טקסט

¶1אן אפלערנונג פארבונדן אויך מיט א שאלה און א וואונדערלעכע זאך, אויך פון א פרט פון די מצוות חנוכה איז דאך ווי גערעדט אמאל בארוכה, מער אין פרטיות,

¶2אז דער נס פון חנוכה איז פארבונדן, ווי דערמאנט פריער, מיט דעם נס וואס האט געטראפן מיט דער מנורה וואס מ'האט אנגעצונדן אין משכן און דערנאך אין בית המקדש.

¶3וואס אט די מנורה איז אנגעזאגט געווארן, אז זי דארף האבן שבעה נרות, זיבן ליכטלאך, און ס'טאר ניט זיין ווייניקער, ס'טאר אבער אויך ניט זיין מערער.

¶4בשעת דער אויבערשטער האט אונז געגעבן די מצוה פון נרות חנוכה, פארבונדן מיטן נס וואס האט געטראפן אין דעם נרה, אין בית-המקדש, וואס בשעת דער נס האט געטראפן האט מען אנגעצונדן אין דעם נרה, אין בית-המקדש, זיבן ליכטלאך שבעת הנרות האט דער אויבערשטער געזאגט, אז יעדער איד אין זיין הויז,

¶5און ווי דערמאנט פריער אין אלע צייטן און אין אלע ערטער זאל מען מאכן א מנורת דוקא פון מערערע מנורות פון אכט מנורות, און זאל אנצינדן און צוגעבן אלץ מער און מער ליכטיקייט, ביז וואנענט ער וועט האבן די מצוה בשלימות אין איר פולער מאס, און די מאס איז ניט זיבן, נאר דוקא אכט.

¶6וואס דא ווערט דאך די שאלה, ס'איז פארבונדן מיט א נס וואס ס'האט געטראפן מיט א מנורה וואס ס'טאר ניט זיין קיין נאכט-ליכט, ס'מוז זיין ניט מער ווי זיבן, ניט ווייניקער ווי זיבן, און דא האט דער אויבערשטער אליין אנגעזאגט, אין צוגאב דערצו וואס מ'מאכט א בית-המקדש אין יעדער אידישע הויז,

¶7און דארטן דערמאנט ער דעם נס וואס האט געטראפן מיט דעם נורא אין בית-המקדש, דערמאנט ער דאס און גיט נאך צו מערער ליכטיקייט אפילו וויפל ס'איז געווען אין דעם נורא פון בית-המקדש, דארט איז געווען זיבן ליכט, און דא מאכט מען א מנורה פון אכט נורות,

¶8און מ'צינדט אן איינע און דערנאך צוויי און דערנאך דריי ביז דעם אכטן טאג, וואס דערמיט שליסט מען אפ די ימי חנוכה, דעם יום-טוב פון חנוכה, און מ'נעמט-מיט די אלע אפלערנונגען פון חנוכה אויף א גאנצן יאר דורך אנצינדן דוקא אכט ליכט.

¶9איז דאך ווי דערמאנט פריער, וואס דאס איז דאך א פרט אין דער מצוה פון חנוכה.

¶10אין א פרט אפילו אין דער מצוה פון נרות חנוכה, וואס ס'האט דאך כמה פרטים ווען מ'זאל אנצינדן, אין וואס פאר א ברכות מ'זאל מאכן, דעם אונטערשייד פון איין טאג צו א צווייטן איז אויך דא א פרט, אז מ'דארף אלץ מערער צוגעבן אין ליכטיקייט,

¶11און ווען דערגרייכט מען צו דער שלימות, צו דער גאנצקייט, און צו דער פולקאמענהייט פון חנוכה אז מ'שטעלט זיך ניט אפ בא דער זיבעטער ליכטל פון דעם זיבעטע נאכט, נאר גלייך אויף מארגן צינדט מען אן און מ'מאכט ווייטער די ”ברכות, שעתה ניסים לאבותינו” אין דער מנורה פון זיבן ליכטלעך איז איצטער בזמן הזה,

¶12איז מיט א טאג פריער האט ער אנגעצונדן זיבן, בשמינה של חנוכה דעם אפשלוס פון די טעג פון חנוכה צינדט ער אן די פולע מנורה זאל ליכטיק מאכן, דורך דערויף וואס ער צינדט אן אכט ליכטלעך.

¶13וואס ווי געזאגט פריער, אין דערויף איז דא אפילו אפלערנונגען, וואס איינע פון זיי איז, דער נס פון חנוכה איז דאך געקומען נאך דערויף ווי ס'איז געווען אן איבעררייז, אז ס'איז געווען א צייט וואס מ'האט ניט געקענט אנצינדן די מנורה,

¶14מצד דערויף וואס ס'איז געווען די זאך פון גלות, די זאך וואס מ'איז ניט געווען פריי אין לערנען תורה און מקיים-זיין מצוות מצד גזירת פון מלכות יון,

¶15ווי דער רמב זאגט, אז מ'האט לוחץ געווען, מ'האט געדריקט אויף אידן, אז זיי זאלן ניט מקיים-זיין מצוות התורה, ביז וואנענט אז מ'האט מטמא געווען, מ'האט געמאכט אלע שמנים, אלע בוימלע, זיי זאלן זיין ניט צוגעפאסט אויף אנצינדן די מנורה, כדי א איד זאל ניט קענען אנצינדן די מנורה,

¶16וואס דעמאלט זעט מען דאך, אז בשעת ס'קומט-צו חס ושלום אין פינסטערקייט, אז ס'קומט-צו א נייע שטערונג אין מקיים-זיין מצוות אין לערנען תורה און לעבן א אידישן לעבן אט דעמאלט גיט דער אויבערשטער מ'זאל קענען איבערקומען אויך אט די פינסטערקייט וואס ס'איז צוגעקומען,

¶17אז ס'זאל צוגעגעבן ווערן אויך אין ליכטיקייט, וואס דער צוגאב אין ליכטיקייט וואס קומט דורך דעם אנזאג פון דעם אויבערשטן איז דאך מתגדר קומט דאס און איבערוועלטיקט די צוגאב אין דער פינסטערקייט, און דערפאר קומט-צו נאך דער פרט,

¶18ווי דערמאנט פריער, אז די מנורה פון בית המקדש האט געמאכט האט מען אנגעצונדן אינעווייניק, אין פנימיות און אינעווייניק אין בית-המקדש, די מנורה פון חנוכה, איז אין צוגאב וואס זי האט מיט איין-ער מערער שמונת נרות,

¶19”שמונת ימי חנוכה הללו”, צינדט מען איר אן פון אנהויבס אן גלייך ”על פתח ביתו מבחוץ” אין דער טייל פון דער הויז וואס איז נאענט צו דעם חוץ,

¶20כדי דער איד זאל קענען מאכן ליכטויט אין צוגאב צו זיין אייגענע הויז אויך דעם חוץ, אט דעם חלק אין גאס וואס געפינט זיך נאענט און איז פארבונדן מיט דער הויז, און קען האבן חס ושלום א ווירקונג אויף זיין הויז,

¶21קומט ער אריבער און איבערוועלטיגט די פינסטערקייט ”משתשקע החמה” וואס איז פינסטער אין דרויסן, און ער מאכט ליכטיק אויך אין דעם דרויסן אין צוגאב דערצו וואס ער האט ליכטיק געמאכט בא זיך אין הויז.

¶22וואס דאס איז אויך די אפלערנונג וואס מ'נעמט מיט פון די טעג פון חנוכה אויפן גאנצן יאר, אז מ'גיט א טראכט, אז דער נס האט זיך געטראפן ווען ס'איז געווען דער בית-המקדש,

¶23און האט געטראפן אין בית-המקדש, און וואס דעמאלט האבן אידן געהאט די מלוכה פון די חשמונאים פון כהנים, וואס אין זייער שפיץ איז געשטאנען מעתית-יהב ”בן יוחנן כהן גדול”,

¶24און דא געפינט ער זיך איצטער אין א זמן פון גלות, און געפינט זיך אין א צייט ווען דער בית-המקדש איז חרב רחמנא ליצלן, און געפינט זיך אין א צייט ווען מ'האט ניט קיין 'כהנים גדולים' אזוי פירן נאר מיט דער מלוכה,

¶25און מ'געפינט זיך אין גלות, און אין א שווערן גלות, ”אתם המעט מכל העמים” מ'האט פארשידענע שוועריקייטן אויף לעבן א אידישן לעבן און לערנען תורה און מקיים-זיין מצוות, קען ער זיך חס ושלום דערשרעקן זאגט מען אים, אז גלייך ווי דאס האט געטראפן צום ערשטן מאל,

¶26אז מ'האט איבערגעריסן די מקיים-זיין די מצות המנורה בבית המקדש און דער אויבערשטער האט באוויזן דעם נס, האט ער גלייך דעמאלט אנגעזאגט, אז פון אט דעם נס, בימים ההם,

¶27זאל מען מיטנעמען נרות הללו אינם בטלין לעולם, אט די ליכטלעך פון חנוכה און זייער אפלערנונג וועט קיינמאל ניט בטל ווערן,

¶28אפילו נאך דערויף ווי דער בית שני וואס האט געטראפן דער נס איז חרוב געווארן, אפילו אז ”גלינו מארצנו” אז מ'געפינט זיך אין חוץ-לארץ, אפילו אז מ'לעבט אין אן אויבערהוט,

¶29אין אן ארט וואס ס'איז דא ווייניק אידן, אדער ער איז גאר דער איין און איינציקער איד, און ארום אים איז ניטא קיין ”תורה אור” די ליכטיקייט פון תורה האט דאס דער אויבערשטער גלייך געגעבן דעם כח, אז ניט נאר מ'וועט אנצינדן די זיבן ליכטלאך, און ס'וועט זיין ווי ס'איז געווען די מנורה ”בזמן שבית המקדש הי' קיים”,

¶30נאר ניט נאך מאכן נאך מער ליכטיקייט, ביז ס'וועט זיין אז מ'וועט קענען זען, אפילו א ניט-איד זעט, אז א איד האט אנגעצונדן מיט מערער נרות וויפל ס'איז געווען ”בזמן שבית המקדש הי' קיים אין בית המקדש”, און וואו טוט ער דאס?

¶31טוט ער דאס אין זיין פריוואטע הויז, און טוט דאס אין דעם טייל פון הויז וואס מ'זעט אין גאס, וואס ס'טוט זיך ביי אים אין הויז, און טוט דאס נאך מיט מער ליכטיקייט ווי ס'איז געווען דעמאלט, ווארום מ'דארף איבערקומען די טענות פון דעם יצר,

¶32אז ס'זאל אים אנשרעקן, ווי אזוי וועסטו קענען זיין א איד ווי ס'דארף-צו-זיין, און מאכן פון דיין הויז א בית-המקדש בשעת דו געפינסט זיך אין גלות, און געפינסט זיך אן איין און איינציקער אדער א קליינע צאל חלשים און מעטים, און אנטקעגן דיר איז דא גיבורים און רדים,

¶33זאגט מען, אז ניט נאר גיט דער אויבערשטער דעם כח, אז מ'זאל דאס קענען צינדן זיבן ליכט, ווי דער כהן האט אנגעצונדן בבית המקדש אינעווייניק, נאר ער גיט אויך כח, אז מ'זאל אנצינדן מערער ליכט, אכט ליכט, און מ'זאל דאס אנצינדן אפילו אז ער איז ניט קיין כהן, אפילו ניט קיין לוי,

¶34און אנצינדן דאס אין אן אופן אז ס'זאל זיין ”על פתח ביתו מבחוץ” אויך ליכטיק מאכן די וועלט, און שוין גלייך בא דעם ערשטן טאג אדער בא דעם צווייטן טאג אדער בא דעם דריטן טאג, וואס מ'צינדט נאך ניט אן די אלע אכט ליכט זאגט מען גלייך אין 'הנרות הללו', אז מ'זאל וויסן זיין,

¶35אז ס'איז דא די ”שמונת ימי חנוכה אלו” אז ס'איז דא אכט טעג און ער ווייס, אז ווען ענדיקט זיך די אכט טעג ווען ער וועט אנצינדן אכט ליכט,

¶36און ער וועט מאכן ליכטיק בא זיך אין הויז און אויך בחוץ, און דאס גיט אים דעם כח און די מוט און די פריילעכקייט און די זיכערקייט, אז זיכער וועט ער קענען אויספירן דעם אויבערשטנ'ס שליחות אין דעם אלעם, ווארום דער אויבערשטער אליין האט אים געגעבן די נייע מצוה פון נרות חנוכה,

¶37וואס זיי זיינען פארבונדן דוקא מיט שמונה וואס דאס איז מערער ווי שבעה, און האט אים גלייך אנגעזאגט, אז ”הנרות הללו אין בטלין לעולם” דער בית המקדש איז געווען א צייט קיים און דערנאך איז געווען דער חורבן סיי בא מקדש ראשון סיי בא בית שני,

¶38אבער אט די ליכטיקייט פון די נרות חנוכה, וואס מ'האט געגעבן יעדער אידן, אפילו ניט קיין כהן, ניט קיין לוי, אז ער זאל מקיים זיין די מצוה, און מיט א פריילעכקייט און מיט א ליכטיקייט גיט אים דער אויבערשטער די פארזיכערונג, אז זיי וועלן קיינמאל ניט בטל ווערן,

¶39און זיי וועלן ליכטיק מאכן די פינסטערקייט אויך פון דער גאס, און ס'איז א זיכערע זאך, אז אויב ער וועט מקיים מצוות בפרט די נרות חנוכה ווי ס'דארף-צו-זיין, מיט אירע פרטים, איז די הוי זיינע ליכטיקע, און מ'זעט אז דאס איז א מקדש מעט ווי ס'איז געווען דער בית-המקדש דעמאלט.

¶40און דאס ווערט אויך דורך דער קיום פון דער מצוה און פון אלע מצוות, די הכנה קרובה די צוגרייטונג, און א שנעלע צוגרייטונג און א גיחע צוגרייטונג, אז מ'זאל קענען בקרוב ממש זוכה זיין און זען מיט די אייגענע אויגן ווי אזוי ס'ווערט אויפגעבויט דער בית-המקדש,

¶41דורך משיח צדקנו, און ווי אזוי דער כהן איז דארטן מגליק די מנורה פון שבעת נרות, און מ'האט דערביי דעם זכות צו וויסן, אז ווער האט געבראכט אט די גאולה,

¶42אז דער כהן זאל קענען אנצינדן די מנורה פון שבעה נרות אין בית המקדש השלישי, דורך דערויף וואס יעדער איד, ”מקטן ועד גדול”,

¶43ווי דערמאנט פריער אפילו קינדער, וואס אדער זיי צינדן על איין אן, אדער זיי זעען בא זיי א צווייטער צינד אן, און זיי ענטפערן אמן און פרעגן זיך נאך און מ'דערציילט זיי די ליכלאך דערציילן, מיט אלע איבעריקע פרטים וואס איז פארבונדן מיט חנוכה.

¶44איז דער קיום דער פילונג פון דער מצוה ווי ס'דארף צו זיין מיט אירע פרטים, צוזאמען מיט אלע מצוות אט דאס ברענגט, ובקרוב ממש,

¶45דעם זה נרות ציון בבית המקדש, בביאת משיח צדקנו, ובקרוב ממש.

¶46די דעטיילס אויף די מצוה פון חנוכה. און אי-האב א ליל קויעט, ביי די ליידיש!

¶47שטער חלץ! און דער רבי ספוקט די דעטייל אזוי קען לערן פון דערנסט אויף חנוכה, און דאס פועסט דער רבי, אז ס'איז אויף טארעט, וואס דער משכן וואס איז אין דער דעזערט,

¶48וואס דער טעמא ווען דער משכן ”קיים דבית המקדש”.

¶49דא רבי' פוינקען אויף א ווילע אינטערסטען פינגער, אז די מנורה אין דער בית-המקדש אוני האט סעבן קענדלס, און ווי נאר אז ער וואס נט סופוזט to בי לעסר און ער וואס נט סופוזט to בי מו ר, און ון גד גויב עסט די מספר אויף די ליינונג אויף די חנוכה קענדלס, ווי עס טייער-אין ווי די מיראקל אויף דער בית-המקדש,

¶50אז די גד זייט, אז אי טעמס און אין אל ה פלייסעס, שו און to light all the eights, און to add the light until די מצוה וויל בי אין איז קאמפלישאן.

¶51א ווי רע אינטרעסטען פוינט, נאר סעבן, אר אן.

¶52די קו עסטשן איז, א ויף די מיראקל וואס טייער אין ווי די מיראקל אויף דער בית-המקדש, דאס הוי איז עט אז ווי ווי פרמיטו to make ער א מנוה אז ער האט מר ווי סעבן סעבן, אז ווי שוין make ער אן זאגט מען סעבן, אז ווי שוין make ער אן איינט.

¶53אייטש house איז supposed דא?

¶54און דערפאר איז דא? און דערפאר איז דא?

¶55און דערפאר איז דא? און דערפאר איז דא?

¶56אנטיל ווי פינעלי ריטש די קאמפליט אייט דעות, ווען ווי לייט אל די עיין קענדלס תאגדער, און די ס איז די קאנטימעש ן, די סארף סיינדז אפ די הלבי אויף חנוכה, ס'איז דאך אבער, אז ווי האט טו טייק עלונג אז ס'איז א ספעשעל לעסון פון די ס'איז א ספעשעל לעסון פון די ס'איז א ווי רע ימ פארטן פוינט,

¶57ווי שא יז וואן אויף די דעטיילס אויף די מצוה אויף חנוכה, און דאס דער איז א די פרענץ ב פון וואנענט ווי עבן, דאך אייך שטייט ווי האבט עד אין דער לייט, ווען ווי רייט די פוינט פון פרעפעקשטיאל ווען ווי לייט אלע אייט.

¶58א יף ווי דא נט-סטאפ את סעבן, וויף ווי ס'איז דא סעבן סייט, ווי גו' אן צו אייט, און דער אייס טייט ווי עצה רעסייט דעם שעשה ניסן לאבותינו אין דער מנורה.

¶59און ווי איז ער שעשה ניסן? ווי ער האט גל פ און וואס ער ווי דו בזמן הזה?!

¶60ווי לייק די פול מנורה! וועט זיין דאס? און ווי ער האט קלקו געליינעט און די אויף טאג, וראוני סעבן דייס, סעווען סעווען סעווען קענדלס אין דער מנורה אויף דער בית-המקדש.

¶61ס'איז א הוי ס'זעט דאך אבער, ווי אז מעני-מעני לעסונס, וועט דער רבי ס'טאפט און געבן א ס'ווען בא יוריפול לעסונס, אז ווי ער זעט דאך אבער, ווי ווען די נס

¶62און at דער טיים, דער וואס א דקריי פון דער גריט גאווענענט, די דן'נט פאמיט א צו לייען טער און צו פולפיל מצוות, סא מיט שוי, אז ווי קאנטאנינעטער במילא אים-פואה אבי אוילס, אז ווי שוין ניט ביי עבל לייקט דער מנורה אט ארל, און ווי שוין ניט ביי עבל לייקט דער מנורה ווי ער מיינען דארקניס.

¶63ווי הוי פרסט-או-ביי דעשטרי'ן די ליסטערהי התורה און די ליף פון די ד סו אטאמעטיקלי, איז נאך תליטת ליינגטע מנורה, ווי רמיינען אין א גווייטע מעלט אויף דארקניס.

¶64ווארום ס'איז דא רבינו שלום, ס'זעט דאך רבי, דו טו ואס נאו אין דיס טיין?

¶65גאד גיבט דאס תוקח, דער שטרענג, צו אויבערקומען די דארקניס, וויף וואס ערעד ביי דער פאקט אז ס'איז מורה דקרי, אז י' קודן לערנט תורה, און י' קודן האבן די ליינט אויף תורה, און י' קודן האב� קאסט אויבעפלם די דארקנעס דאס וואס קא סט עט דער טיין ווען מ'עקסטענגווישט די לייט אויף דער מנורה אין דער בית-המקדש.

¶66און וועסט דער רבי, ער איז דער טיין אין דער בית-המקדש ווי ליבט א מנורה אינסייט, און חנוכה, אין דער דיש ן דער פאקט, אז ווען ניט ליינען סעבן מאל, ווען ליינען אויף, ווי ער דער קענדל, to אויבעקאן די דארקנעס וואס וואס קא וואט איז דאס פאר?

¶67דאס איז, צו א לומעי צו לייט-אפ די אויף דער סטרייט, דארט ניר איר הויף, צו מען קייט לייט, אז ס'איז נאר אלי שוין איר הויף אינצייט בי לייט, ביי אין אנדעשען צו די הויף, די area around די הויף, וויבט גד פארביד שעד דארקנעס, זאגט דער צו ווי שטייס די דארקנעס וויי, און ווי ברעגן די לייט אויף די אויף צייט.

¶68ס'זעט דא רבי, אז דאס איז דא ד דער נס אויף חנוכה וואס ס'איז אין דעם בית המקדש.

¶69טענה טעד טיים ווי האט דער חשמון אן, מהר מתותיהו, דער כהן גדול, דער היי סערווענט אויף גד, נאו נעמאך ווי אר אין אקזייל, ווי אר אין די דעספארא, ווי האט ניט בית המקדש נאך די טיים, און נאו נעמאך ווי ס'איז דא קיין היינעם גדולים, דערפי שוין וואנדיק און טייער גאווענענט, טריי, ווי אר אין גלות, ווי א�

¶70און אן אבער פינג, ווי איז נבחתם ”המעט מכל העמים”, ווי איז עוני מנאלטי אין די הייז פון וועלט, עגענט ווי ער דער פי פלס אויף דער וועלט, און ווי מופיע, הוקר היא סתרים תורה, און הוקר היא פולפילט די מצוות, התוועדות חמשה עשר בשבט תורה.

¶71וואס הפנס, ווי קומען און ווי טעל אים about דער סטרי אויף חנוכה, און ווי טעל אים, אז דער פרסט-טאמער האט פענט, עט דאך טעמא וואס ער האט פע און ווען דער מצוה רמיינד, אז תליתנו וועלוי מצוות אויף די נרות חנוכה,

¶72מצוות נרות הללו אינם בטלם לי עולם ווי די דין איז, דארף די מצוה אויף די קענדלות וויל נעבר נעבר בין נולפי"ד, ער זאל ווי זיינען די טיין פון דער בית-המקדש, דער פארסט בית-המקדש, די סקנדט בית-המקדש, נמך וואס די וואס די שטו יד, כל עיני מי עצינו, ווי ער בן ריבן פון א לענג ווי פיינד אז סעפל זיי נעובב,

¶73זאגט דער רבי, ווען מעי בי ווערן אונלי די וואן א און א זי ו, און דער איז דא תורה אויף דער איז דא תורה אויף די שעד לייט.

¶74זא געדאגט זיך דאס טרענג, נאר אונלי ביי צי לייט סעווען סעווען קענדלס, אז אין די טעמס פון דער בית-המקדש, ב ט גאר טייסט, יא גונען מען מיין לייט ווי דער רבי וואס בפא ר, דער איבן די ניין זי ואיז גונען ס ווי מר לייט נאו ון עט וואס וועסט ווען.

¶75סו דיס וויל העלפן וס וויבער קען די סטאריס פון ווי סטאריס פון ווי סטו פרייטן די אינדיוויזועל, און ער פרעסט ווי ם, ליסן, יא רענגאלות, יא רענגלות, יא רענומבען דאס ווערל, יא רע ווי קלינג, יא רענומען, איי!

¶76ווי-האך קעט-יו עקספעקט צו קען עגענטש דא ווי פאווערפול, מייד פעיפל דאס איז ארא ראו סוגצת נר עלי ימי גאון כגבי' דסטענג, אז א כהן, מקצת דא בית המקדש העני לכהן קען לייט די מנור ה, און היא עלי ווי זייעבל צו לייט סעווען, סוגצת זיי זיינען גארניט גבי' דסטענג,

¶77זיי טייט יו שוין לייט פנאר סעווען, בר און, איבער נופי נר הכהן און נרע לוי, איינער נרע ווי די לייערער אינסייט, בטשון לייערער טעפי ענטשער, ווי האלס, ס'איז די לייט א קיום לייערע וועל גו אויף אינטו דער וועלד, און אייט-די, די פירסט, די סעקנד, די פירד, די...

¶78ערי דעי אזוי'ס ווי' קומען, ביז שמורות ימי חנוכה היינו, יאר גענען סינג די סונג, אבער פי אייס-דעות אין חנוכה.

¶79Why? Because יעט אין די פירסט, אין די סעקנד, און די פירד די, יאר גענען טאג אבע ט די פאקט.

¶80אהא! ווי האב אייט אויס, און ווי ווי עייט לייטס, ווען ווי ער גו נט מען לייט פאר א סעלפס, די לייט פאר די ווארלד, און דאס, ון א פרשטן טינגס-אויף דיסט, וואס דער רבינו שלום גיט פאר אים, דיסט גיבס אים די סטרענגסט צו קערי-אן, און גאד גייב אים די מצוה אויף מאה וען סעבן און תלדים, ווי רממער ושוי רממער דאס, דער ”הנרות הללו אינו בטלם לעולם”.

¶81דא נט ביא דעספערד אויב אין דער שנעמך דו ואיל, ווי דארט האבן דער פרסט-פעסט-אביביש, די סעקנד, בוט די לייפט-אף חנוכה, ווי ווי ער געבן טעם אן שדעברי דזשו, א פלען דזשו, איז דאס דארפטו בי א תן און דאס דארפטו בי א לוי, און ער וואס טא לדברי שדועו די מצוה, וויף גי יי, וויף שמחה, וויף הפינעס, די געראנטעז אים, אז נעמער וויל די בטל, און די דארקנעס

¶82די cost אויף די לייט, אז די מנורה וויל קעסט.

¶83און ווענערו ווי וויל פולפיל די מצוה במוחות חנוכה פרא פארלי, אין א מקדש מעטיר, א ליטל סענקשוועי, א ליטל בית המקדש, ווי שאיז אור הום, און טיטשן זיך דערפרו די מצוה, ווי וויל פראפייל זיך קוויקלי און ספירלי, אז דער רבי ווזעס די טערמינלאגי בכל רבי ממש, נאר מאל גיר אראן, but really, the real thing,

¶84אז ווי שביז זוכר, to see with our own eyes, דער בנין בית המקדש, דער הליטעמ פל דעם וויל בילט פון משיח צדקנו, און דער כהן וויל בי לייטן די מנא רה אויף די סעבן קענדלס, און ווי וויל דען ביי איבל פיל פרו וד, אז ווי האט דער זכות, אז

¶85ווי האט דער זכות, וואו ברויט דאס אויף ווי מי גדול וסט פאסיבל, to reach this great moment, אז ווי שוין האבן דער פריט בית המקדש, דערפאקט אז ס'האט ריטשט ין ערי דזשו פון סמ על טייל ביג.

¶86דער עברי דזשו אל, פון דעם סמאל צו די ביג, אידער ער וויל לייבט דאס אין סעלפע, אויב עט לייסט עס ווי טשעס פארוואלייט, און ער וויל סטיין און זיי אמן אפטי דברכה, און ער איז גונע אסט די סטרי וואס די ליטל קענדל טעל, ס'איז דא רבי, דיסטער מצוה ונחות חנוכה, תאגדער ווי די מצוות פון די רבינו של עולם, וויל ברענגעבא ווי רי ספירילי אין א דעת, אז ווי ווי זוכה

¶87אין דער בית-המקדש, ער זיינעט ספיטאלי אין דעם רבי'ס שתיקת ערב גלות!

¶88לגלרי גר פון חנוכה געלט ניט, אבער בארי וימעי סיבה טשעסטער מדריכם!

¶89אבער בארי! די רבי לוא נטשט דאס, to recite once again, תורה ציבה.

¶90So, אין אורה to save time, י' שבט ה' תשמ ה' תשמ ה' תשמ ה' תשמ ה' תשמ ה' תשמ ה' תשמ ה' תשמ ה' תשמ ה' תשמ יעקב!

¶91יעקב אין אלסע פי פאר.

¶92יעקב אין אלסע פי פאר. יעקב איז גאנען טוט געט טו דיימס פון חנוכה געלט פון רבי'ן.

¶93פון אין איין איין איינער אויף צווייטן פארקווער, ברוקלין,

¶94ניו יארק, 11213.

¶95פאר קפי'ס, פליז ווייט דא וואס איז קלו, ס'איז 212-4931234, הוי פירח אין חנוכה.

¶96Thank you.