עברית
Library

transcript · Yiddish

Text

23 sections

Machine text not yet checked by a person - do not quote it as the Rebbe's words.

1מ'שטייט דאך אין התחלה פון י'ב'ס סיון, וואס דאס איז דאך די שלימות פון די תשלומין פון זמן מתן תורתנו, ווי געזאגט אין אלטן רבי'ס סדרה, און פון לפני זה אין דעם פתום און אין אחרונים וכו איז דאך פארשטאנדיק, אז ס'האט אויך דעם אפטייטש, נוסף אויפן פירוש הפשוט, אז אויב ס'האט עפעס געפעלט זאל מען דאס משלים זיין, לשון שלימות, און אזא שלימות וואס איז פארבונדן מיט ירחא פליסאי מיט חודש השלישי, ובפרט אז דאס איז דאך אין ג'ימים פון קיימא סיהרא באשלמותא פון חודש השלישי, וואס דעמאלט שטייען די באשלמותא פון אלע ענינים פון דעם חודש שטייען באשלמותא אין יום חמשה עשר בו,

2דאס במיוחד נאך אויך א פארבונד מיט אן ענין וואס האט זיך אנגעהויבן בחמשה עשר בסיון, וכמדובר כמה פעמים וואס דעמאלט איז געווען די התחלת המאסר פון נשיא דורנו מיט כמה שנים לפני זה, במדינה ההיא, וואס דעמאלט האט מען דאך געזען אין דערויף מערניט ווי א דבר בלתי רצוי כלל וכלל, אויסגעקומען אן ענין אז דאס איז געבראכט אז דערנאך איז ער געקומען אין חצי כדור התחתון, און דא נאכמער פארגרעסערט די הפצת המעינות חוצה, צוזאמען אויך מיט הפצת לכלל כללות הענין תורה ומצוותי'דורך הפצת היהדות חוצה, וכמדובר כמה פעמים אויך מיט דער הדגשה נאך מערער קומענדיק אין דער מדינה, אויך אין אנדערע לשונות, נוסף אויפן לשון פון לשון הקודש, און דערנאך אויך אין לשון וואס דער בעל שם טוב און תלמידיו לאחריו, ווי אויך אין שריי חב אד, האבן געזאגט מאמרי תורה שלהם, מאמרי חסידי שלהם, אין אידיש, וואס דאס איז דאך ניט לשון הקודש, און ס'איז פארבונדן אויך מיט לשון המדינה און מיט דער מאומה ווי אידן זיינען דעמאלט געווען ווען דער לשון האט זיך אנגעהויבן מתפשט זיין, וואס דערפאר איז דאך בהכנו בני ישכר הספרדים גאר געווען אן אנדער לשון, לדינא, ווי מ'האט דאס אנגערופן, און ס'איז פארבונדן גאר מיט א ראביש וכיוצא בזה, וכמדובר כמה פנים, וואס בנוגע לעניננו, ענין שהזמן גרמא, אז מ'זאל נאכמערער מוסיף זיין, ובפרט אז מ'זעט אז כלו כל הכסים און אף על פי כן איז אדיין לא בא, איז דאך פארשטאנדיק, אז ס'מוז זיין א הוספה, און א הוספה אזא וואס זאל שוין, נוסף אויף דער צופוצן די קנעפלעך, אויך מסיים זיין עפעס אן ענין וואס אין

3יתנו יודע עד מה וואס דערפאר ווערט אפגעהאלטן די מראה בן זבאי ואומר זה האט ער שוין דער רגע פון גאולה האמיתית והשלימה. און די אלע ענינים איז אויך פארבונדן מיט דעם שיעור אין חתת, און במיוחד אין שיעור אין חתת מיט פרסש השבוע, וואס דאס איז נשא, וכמדובר בארוכה אין די התוועדות פון די לעצטע טעג ולפני זה, אז דאס איז פארבונדן אף על פי וואס אין דער פרשה רעדט זיך פון א נשא פון א חלק פון שבט לוי, איז דאס אבער אויך פארבונדן מיט דעם פירוש פון תורה וואס ס'זאגט, אז לא שבט לוי בלבד, נאר כל מי אשר נדבה לבו וכו,' און ביז וואנענט אז ס'ווערט דער קודש הקדשים וכהן גדול, וואס בפרט אין מקבתא דמשיחא און לאחרי ווי מ'האט געטאן אין הפצת המעיינות חוצה, ביז אין אן אופן פארבונדן מיט המדה ותלמידים הארבי איז דאך א זיכערע זאך, אז ס'איז שוין נאך מערער ווי כלו כל הקיצין, במילא מוז מען דאך עפעס וואס טאן אז דאס זאל זיין אז מ'האט נאך עפעס מוסיף געווען, ניט אזוי נוגע די כמות און די איכות, וויבאלד אז מ'האט שוין געטאן סיי אין כמות סיי אין איכות, ובפרט עלי דער קביעות שנה זו אויף לייענט מען בחוץ-לארץ, וואס דארט איז דאך דער עיקר רוב מנין און רוב בנין פון די אידן, ובפרט פארבונדן אויך כאמור, וואס ס'איז דאך אויך דער נשא וואס בקביעות שנה זו איז דאך דאס די קביעות דא צוויי מאל, ס'איז יום רביעי ויום חמישי וואס דער שיעור אין חומש פון חתת איז יום רביעי וחמישי און נשא, איז ווערט דאס פארבונדן ביז וואנענט אז קודש קדשים אז ס'ווערט נתגלה אין יעדער אידן און אלע אידן די הבטחה וואס זיי האבן באקומען, צוזאמען מיט דער ברכת ה'בזה, פון דעם אויבערשטן אליין, אז אתן תהי לי ממלכת כהנים וגוי קדוש און ווי אפגעטייטשט אין מדרשים, אז דאס מיינט מען כהנים גדולים אז יעדער איד האט אין זיך שוין געגעבן געווארן

4בשעת מתן תורה, ועל ידי מעשה ועבודתו, ובפרט על ידי מעשינו ועבודתינו פון כלל ישראל, וואס דאס איז נאכמער מאחד די מעשה ועבודה פון כל אחד ואחת בפרט, אז ס'זאל זיך מסצרף ווערן ווי דאס וועט ווערן כמוך ממש, אז ס'ווערט איין און איינציקע מעשה ועבודה דה, וואס דאס ברענגט אויך אראפ די איין און איינציקע גאולה, ווי ס'שטייט דאך בהנוגע צו גאולה העתידה לבוא, אז דאס וועט זיין ברגע אחד פאר אלע אידן, און נאך מערער פאר אלע אידן פון כל הדורות כולם, מיט אלע נשמות וואס זיי זיינען שוין געווען און געפינען זיך אין עולמות העליונים, ווי ס'אין זיי ווערט אויך א שינוי עיקרי אין זייער מעמד ומצב בשעת ס'קומט גאולה האמיתית והשלימה, איז זי ברענגט שלימות אין אלע עולמות הכי עליוניים, על אחת כמה וכמה אז דאס פועל'ט אויף די נשמות פון די אידן וואס וועלן ערשט געבארן, איז באקומען זיי שוין יעדערע פון זיי ווי זיי שטייען נאך למעלה קודם הירידה למטה, דעם תוספת וואס מעין ופעולות פון א גאולה האמיתית והשלימה, וואס בכלל איז דאך דאס די נקודה הכי עיקרית, אז דאס איז א שלימות אויך פון לשון שלימות, ניט נאר אז ס'איז ניטא קיין חסרון, נאר שלימות בפשטות, ביז אין תכלית השלימות, וואס דאס איז דאך די נקודה פון גאולה האמיתית והשלימה, אז די שלימות וואס ס'איז געווען כימי צאתך מארץ מצרים על אחת כמה וכמה די שלימות וואס מ'האט דערגרייכט אין די גאולות פון די גליות שלאחרי זה, איז דאס ניט געווען אין אן אופן אז דאס איז תכלית השלימות, ובפרט אז מ'זעט דאך, אז דערנאך איז געווען א גלות, וואס דאס איז דאך א ראי'הוכחה אז ס'איז ניט געווען תכלית השלימות, אפילו ניט קיין שלימות בכלל, משא‰כ בהנוגע צו גאולה האמיתית, וואס איצטער אנקומען-וועט דאס זיין אין תכלית השלימות,

5וויבאלד אז ס'איז דאך דא די זן-זאג און די דערציילונג בדרך סיפור בעלמא, ווארום דער ענין איז שוין צוגעגרייט מלמעלה, און ס'דארף מערניטש ווי אראפקומען למטה מיט די שלימות, און די שלימות ווי זי איז צוגעגרייט למעלה, וואס דאס איז תכלית השלימות, וכמדובר כמה פעמים, ובפרט אז א אידן איז זיך מוסיף בכלל אין עניני צדקה, ובשרט לאחרי ווי מ'קומט זיך צוזאמען, ובפרט נאך איידער מ'פארט זיך פאנאנדער, וואס דעמאלט, כמדובר אין די טעג לפני זה, איז דאך דאס א פאנאנדערפארן זיך, כדי אויף נאך מער פאנאנדערפארן זיך, כדי דעם ואהבת מרעך כמוך, ביז וואנענט אז ס'ווערט אן אחדות אמיתית, נאך ווי מ'געפינט דאך אין פארשידענע ערטער אין כדור הארץ, ווערט דאס אין אזא מין שלמה אן אזא פאנאנדערפלאקער, אז דאס פארברענגט גלייך די אלע שיריים פון גלות באיזה אופן שיהי,' ובפרט נאך אז מ'שטעלט אריין א גרויסן אלף פון א אלופו של עולם אין דעם ענין הגלות טוט מען דאך דעמאלט אויף ניט נאר אז ס'ווערט בטל דער גלות, נאר ס'ווערט גלייך, כאמור, א גלות מיט אן אלף, במילא איז דאס אותי טובת גאולת, און ס'ווערט גלייך, וויבאלד אז דאס איז אחרי מעשינו ועבודתינו ביז אין ימים הכי אחרונים, איז דאס אזא מין גאולה שאין אחרי'גלות, ניט נאר אז ס'איז ניטא בפועל, ס'ווערט נשלל די גאנצע אפשריות, אז ס'קען גאר זיין א גלות, ווארום וויבאלד, כמדובר לעיל, אז רוח הטומאה אעביר מן הארץ אין דער גאולה איז דאך פארשטאנדיק, אז ס'קען שוין מערניט זיין די גאנצע אפשריות אפילו פון א גלות, און ס'איז דא מערניט ווי דער אופן העבודה פון ילכו מחיל אל חיל ווי איז יראה אל אלקים בציון וואס ציון איז דאך ווי ער טייטשט אפ אין לקוטי תורה, איז דאס דער ענין וואס איז פארבונדן מיט יחידה ויחדך וואס ס'איז דא בא יעדער אידן, האנשים והנשים

6וטף, און ס'ווערט ביז אין אן אופן אז מ'געפינט זיך אין ציון כפשוטו, און יעדער איד און אלע אידן, וואס דאס איז דאך אויך פון דער אויפטו פון דער גאולה האמיתית והשלימה, אז קיין איין און איינציקער איד בלייבט ניט מחוץ לציון, עיר הקודש, כמדובר כמה פעמים, אז הצידה ארץ ישראל שתתפשט בכל הארצות, און אין ירושלים וציון, נתפשט בכל ארץ ישראל, ביז אז ס'ווערט אויך נתפשט דארטן דער ענין פון בית המקדש השלישי ויקדש אדנ'כוננו ידך. און פון דעם ענין פון שלישי איז גלייך גייט מען אריבער נאכאמאל דערמאנען אים דעם ענין פון רביעי והחמישי וואס דאס איז דאך, כמדובר אויך כמה פעמים, נאך דערויף ווי ס'איז דא די שלוש שנים, וואס זיי זיינען נאך געווען אלץ פארבונדן אויך מיט א אפשריות און א דבר בלתי-רצוי, וכמדובר כמה פעמים קומט מען צו דעם ענין פון מעשים רבעי וכיוצא בזה, וואס דאס מאכט, אז יעדער זאך וואס א איד האט דערפון הנאה, סיי אכילה סיי חסי'איז דאס מתאים צו דער הלכה שבזה, אז ס'דארף זיין דוקא אין ירושלים מיר הקודש, און דאס איז סיי אין ענינים יעדער ענין של הנהר סיי אין ענינים וואס איז פארבונדן מיט אכילה, שתי'און לבושים בכל צרכיו, כמדובר אין די הלכות פון מאסר שני און מאסר רבעי וכמדובר כמה פעמים. וואס דאס איז אויך דער סיום פון דעם שיעור פון יום רבי'איז דאך מיט דעם ענין פון ברכת כהנים, ואחרי ווי דערצו איז מען

7מקדים די פרשת נזיר, וואס אן ענין פון א נזיר איז דאך, אז ער מאכט אן ענין פון שערות, וואס על דרך הרגיל איז דאס ניט קיין הכרח פאר א אידן, נאר אדרבא, ווי פארשטאנדיק פון הלכות כהונה, אז ס'טאר ניט זיין א כהן, דארף ער דאך אראפנעמען די מוסרית שערות, ביז שערות, כמדובר כמה פעמים, שלשים יום לשלשים יום, דערפאר וואס אמית איז דאס היפך הכבוד, און ביז וואנענט אז דאס ווערט אויך בזהוים וכו וואס דערפאר איז דאך טאר ער ניט אריינגיין לעבודה בבית המקדש, לבית המקדש בכלל, וויבאלד אז ער איז פרוע ראש, וואס דאס איז דאך געזאגט געווארן ווי אידן זיינען בדרגת כהנים סתם, על אחת כמה וכמה ווי מ'שטייט שוין הכן כולכם אויף זיין בדרגה פון כהנים גדולים, וואס דא איז דאך נאכמערער דיוק בנוגע צו פרועה ראש וכו כמדובר כמה פעמים.

8וואס דערפון גייט מען אויך אריבער אין יום חמישי, וואס דעמאלט איז דאך נאך אן עלי אויך אפילו לגבי יום הרביעי, כמדובר כמה פעמים, אויך בפשטות זעט מען דאך פון צורת העוז, אז ס'קומט-צו נאך א קו, און א קו וואס שטייט בהפסק פון די ביידע קוים, ווי זיי זיינען אין אות ד, אפילו ווי דאס איז שוין אות ד, און מ'האט שוין די נקודה מאחורי ר", וואס דעמאלט ווערט דאס דער אות ד קומט-צו נאך א גאנצער קו וואס ס'איז מורא אויף קו המעשה, וואס דערפאר איז דאך אויך אין ציור העתו דער דין, אז ס'דארף זיין א הפסק צווישן די אנדערע צוויי קוים, וואס זיי זיינען פארבונדן ומרמז אויף מחשבה ודיבור, דארף זיין א הפסק צו מעשה, און ווי פארשטאנדיק אויך אין עבודה, אז אף על פי וואס ער האט שוין די מחשבה בשלימות, און האט אפילו דעם דיבור בשלימות, איידער ער טוט במעשה בפועל דארף מען נאכאמאל א קוק טאן כפתגם והוראת פון נשיא דורנו נאכאמאל א קוק טאן אין שולחן-ערוך, צי וויבאלד ער גייט דאס טאן במעשה בפועל, צי ער איז דאס אינגאנצן אויסגעהאלטן על פי שולחן-ערוך, צי ער דארף מוסיף זיין בזה נאך פון מדת חסידות וואס איז פארבונדן מיט זהר, כזהר הרקיעה כמדובר כמה פעמים, און בפרט נאך אז ס'איז דאך אויך פארבונדן מיט דעם סיום אין רמב",ם פון היינטיק פון יגבית בסיון וואס דאס איז דאך מסיים מיטן ענין פון וחי בהם ווי דער סיום פון די הלכות וואס מ'איז מסיים, און גלייך נאך דערויף, אין דעם זעלבן שיעור פון דעם טאג, הויבט מען אן ללכות קרבנות, ובמקבי הפלא, איז אין הלכות קרבנות מיט וועלכן קרבן הויבט דער רמב ם אן די הלכות מיטן קרבן פסח, וואס איז מערניט ווי אחרית בשנה, און האט אין זיך גדרים וואס טיילן אים אויס פון רוב, כרובם ככולם, פון אלע קרבנות, משא כן קרבן תמיד איז דאס בדוגמא ווי אין רוב קרבנות, ועל דרך זה כמה וכמה קרבנות, אט דער קרבן וואס טיילט זיך אויס ביז אז אין

9נאכל אלא לאכילה, און אין א קרבן וואס מלכתחילה לא באה אלא לאכילה, און ווערט אנגערופן פסח וואס דאס איז דאך אויך כולל דעם אפטייטש, אז דאס איז א דילוג אויף הלכות קרבנות, ווי מ'זעט דאך אויך גלייך אין התחלה פון הלכות קרבנות וואס הויבט זיך אן קרבן מיט הלכות פסח, הויבט זיך גלייך אן מיט אן ענין פון א דילוג, אז אף על פי וואס קרבן פסח איז דאך א דוגמא פון א מצוה שהזמן גרמא און א קרבן שהזמן גרמא הויבט ער גלייך אן אין דעם ערשטן פרק, גלייך אין דער צווייטער הלכה, אז אויך נשים חייבות בה, אף על פי וואס דאס איז אן ענין שהזמן גרמא, און מ'זאגט, אז דער אפלערנען דערפון איז, אזוי ווי ס'שטייט מכסת נפשות ניט מכסת שכרים אדער מכסת הנשים, לערנט מען אפ, אז דאס איז פארבונדן מיטן נפש, וואס בפשטות, על אחת כמה וכמה לא פנימיות הענינים, איז דער נפש אין חלק אלוקמים או, וואס דאס איז די נפש השנית בישראל, סיי ביי אנשים און סיי ביי נשים און סיי ביי טף, גלייך ווי ס'ווערט געבארן, האט ער שוין אויך אף על פי וואס בגלוי קומט דאס ארויס ווען ער ווערט א במצוה שנכנסה בו, נפש דקדושה, אדער על כל פנים לאחרי ברית מילה, ווי ער ברענגט אויך אראפ דער אלטער רבי'ס שולחן-ערוך, אז דאס דעמאלט איז נכנס לבו נפש הקדושה, איז דאך דאס דוקא אין פארבינדונג ווי אזוי די קדושה שטייט בגלוי, משא נכן בגלוי ביז אין גשמיות, משא נכן די קניסת הנפש אלקיתא, איז דאך גלייך ווי א אידיש קינד ווערט געבוירן, וכמדובר כמה פעמים, האט ער גלייך דעם ראש פון דעם נפש אלקית און דעם ד'פון אפשר אלקית און דעם ה'פון פון דעם נפש של אלקית, ביז אז ס'ווערט קודש הילולים לכל משך ימי חייו אין אריכות ימים בשנים טובות. ובפרט נאך כנזכר, אז בקביעות שנה זו האט מען אין דערויף דער כפליים לתושי'אין חתס, ובפרט אין חוץ-לארץ, לערנט מען אין חתס סיי רביעי און סיי חמישי צוויי מאל בשנה זו,

10און מ'לערנט דאס גלייך אלס הקדמה אויך מיטן שיעור אין תהלים און שיעור אין ספר תניא קדישא, ווי נתחלה געווארן על ידי נשיא דורנו דעם רבי'ן דעם שווער, וואס דאס פארבינדט זיך על דרך ווי שבועות פארבינדט אלע דריי צוזאמען משה, וואס דעמאלט משה קיבל תורה מסיני איז דאך דאס געווען קבלת כל התורה בשבועות, שבועות, און דערנאך אויך דער ענין ווי ס'איז פארבונדן מיט דוד מלכא משיחא, וואס זיין הסתלקות איז דאך אויך געווען בעצרת, בחג השבועות, כמוזכר לעיל, ועל דרך זה אויך די הסתלקות פון דעם בעל שם טוב, וואס אויך שמו ישראל על דרך ווי מ'זאגט דאס בהנוגע צו יעקב'ן, ווארום על דרך ווי ביי יעקב'ן, כמבואר אין אגרת הקידוש אין ספר תניא קדישא, איז דאך יעדערער האט אין זיך א ניצוץ פון יעקב'ן, און יעדער איד איז כלול אין יעקב'ן, אזוי איז אויך בהנוגע יעקב שנקראי ישראל וואס דאס איז דאך שמו אשר יקרא לו בלשון הקודש פון דעם בעל שם טוב, איז ער דאך דער וואס ס'איז דא אין זיין פעולות, על דרך ווי פון משה רבינו'ס פעולות אין יעדער אידן, ובפרט אין עקבתא דמשיחא, ובפרט נאך זמן מתן תורתנו, ובפרט אז מ'האט דאך כמזכר לעיל די שלימות פון מתן תורה, ביז שלימות מיט אלע אפטייטשונגן אין זה, ביז א שלימות שאין שלימות למעלה שאימנה.

11צאתך מארץ מצרים ווערט דער אראנו נפלאות בגאולה האמיתית והשלימה דוקא בדורנו זה, ולא ייכבן אפילו כהרףיים, במילא איז דאך א זמן הכי מתאים פון ירכי תליתאי, וויבאלדא מ'האט צו-טאן מיט אורין תליתאי און בהפצה פון אויך די נשמה פון אורין תליתאי דורך אנשים און דורך נשים, וואס ווי מ'זעט דאך בפועל איז דאך כמה וכמה נשים ובנות האבן אויך א קביעות-עתים אין לימוד פנימיות התורה, וכמדובר כמה פעמים, אז לויט דער פשטות ההלכה, וואס נשים זיינען מחוייב אין אהבת ה'און יראת ה'און אמונת ה'וכו איז ווי אזוי קען מען קומען צו ועבדיו ולבב שלום מיט די אלע ענינים? מוז מען האבן דוקא דעם לימוד פון דעת אלקי אביו כא, וואס דאס קומט על ידי לימוד פון פנימיות התורה, וואס דערפאר האט מען דאך געטאן א חסד בדורות זינט פון אריזל, און על אחת כמה וכמה זינט די גאולה פון י'טס כסלו, אז ס'ווערט די הפצה אין אזא אופן, אז אויך אפילו מיט קינדער לערנט מען אויך ענינים פון פנימיות התורה, אין אותיות וואס זיי פארשטייען דאס אויך, ביז אמאל גאר אין אן אופן אז מ'דערציילט זיי סיפו, און דערנאך איז זיי אליין כאפן זיך וואס איז די הוראה מזה, דורכגענומען מיט נשמה פון תורה בהנוגע צו דעם קינד אליין, אף על פי וואס דאס איז א קינד נאך פאר בן חמש אדער בת חמש וששה וכו,' אבער ער איז שוין שייך צו פארשטיין, ווי אזוי דער ענין פון השגחה פרטית, און דער ענין פון תורת הבעל שם טוב, אז די התהוות איז בכל רגע ורגע מים ויש

12ממש, וואס דאס קען מען געבן צו פארשטיין און מ'דארף גאר אים ניט געבן צו פארשטיין, א קינד איז ניט מחלק ווי ס'איז געווען בפעם הראשונה און ווי ס'איז דערנאך, אז דאס איז מערניט ווי חידוש הישנות און דאס איז א דבר חדש לגמרי, ווי א קינד פארשטייט ניט אט די אלע חילוקים, על דרך ווי דערמאנט כמה פעמים, אז א קינד ווייס ניט פון דעם ענין, דעם עדותיו, במילא איז כל עניני מת מתפלל, לדעת זה התינוק איז ער מתפלל צו אליו ולא למדותיו. במילא איז אויך אזוי פארשטאנדיק, אז מ'פרעגט ביי אים, ווער האט מגלה געווען אט דעם ענין אין תורה, אדער אין פנימיות התורה האט ער אן איין און איינציקן ענטפער, און דער זעלבער ענטפער, וועגן וואס פער ענין מ'פרעגט ניט ביי אים, האט ער דעם זעלבן ענטפער, אז דאס האט געגעבן אט דער צו וועמען ער איז מתפלל, וואס דאס איז עצמות ומהות ממש, אליו ולא למדותיו.

13להוי'אלקיו וואס דאס איז דאך דער ענין פון א נזיר, און ס'ווערט גלייך נאך דערויף אז יבריך הוי'וישמריך וואס דאס איז דאך כולל אין זיך אויך ברכה והמשכה פון די אלע המשכות וועגן וועלכע ס'רעדט זיך אין די פסוקים שלפני זה, די המשכות אויך פארבונדן מיטן עזר אלקיו על ראשו אפילו המשכות פון מוסר-א שערות, על אחת כמה וכמה די המשכות כפשוטם, ביז וואנענט אז ויתם לך שלום, ביז נאכמערער ואני אברכם, כמדובר כמה פעמים. און ס'ווערט גלייך דער אריבערגאנג אין פרשה חמשה פון פרשה נשיא, און אויך תפליים לתושי,' אז שוין גלייך אין דער התחלה שבזה, דערציילט מען, אז אידן זיינען נשיאי פון אידן, וואס יעדער נשיא האט זיך מיט זיך פארגעשטעלט דעם גאנצן שבט שלו, אף על פי וואס דעם קרבן האט ער געבראכט משלו, ווי רשי ברענגט אראפ, אבער ער האט אים געבראכט אלס א קרבן וואס איז פארבונדן מיטן גאנצן שבט, אנהויבנדיק פון שבט רואוין, און פארענדיקן מיט שבט בנימין צדיק תחתון און צדיק ראשון און צדיק אדון, וואס דאס איז יוסף ובנימין, כמדובר כמה פעמים, און אויך כפליים לתושי,' און אויך אין אן אופן אז ס'ווערט דער יבריך הוי'וישמוריך און יאיר הוי'פנים אליך וחוניך וי ישן הוי'פנים עליך ויתן לך שלום, ביז ואני אברכם, און גלייך נאך דערויף זעט מען בגלוי, אין דער פרשה אין תורה שבכתב, ווי אזוי דאס איז מעורר אלע נשיאים פון אלע ידבי שבטים בבת אחת, אין דעם זעלבן טאג, אין דעם יום ראשון, און אין דעם זעלבן אופן, אז יעדערער פון זיי האט מכוים געווען

14מצרף געווען, אז ס'זאל זיין דער זעלבער קרבן פון יעדערער פון זיי, אנהויבנדיק פון דעם קרבן וואס ס'קומט א קרבן שלם, וואס דאס איז דאך די שנים עשר בקר, און דערנאך אויך א קרבן וואס איז מדגיש ווי אזוי יעדער איר איז א מחצית הענין, און ער ווערט דוקא בשלימות, ווי ס'דריקט זיך אויס אויך, אז ס'איז געווען אן ענין פון ששה און אן ענין פון שני פון שנים עשרו, און גלייך ביום ראשון, שנטל עשר התרות, און זיינען אלע געשטאנען אין אן התעוררות מצד עצמם, עד כדי כך, אז דאס איז נאך געווען העכער פון דעם מעמד ומצב פון משה רבינו, וואס דערפאר האט דאך משה רבינו געדארפט ערשט דערנאך פרעגן פרטים, ביז צו ביי דעם אויבערשטן אליין, וואס מ'זאל טאן און ווי אזוי מ'זאל דאס מקריב זיין, וואנענט אז דער ענין שטייט אויך בגלוי אין תורה-שבכתב, מ'דארף גאר ניט אנקומען צו פירוש רש י וכיוצא בזה, לערנענדיק אין חיצוץ דעם שיעור פון חמישי פון פרשה נשא, זעט מען, אז אזוי ס'איז געווען אין דעם זעלבן טאג זיינען מסורף געווארן אלע צוועלף נשיאים פון פארשידענע צוועלף שבטים אין דעם זעלבן ענין, און ביז וואנענט אז מ'האט ערשט געדארפט דערנאך ערשט האבן א פעולה פון נשיא אחד ליום, ווארום ביז דעמאלט זיינען זיי געווען אלע נשיאים אין דעם זעלבן טאג, בענינים של מעשה בפועל, ביז אין ענינים וואס ס'האט זיך אויסגעווירט סיי אין חלק החי שבעולם, סיי אין חלק הצומח שבעולם, סיי אין חלק הדומם שבעולם, וואס אף על פי וואס דער מלך השעל הקרבנות איז אזוי אויך אין די קרבנות פון די נשיאים, וואס על כל קרבנכי תקריב מלך וואס דאס איז חלק הדומם, וואס אף על פי וואס דער דין איז, אז מ'נעמט זיך גאר מלך פון דער לשכת המלך, אבער ווי דער דין איז מצד עצמו, ובפרט נאך ווי ס'איז געווען בזמן הקרבת הנשיאים, וואס דעמאלט איז דאך געווען איידער די גזירות און די סייגים וכו ווי דאס איז געווען, וואס דערפאר האט מען דערנאך אויך גענומען דוקא מלך

15פון דער לשכה, און האט געווארט אז יעדערער זאל ברענגען וכיוצא בזה, און ווי דער פירוש בפשטות איז, אז בשעת ש'שטייט על כל קרבנך תקריב מלך מיינט מען דאס אויך אלע כל קרבנך, אויך די קרבנות וועגן וועלכע ס'רעדט זיך גלייך אין דעם ספר שלאחרי זה, אין פרשה נשא, ובפרט אז דעמאלט שטייען יעדער איד און אלע אידן אין אן אופן של משא את ראש. און ויהי רתן, כמדובר, אז יעדער איר זאל מבגין זיין צום אלעם ערשטן בא זיך דעם ענין פון חתת, וואס דאס האט דאך א שייכות מיוחדה צו חג השבועות, דער ענין פון ית בית סיון, אז דאס איז די תשלומין פון מתן-תורה וכל הענינים שבזה, כולל אויך דעם ענין אז מ'דארף ניט אנקומען צו אמירת תחנון, כמדובר כמה פעמים, ווארום ס'איז א ענין פון תשמוד את ידך און מה שמצוה לאחור ימלעשות איז הוא עושה, האט ער נאך פון פריער, מתחילת השנה, על אחת כמה וכמה זמן, מתן תורתינו, וואס דעמאלט איז דאך אנא נפשי כתבית יהבית און האט דאס אפגעגעבן ווי ס'שטייט בגלוי אין יום התשלומין, אין אן אופן צו ווי אלע יו דבי'ס שבטים, בפרט נאך על ידי הנשיאים שלהם, ביז צו נשיא כל הדור, פון דעם רבי'ן דעם שווער, און ברענגט אויך אראפ, אז דאס קומט אראפ סיי ווי אין זייערע נדבה איז דאך געווען סיי גלייך א נדבה וואס זי איז אינגאנצן דומם, און א נדבה וואס זי איז אינגאנצן צומח, און א נדבה וואס זי איז אינגאנצן חי, כמובן וגן פשוט, על אחת כמה וכמה, אז בשעת זיי האבן מקריב געווען פון די חלקים איז דאך א זיכערע זאך, אז זיי האבן מקריב געווען זיך אליין, ווי ס'שטייט דאך דערנאך אויך הקריב את קרבנו און אויך לפני זה, אז די נשיאים זיינען געשטאנען אין א מעמד ומצב פון א קרבן פון זיך אליין, נכם כמדובר כמה פעמים, און דאס ווערט אין אן אופן פון כפליים לתושי און דאס ווערט אין אן אופן, אז דאס איז נאכמערער מוסיף אין דעם קיום און התחזקות אין שיעורי חתת

16און אין לימוד פנימיות התורה, און אין הפצת פון לימוד פנימיות התורה, און אין לימוד אויף נאכמערער מוסיף זיין אין ענין של צדקה, אין אן אופן של כפליים לתושי און נאכמערער מוסיף זיין אין די אלע ענינים פון ואהבת לרעך כמוך וואס דאס איז א כלל גדול בתורה, וואס דאס איז דאך מגלה נאכמערער בפשטות דער ואהבת לרעך כמוך וואס דאס גייט דאך אויך צווישן אידן מיט רע אביך אל תעזור אויפן אויבערשטן אליין, ביז אין עצמות ומהות, וואס דארט איז דאך די אהבה עצמות פון ישראל מיט קובה, ובפרט נאך על-ידי התורה, ובפרט נאך ווען מתן תורתינו, וואס דער מתן התורה איז דאך געווען ניט קיין מדליק נר מנר און ס'איז געבליבן דער עיקר ווי ס'איז געווען אין דעם נר ראשון, אדער על כל פנים, ניט ווייניקער ווי ס'איז געווען אין דעם נס וואס ס'האט מגליק געווען, נאר ס'ווערט דוקא אז תורה לא בשמים היא און ס'ווערט דוקא דא למטה, ביז וואנענט אז מ'זאגט אויך אז תורה חדשה מאיתי תצא ווי אזוי וועט דאס אבער ארויסקומען בגלוי איז דאס פארבונדן מיט גאולה האמיתית והשלמה פון יעדער איד און פון אלע אידן, נשמות בגופים, וואס צו זיי קומט די גאולה האמיתית והשלמה, ועל ידיהם ווערט דאס דערנאך נמשך אין אלעמען, סיי אין די דורות שלפני זה, על אחת כמה וכמה אין די דורות שלאחרי זה, און דאס ווערט אויך אין אן אופן ווי אין שנת הארבעים, אז נתן לכם לב לדעת ונעים לרות וזנעים לשמוע, וואס דאס איז דאך כולל בכללות כל עבודת האדם, אז צום אלעם ערשטן האט מען דאס אז מ'שטייט אין שנת הארבעים, וואס קוהן איז נשדתא דרבי פון נשיא דורינו, על אחת כמה וכמה אדעתא דרבא פון דעם אויבערשטן, אדער ניט על אחת כמה וכמה, נאר אויך אזוי אויך בהנוגע צו רבא עיניך רואות את מוריך פון דעם אויבערשטן, און ס'ווערט דערנאך נמשך אין אן אופן אז ברכת כהנים איז ממשיך, אז דאס האט אין זיך אויך די תכונה פון ברכה און אויך די תכונה פון תפילה, וואס תפילה טוט זיך אויף, אז ס'ווערט א דבר

17חדש ברכה טוט אויף, אז דאס איז א זיכערע זאך, אז ס'ווערט אזוי נמשך ביז למטה מטה, ביז אין עולם הזה התחתון שאין תחתון למטה הימנו, האט ברכות כהנים אין זיך ביידע ענינים, אז ס'איז א זיכערע זאך, אז דאס טוט-אויף א דבר חדש, ביז אין תורה חדשה, ביז א חידוש אין כל סדר השתלשלות, על אחת כמה וכמה א חידוש אין עולם הזה התחתון, ביז א חידוש אין יעדער אידן, אז ביי אים ווערט א חידוש בעבודתו, אז די עבודה וואס ער האט געהאט ביום י'בו סיון תשמ-טס, ביז תפילת המעייב, און אפילו אין תפילת המעייב, און אפילו באמירת עלינו און די קדרים דרבנן שלאחרי זה, ווערט ביי אים א חידוש אפילו לגבי פון זיין מעמד ומצב אין די אלע ענינים, און ער טוט אין די אלע ענינים אין כפליים לתושי כפליים לתושי שי'לגבי כפליים לתושי'שלפני זה, און טוט דאס אין אן אופן אז ער שטייט אין א נשיאת ראש פון דעם אויבערשטן אליין, וכפליים צוויי מאל, ווי כמדובר, מ'האט דאס געלייענט צוויי מאל, בתורה ובפרהסיא וכו,' און בדוגמא ווי אויך ווי דערמאנט, אז ס'ווערט יבריך הוי'מיט אלע ענינים, ביז ואתן לך שלום וואס דאס איז כולל און א כלי אויף כל הברכות וכות, און נאך מערער, אז די ברכה קומט גלייך אראפ בגלוי, אז מראה באצבעי ואומר זה אט דאס איז דער קרבן הנשיאים, ווי דערציילט אין נבואת יחזקאל, ווי אזוי די נשיאים וועלן מקריב זיין לעתיד-לבוא, איז מראה באצבעי ואומר זה אט די הלכה שבדבר, און אט איז אויך דערנאך די מעשה בפועל שבדבר, כמבואר אין דין און אין כל העוסק בהלכות אלו, איז ווערט דאך דאס דער ענין אויך במעשה בפועל, כמדובר, און ס'ווערט אויך במעשה בפועל למטה מעשרה טפחים. ובפרט אז מ'איז מוסיף בזה אין די אלע דריי ענינים, אז פריער האט מען הנתן הוי'לכם, וכל הנותן בעין יפה נותן, און דערנאך איז מען אויך מפרט, אף על פי וואס מלמעלה קומט דאך דאס אראפ בבת אחת, און ווי איין מציאות, ווערט דאס דערנאך פאנאנדערגעטיילט, כמבואר

18ארוכה אין די מאמרים פון די ספרים פון דעם מיטעלן רבי'ן, אז עבודה כדרוש בשלימות דארף זיין דוקא אז דאס נעמט דורך עבודה פרטיות ביז אין פרטי-פרטיות, כמדובר כמה פעמים, וואס דערפאר איז אויך דארף זיין פון דער עבודה פון נתן הוי'לכם איז ער דאס מקבל, ווארום ס'איז דאך א נתינה בעין יפה ווערט דערנאך גלייך אויך די התחלקות אין די פרטים, אז ער האט אין דערויף די לדעת וואס בכלל איז דאס עבודת המוכין, וואס לדעת איז דאך כולל און מדגיש דער ענין פון דעת, וואס זי איז כולל כל המוכין פאר דערויף זאגט מען, לב לדעת, בינה ליבא, איז דאך מהדגשה בזה בינה, און בשעת מ'זאגט אז דאס איז נתן, וואס דאס איז דאך מוז מען דאך האבן דער ענין המאחד, בינה, צוזאמען מיט דעת, ביז וואנענט ווי דאס שטייט אין כתר שלמעלה מכל הענינים, ביז אין כתר ודעת, ווי דאס איז כלי העכער פון חכמה בינה, ביז דערנאך ווי דאס איז נקודת התמצות און דער סך-הכל פון די עבודה שלפני זה, וואס בכללות איז דאס, כאמור, עבודת המוכין, און גלייך פון לב לדעת איז ניטא חס ושלום קיין הפסק בין טייל, דאס קומט גלייך אראפ אף על פי וואס ס'איז דא דער מיצר הגרון ווערט דאך אויך אין דערויף אויך דער ענין ווי דאס ברענגט מערניט ווי די דברים הרצויים שבזה, אז מוחין זיינען זיך אזוי מסתמצם אז זיי קאלן ווערן א חיות אויך פאר מדות, און די מדות זאל זיין א מדת האהבה בפני עצמה, און מדת היראה בפני עצמה, ביז די אלע שבע מדות און די שבע קני המנורה, מיט דעם שיעור אין פרשה בעלותך, וואס קומט גלייך נאך די שיעור ים פון פרשה נשא, וואס דאס איז דער ענין פון לב לדעת קומט דאס ארויס אין אז ניים לרות ואז ניים לשמוע, וואס דאס איז כולל, כמדובר, די ענינים פון אלע עשיות, וואס זיי נעמען זיך פארבונדן אדער מיט ענין הראי אדער מיט ענין השמיעה, וכמדובר כמה פעמים, אז ס'איז דא ענינים

19אין עבודה בא יעדערן וואס ער נעמט דאס מצד דערויף וואס ער איז רואה, ניט ער האט אין דערויף א הבנה והסברה, ער גייט ארויס און ער זעט אן עולם ומלואו, און כאפט זיך אפילו א קינד אז דאס איז שהכל נהי'בדברו פועל'ט דאס ביי א קינד, על אחת כמה וכמה אין שכל פון א שכל גדול, אז ער האט אין דערויף גלייך די פעולה, לכל לראש פון דעם עיקר, כל העיקריים, ער ווערט אינגאנצן בטל, וואס דאס איז דאך כולל ביז יראה עילאה און ביטול בשלימות, אז ער ווערט בטל אין ואהבת בכל לבבך וכל נפשך וכל מאדך דעם עוד שלך, ביז וואנענט אז דאס פועל'ט אין דעם עדה פון כל בני-ביתו וכל המשפחה, כמדובר כמה פעמים, ובכללות, די עבודה וואס קומט מצד ענין הראי וואס דאס איז איניין לראש, דערנאך איז די עבודה וואס קומט מצד ענין השמיעה, וואס דאס איז דאך אויך ווי ס'איז געווען בא מתן תורה, און דער אויפטו פון רואין את הקולות וכמדובר כמה פעמים לעבד הקב,"ה ניסור למגנה לכאורה איז ניט פארשטאנדיק וואס האט אויפגעטאן דער נס אז רואין את הקולות. מ'זעט דאך דערנאך, אז בא טויזנטער יארן, און אויך טויזנטער יארן לפני זה, איז געווען ראי'בפני עצמה און שמיעה בפני עצמה, און יעדערער פון זיי אויפגעטאן ענינים ופרטים, ביז ופרטי פרטים, ביז ענינים שלימות, ווארום דאס איז דאך כולל אויך דער ריעה ושמיעה ולימוד התורה פון די אבות, כולל בחיר שבאבות, ועל דרך זה פון גדולי ישראל לאחרי מתן תורה, וואס בשעת איז טאקע מה להלן באימה וביעי וברתת ובזיעי ס'איז אבער ניטא דער ענין פון ראה נס הקולות, איז דאך דאס א נס הכי גדול, וואס ס'איז געווען א פעם ארחת, מ'געפינט גאר ניט נאכאמאל אז ס'זאל זיין אזא ענין פון רואים את הקולות ובפרט נאך ווי מ'טייטשט אפ אין תורה שבעל-פה, אז פונקט אזוי ווי ס'איז געווען רואים את הקולות וואס אזוי איז געווען אויך די צווייטע זאך, אז ס'איז געווען די שמיעה פון די ענינים שבוריה. וואס דאס איז דאך פארבונדן דערמיט וואס ס'איז דאך דא, כאמור, די מעלה אין עבודה

20מצד הרי און אין מהרהי מצד עבידת מסד השמיעא, ובמיוחד אין מהרהי אז ס'איז דא דער יחוד שניהם יחד, וואס דאס איז דאך אויך דער אפטייטש אין רואים את הקולות, אז כשם שרואים את הקולות וואלט אזוי איז מען אויך שומער די ענינים הנראים, בעין, וכמדובר כמה פעמים. ויהי רצון, אז תיכף ומייד זאל מען זוכה זיין, אז ס'זאל זיין דער תורה חדשה מאיתי תצא ובפרט אז מ'האט שוין די שלימות פון יד בית ימים און יד בית נשיאים, און די אלע קרבנן זייערע, און מ'האט אויך ווי דאס איז אין חתות פאראיינציקט דער שיעור פון יום רביעי פון פרשה נשא און פון יום חמשה פון פרשה נשא, וואס דארט זיינען דאך כלול אלע נשיאים פון אלע י'ב'שבטים, מיט אלע זייערע קרבנות, מקריב געווען די קרבנות בפועל, דאס איז געווען נשיא אחד ליום, משא'כ אבער מצד אידן זייער קירוב און זייער התאחדות, ביז רזין אין סוף איז געווען ביום הראשון, וואס דאס איז דער שיעור פון יום חמישי פון היינטיקן טאג, כמוזכר לעיל, און דער שיעור וואס איז כולל אין זיך בגלוי, בקרבנות, סיי דער ענין מדבר, סיי דער ענין החי סיי דער ענין ה צומח סיי דער ענין הדומים. ויהי רצון, אז דאס זאל זיין א קודמה קרובה, ביז קרובה ממש, ולא ייכבא מאפילו כהרב עין ווי אזוי דאס אלץ וועט נתגלה ווערן, און ס'ווערט גלייך דער ענין פון בית-המקדש השלישי, וואס שם נעשה לפניך די אלע קרבנות, על אחת כמה די קרבנות וועגן וועלכע ס'רעדט זיך אין דעם וואת הגאולה פון יחסל, וואס איז דאך אויך פארבונדן מיט שבועות, ביז אז דאס ווערט די הפטורה פון שבועות, אז מפטירין בן מרכבה, וכמדובר כמה פעמים דער ביאור בזה וכו'בזה, מ'דארף אבער ניט האבן קיין תוספת ביאור, מ'איז דאך ערשט געווען בא קריאה פון עשרת הדברות, ולאחרי זה אויך בא דער הפטרה וואס קורין בן מרכבה,

21ס'זאגט אין דער מכבה, אז אפילו זייענדיק בגולה איז דאס געווען אבער על מהר כבר און ווי אפגעטייטשט אין פירוש התורה, אז ווי קומט דאס אז ס'איז געווען א נבואה בחוץ-לארץ דערפאר וואס דאס איז כבר הי'לעולמים על מהר כבר, במילא האט דאס דערנאך געקענט זיין אויך אין חוץ-לארץ על דרך זה אויך, וויבאלד אז ס'איז על כבר הי'לעולמים בשעת מתן תורה בששה בסיון, ובהמשך שלו אין שבעה בסיון, והשלם ותשלומין שלהם, אין י'ב'סיון, ביז תכלית השלימות אין דער שלימות, במילא איז דאך פארשטאנדיק, ווי ער זאגט אויך דער לשון אין תניא בזה, אז כבר הי'לעולמים בשעת מתן תורה, און דערנאך אויך מסיים ווי אזוי ס'וועט זיין דער גילוי פון עצמות ומהות, ביז וואנענט הבאה מקרת פשורי וכולו וכולו דער ענין היראה, וואס דאס איז דאך אויך פארבונדן, אלע ירעות זיינען דאך איין זאך, ביז אז אין ירעה תתאה האט מען יראה עילאה, ביז אז מ'האט אין דערויף די תכלית השלימות אין יראה, כולל אין זיך אויך אהבה, על דרך ווי אברת כולל אין זיך יראה, על דרך ווי געז אגט אין עשרת הדברות איז געווען די התכללות פון רואים את הקולות און שומן את הנראה, און יהי רצון, אז והוא העיקר, אז ס'זאל זיין תוקף ומיד ממש, ובפרט אז מ'איז דאס מקשר מיט ענין הצדקה, און א צדקה וואס מ'גיט אין אן אופן פון סבר פנים יפות, וואס דערפאר ווערט דאס אנגערופן בשם מתן תורה, ועל דרך זה ווערט דאס דערנאך בא יעדער אידן ווען ער איז משפיע רוחניות, על אחת כמה וכמה ווען ער איז משפיע גשמיות, וואס דעמאלט דארף מען דאך באווארען ס'זאל ניט זיין א קלה היפכת פניה, דערפאר וואס זי איז חלת שלא משילה, זאל יעדער איד וויסן, און אלע אידן וויסן, כמבואר ומסופר בארוכה בתכלית הפשטות, אז יעדער איד איז דאס ניט חס ושלום נהמא דכסופא, דאס איז מעשינו ועבודתינו לשון רבים, ביז אז דאס ווערט אויך מעשיו עבודתו של כל יחיד

22ויחידה סיי פון אנשים סיי נשים און סיי פון טף. ועוד והוא העיקר, אז בנערינו וזקנינו בבנינו ובבנותינו האנשים והנשים והטף, וכספם וזהבם איתם הרוחנים וכספם וזהבם איתם הגשמיים, כולל אויך אט דאס וואס מ'האט אויפגעטאן אין שנת תשמוד ידיך און אין זמן מתן תורה שבעובא תשלומין שלהם, ביז די שלימות בשלימות שבזה, האט מען דאס גלייך מיט זיך צוזאמען, און מ'האט מיט זיך צוזאמען מיט אלע עשר כחות בכל לבבך ובכל נרשך ובכל מדך, תפילה בציבור, כמדובר ומסופר כמה פעמים, ובפרט אז נתן הוי'לכם לא בלדעת ואין לראש ואין לראש ואין לשמוע און דאס קומט אראפ למטה אראפגעקומען אין שנת הארבעים, אז קאין מינה איניש, אדעתא דרבא קאין אויך פון לשון, און פארבונדן מיט והולך אתכן קוממיות ווערט בפשטות דער והולך אתכן קוממיות כמוזכר ומדובר, אין אן אופן פון גאולה האמיתית והשלימה, וואס מראה באצבעי ואומר זה און ס'ווערט אויך פארבונדן מיט זה אלקינו קוינו לו ויושעינו זה הוי'קוינו לו ווען ס'וועט זיין דערנאך דער כפליים לתשי', און שני פעמים זה, וואס דאס באווייזט דאך אויף נבואת משה, ובפרט נאך ווי דאס שטייט נאך בא יעדער אידן דעם חלק נושי שבטוכו, ופועל פעולתלי אז יעדער איד איז עבודתו אין אן אופן פון זה ביז וואנענט ואשפח רוחי על בניכם ועל בנותיכם על כל בשר, ביז על בניכם ועלבנותיכם ביז אין אן אופן פון ואשפח, וואס דאס איז נאך מערער הנותן בין יפה נותן, נאר ס'ווערט א שפיחה הכי גדולה, וואס דאס איז דאך אויך פארבונדן מיט קרבן פסח וואס איז כשר ושפיחה, כמדובר כמה פעמים. ועוד והוא העיקר, אז פון ספר עבודה, וואס זיכער האט מען שוין געמאכט סיומים, מ'וועט ממשיך זיין אין מאכן סיומים אין די ספרים פון רמב דם, על מנת להוסיף להתחיל ולסיים

23ולהתחיל ולתיים די שעת-שחרים שברמב, ביז ומלאה הארץ דעה את הוי'כמים לים מכסים און אויך די התחלה פון ספר ראשון שברמב, כמדובר כמה פעמים. און דאס ווערט גלייך אין א מעמד ומצב שוין איצטער, פון ומלאה הארץ דעה את הוי'כמים לים מכסים און ווי דער רמב איז מקדים לזה אין ספר היד שלו, אז דאס איז דא ווי ומלאה הארץ דעה את הוי דערנאך איז דא הגדולי ישראל, וואס דאס איז דאך יעדער איד, ווי ביי זיי איז דער ענין פון ומלאה הארץ דעה ביז ווי דאס קומט אראפ אין עבודה, ווי ער איז מבאר דארט אויך אין לשון צחרא וברורה. ועוד והוא העיקר, אז ס'זאל זיין בפועל מראה באצבעו ואומר זה עתי דרזי פון גאולה האמיתית והשלימה, און עתי מעשינו ועבודתינו און עתית ארץ ישראל און ירושלים עיר הקודש און בית המקדש השלישי, מראה בזבאי ואומר זה אויף די אלע ענינים, ותיכף ומיד ממש.

Report a problemNo account needed
What is wrong?
What is wrong?
Reports are public on the site (without your name), except those about rights or offensive content. Leave out personal details. Or open a full issue, with a title and @mentions