדנ'כוננו ידיך ועוד והוא העיקר תיכף ומיד ממש. וכמוזכר לעיל, אז ס'איז דוקא מיטגענומען אויך די ניצוצי קדושה מיט די ניט-אידן, וואס על ידי שבע מצוות דידהו, וואס דאס איז דאך אויך כולל, ווי די גמרא פסק'נט אפ, אויך דער ענין פון מצות הצדקה, איז צדקה עשה הקב",ה מישראל, ווי פריער איז געווען שוין פיזלן בין האומות, און איצטער איז וואס כיפצו מבין האומות, ואדרבא ביתר שאת וביתר עוז. און די אומות וועלן העלפן נאך צו, כמוזכר לעיל, ועבי'את ישראל ווי מ'ברענגט א מנחה קדושה יעדער אידן און אלע אידן, ותוכף ומיד ממש, לעיקבן אפילו כהרף עין א איבעריקן, הרף עין אין גלות, און ס'קומט גלייך אין אן
¶35אופן וואס מ'נעמט אויך מיט, כאמור, די שבע מצוות דדהו, די ניט-אידן, די עושי חסד און מקיימא ז'מצוות וואס זיי זיינען אויך משפיע אויף אנדערע ניט-אידן, ביז וואנענט אז ס'ווערט והיתה להוי'המלוכה בכל שבעים אומות. און אט דעמאלט זעט מען בגלוי, עד אלע חשבונות וואס מ'האט געוואלט מאכן, אז וואס איז געווען דער ענין און וואס איז דער פירוש פון א צווייטן ענין און א דריטן ענין האט דער אויבערשטער אליין מפרש געווען, אז די אלע וואס האבן רחמנא ליצלן, לא תקום פעמיים צרה און ניט רחמנא ליצלן זאגן, אז ס'איז דא נאך א חשבון וואס הויבט זיך שוין אן, און מ'ווייס ניט ווען ס'ו ענדיקן, דארף מען וויסן זיין, אז ס'איז כלו כל הכריסין האט תורה אפגעפאסן, ס'איז ניטא מער קיינע חשבונות, און דער אויבערשטער האט מבטיח געווען, און מבטיח געווען אין אן אופן פון מסמך גאולה לתפילה, און מ'האט ערשט מתפלל געווען ותחזינה עינינו בשובך לציון ברחמים איז סמוך ממש צו תפילה זו פון ותחזינה עינינו בתור בקשה
¶36ווערט גלייך דער ותחזינה עינינו פצור סיפור דברים אז מ'דערציילט אז ס'וועט זיין דער תחזינו לשון עבר, תחזינה אן אביו איז דאס לשון עתיד, בשעת מ'זאגט ותחזינה עינינו אז אט דעמאלט האט מען דאס אין א לשון עבר, אז ס'איז שוין דורכגעגאנגען דער רגע ראשון פון גאולה האמיתית והשלימה, און מ'זעט עינינו בעיני בשר ובעיני גשמיות, אן קיין הפסק בינתיים, ס'קומט אבער צו הקיצו ורננו שוכני הפה והם בתוכם, ובראשם קומען צו אט די אלע וואס האבן געליטן אין די שנות השועה, איז דאס ניט רחמנא ליצלן מצד א חשבון מיט זיי, ס'זיינען געווען קדושים וטהורים און דער אויבערשטער זאגט אז דאס איז נקמת דם עבדך יעדערער פון זיי איז געווען אן עבדו של הקב",ה וואס אן עבד על פי דין איז ניט קיין מציאות בפני עצמו, די גאנצע מציאות פון אן עבד איז די מציאות האדון שלו, און מ'זאגט אז ווער איז דער אדון זיינער? מלך מלכי המלכים הקב",ה הוא בכבודו ובעצמו, און ער נעמט ארויס יעדער עבד שלו, על אחת כמה וכמה אט די וואס האבן געהאט צו טאן
¶37אין דער שואה, עאכו כמה וכמה וואס ביי זיי איז געווען דער קידוש השם ומסירת נפש בפשטות, ווי ס'שטייט אין ספרים בפסק-דין ברור, אז די אלע אידן וואס רחמנא ליצלן לא תקום פעמיים צרה איז ביי זיי איז געווען דער ענין וואס ס'האט געטראפן אין זמן השואה גייען זיי אריין און זיי זיינען לכל ראש פון דם עבדך השבוך און דער אויבערשטער איז ניכם נקמתם אין אן אופן בדרכי חסד ובדרכי שלום, און ס'רירט ניט אן קיין און איינציקע אידן, און ס'רירט ניט אן אפילו קיין און איינציקע ניט-אידן פון די וואס האבן מסייע געווען און זיינען ממשיך ומסייע לכל ישראל, ובכל עניני יהדות, כמדובר כמה פעמים, און מ'גייט תיכף ומיד א קהל גדול יעדער איד און אלע אידן, און מ'נעמט אויך מיט דער ערב רב עלה עמם על דרך ווי ס'איז געווען בא משה רבינו ווען ער איז ארויס פון מצרים, איז דאך א זיכערע זאך, בפרט נאך אז זיי ווערן אנגערופן דער ערב רב ווערט אנגערופן בשם עםך וואס אף על פי וואס פאר דערויף שטייט דאך דער ווארט וואס ס'איז באווייזט אויף א
¶38הנהגה בלתי רישוי,"' וויבאלד אבער אז דער אויבערשטער על מיין איז אין מיחד און זאגט אז דאס איז עמך פון משה רבינו איז דאך א זיכערע זאך, אז צוזאמען מיט משה רבינו איז עולה דער דור המדבר, בפרט נאך אז זיי זיינען שוין געווארן בגלוי דער דור דעה, ועל דרך זה אויך געווארן עדו מעשינו ועבודתינו יעדער איד און אלע אידן פון דורות שלאחרי זה, זיי געווארן עמך פון משה רבינו, וואס ער איז אויך דער גואל אחרון, צוזאמען מיט דוד מלכא משיחא, וכמבואר אין ספרים אז יש שומרים דער פירוש בזה, אז אין נשמת משיח צדקנו איז אויך דא די נשמה פון משה רבינו, וואס דערפאר זאגט מען, אז משה רבינו איז אויך דער גואל אחרון, והוד והוא העיקר, אז ס'קומט כאמור ווי דערמאנט פריער די סמיכות סגולה תפילה וואס מ'האט שוין געדאוונט דעם ענין און געבעטן און אויסגעבעטן, אז ותחזינה עינינו בשובך לציון ברחמים מיט א ו'בתחילתו וואס ער מאכט דערפון א לשון עבר ווערט דאס אן עבר אין א רגע שלפני סיום פון אונזער צוזאמענקומענדאך, אפילו קודם ההמשך בזה ווערט גלייך דער ותחזינה אין אן אופן של עבר
¶39און ס'ווערט גלייך בשובך לסיום ברחמין און אך צדיקים יודו לשמך ישבו ישרים את פניך אין אן אופן של התיישבות, און דוקא את פניך וואס דאס גייט דאך אויפן בית המקדש, ווי די בית פון דער עלי'לרגל איז דאס געווען יראו כל ספוך את פני הוי'אלקיך איז דאס געווען דער בית המקדש הראשון ועד'ז בבית המקדש השני, ועד'ז תוקף ומיד ממש, אין מקדש אדנ' כוננו ידיך, ועוד והעיקר תוקף ומיד ממש.