Text

¶1מ'האט דאך פריער דערמאנט בנוגע צו סיום השס, ובפרט נאך אז י' תז כסלו בשנה זו איז דאך בשבת וואס דערמיט איז ער אויך מסיים דעם ספר התניא, ווי די חילוקים ווי דער רבי דערנאך האט דאס פאנאנדערגעטיילט אין די שיעורים, איז דאך דער לעצטער שיעור וואס פאר י' ערב י' תז כסלו איז דאך דער ענין וואס איז מסיים בענין השבת,

¶2און דערנאך הויבט זיך אן די התחלה פון שער, פון תניא, ”ודרך ארוכה וקצרה”, וכמדובר באמאל בא יחוס די ענינים שבזה.

¶3וואס דערפאר איז דאך אויך טיילט מען פאנאנדער כסלו, אז ווי בנוגע צו סיום השעתן זאל זיך משתתף זיין, וכמבואר לעיל, אז דער וואס איז זיך משתתף כאילו לא ניט כל השעת כולו,

¶4וויבאלד אז ער איז מתפלל אים הציבור, און דא איז דער ענין פון לומד תורה אים א ציבור, וואס דאס איז דאך אויך ווי ער זאגט אין שיום פון תניא בהנוגע לסיים השף כולו, און אזוי איז אויך אז בנוגע צו תניא איז דאך דאס וואס יעדערער זאל אפשריבן מתחילתו והסופו במשך השנה,

¶5און ווי ער זאגט אין אגרת הקודש בהנוגע לראשי שנה בכלל וואס אזוי איז אויך לראש השנה לתורת החסידות, אז דעמאלט איז יורד אן אור עליון יותר, נאר גילויים במשך השנה איז דאס תלוי אין עבודת התחתונים דערפון איז אויך פארשטאנדיק בנוגע לראש השנה לתורת החסידות.

¶6וב פרט נאך וואס ס'איז דאך א דבר פלא בשנה זו, אז די קביעות פון ראש השנה, יום טוב של ראש השנה, איז געווען שכל איד בשבת, די קביעות פון ראש השנה לתורת החסידות, וואס דאס איז יו טס כסלו, ווי דאס איז אין קביעות פון שבת,

¶7און אין דער קביעות פון יו' שבט, וואס דאס איז דאך דער ענין וואס גופא בתי רישי אזיל איז אויך בשנה זו, ביום השבת, וואס די אלע דריי ענינים, מתלתא זיבנא הוה חזקא אז דאס איז א יאר וואס ס'דארף זיין אין עצם, סיי בהנוגע צו די ענינים וואס זיינען פארבונדן מיט ראשם הכלליים, מיט רשם לתורת החסידות און מיט דאס וואס ס'איז פארבונדן מיט אונז,

¶8וואס גופא באתר ראשי אזיל עלי' מדרגא לדרגא איז דאס אלץ ביום השבת, וואס בשבת טוען זיך אויך אויף אלע ענינים, כמדובר לעיל, נאר זיי טוען זיך אויף אין אן אופן נעלה ביותר, וואס דאס איז דאך וואס ער זאגט אין מדרש, אז מ'האט געפרעגט אן מסופות האט געפרעגט בא רבי עקיבא'ן, אז וויבאלד אז שבת טאר מען ניט טאן קיין מלאכה אין קוד,

¶9לא ”יישב בו רוחות” ”ולא יצמיח בו” אתאבים אז דעמאלט ווי קומט דאס, אז דער אויבערשטער קען טאן אט די אלע ענינים בשבת?

¶10האט אים ר' עקיבא פארענטפערט, אז דאס איז בדוגמא וואס ווען איז אסור אן ענין של הוצאה איז דאס דוקא פון איין רשות אין א צווייטן, פון רשות היחיד ”אין רשות הרבים, אבער אין רשות היחיד” עצמו איז דאך ניט שייך קיין הוצאה פון איין ארט אין א צווייטן, ווארום דאס געהערט זיך אלץ צו דעם יחיד.

¶11על דרך זה איז ניט שייך זאגן בהנוגע להקב דש ברכה, ווארום דער אויבערשטער איז דאך אז באלעבאס איז ניט שייך זאגן ביי אים דער איסור פון הוצאה פרעגט מען דאך אויף דערויף די קשיא, און ווי דער אלטער רבי ברענגט דאס אראפ אין לקוטי תורה,

¶12אז אין מלאכות שבת איז מערניט ווי איין מלאכה איז דא ”הוצאה מרשות לרשות” אבער אלע איבעריקע מלאכות, א חורש והזורע איז קיין נפקא מינה ניט צי דאס איז אין רשות היחיד צי דאס איז דאס אין רשות הרבים.

¶13דערנאך איז דאך דא נאך דער ביאור אז אויב דאס איז אזוי איז פארוואס ווערט דאס אנגערופן?

¶14בשם לך בימות החול.

¶15וויבאלד אז מ'זאגט, אז ווען איז הוצאה המלאכה אויב דאס איז ”מרשות היחיד, מרשות” הרבים אדער להיפך, אבער אין רשות היחיד אליין איז דאס ניט קיין מלאכה אויב אזוי איז דאך דער אויבערשטער אין וועלט בששת ימי החול אויך, איז דאך דעמאלט אויך הוצאה קיין מלאכה ניט,

¶16און אין הוצאה בימות החול ווערט דאך אנגערופן בשם מלאכה ווי ס'שטייט אין פסוק בפירוש אז דאס איז דער ענין ”שבת מכל מלאכתו” אז בימות החול איז דאס מלאכו ביום השבת איז דאס ניט קיין מלאכו וואס רשות היחיד איז דאס ביום השבת אויך.

¶17איז דער אלטער אים דאס מבאר דארט בנוגע צו דער ערשטער שאלה, ער שטעלט זיך אבער ניט אפ דארט אין דעם זרוש בנוגע צום צווייטן ענין.

¶18אט דאס וואס מ'קען זאגן בזה איז דאס בהמשך להמדובר מעיל, אז שבת איז די וועלט איז דא ווי דער לשון איז אז בחיצוניות זעט מען דאך ניט קיין שינוי אין וועלט, מערניט וואס ס'איז דא די עלי' אין פנימיות העולם.

¶19אף על פי כן דער אישר מלאכו איז דאך אין חיצוניות העולם איז דארף זיך אויך ניט טאן קיין מלאכו איז דער ביאור בזה, אז בשבת איז דער חיצוניות העולם בדוגמא ווי די פנימיות.

¶20וואס דאס איז, ווי גערעדט פריער, אז דאס וואס בחול איז דאס אן ענין של חול איז שבת מאכט דאס העכער און דאס ווערט א ענין של שבת.

¶21אט דאס וואס ער איז דאך אוכל ”בשר שמן ויין ישן” בטוב איז דאס אן ענין וואס דאס איז מגשם, און מ'דארף האבן אויף דערויף כמה עצות להשתדלות, משא' כן בשבת ווערט דאס אן ענין של מצוה, אדער מדברי סופרים, אדער גאר אן ענין וואס דאס איז מן התורה, כמדובר לעיל.

¶22ועד"ז ווי אפילו בימות החול קען מען דאך מסלב-זיין די מחשבה, ווערט דאס אויס מלאכה, במילא איז דאך דערפון פארשטאנדיק, אז וויבאלד אז שבת איז העכער פון ”בעשרה מאמרות נברא העולם”,

¶23וואס די אלע עשרה מאמרות זיינען געווען ששת ימים, אבער ביום השבת איז ניט געווען קיין מאמרות, דעמאלט איז געווען דער שלוף מכל מלאכתו וואס דאס גייט אויף דיבורים של הקדוש ברוך הוא איז דערפון פארשטאנדיק, אז בשבת איז דער עולם דעמאלט אן ענין פון מחשבה.

¶24וואס דאס איז דאך אויך מתאים מלשון הקבלה, וואס מ'זאגט דאך אז שבת איז דעמאלט איז דער עולם ווי דאס איז בריאה, אדער נאך העכער ווי דאס איז אצילה, וואס דאס איז דער ענין פון חכמה, וואס דאס איז שייכות צו שבת, משא' כן יום טוב איז דאס אן ענין פון בריאה, פאר דומות מדינים.

¶25וואס מחשבה ויובלה אין מחשבה גייט דאך דאס אויף ענין החכמה.

¶26ביז אין דעם ענינים אויך כפשוטם, אז וואס דארף א איד טאן בשבת איז דאך ניט ענינו אז ער דארף דעמאלט גארנישט ניט טאן אדרבא ער דארף אויסנוצן שבת.

¶27אויף וואס אבער דארף ער אים אויסנוצן?

¶28ניט אויף ענינים של השיעי וטירחא און מלאכה, נאר בערב שבת איז כל מלאכתך אחוי און שבת שטייט ער העכער פון ענין המלאכה, און א איד הויבט אויף די גאנצע וועלט צוזאמען מיט זיך, אז די גאנצע וועלט שטייט דעמאלט העכער ווי דאס שטייט בימות החול.

¶29וואס איז דער אונטערשיידער אז בימות החול געפינט מען זיך אפילו דער אדם אין אן אופן פון נעשה אדם נעשה 'לשון רבים', וואס דאס איז אן ענין פון רשות הרבים יוצר טוב און יוצר הרע, ביום השבת טאר ניט זאגן קיין תחנון, פארוואס טאר ניט זאגן,

¶30דערפאר וואס מ'דארף ניט אנקומען צו תחנון אין עושין בשבת, דער גהן איז נאך בשבת, פארוואס איז ער נאך בשבת אן עבירה מיט שבת האט קיין שייכות ניט?

¶31בשעת ער מאכט שבת-אין שבת חילות שבת אט דעמאלט קען ווערן אן ענין פון עבירה, ווערט דאס אויס שבת, אבער שבת איז ענינו אז דער גהן איז נאך בשבת און אין עושין בשבת און בענטן איז ניט געזעצן בשבת,

¶32ווארום שבת איז דאס אן ענין וואס דארט איז ניטא קיין ענין פון היפך רצון הבורא ס'איז ויכולו אז שמים וארץ וכל צלן ס'איז געבליבן דער אויבערשטער, אפילו ווי אדם איז געווען לאחרי החטא, איז ווי גערעדט פריער ביום השבת איז ניט געווען קיין חושך ולילה ס'האט געלויכטן, און ווי ס'שטייט אין מדרש, וואס פאר אמור האט דעמאלט געלויכטן דער ראש שנמרא ביום ראשון.

¶33וואס דערמיט איז אויך פארשטאנדיק ווי אזוי דער תירוץ פון דעם מדרש פארענטפערט ביידע קשיות, אז וויבאלד אז שבת איז ”רשות היחיד, יחידו של” עולם, איז ניט שייך אז ס'זאל זיין א צווייטע רשות פון לעומת-הזה,

¶34במילא איז ניט שייך קיין גנם, ניט שייך קיין עונות, ניט שייך קיין דינים, מ'דארף אויך ניט אנקומען צו לשות לתקן דערפאר וואס ס'איז כל מלאכתך אשוי דאס איז רשות 'יחידו של עולם' דארטן איז ניטא קיין אנדערע ענינים, במילא איז ניטא דער ענין פון מלאכת זורעה וחורש, פונקט ס'איז ניטא דער ענין פון הוצאה.

¶35מדגיש איז מען מדגיש דעם ענין פון הוצאה אז ווי צי לשמון קומו איז דאך, דער פירוש בפנימוש איז, אז א איד האט דאך זיין מקום זאל ער פון דארט ניט ארויסבירן, דאס איז וואס איז דער ארט פון א אידן?

¶36דער רך פון א אידן איז במקום של יצנו של אדם 'שם הוא נמצא' ממלא זיין דעם רטן הבורא.

¶37וואס 'כללות ענין' שמירת קדושת שבת, בדוגמא ווי 'כללות ענין' שמירת כל המצוות איז אז אל יוצא ישמען קומו ער זאל זיך געפינען מתוך אידישן עולם, ווארום זיין גאנצע נציאות איז אויף ממלא זיין זיין רטן.

¶38וויבאלד אז ער געפינט זיך אין אזא מין מאמין דומצוב איז דעמאלט חורש און זורע ביז מקיד ופטיש ווערט דאס אויס מלאכה, דאס ווערט א ענין פון מחשבה, ניט א ענין של מלאכה ומעשה.

¶39וואס דאס איז דאך אויך דער דיער, ווי גערעדט פריער, וואס דערפאר איז געווען כמה מלאכות ניט נאר מותריות במקדש נאר אדרבא אין דערויף איז געווען עבודת המקדש מ'זאל טאן אט די מלאכה ”בשבת מוספים של שבת, ועל” דרך זה בין יום טוב, ועל דרך זה אין שבת שבשים וכו.'

¶40וואס דאס איז דער תירוץ, אז ס'איז דער חילוק אין עולם, ווי דער עולם שטייט בששת ימי החול און ווי דער עולם שטייט ביום השבת, ווי אזוי אויך בא דער בהנוגע צו א אידן וואס בימות החול שטייט דעמאלט נפש האדם 'לשון רבים' אז דארט איז דא יש מקום ליטות פון והרוצה ליטות יתה משא' כן בשבת ווערט ער א שייכות צו יקידו של עולם, ווי ער זאגט אין מדרש,

¶41וואס דאס איז דאך אויך דער ביאור וואס מ'זאגט אז מ'דאמר מאיר פניו של אדם בשבת ווי ער איז ימי שע חול, אין ימי שע חול שטייט אפילו א איד אין אן אופן פון ווי נשא אדם אז דאס האט מצרף געווען מלאכים, און וויבאלד אז ס'איז דא מלאכים איז דא מלאכים מיימינים ומשלילים, ביז וואנענט ווי דאס קומט אראפ ארויס צי ליטער ליטער, משא' כן ביום השבת איז דאס 'יחידו של עולם', אין שות היחיד ב

¶42איז אט דעמאלט איז ניט ווערט דער אדם אן אנדער, א נייער מענטש, אין עדינו מאיר פניו דאס איז ניט נשא 'לשון רבים', שכל העולם כולו, ועאכו"כ דער אדם ווערט ער אין אן אופן פון יחיד, וואס דערפאר איז אין אתרו בו, וכמבואר לעיל בארוכה.

¶43וואס וואס איז דער ענין אין וועלט וואס ס'איז דער ענין פון ”שבת כל מלאכת” חשוי' איז דאך דאס דער ענין פון 'לימוד התורה'.

¶44איז דאך דא כמה ענינים פון תורה ומצוות, אבער תורה ומצוות זיינען פארבונגן בכללות מיט וועלט, אבער אין דערויף גופא איז דאך אויך דא דער חילוק.

¶45דער ענין פון מצוות זיינען פארבונגן מיט מדידי הגבלה פון עולם, וואס דערפאר איז דאך קלף לתפילין, לצמר ותוצות וכו דער ענין פון תפילה איז דאך דער שולה מוצאה וארץ און דערנאך דארף מען ערשט אויפהיין וועלט, אז דאס זאל ווע דער ענין פון תורה איז אז ”לא כה דברי כאש” אפילו ווען דאס לערנט, אזא וואס איז ניט אין א מעמד ומצב של תהבה,

¶46איז ”דברי כאש מה אש” ”אינו מקבלים תומאה” אזוי איז אויך דברי ”אינו מקבלים תומאה” ווי תורה קומט אראפ דא למטה שטייט אין אן אופן ווי זי איז למעלה, ווערט ער ניט קיין שינוי, דאס איז אן ענין בלי שינויים, אן ענין פון יחיד.

¶47וואס דערפאר ווערט תורה אנגערופן לגבי שער ימין דער ענין פון שבת, וואס דאס איז דאך וואס ער זאגט אין זהר אז ”תלמיד חכם עיקרי שבת” און ווי גערעדט ש רי, אז דאס ווערט אויך נרמז און די מעשה וואס ער דערצילט אין שבת, אז מ'האט צוגעגרייטן א חלום לשבת, דערנאך איז געקומען א תלמיד חכם און האט מערנאר אפגעגעבן די מעיקלים.

¶48וואס דאס איז דאך אויך דער קשר וואס מ'איז דאך מועג או לא יחיד לבוא אויף דעם שנה הבא פון ”יפות יפות יפות” ”יפות יפות יפות” ”יפות יפות יפות” ”יפות יפות יפות” ”יפות יפות יפות” ווי מ'פאנאנדערטוען מיט א מצטער קאטלאכן, יעדער וועט נעמען אויף זיך א משיחתא על מנת לגמרי ולשעמה, ווי דער שטיפל הבא,

¶49וואס דערנאך איז שם שכות שיימנו און משיחתא שולו אזוי וועט דער אויבערשטער בענטשן און משיחת זיין, להשפיל וליגלי מסכתא ששברים ולימוד און ממשיך זיין די כל הענינים שבזה,

¶50אנהויבנדיק פון לימוד אמורי ווי די מעשה פון 'קיום המצוות' וקיום בהידוק, וואס דעמאלט וועט זיין דער מקויים ווערן דער יעוד אז בחוקות את אליכו שתהי' המובה אין דתורה ואת מצוותי תשמרו אז דאס איז לימוד אמורי ווי די מעשה פון שמירת המצוות והחיתם אותם,

¶51וועט דעמאלט טער, בפרט נאך ווי דער אפטייטש אין ושישי מושין, ווי דער מגיד טייטשט אויף ושישי וחי בהם וואס ס'שטייט 'אין אמור' בנוגע צו ער שלש המצוות, אז א איד דורך דערויף וואס ער איז מקיים א מצוה איז ער ממשיך חי אין דער מצוה,

¶52וואס דאס איז דער אפטייטש אין ושישי מושין, מ'טוט אויף די מצוות אין א נייעם אופן איז אט דעמאלט וועט דאס זיין דער קיום היהודים של יחן זה, ו נשעתי גשמיכם בעתרו איז דער בעל שם טוב טייטשט אויף אז ס'גייט אבינו פון גשמיות דת לב, וואס ממוש הברכות ווערט זיך נמשך ודומה בדוגמא לזה איז דער ענין הגשטר,

¶53וואס דאס איז דער פירוש הפשוט פון גשמיכם כל הברכות ביז וואו אלך אתכם תונמיות די גאולה האמיתית והשלימה על ידי משיח צדקנו.

¶54לחיים.