טקסט

¶1ווי דער מלך פריער איז דאך פותקן די ברכה אויף כל השנה כולה, איז יעדער פתיחה דארף זיך אנהויבן מיט א ברכה, על אחת כמה וכמה אין חודש אלול איז דאך דער מנהג ישראל, ווי געבראכט, אז אין חודש אלול איז יעדערער מברך ווען ער טרעפט א אידן, אפילו ווען ער טרעפט אים צום ערשטן מאל איז ער אים גלייך מברך, און דאס איז איבער די פתיחה. פון די אלע ענינים וואס זיי האבן צווישן זיך לאחרי זה, עאכו כמה וכמה אין חודש אלול עצמו, ווען מ'האלט שוין אין די לעצטע, אין די ימים האחרונים פון חודש אלול, וואס דעמאלט איז דאס יום לחודש פון די שנה שעברה, און יום לחודש פון הכנה צו שנה הבאה, כמדובר לעיל. אין די טעג עצמו, אין די י'ב' ימים אחרונים פון חודש אלול האלטן זיך שוין אויך לאחרי שבת סליחות,

¶2און אין דערויף גופא שוין ערב די שבת שונה פון סליחות, וואס היינטיקער יאר איז דאך כפליים לתושי,"' ס'איז דאך דא א קביעות השנים וואס דעמאלט איז דא מערניט ווי איין שבת סליחות, און משא'כן היינטציקן יאר איז דאך דא צוויי שבתות'ן, וכמדובר כמה פעמים פון דער אויסנאם פון היינטציקן יאר, אלץ אין ענינים למעליותא, וואס דערפאר איז מען דאס אויך מקשר מיטן ראשי-תיבות, אז נון אלע, שנפלאות אראנו, אז ניט נאר אז מ'ווייס אז ס'איז דא נפלאות, און מ'איז מכיר בהם, אף על פי וואס על דרך הרגיל איז אין בעל הנס מכיר בניסו. משא'כן דאס איז דאך אן ענין א גאנצער יאר, פון נפלאות איז דוקא ארינו און נפלאות איז דאך נאך מערער ווי דער ענין פון סתם א נס איז דאך דא אין ניסים גופא ניסים נפלאות און נסים נפלאים און ניסים סתם. וכמדובר כמה פעמים, אין ימי הסליחות עצמם האלט מען זיך שוין, און מ'גרייסט זיך שוין, אויף אין דערויף

¶3גופא ווערט שוין דער זעקסטער טאג סליחות, וואס דאס איז דאך די סליחות וואס מ'גרייט זיך צו זיי היינט נאך תפילת ערבית, ובפלט לויט דער מנהג בכמה מקומות, אז ארימלא כצייטן איז דאך געווען דער מנהג א סליחות פלעגט מען זאגן קודם עלות השחר, דא איז געווארן דער מנהג מאיזו סיבות שתהי און ס'איז דאך שאלבונדן אויך מיט טירחת הציבור, אז מ'זאגט דער ענין הסליחות האט מען קובע געווען אויף סמוך צו סיום פון תפילת ערבית, נאר וואס דען ס'דארף זיין לאחרי חסות לילה, כמובן וגם פשוט, וכי תולל אויך די סליחות פון די סליחות הששי, וואס דאס איז די היינטיקע סליחות, וואס דעמאלט איז דאך ענין הסליחות בכלל איז דאך די דריי ענינים פון סלח לנו מחל לנו כפר לנו אז ס'קומט די סליחות הששית ווערט דער כפליים לתושי דער ענין פון די דריי מאל ווערן כפליים פון דריי מאל, דערפאר וואס דאס איז די זעקסטע סליחה. און ס'האט דאך אויך א שייכות מיוחדה, וואס דער זעקסטער ענין און דער זעקסטער טאג פון דער גאנצער בריאה איז דאך פארבונדן דוקא מיט בריאת האדם,

¶4וכמדובר כמה פעמים בארוכה בזה. על דרך זה אויך איז יש לקשר זה מיט דעם חלק הפסדרה פון היינטיקן טאג, וואס הייסט פון טאג אויך פון ששי ביז שביעי, אין פרשה אתם נסב אם היום כולכם, וואס בכלל איז דאך דאס די גאנצע פרשה א שייכות צו ראש השנה, וואס דאס איז דאך דער היום סתם, בספרים, ביז מפרשי המקרא אויך אין פשטות הענינים, און אין דערויף גופא איז דאך דא די סליחה בכפליים, דאס איז דער יום הששי איז דאס צוויי מאל שלשה, און די שלשה וואס שלשה איז טוב לשמים וטוב לבריות, איז אין דערויף גופא איז דאס א כופל'דיקער ענין, אז ס'איז צוויי מאל שלשה, במילא האט מען דאך די חזקה סיי אויף עולם הזה און סיי אויף ענינים פון ימות המשיח, וואס דאס איז דאך א באזונדער סדר זמנים און א באזונדער מנין פארבונדן דוקא מיט ימות המשיח, האט מען אויך אין דעם זעלבן טאג ביידע ענינים, די ימות המשיח וועט מען דאך אויך דערמאנען דעמאלט דער ענין פון יציאת מצרים, ווי מ'זאגט דאך דאס אויך אין דער הגדה של פסח,

¶5על דרך זה אויך ווייס מען דאך פון דער סדרה פון אתם נצבים, רעדט זיך דאך דאס אויך וועגן דעם ענין ווי אידן זיינען געווען אין מצרים, וכמדובר כמה פעמים און אין א מעמד ומצב פון מצרים לאחרי זה, און אזוי איז אויך אין דער חלק הסדרה פון ששה ביז שביעי, הויבט זיך דאך אן דאך דער חלק מיטן ענין, אז לב הדעה זאך, אשר אנכי מצבך היום, איז לא בשמים היא ולא מעבר לים היא וואס אין דערויף איז דאך אויך דא די תמיהה מאי קא משמע לן? דאס האט זיך משה גערעדט מיט יעדער אידן און מיט אלע אידן, און ער האט דאס גערעדט לאחרי קרוב צו דעם סוף פון ארבעים שנה, ומפרט ווי משה אליין האט דעמאלט געזאגט, אז ביז איצטער איז טאקע לא נת מהוי'לכם לא בלדעת אבער אין דער זמן וואס ער האט דאס געזאגט, און וואס דאס איז דאך פאר די פסוקים, איז אט דעמאלט איז שוין געווען דער ענין פון לב לדעת והנעים לראש ואזנעים לשמוע אויך דריי ענינים, און פון די אלע דריי ענינים ווערט אן איין און איינציקע זאך, און ס'ווערט כפליים לתושי'די איין און איינציקע זאך שטייט אין אן אופן פון תושי'און אין תושי עצמו אין אן אופן פון כפליים

¶6וואס כפליים איז דאך פארבונדן מיט גאולה, גאולה מכל מדידות והגבלות, וואס דעמאלט איז דער תושיע. און דער ענין העבודה בתשובה איז דאך עניני תורה ומצוותי'איז דאך דוקא אן עבודה אין א מדידה והגבלה, משא'כן עבודת התשובה איז עיקר ענינו גדול, ענין למעלה מכל מדידה והגבלה, און ערשט דערנאך דארף מען האבן א השתדלות, ווי מ'דערציילט בנוגע צו ר'אלעזר בן דורדייא, אז מ'האט געדארפט האבן א השתדלות מיוחדה, אז ס'זאל בלייבן א נשמה בגוף, און דערנאך ממשיך זיין אין לערנען תורה און מקיים זיין מצוות וכו.' אף על פי וואס דער ענין פון מסירת-נפש איז דאך שלא בערך העכער פון דעם ענין פון לימוד התורה וקיום מצוותי', וכמדובר כמה פעמים, ווי דער בית יוסף, וואס ער איז דאך דער בעל השולחן ערוך, ס'ווערט דאך דערציילט ווי בספרו, מגיד משרים ווי אזוי ער האט גערעכנט פאר אן עונש, אט דאס וואס פריער האט ער געהאלטן בא דער דרגא, אז זיין סוף ימו וועט זוכה זיין צו מסירת-נפש בפועל, און דערנאך האט ער מצד אן ענין וואס איז געווען דוגמת עונש אליו,

¶7איז דערפאר געווארן דוקא, אז ער האט ממשיך געווען דוקא נשמה בגוף, און דוקא מאריך ימים ושנים געווען כפשוטם, וכמדובר בכמה מקומות בארוכה, אז דאס איז געווען אן ענין של עונש, און ווער זאגט דאס אז דאס איז אן עונש? זאגט דאס אט דער וואס ער איז דער פוסק על כל הדורות כולם דער בעל המחבר פון דעם שולחן ערוך, וכמדובר כמה פעמים בענין זה בארוכה. אז במחזיל עניננו בנוגע צו נפתיים נסמים היום כולכם וואס דאס געהערט דאך צו ראש השנה, ובמילא אויך צו די הכנות צו ראש השנה, על דרך ווי יעדער ענין דארף מען דאך אים צוגרייטן, א איד, בנוגע ווי איידער ער טוט דאס, כידוע דער פסגיל פון נשיא דורנו, אז אן ענין פון א אידן איז וואס פאר א זאך ער זאל ניט טאן, סיי במחשבים סיי בדיבור, עאכו כמה וכמה במעשה, איז דערשט דארף ער זיך אליין בורחן זיין, ווי אזוי איז דאס אויסגעהאלטן, און צי איז דאס אויסגעהאלטן ע כפי שולחן ערוך בשלימות ביז אין תכלית השלימות, וכמדובר כמה פעמים.

¶8וואס על פי זה דארף מען דאך האבן א ביאור, ניט נאר דער מאי קא משמע לן פון לא בשמים היא ולא מעבר לים היא אידן האבן דאך דאס אליין געזען, אז מ'רעדט צו זיי א מעשה פערציק יאר, ביז אין אן אופן וואס די גאנצע צייט איז אין א מעמד ומצב פון נשמות בגופים, און ניט בשמים און אויך מעבר לים איז געווען אין דעם זעלבן ארט, אין דעם זעלבן מדבר, וו ס דער מדבר יז געווען ניט מעבר לים ער איז געווען דו ך נען צו ארץ מצרים, און דוקא נען צו ארץ ישראל. און הושה במיד הרגשים פון כנען. און דער מדבר איז געווען באמצע, וו ס יש לומר, ז ס'איז געווען ן אמצע על דרך פון א ממוצע שבקדושה, איז ד ך ניט א ממוצע המפסיק, נ רא ממוצע המחבר, זוי האט מען אויך געדארפט האבן דעם חיבור צווישן ווי א איד שטייט אין ארץ מצרים, און ווי א איד שטייט אין ארץ ישראל, וואס דאס איז דאך הפכים לגמרי, וביחד עם זה זאגט מען, אז חייב אדם ווי ער זאגט בויגט ער אפ אין תניא פון חייב אדם להיות את עצמו וואס ער איז מוסיף אין תניא, אז ס'זאל זיין כאילו היום יצא ממצרים, וויבאלד אז היום יצא איז דאך פארשטאנדיק, אז אין דעם יום, וויבאלד ער געפינט זיך ניט בי

¶9ערשטן רגע פון טאג, איז ער פריער געווען אין מצרים, און דערנאך ארויס פון מצרים, און דערנאך זאגט מען גלייך, אז ס'דארף זיין חדשים ממש דער ענין התורה פון הר סיני, און גלייך דערנאך דארף זיין ממש דער ענין ה תורה, לימוד התורה וקיום המצוות, אין אן אופן, אז ברוחניות זאל דאס זיין תיכף ומיד, טבו אל הארץ,

¶10וירשת וישבת בה וואס דאס איז דאך גלייך די התחלה, און כמדובר בארוכה אין די התוועדות שלפני זה, אז לכאורה איז דאך דא אן ענין פלא, אז מ'זאגט אז כתבו אל הארץ וועט גלייך זיין די הבאות ביכורים, אף על פי וואס ביכורים ווי ס'שטייט אין די פסוקים עצמם, דארף פריער זיין וישבת בה, און דערנאך דארף זיין

¶11וירשתו, און ערשט דערנאך שבע שקפשו, דער וישבתו בה, און דא זאגט מען, אז גלייך כתבו אל הארץ דארף מען גלייך ברענגען ביכורים, נוסף וואס דער ענין איז היפך הטבע, ביכורים דארף זיין משדך, און בשעת ס'רעדט זיך וועגן ביכורים וואס אידן האבן געפונען, פארטיקערהייט, אריינגייענדיק אין ארץ-ישראל, איז דאך דא ג נצע שקלא וטריא, כאין מ'האט פון זיי געדארפט ברענגען ביכורים, אדער וויבאלד אז דאס איז געווען ניט על ידי עבודת האדם פון שדך און כרמך, נאר דאס איז געווען א שדה וקדר וואס ס'האט געהערט ניט צו זיי, און דערנאך האט מען דאס גאר איינגענומען ניט דורך ארישה וזריעה, נאר דוקא דורך דעם ענין פון כיבוש, און דערנאך אויך דורך חלוק, וכמדובר, כמה פעמים. וואס דאס איז אויך וואס מ'זאגט יעדער אידן, אז וויבאלד אז תורה גופא איז שולל, אז לא בשמים היא ולא מעובר לים היא איז כמדובר כמה פעמים, יעדער ענין אין תורה איז דאס א הוראה, אפילו א קא סלקא דעתך בתורה, און ווי דער טאטע איז מאריך אין זיינע חידושים, אז אפילו בשעת ס'שטייט אין תורה אויף אן ענין

¶12שבתורה, אז בדותה היא איז אויך די בדותה היא, די ווערטער זיינען ן ענין פון תורה און א חלק פון תורה, און זיינען געגעבן געווארן בשעת מתן תורה, און דערנאך איז דאס געווארן א נתינה נצחית, אויך דער ענין וואס שטייט אין תורה אויף דעם ענין מסויים, און ניט אויף איינע ענינים, נאר כמה ענינים, אז דאס איז בדותה היא אדער תיובתא אדער קושיא וכיוצא בזה, באווייזן אויף הדרר הקיום און הדרר המציאות, וכמדובר כמה פעמים. עאכו כמה וכמה אט דער ענין וואס ס'שטייט אויף א גאנצע אריכות אין תורה, ווי די פסוקים אין דעם חלק הסדרה פון אין היינטיקן טאג, איז דאך דער גאנצער אריכות בזה, וואס יש לומר בפשטות, אז דאס איז אן ענין וואס דאס איז טאקע אזוי, במילא דארף מען דאס שולל זיין, ניט אז דאס איז אן ענין וואס מ'איז דאס שולל און ס'בלייבט דערפון ניט קיין רושם, נאר אדרבא ביי אידן איז געווע

¶13בפשטות, אז בשעת זיי האבן געהערט די עשרת הדברות, דערנאך האבן זיי געהערט דער ענין המצוות, און פון וועמען האבן זיי דאס געהערט? פון מושל קיבל תורה מסיני און נתנה ליהושע, און אויך בימיו איז שוין געווען ווי דער רמב״ם רעכנט אויס בהקדמתו צו ספר הרמב ם, איז געווען בית דינהו של משה, וואס אין אים ווערט גאר גערעכנט יהושע א דבר פלא, בשעת דער רמב״ם רעכנט ער ישועה, ניט לס ראשון פון בית דינו של משה, נ רעכנט אים לאחרי ווי ער רעכנט פריער כמה וכמה. וואס בפשטות יש לומר הטעם, ז דער רמב עם פירט זיך יעדער ענין על פי התורה, איז במילא איז די אנדערע חברים אין בית דינו של משה זיינען געווען עלטער פון ישועה, און ישועה אויך ניט נאר בכמה ענינים, נאר אויך בפשטות בנוגע מספר שנה, ובפרט נאך וואס ישועה און כלוב גייען דאך צוזאמען, איז ישועה געווען א סך אינגער פון כלובים, וואס כלוב שנים איז דאך דא מפורש אין פסוק ווי אלט ער איז געווען, און אויך ענינים פון ישועה שטייט אויך בפסוק, אז ער האט געלעבט

¶14מאה ועשר שנים, במילא ווייס מען וואס דאס איז דאך געווען לאחרי צום כבשו וחלקו וכו במילא ווייס מען דאך ווען יהושע איז אריין אין ארץ ישראל, און ווען איז געווען דער זמן וואס תשועה האט געהערט דעם ענין פון ללא בשמים היא ולא נובר לים היא, נאר דער פירוש אין פסוק איז, אז ניט מ'איז דער שולל אז ס'איז ניט בשמים דאס איז בפשטות איז דאס גאר ן ענין דוקא מובר לים און דוקא בשמים, און נאך העכער פון שמים און ים, אין די אלע פירושים און די אלע מציאותן און די אלע ענינים וואס ס'איז דא אין א ים, ועל דרך זה און ווי ס'איז פארבונדן מיט כמים לים מכסים ברוחניות הענינים, און עד דרך זה אויך מן השמים, משמעתם קוליך, איז דאך תורה פארבונדן דוקא מן השמים, נאר דערנאך ווערט א חידוש פון לא בשמים היא, אבער פון וואנענט איז זי פריער געווען, ווי ער זאגט אין תניא, איז ירדה ונסעו פון שמים, און נאך העכער פון שמי השמים, און נאך העכער אפילו פון שמי השמים, וכמדובר כמה פעמים.

¶15וואס אט דאס איז אויך זאגט מען אין יום ששי פון סליחות שהוכפל בו כי טוב, ניט הוכפל נאר פיר מאל אזויפיל, על דרך ווי ער זאגט אין אגרת התשובה, אז בנוגע צו ענין התשובה, און ווי פארשטאנדיק איז דאך איצטער די עבודה פון קרוב דעם סיום הגלות, ובפרט נאך אז ס'איז קרוב ממש, איז דאך דעמאלט איז זיכער דער עיקר הזמן פון עתיד להתבא, צדיקייא בתיובתא במילא איז דאך פארשטאנדיק, אז דעמאלט איז דוקא אט די פסוקים פון דעם חלק אין תורה וואו ס'רעדט זיך וועגן ענין התשובה, און וואס תשובה איז דאך ענינה איז, אז זי דארף זיין דוקא מעורר לים כדי זי זאל קענען מכפר זיין און משלים זיין אפילו אט די ענינים וואס זיינען נאך העכער פון שמים, ועל דרך זה אויך בנוגע צו די ענינים וואס זיי זיינען העכער אין ארץ, העכער פון ים, און אפילו פון כמים לים מכסים בשעת ס'קומט תשובה, וואס דורך דערויף ווערט דאך דער יחוד פנימי, וואס טאקע איז פארבונדן מיט לימוד התורה, ווי ער זאגט אין תניא, אבער די תשובה איז נאך העכער תשובה קדון אפילו לתורה, וואס דערפאר איז דאך בפשטות העלבט זיך שלום לקב וואס דארף טאן א איד? ס'עלבט ער דער אויבערשטער בפשטות,

¶16עשה תשובה און טאט דעמאלט והתכפר לו א תשובה עילאה, און א כפרה עילאה, ווי ער טייטשט אפ אין אגרת התשובה, אז דאס איז ניט סתם אן ענין של כפרה, וואס אין מזכירין לו דבר וחצי דבר בימי הדין, ווארום דעמאלט איז מאי קא משמע לן, מ'שטייט נאך חודש אלול, אין חודש אלול געפינט מען דאך שוין, בשעת מ'גרייבט זיך שוין צו זאגן דעם זעקסטן מאל סליחות, איז דאך פארשטאנדיק, אז פון די אלע ענינים בלתי רצויים איז ניט נאר ניט געבליבן קיין רושם, נאר אדרבא, מ'האט זיי אינגאנצן מהפך געווען, אז ס'איז געווארן ניט נאר קיין זכיות נאר זכיות ממש. און דא קומט מען דארט צוגיין דערציילן, אז תשובה איז אין אזא אופן, וואס דערפאר איז דאך אויך ווי דער אויספירר אין תניא, אז תשובה איז גאר אמיתית ענין התשובה, איז ניט חידוש בדבר פון יום מזכירין לו ווארום דאס איז א איד ניט ער דארף איבערטראכטן וועגן יום הדין, ובפרט נאר בזמננו זה, וואס מ'האט שוין מעשינו ועבודתינו פון אזויפיל טויזנטער יארן, מיט די אלע ענינים וואס מ'איז שוין דורכגעגאנגען, ועוד ועיקר פון די התעסקות אין לימוד פנימיות התורה, איז קיין חידוש ניט און ווי מאי קען משמע לן, אז אין מזכירין לו דבר,

¶17א איד האט קיין שייכות ניט צו דין, אפילו צו א חצי-דבר פון א דין, אף על פי וואס חצי-דבר איז דאך ניט קיין דין ווי דער דין איז, אז ביי א דין דאל זיין דוקא א דבר שלם און ניט קיין חצי-דבר, וכמדובר כמה פעמים, און ס'דארף דוקא זיין תשובה עילאה, און איז תשובה עילאה עצמה, די תשובה הכי עליונה, ביז וואנענט אז מ'זאגט, אז שלול הקב", און הקב", ברוך הוא, איז דוקא וואס ד ס איז נ ך העכער ווי שאלו פריער דערציילט מען שאלו לתורה, און שאלו לחכמה, און שאלו צו לע ענינים ווי מ'רעכנט פריער ע ויס, דערנ ך קומט ווי דער ענין פון שאלו להקב,"ה וו ס ד ס איז העכער פון די אלע דריי ענינים שלפני זה, וכמדובר כמה פעמים. וו ס ס איז אויך בנוגע לעניננו אין דעם חלק בתורה שבכתב, וואס דאס איז דאך אן ענין וואס מ'דארף ניט אנקומען צו דעם פירוש הענינים, וואס דערפאר איז דאך דער דין אין שולחן ערוך, אז אין תורה שבכתב איז ניט נוגע די הבנה והשגה שבזה, משא'כן אין תורה שבעל פה, און דאס רעדט זיך דאך וועגן תורה שבכתב די ענינים פון חתת איז דאך דער חת, וואס דאס איז די התחלה פון חתת, און דאס איז דאך א נאמען געגעבן געווארן

¶18דורך נשיא דורנו אויך דער ראשי תיבה שבדבר מיט כמה פרטים שבדבר איז דער חסד איז דאס דוקא חומש, און ערשט דערנאך די ענינים פון דערנאך און די ענינים פון תשובה, וואס דאס איז דאך אויך די כמה פירושים אין כמה ראשי תיבות'ן בזה, נוסף אויף דער ראשי תיבות בפשטות, אז דער חיטה ס'איז דער ראשי תיבות חומש און תהלי און תניא. וכמדובר כמה פעמים.

¶19ישראל אין אזא אופן, אז לא היו ימים טובים לישראל תחמשה עשר באב, און מ'פארגלייכט דאס גלייך וכיום הכיפורים, וואס יום הכיפורים איז דאך אחת בשנה, און ס'איז אחת בשנה, ווי דערמאנט פריער, אז כיפורים איז דער ענין פון תשובה, איז דאס דוקא א תשובה פון פנימיות התשובה, און א תשובה עילאה, און אין תשובה עילאה עצמה, אין פנימיות שבפנימיות דאס איז דאך דער ענין פון חמשה תפילות, איז דאך דאס כנגד חמשה שמות נקראו לה וואס דער פינסטער נאמען איז דאך דוקא יחידה, אף על פי וואס דער גירסא איז אין כמה מדרשים, און אין מדרשים הנפוצים, שטייט גאר א דבר פלא אז יחידה שטייט דאך אלס א פערטע זאך, און ערשט דערנאך שטייט דער ענין פון חיה, ויש להאריך בזה ואין כאן המקום, ועוד והוא העיקר, אז וואס איז איצטער די עבודת היום איז דאס עבודת פון סליחה, און עבודה פון תשובה עילאה, און עבודה פון שטייען בשמחה הכי גדולה, אין שמחה עצמה זאל זיין א שמחה אין אן אופן פון כפליים לתושי נאך מערער אפילו פון די שמחה פון ימי הפורים, וואס דעמאלט איז דאך אויך א שמחה פון עד דלא ידע, ווי קען זיין נאך א העכערער ענין דערפון

¶20זאגט מען, אז דאס איז דער ענין פון א אידן, אז ער נעמט פון עד דלא ידע און שטעלט זיך אוועק נאך העכער פון דעם בלי ידע נאך אין א העכערן אופן בלי ידע, על דרך ווי דער פורים פון שנת תנתו איז דאך געווען העכער, וויבאלד אז מארלין בקודש פון דעם פורים פון שמחת פורים ווי ס'איז געווען אין שנת ניסים שלפני זה, ועד דרך זה, בודאי איז דאך א דבר פשוט, אז וויבאלד אז ס'איז ימי הפורים להוספה און ס'וועט זיין זכרין תמידי מפי זרעם וזרע זרעם, וואס דערפאר איז דאך ימי הפורים האלו ווי איז דאס פון די ימים-טובים נצחיים, נאך מערער פון די נצחיות פון חג הפסח און חג השבועות און חג האסיף, וכמדובר כמה פעמים, און ס'ווערט גלייך ווי א איד האט בכח, אז ער איז בעל-הבית אויף זמן מאכט ער תוכף ומיד, ווי גערעדט פריער, אז תוכף ומיד מאכט ער שוין דיחסימו כדחסימו און גמר סימא טובה מיט א פסקה טובה, און תוכף ומיד מאכט ער גלייך די שמחה פון שמחת תורה, נאר דוקא ביתר שאת וביתר עוז, וויבאלד אז דאס איז שלא בזמנו הרגיל, איז דאך פארשטאנדיק,

¶21אז דעמאלט איז די שמחת תורה אויך שלא בערך פון זמן הרגיל, ביז וואנענט אויך אז די שמחת פון ימי בית השואבה, וואס דעמאלט איז דאך ושבתם מים בששון ממעיני הישועה, ובלדה דאס איז אן ענין פארבונדן מיט מעיין, און פארבונדן מיט ישועה, און פארבונדן והוא העיקר מיט עבודת האדם, וואס דאס איז דאך דער ענין פון ושבתם ווערט די עבודת האדם שלא בערך פון זיין עבודה עצמה, ווי ס'איז געווען רגע לפני זה, אפילו אז זיהו לא חזי איז מזלייה חזי, אפילו ווען מזלייה איז אויך לא חזי, דערפאר וואס דאס איז נאך העכער פון א מזל פון א אידן, וואס דעמאלט סטייט דער איד אין דעם מעמד ומצב אז אין מזל ישראל כפשוטו, אז יעדער איד איז העכער פון כל ענינים של מזל, אדרבא ער איז דארט א בעל-הבית אויף מזל, און ער ווערט אויך א בעל-הבית אויף דעם אפטייטש, אז אין מזל לישראל אז דער מזל פון א אידן איז אין אן אופן פון אין און אין, וכמדובר כמה פעמים. וואס דאס איז אויך אויפן אחזה לעניננו א דבר פלא, וואס דער אלטער רבי האט דאך געזאגט כמה מאמרים, וואס יעדער מאמר האט זיך אנגעהויבן מיט א פסוק, אף על פי כן איז דאך דא מאמרים קצרים

¶22וואס אין זיי זעט מען מערער התפעלות און מערער אור ווי אין די מאמרים ארוכים, וואס הויבן זיך אן ניט מיט א פסוק, און אפילו ניט מיט א מאמר חזל, נאר להבן ענין אדער וכיוצא בזה. און מ'זעט ווי בפשטות איז דוקא דארטן איז דא אן עומק אין שכל והבנה והשגה, ביז אין הבנה והשגה פון חב אד, וואס דאס איז דאך ענינו פון דעם אלטן רבי'ן, וואס דאס איז דאך די אלע ענינים פארבונדן אויך מיט ביאת משיח צדקנו, וואס דאס איז דאך דוקא על ידי דעתפרנסון מיני פון זהר און תיקוני זהר וכו', און פארבונדן אויך מיט ר'שמעון בן יוחאי און מצוה לגלות זאת החכמה דערנאך אין זמן האריז ל, און מיר האבן זוכה געווען גלייך געבארן ווערן,

¶23גיין מחיל אל חיל אין זמן פון נשיא דורנו, פון דעם רבי'ן דעם שווער, וואס דעמאלט האט מען גלייך ווי מ'איז געבארן געווארן אין זמן זה, גייט מען גלייך פון דעם ערשטן רגע וואס מ'איז ארויס לאויר העולם, און אפילו אט די וואס זיינען שוין דעמאלט געווען נאך פריער געבארן געווארן נאך פריער, איז בשעת ס'ווערט געבארן דער נשיא איז דאך דעמאלט הנשיא הוא הכל ווערן זיי געבארן פון ס ניין, ביז אין אן אופן שלא בערך צו זייער לידה בפעם הראשונה, על אחת כמה וכמה ווי ס'איז דאך געווען דער רגילות בא כמה וכמה חסידים, אז זיי האבן גערעכנט און מסביר געווען און פרסם געווען, אז ווען איז זייער יום הולדת דעם ערשטן מאל ווען ער איז געקומען אין דיובאוויטש בזמן פון דעם רבי'ן, ועל דרך זה על דרך זה אין זמן פון נשיאות, פון נשיא דורנו, געקומען צו ליובאויטש שבליובאוויטש פון נשיא דורנו, פון דעם רבי'ן דעם שווער.

¶24און אט דעמאלט ווערט דאס ביידע זאכן, אז מ'האט די אלע ענינים ווי ס'איז העכער פון שמים און העכער ווי זיי זיינען פון ים, און העכער אפילו פון מעבר לים, און העכער אפילו פון ממל, פון שמים, כמוזכר לעיל. ואדרבא ס'ווערט ווי דער סיום פון דעם שיעור אין חומש פון היינטיקן טאג, אז כקרוב אליך הדבר מאוד בפיך ובלבבך לעשותו, וואס דא איז דאך כולל די ענינים פון בפשטות הפסוק, דער ענין פון מחשבה בלבבך און דער ענין בפיבך פון דיבור, און מסיים מיט המעשה הוא העיקר לעשותו, און דער אלטער רבי האט אויסגעקליבן און אויף דערויף מייסד זיך דעם ספרו פון תורה שבכתב פון תורת חב", אנהויבנדיק פון ספר התניא פון תורה שבכתב פון תורת חב", און דערנאך איז דאס געווארן א יסוד מוסד, און אפגעדרוקט וכמפורסם, אז דאס איז דער חלק אין נוסח פון שער בלעטל, וואס דאס איז דער לשון פון דעם אלטן רבי'ן

¶25אליין אויך דאס וואס ער ז ט, ז ס יז מיוס ן פסו ך כקרוב אליך הדבר מאוד בפיך ובלבבך לעשותו.