Text

¶1און דערפון איז אויך צו דער נקודה וואס זי איז א צד השוה אין וואס פאר א קביעות בשבוע ס'זאל ניט אויסקומען דער יום פון י'ט'כסלו מיט די הוראות וואס זיי זיינען קשורים בזה,

¶2איז נוסף אויף די ענינים המיוחדים וואס איז פארבונדן מיט שבת אין די צוויי נקודות, סיי פון 'סור מרע' פון ”כל מלכתך עשוי” ביטול כל הדאגות,

¶3סיים ”וקראת לשבת עונג” אין דעם עצי טוב אין דעם צד החיובי, איז אויך דא א צד השוה, און דאס איז דער ענין פון יחוצו מעינותיך חוצה וכידוע דער סיפור אין סיפורי רבותינו נשיאינו ממלא מקום פון בעל הגאולה,

¶4אז דאס וואס ס'איז געווען דער מאסר זיצן בבית האסורים דא למטה איז דאס דערפאר וואס ס'איז געווען א כתורג למעלה אויף דערויף וואס מ'איז מפיץ תורת החסידות אין אן אופן פון מוסיף והולך, און בשעת מ'האט מחליט געווען און גע'פסק'נט דעם דין למעלה,

¶5אז מ'דארף מפיץ זיין, ובאופן דמוסיף והולך ואור אט דעמאלט איז אויך בטל געווארן דער מאסר למטה און ס'איז געקומען די גאולה.

¶6וואס דערפאר איז לאחרי הגאולה געווען דער ”יפוצו מעינותיך חוצה” דער בעיקר ובשלימות, כמבואר בארוכה אין דער שיחה הידועה פון רבי'ן נשמתן עדן און פאטער פון נשיא דורנו, פון רבי'ן דעם שווער.

¶7וואס דאס איז דאך אין וואס פארא טאג אין וואך די אושת כסלו זאל ניט אויסקומען, איז אמת טאקע כל יומא ויומא עביד עבידתי דער יום הראשון האט דאך זיין עבידתי און יום השני עבודה שלו וכו אבער אין זיי אלע דארף זיין דער צד השוה אין אן אופן אז ס'זאל זיין סיי פאר זיך און אויך פאר א צווייטן אידן,

¶8און ס'זאל אנקומען צו א סך אידן, ביז ס'וועט אנקומען אויך צו די אידן וואס זיי זיינען אין ”חוצה שאין חוצה” למטה הימנו כמבואר כמובן פון די גמרא יבמות פון דעם ענין פון חוצה.

¶9וואס על דרך זה איז דאס אין 'כללות ענין' פון יו תת כסלו ווי זאך, ווי ער געזאגט פריער פון מאמר חז ז ל אויף ”פדה בשלום” איז דאס דער ענין פון ”העוסק בתורה ובגמילות חסדים” ומתפלל אים הציבור וואס דאס איז די ג' קוין

¶10ג' סוגים כללים וואס זיי זיינען כלל אלע מצוות וואס קומען דערנאך אויך ארויס בפרטיות איז דארף אין זיי זיין דער ענין פון הוספה והלאה בקודש פאר זיך און ביי זיך, און דערנאך איז בסביבתו הקרובה אין דער רשות היחיד שלו איז דאס נאך ניט חוצה נאר ס'דארף אויך אנקומען בחוץ,

¶11”על פתח ביתו מבחוץ”.

¶12און דאס איז נאך ווייניק, דאס איז דאך דער חוץ וואס דאס איז בערך פון ביתו לעבן זיין בית, ווי דער ענין איז כפשוטו, נאר אט דא זאגט מען דעם כלל, אז ס'דארף זיין חוצה מן החוץ וואס אין ווייטער פון דעם חוץ.

¶13וואס דאס איז דאך אויך די כוונה און די החלטה און די הנהגה בפועל פון רבותינו נשיאינו, וואס צדיקה בוראם אט דאס וואס מצוה לישראל לעשות הויבן זיי אן אליין באווייזן דעם ביישפיל איז דאך אויך אזוי איז געווען, אנהויבנדיק פון בעל שם טוב,

¶14פון מייסד תורת החסידות הכללית, האט ער געהאלטן אין איין ארומפארן ממקום למקום, ביז אין קליינע שטעטלעך, אויף מעורר זיין אידן אין תורה וגמילות חסדים און דער ענין התפילה, ביז נשיא דורנו,

¶15וו ס כמה גליות גלה ובכל מקום ומקום איז לכל לראש געווען די השתדלות זיינע, און נ ך פ ר דערויף נתקן שם בית תלמוד ”להוראה, הוראה לאחרים”,

¶16און באווייזן, אז אויך אמעריקע איז אמעריקע ניט אנדערש, אט דא דארף זיין דער זעלבער ענין, כאטש דאס איז אין חצי כדור התחתון, אז אויך דא זאל אנקומען דער ”נר הוי' נשמת אדם” און דער ”נר מצוה ותורה אור” אין אן אופן פון מוסיף והולך ואור.

¶17און ווי גערעדט כמה פעמים בארוכה, אז דאס וואס אין זמן השעת איז דאס געווען די הנהגה פון מהדרין מן המהדרין איז דוקא בימינו אלו געווארן,

¶18ווי ער ברענגט אראפ אין שולחן ערוך אין רמ ה אז מנהג בא יעדערן פירן זיך אין אן אופן פון מהדרין מן המהדרין אין דעם ענין פון צינדן נאך א ליכט און נאך א ליכט, אף על פי וואס מיט א טאג, מיט איין נאכט פאר דערויף האט ער מקיים געווען די מצוה בשלימותה,

¶19מיט דעם מספר הנרות וו ס ער איז דעמ לט נגעצונדן, איז ז ס'איז צוגעקומען נ ך מעת לעת ער ד רף ער מוסיף זיין, נוסף אויף די פריערדיקע ליכטלאך, נ ך ליכט נוספת.

¶20איצטער איז ד ס ניט מהדרין מן המהדרין ד ס איז מנהג פשוט ”לכל ואחד ואחד” מבני ישראל.

¶21וו ס ד ס איז ד ך אויך די השתדלות, כאמור, וו ס ”מצוה לאחרים לעשות” אז די אלע וואס גייען בית דרכיו אשר הורנו ונלכה באורחוציו אויף זען בא זיך אליין זאל זיין דער ”להעלות בקודש” כמבואר דובר לעיל בארוכה,

¶22און ווען איז די עלי' אן עלי' אמיתית ווען ער נעמט-מיט חלקו בעולם-אז דאס זאל אנקומען אין דעם חוצה צו וועלכן ער קען דערגרייכן, איז דאס גופא א הוכחה, אז דאס האט צו אים א שייכות.

¶23ווארום אז ניט וואט ער וועגן דערויף ניט געוואוסט.

¶24”לא ברא הקב"ה דבר אחד לבטלה” איז דאך ניט דער פשט מערניט ווי אן ענין, נאר אויך א פעולה און א שמועה און א ראי אין תורת הבעל שם טוב, אז יעדער זאך וואס מ'הערט אדער מ'רעדט איז אין דערויף דא א הוראה, דאס איז ניט חס ושלום לבטלה על דרך זה,

¶25אז אויב ער קען דערגרייכן ערגעץ וואו איז אף על פי וואס דאס איז חוצה איז א סימן, אז ער האט א שייכות צו דעם חוצה און אין וואס באשטייט א שייכות פון א אידן?

¶26אין דעם ”אני נבראתי לשמש את קוני” וואס דאס איז זיין תכלית הבריאה שלו איז א סימן, אז דאס איז דער שליחותו און די עבידתי די מלאכה שלו בעלמא דין.

¶27וואס דאס איז אויך דער ביאור אויף דערויף וואס ס'האט דאך גערעדט פריער, בהנוגע אז מ'מאכט א החלטה, און דערנאך מאכט מען אויף מארגן נאכאמאל די החלטה א צווייטע, אדער די זעלבע החלטה איז דארף אין דערויף אויך נכלל זיין א חשבון צדק צי האט מען דיר במעשה בפועל די החלטות שלפני זה,

¶28און די שאלה היתכן, וויפאל ט דאס מיט גאר איין אויף שב, אז ס'קען גאר זיין באופן אחר, בין איך ניט קיין חושד די איינציקע זאך וואס איך איז מורא געווען, אז מ'זאל מאכן א חשבון צדק, אפשר האט מען געקענט אויפטאן מערער, און דערנאך איז והוא העיקר ס'איז געווען א מעשה בפועל, א מעשה מבהיל,

¶29וואס מ'האט געמאכט החלטת טובות, מ'האט דאס באווארנט, אז כדי ס'זאל נתפעל ווערן פאר עיכובים ומניעות האט מען וועגן דערויף מפרסן געווען, און בהנוגע לפועל איז שוין דורכגעגאנגען ניט איין יאר, נאר כמה שנים און ס'האט זיך ניט גערירט בהנוגע לפועל, ניטא קיין איין פעולה פון וועלכע מ'זאל וויסן.

¶30און אט דאס איז איין ענין אין חוץ-לארץ און איין ענין אין ”ארץ הקודש”.

¶31געפארן רבנים מחובדים אין 'ארץ הקודש', און מ'האט דארט בא זוכט פארשידענע ערטער, און מ'האט געפונען במקום פלוני און אין א צווייטן ארט אין א איז ניט געווען קיין מזוזה,

¶32איז געווען א החלטה מ'האט דאס דערנאך מפרצם געווען ניט נאר בשם עצמם, נאר אויך בשם פון די אלע וואס זיי זיינען אהינצוגעקומען אלס בעי כוחם אז מ'וועט מתקן זיין, ס'זאל זיין דער ענין המזוזה זאל זיין צוגעקלאפט אט דארט וואס מ'איז מחוייב במזוזה.

¶33וואס דאס איז געווען מיט עטלעכע יארן שוין פון דעמאלט דורכגעגאנגען, דערנאך איז מען געקומען צוריק אין ארצות הברית, און פון דעמאלט, כאמור, איז דורכגעגאנגען עטלעכע יאר, און ”עד היום הזה, אפשר” בחשאי האט מען געטאן ענינים של פעולה, דאס איז אבער ניט קיין ענין של צדקה, וואס ס'איז א מעלה אין מתן בסתה.

¶34מזוזה דארף זיין די מזוזה אנגעקלאפט דוקא בגלו, ניט בסתה, ובפרט נאך אין 'ארץ הקודש', ובימינו אלו, אין 'מצוה לפרסם אותו מצוה' כדי מהם יראו וכו יעשו וכאמור ס'איז דורכגעגאנגען עטלעכע י ר, און ס'איז געווען החלטה בפועל, און די החלטה ה טה ט מפרסם געווען, און מ'ה ט מפרסם געווען בפרטיות,

¶35ז מ'וועט זען ז ס'ז ל ווערן מזוזה'ס אין די לע ערטער וו ס מ'ה ט ב זוכט און אין נאך ערטער, וכאמור אין די לע ערטער איז ניט צוגעקומען אויף וויפל מ'ווייס פון די אלע ערטער וואו מ'האט באזוכט קיין איין און איינציקע מזוזה על יסוד החלטה זו.

¶36דער צווייטער ענין אין חוץ-לארץ און אין ארצות הברית, איז אויך געווען א החלטה מיט צוויי מיט דריי יאר צוריק, אז דער און דער ווי' וועט זיך פארנעמען מיט מאכן מקוואות אין ארצות הברית,

¶37און מ'האט אויסגעטייטש אז דאס מיינט מען א מקוה, און מקוה לנשים, און דאס איז שייך צו טהרת המשפחה און גודל הפריבות בזה, און די וואס האבן דאס אויסגעטייטש ווייסן דעם חומר הדבר און האבן דאס געמיינט מיט אן אמת בשעת מעשה וכו' וכו בשעת איך האב זיך נאכגעפרעגט אין צוויי יאר ארום לאחרי הפרסום, אז ס'איז געווארן אט דערווארט.

¶38וואו זיינען די מקרות וואס האבן זיך אויפגעבויט?

¶39האט מען איר אנגעוויזן איין און איינציקן ארט, וואס דארט האט מען אנגעהויבן בויען די מקוה איידער ס'איז געווארן אט דער ווי ב און די מקוה איז נאך ביז איצטער ניט פארענדיקט.

¶40און דאס איז א זאך וואס, כאמור, ס'איז געווען בפרסום מ'באווארנט אלע באווארענישן, אז ס'וועט ארויס במעשה בפועל, און דערנאך איז 'אף עשיתיו' שטייט דאך ברתיו ויצרתיו שטייט ברתיו און יצרתיו ניטא קיין אף אין מיטן.

¶41בשעת ס'קומט פון ברתיו און י און דארף רא קומען אין סתיו שטעלט זיך אין מיטן אוועק אן אף, וכידוע וו ס ג' ד'ש שפסקו באף צווי זיי ה בן ד ך שייכות מיקט מען זיך ריין אין מיטן, און מ'דארף ה בן השתדלות מיוחדה פון דעם אויבערשטן,

¶42יערה לב רוח ממקום, ז ס'ז ל רא קומען אין סתיו אויך ניט קוקנדיק אף דעם אף.

¶43וכאמור, ט דער ביישפיל וו ס איז בפועל, ס'האט אפגעגליקט וואס אהינטער זיינען געקומען דערפון ווייס איך אז דארט איז ניט צוגעקומען קיין מזוזה, זיי זיינען געקומען און געלייבט און בחורים, און געכאפט אויף ניטא קיין מזוזה, און ס'האט געפרעגט א יתקן, מ'איז דאך ערשט געווען א מעריקאנער און גערעדט אויף ענגלש און גערעדט אויף עברייש אלע-ערליי מעלות און מ'האט זיך צוגעזאגט וכו אבער ב�

¶44ניט מצד תשבי המקום, ניט קיין מוני מצד די מסרדים, ניט קיין ”מוני מבית ומבחוץ” די איינציקע מוני איז געווען מ'האט געדארפט אראפברענגען פון דיבור זאל דאס אראפקומען אין עשיתית.

¶45וואס דאס איז די באווארעניש בהנוגע לעניננו וואס דערמאנט פריער.

¶46וכאמור, אז דא וויל מען זיך ניט קיינעם ניט טשעפען חס ושלום, מ'וויל קיינעם ניט חושד זיין, מ'וויל מערניט ווי באווארענע וויבאלד אז ס'איז א זאך וואס מ'האט דאס מעתיק איך בין דאס מעתיק פון דעם ספר און פון א צווייטן ספר,

¶47און אלע ווייסן וואו ס'שטייט און אלע ווייסן וואס ס'שטייט אויך, מערניט ווי מעורר זיין, אז כולי היו ואולי אז מ'זאל מאכן א חשבון צדק פון די החלטות שעשו בעבר, אדער וואס מ'גייט צו מאכן מארגן און איבערמארגן, איידער מ'וועט מחליט זיין על מנת להרביען בפועל בודק זיין ווא� וכידוע דער פתגם פון נשיא דורנו פון רבי'ן דעם שווער,

¶48ז דער עבר איז מלמוד העתיד, ז פון דעם עבר ז ל מען ד ך לערנען וו ס מ'ד רף פ ריכטן און ווי זוי מ'ד רף מחליט זיין אין ן אופן, ז ס'ז ל רא קומען במעשה בפועל, וכאמור לעיל, ז ס'ז ל רא קומען ביז אין דעם חוצה ובפרט נ ך, ז כאמור, ז איצטער זעט מען, ז דער חוצה איז ניט קיין מנגיד, חס ושלום.

¶49בדורות שלפני זה איז געווען א חוצה וואס ער האט דערצו מנגד געווען, איצטער איז דאס אן ענין וואס איז מערניט ווי פון א מהרצות, מ'ווייס ניט פון חשיבות הדבר, אדער מ'ווייס ניט פון דער גאנצער נציאות פון דער זאך, און אז מ'קומט צוגיין און מ'רעדט בדרכי נועם ובדרכי שלום איז כאמור לעיל בהנוגע די מזוזה, כאמור לעיל על דרך זה בהנוגע אויך צו עניני מקוואות,

¶50אז מ'וועט קומען בדרכי נועם ובדרכי שלום איז ווי מ'האט געזען בעבר האט מען קובע געווען מזוזה און געמאכט מקוואות, און איצטער זיינען די מזוזה במקומם און אין די מקוואות באזוכט מען זיי, און ס'ווערט אין אן אופן דמוסיף והולך ואור אז זיי ציען-צו נאך צו זיך נאך כמה וכמה אט די וואס האבן אנגעהויבן גיין.

¶51און ויהי רצון, אז ס'זאל זיין 'מי שיש לו מנה רוצה מאתים' ניט ער וויל א מאנען מיט א פרוטה, נאר ער וויל גלייך צוויי מאל אזויפיל, און ”מי שיש לו מאתיים” איז ניט ער וויל מאתיים מיט נאך א מאנען, נאר ער וויל גלייך ארבע מאות, צוויי מאנעס, פונקט כפליים ווי ער האט געהאט ביזיות, וכפליים לתושי און זאל זיין מתוך מנוחה שמחה וטוב לבב.

¶52וואס דא איז אויך כאן המקום להזכר אויף קאט די אלע מבצעים, וו ס בהנוגע צו זיי איז ד ך אויך מ'רעדט און מ'רעדט און מ'רעדט, און די בחינה בזה איז וויפל ס'קומט רויס במעשה בפועל פון דעם דיבור אין דעם עשיתיו,

¶53און על כל פנים אויסרעכענען זיי על כל פנים בשמם, נהויבנדיק פון מצוה פון אהבת ישראל, וו ס ד ס ה ט געז גט רבי עקיבא, וו ס כול ”הוא אליבא דרבי עקיבא”,

¶54און ווי די גמרא ז גט אין מנחות, ז משה רבינו ה ט זיך געוואונדערט, ווי קומט ד ס ז מ'גיט די תורה ניט על ידי רבי עקיבא, וו ס משה איז ”הוא אמת ותורתו אמת” און ה ט ד ס ריינגעשטעלט אין ”מה שתלמיד ותיק עתיד” לחדש אין תורה שבעל פה, ז משה וואונדערט זיך, ז תורה ד רף געגעבן ווערן על ידי רבי עקיבא.

¶55האט ער לקיבא געז גט, ז ”ואהבת לרעך כמוך” איז ד ס איז דער יסוד כל התורה כולה.

¶56און דערנ ך דער ענין פון מבצע חינוך, וו ס ד ס איז ד ך דער כללות הגישה דער ג נצער צוגאנג צו ברענגען ענינים אין דעם אייגענעם חוצה, אין דעם חוצה כפשוטה, און דערנ ך רא ברענגען זיך אין ענינים פרטיים, וו ס זיי זיינען כלליים ”בערך שער עניני” תורה ומצוותי דער מבצע תורה,

¶57און מבצע תפילין, און מבצע מזוזה, און מבצע צדקה, און ”בית מלא ספרים” יבנה וחכמי און די ג' מצוות עיקריות, שעליהם בית ישראל עומד פון נרות שבת קודש ויום-טוב,

¶58און כשוות האכילה ושתי און טהרת המשפחה, וו ס ט דעמ לט וועט ד ס ברענגען צו יכלו קמות שבגוף, בטרה ובקדושה, און אראפברענגען ”בן דוד בא” ובעגלא דידן, ו”למטה מעשרה טפחים”, ”וילכנו קוממיות לארצנו”.