Text

¶1אויף זה איז דאך דער סדר, ווי יעדער יאר אין דער צייט אן ערך, אז ס'ענדיקט זיך דער זמן וואס מ'געפינט זיך מחוץ לעיר, אין א קעמפ, אדער כיוצא בזה, און מ'קערט זיך אום צוריק א היים, במילא דארף מען זיך גרייטן צו די טאג-טעגליכע אויפפירונג, און בנוגע צו קינדער, לכל לראש, אויף גרייטן זיך צוגיין אין א ישיבה, אדער תלמוד תורה, אדער ישיבה קטנה וכיוצא בזה, כדי צו זיין אמת'ע תינוקות של בית רבן, אידישע קינדער וואס לערנען דעם אויבערשטנ'ס אידישע תורה, און ברענגען דאס דערנאך מיט זיך אויף דעם גאנצן לעבן, אנהויבנדיק נאך, נאך זייענדיק אלס קינדער, אין דער הויז פון זייערע עלטערן, און גיין אין די אלע זאכן. וויבאלד אז יעדער טאג האלט מען דאך אין וואקסן, איז אויב מ'וואקסט בגשמיות, בפשטות, דער גוף וואקסט, איז דאך א זיכערע זאך, אז דאס וואס באלעבט דעם גוף און מאכט אים וואקסן, וואס דאס איז דאך די נשמה, דארף מען טאן אלץ וואס הענגט אפ אן זיך, סיי ער וואקסענע

¶2סיי קינדער, אז די נשמה זאל אויך וואקסן אין די זאכן פון וועלכע זי שעפט איר לעבן, וואס דאס איז דאך יחיינו ואורך ימינו די תורה און מקיים-זיין אירע מצוות, און נאכמערער באווייזן אין דערויף א לעבעדיקן ביינשפיל, ווי מ'זעט אויך ווי ס'פירט זיך אין יעדער הויז, על אחת כמה וכמה אין א אידישער הויז, אז די עלטערן קוקן זיך צו ווי די קינדער האלטן אין וואקסן, און דאס גיט זיי נחת, און זיי טעפן נחת, און נעמען-אויף דעם נחת, אז זיי וואקסן אויך פון טאג צו טאג, ניט קוקנדיק אז ווי אלט זיי זיינען האלטן זיי אין אין וואקסן מיט תורה יחיינו ואורך ימינו, דורך צוגעבן נאכמערער אין די שיעורים קבויים פון לערנען תורה, און אויך אין מקיים-זיין מצוות מיט א הידור.

¶3און בפרט איז דאך ווי מ'זעט דאך בהשגחה פרטית קומט דאך אויס אט די צייט פון ענדיקן קעמפ און אומקערן זיך א היים, און די ישיבות קלאנות און ישיבות בכלל און תלמוד-תורות איז דאך דאס צום ענדע פון זומער, וואס דאס קומט דאך בכלל נאענט און צו די טעג, חמשה עשר באב, וואס אויף דערויף זאגט דאך די גמרא אן אנווייזונג, די גמרא איז דאך הלכות און אנווייזונגען ווי גאנץ תורה, ווי אזוי א איד דארף זיך אומפירן אנהויבנדיק פון גאר קליינע קינדער, און גלייך ווי מ'ווערט געבארן איז דאך דא דער ענין אויפן אכטן טאג, דעם ברית, און נאך פאר דערויף די של המעלות און די פארשידענע מנהגים אין דעם, און האלטן אין איין וואקסן אין לערנען תורה און מקיים-זיין מצוות, וואס דאס גיט נאכמערער צו אז ס'זאלן וואקסן דעם אויבערשטנ'ס ברכות, אז זיי זאלן ווערן אלץ מערער און מערער, סיי בגשמיות און סיי ברוחניות.

¶4און דעמאלט איז דאך א קינד, אז ער פילט אין זיך מערער כוחו און מערער שטארקייט, איז דאך א אידישער קינד זיכער, אז דאס ברענגט אים גלייך מיט, אז ער זאל נאכמערער לערנען תורה, און נאכמערער האבן הידור אין מקיים-זיין מצוות, און דערפאר האט ער אויך דעם שכר, ווי דערמאנט אין תורה אין מערערע ערטער, אז אויב בחוקותי תלכו ואת מצוותי תשמרו, אז מ'פירט זיך לויט דעם אויבערשטנ'ס אנווייזונגען אין חוקות וואס דאס גייט בכלל אויף תורה ואת מצוותי, וואס האט דאס כולל אין זיך אויך דער קיום המצוות-וואלט דאס דעמאלט גיט דער אויבערשטער די אלע ברכות, ווי יתגערעכנט דערנאך אין דער פרשה. ולכל לראש איז דאס אויך דער קיום המצוה פון צדקה, וואס צדקה איז דאך איינע פון די גרעסטע מצוות, ושקולה כנגד כל המצוות,

¶5און ווי מ'זעט דאך אויך בפשטות, אז מ'גיט צדקה ווי ס'דארף-צו-זיין קומט דאס אן אין דעם ריכטיקן ארט, און במילא ברענגט דאס אין דעם מקבל הצדקה, דער וואס באקומט די צדקה, אז ער זאל האבן דערפון פרנסה, ביז אז ער האט דערפון חיות בפשטות, סיי ער און סיי זיינע בני-בית, אז מ'מאכט לעבעדיק, אידישע הויז, דורך די צדקה וואס יעדערער גיט, ובפרט וואס קינדער קיבן, קיבן זיי דאך דאס זיכער בתמימות און מיט א גאנצקייט און מיט א פריילעכקייט וואס זיי זיינען מקיים דעם אויבערשטנ'ס א ציווי, און זיי קענען ארויסהעלפן א צווייטן אידן, ווי מ'זאגט דאך ואהבת לרעך כמוך אז דער אויבערשטער האט אנגעזאגט יעדער אידן, ובפרט אין כו של בית רבן, אז בא זיי דארף זיין די אהבה צו א צווייטן אידן, צו א צווייטן קינד, ביז כמוך און דאס ווערט דער כלל גדול בתורה אין גאנץ תורה. און דאס ברענגט נאך מערער אין דעם אויבערשטנ'ס ברכות צו דעם קינד, און דורך אים אויך צו זיינע עלטערן, און דורך אים אויך צו די וואס חדאים נעמען דעם וועג, די מלמדים אדער מדריכים אדער

¶6אז ריחות אדער ראשי-ישיבות וכיוצא בזה, און אזוי העלפט איינער ארויס דעם צווייטן, ביז וואנענט אז דאס קומט גלייך די גאולה האמיתית והשלימה על ימי משיח צדקנו, ובפרט דורך דער מצוה פון צדקה. און דאס איז אויך, ווי מ'רעדט מערערע מאל, אז דעמאלט ווי ס'קומט די גאולה, טוט דער אויבערשטער א נס, כדי ס'זאל ניט דארפן געווערן לאנג, און שטעלט-צו די מעגלעכקייט אז מ'זאל קענען גלייך איבערשליען אין ארץ הקודש, און אין ארץ הקודש אין ירושלים עיר הקודש און דארטן אין הר הבית און אין בית המקדש, וואס דאס איז די גאולה האמיתית והשלימה בקרוב ממש, על ידי משיח צדקנו.

¶7פאנאנדערטיילן צדקה, ובפרט אז ס'איז דאך אויך א גוטער סימן אין היינטיקן טאג, וואס דאס איז יום שלישי בשבוע וואס הוכפל בו כי טוב, וואס דאס האט דאך א ספעציעלע שייכות צו צדקה, וואס דאס איז דאך טוב לשמים וטוב לבריות, מ'טוט א צדקה און מ'מאכט דורך דערויף גוט לבריות, צו אן ארעמאן, על דרך זה אויך בנוגע צו דער וואך איז דאך דאס אין דער וואך פון פרשה ראה, וואס ראה הויבט זיך אויך גלייך אן פון אנהויבס פרשה, אז דער אויבערשטער האט געזאגט משה רבינו, אז ער זאל איבערגעבן יעדער אידן, ביז אויך צו קליינע קינדער, אז זיי זאלן וויסן זיין אז ראה אז בשעת מ'וועט זיך אריינטראכטן, איז דאס פונקט ווי מ'זעט דאס בעיני בשר, ווי אזוי אנכי נותן לפניכם היום אז דער אויבערשטער אליין לייגט אפ אלע זיינע באשעפטיקונגען כביכול וואס ער טוט, און קיט זיך אפ מיט יעדער איד און מיט אלע אידן, ובפרט מיט אידישע קינדער, אויף צושטעלן זיי אלץ וואס זיי דארפן, און בפרט נאך אז דאס רעדט זיך וועגן אזוינע קינדער וואס זיי זיינען מוסיף בתורה ומצוותי כולל אויך די מצות הצדקה פון טוב לשמים

¶8ווי טוב לבריות וואס דאס האט א ספעציעלע פארבונד מיט הום השלישי, מיטן דריטן טאג אין וואך. און ס'האט אויך די שייכות צו דער וואך, ווי דערמאנט פריער, אז דאס איז ראה אנכי נותן לפניכם היום און ס'האט אויך אויך א שייכות צו די חדשים, אז מ'געפינט זיך צום ענדע פון חודש מנחם מב, וואס דאס ווערט די התחלה און דער ערב פון חודש אלול, וואס אלול דאך דער חודש וואס יעדער איד און אלע אידן ווינטשן זיך אז מ'טרעפט זיך א כתיבה וחתימה טובה אויף א גאנצן שנה טובה ומסוקה, און מ'טוט דאס אין אן אופן אז דאס איז געבויט אויף ואהבת לרעך כמוך איז דאך א זיכערע זאך אז ער ווינטשט דאס מיט דער גאנצער ערנסטקייט און מיט דער גאנצער ליבשעוי, וואס יעדער איד האט צו אלע אידן, ובפרט קינדער צו קינדער, און ליבשאפט וואס דריקט זיך אויך אויס אין דעם, אז מ'ווירט אויף די קינדער ארום זיך, אז זיי זאלן זיין נאכמער אידיש אין לערנען תורה, און נאכמער אידיש אין מקיים-זיין מצוות, ומתוך שמחה וטוב לבב. וואס דאס היילט אויך צו און פארזיכערט, אז קומענדער יאר וועט זיין א שנה טובה ומסוקה

¶9פאר יעדערן פון אייך און יעדערן פון אונז בתוך כלל ישראל. און ס'וועט זיין אויך ווי דערמאנט בנוגע צום ראשי-תיבות, אז מ'קען זאגן, אז דער ראשי-תיבות פון דעם קומט-נוי יאר, וואס ער באשטייט דאך אין דריי אותיות, תי ני ן, איז דאס א ראשי-תיבות פון תהי שנת ניסים, אז ס'קומט דער יאר וואס דעמאלט וועט מען שוין זען די ניסים פון גאולה האמיתית והשלימה, דער גרעסטער נס וואס ס'קען זיין, וואס ס'וועט זיך אנהויבן תיכף ומיד נאך אין ענדע פון חודש אב, במילא וועט דאך דעמאלט זיין דער גאנצער יאר וואס ס'קומט אן, וועט זיין א גאנצער יאר פון ניסים און ניסי ניסים, און וואס מערער, מ'לערנט תורה און מקיים מצוות, ובפרט מצות הצדקה, ווי וועט איצטער אויף זיך נעמען די שליחות אויף אן דערטיילן דא קומט צולייגן וואס מ'וועט איר געבן, און אויך צולייגן פון אייגענע, אז דאס זאל נאכמערער צוהיילן די שנת ניסים דורך דעם וואס מ'האט דעם גרעסטן נס פון דער גאולה נאך אין ענדע פון תשמ ט אין חודש מנחם אב, אנהויבנדיק אין מנחם אב, על כל פנים פון עשרים ואחד אין חודש מנחם אב, ווי גערעדט מערערע מאל,

¶10וואס דאס איז דאך אויך א כ'מיט אן א', און ווי מ'פארבינדט דאס מיטן פסוק אין תהלים, אך איז דאס טוב לישראל, אז בשעת מ'טרעפט זיך מיט דעם מספר דארף מען זיך גלייך דערמאנען, אז אידן דארפן זיין אן עם טוב, א גוטער פאלק, ובפרט אידישע קינדער, און אט דעמאלט איז מען פארזיכערט, אז אך טוב לישראל דער מקור און דער באשעפער פון דער גאנצער וועלט און דער אנפירער פון דער גאנצער וועלט איז דאס דער אויבערשטער, און ער האט איין און איינציקע אנזאג און איין און איינציקע הבטחה עיקרית, אז יעדער איד, דעם אלע אידן, וועט זיין אך טוב לישראל און אויך א הכנה צו א שנה טובה ומסוקה.

¶11ס'איז יענדער בגשמות, ער איז אן כל אשר. וואו איז ער? חצי אסמאה. וואס זיי געפינען דא שקודל זיין? אביו וואס דאס איז רעדער אן נעקס עקטעד, וואס די חפש אבער אט די רבי געבן איז אז דער סדר איז אז במסט דער קומט דער טיין ווען ווען וועל רטיין פון די קעמפס און ווען קומט בעק הום, און דערנאך איז די טיין ווען טשילן האבן בגין גען זייער פרעפ רעפאראישאנס פון זייער רעספאנסעביליטיס, צו געווען צו די ישיבות און די תלמוד-עורות, און סא-און-סא-פאר. Anyway, the children, די תינוקות שבט רבן, די זיי איז די children וואו לערנען דעם רבינו שלהנים'ס תורה, און זיי זיינען די וואנ

¶12who פולפילט די מצוות, און די איז די וואנס וואס פון דער מומעט און, פון דער ציאלדהו יד אן, זיי ברענגן לייף, ביי דער פאקט אז ווי סי אז ליטל children, זיי קאנטיינען טו גרו, ווי גרו ען א פסיקל סענס, דער בודי גרויס, און אז דער בודי קאנטיינעסטו גרו יו האבט גיב מור לייף טו דער בודי דאס גרויסט, און וואס דאס געבן די לייף to דער בודי? דאס'איז די נשמה. זאך ווי האבט דו ארי ניו טעגעבן דאס, עלדער און יונגער. ס'איז נא דיפערענטש. ווי ער דאך געבן א לייף? צו דער היסט ווען דער פולפילמענט פון מצוות. גיהם חיינו וברך ימינו. דאס איז דער לייף, און די ווי ווי ליינקטען א ור דייס. און ווי סי אז דער סיין טהינגען דאס פעלט זאגן. אין דער הויף, ווען פארענטס טייט-א לוקן את דער עזענפל און ווען זיי אבזערב אז ער זאלן גרויען און ווען נחת'וועט זיין ברענגט זיי ברענגען צו אים, זו מאכן קרו ס'דאים זיי קראזן זיי אזוי,

¶13וויינען זיי גרוינט זיי געבן אה? קוויינדיק! און ביי ער'ן ביי די שאולים דאס זיי העדן אין תורה, אין מצוות פהידה, און Divine Provידance makes it so, השכחה פרטיות, אז we'רעטו רעטו רען פון געהן מיט י'דער איז דער ענד ותמא. דער ענד ותמא קומט קלו זטו דער פינף טען אב. דער פינף טען פינף טען אב, ווי האבן ספעשעל לעוות, ווי האבן ספעשעל אינדיקיישאונס, הורא קאנדוקט דערסעלפ. און ער פעגינסט פון די ליל קידס, ווי פי אז ליטל שילדן פון דעם בגיניק און, עס טארט זיך אפ ווי די שיחמלות פון נביל און אומענבי אויב, האבן ברית, און ווען זיי זאלן די רעה, און זיי קענטי ניו טו גרו ועס זיי גרו ון אין תורה און אין מצוות, און דער רבינו שלא לם עדס to דעם קינדלאך איז ברכות, אין א פסיקל סענץ און א ספיריטשעל סענץ, און ווען דער קיד סיסט, אז דער רבינו שלא לם גייט זיין מור סטריינגט און קענטי ניו טו ג צו. .. ד. סווי. He learns better atual choir שפשו ענין מצוות and he has, דאס חד, אז דער תורה טעלט דאס, sharp. די רבונו שלנו מען זיי זאגט,

¶14וא� יאר גוונען גו מיי ווי סופו כי בונק ווא ביז וכו את הלכו מי מצוות, און די רצון די שנראר לעשות והנוגע, אז ס'איז דא לי אי פראד, און די רבונו שלנו וועל זיין דאסערפינגט זיך זיין בחכות?! ווארן און די ביגעסט מצוות איז די מצוה אויף צדקה. and we know that חזל תלת או רבי'ס תלת, אז דער מצוה צדקה איז אווטוויישט all the other צדקות, און אספעשעלי ווען ווי גיבט די צדקה אין א פראפער ווי, דער רסיפי ן, דער וואן ווי געט די מוני פון דער צדקה, זא ווען ווי גיב אים מרי פון צדקה איז הספנסה, אז ער איז עבל to live, היא און עס פעמילי, און ווען יו גיב לייף to א די גוויש פעמילי, פון ווען דער צדקה, אס פעשעלי קינדערלעך געבן צדקה, די גיב א צדקה ווי די הול הארט און סול, און זיינען היפה טו העלפ, זיינען ווער רי האפי ווי ער טעגעסט זיך מרעיאלט, אנאדער דזשו איז היפי, וואס ער זייסט, והא רעך כמוך, ס'איז דאך בונשט עליהם, אותו איז ווי ער טייקסטער לוקט, אז די תינוקות של בית חבן און די ו

¶15קאנדוקטים זעלבסט זייער קאנצערן פון דער פעל ודזשו כמוך, just אז זיי זיינען זיי ווען ביי אינטערסטעט אין אים זעלבס, זיי דו די בעסט ווי דו די בעסט פאר צמריאל צולצל. און דיס איז דער כלל גדול ביי תורה, דאס ס'איז א ווע רי בן כלל אין דער תורה, און ס'איז אן פון די גרייט, גרייט רולס אין דער תורה, ווי דער חבונו שלא בן טעגסט-א לוק אויף די סוויט ליל קינדער זיך גיב ד און וואן הלפס אויף אי אדער. און אז ווי סי ן, פון אויבער כאנט די גאולה המעתית איז דער רעדעמשאן, און ער איז פולט קאמפליט פון דעם שטרו משיח צדקנו, און וויינער די ווי ס'איז דאס קראסטו די מצוה אויף דער צדקה, און דער רבינו שלא למ מעגסט-טרו די מצוה אויף דער צדקה, דארף ווי שוין האבן דער קרייפיק נס, און דער נס איז דארף ווי שוין בעבל טו פליי, וואני טו וויפס, צו ארץ ישראל, און אר ישראל, תירושלים על הקודש, אין יחושלים על הקודש, ווי גרמנט איז דעם אלטן וואס דער בית-המקדש טוט, and to דער בית-המקדש תצלף.

¶16און דאס קומט ווי די ריעל קאמפליט גאולה, תרוי משיח צו תהונו בכה ממש. ש. דער רבי זעסט, אז ווי עס ווי עס וועט מען געבן צדקות קומען גאר אנהויבער פי השכחה איז כמזר אן א טווסדעי. טווסדעי, we know, ווי סווי טווייס ווי ס'זעסט אין מתוך לוורד כי טוב, דארף וואס גו וד. ווי איז דאס? דאס'איז דער ביגעסט מערער אויף טשארטי. טשארטי איז טוב לשמים, ער וואס א גוט צדקה פאר העוילי תינסס, און טוב לבריות'ס איז א גוט צדקה, ער וואס גרעי טשעריטי פון די פאיפל דאון אין דער ווא רלד. סו עשו ועד סיי זיינען די רבי, די רבי דאס איז וואנענג, ס'איז א טוטסדעג, ווען ערניט קומט-או ט אין דער ווי ווי ווען ווי פריעד דער פרשטער אויף גאה, און וואס העפעסט רייט אין דער בגינונג, איז דער רבינו שלא לבשעסטו משה רבינו, דער אשאפל, everybody, און צו יבישא קינדערלך, איז דערפער ווי געציון, נכי נותו לפניכם היום, גאה, יושציא ווי די רבייז, צוע לייב איז זיפטו קעט ריעלי סי יט עקזעקט אין די ווי דער רבינו שלמה דא דאסט דען. און דער רבינו שלמה איז בציוב, בציוב, דער אויבערשטער איז וו רי ביזי, but nevertheless, אי סטאפס, סטאפס על עס ביזנעס, און ווי עס זי ביזי וויס? התוועדות חמשה עשר בשבט ה'תשמישא? ווארעבא ווי ניט. צי דער רבינו שלמה סטאפפס עברענטיק ווי ער קאנצערסט אים זעלף, ווי קענדער דו פון

¶17קינדערלאך! עמד כדי דו פון דעם! וויי? בקוס דער קינדערלאך האט געבן צדקה, בקוס דער קינדערלאך אדוען מצוות, און ווען די קינדערלאך שוין טוב לבריות, ווי די קינדערלאך שוין, דער הו גוט די אה, לבריות, סו ווי דיסן איז די שייכות, דאס זיי האבן ורעה נוחדותה לפניכם היום. און דער פיינעלי, איז כם זר also אין א מאנס, איז כאן זר צוויטן ענדער דער מאנסט פון אב. דער ענד און די מאנסט פון אב ווערט אויך הייסט די טווינטי פרסט עי, סאו ווי ס'איז די טווינטי פרסט עי, און אב איז קלו זט דער מאנסט פון אב. אלף איז די טיים וואס ווי ער האט געגינט צו וויש אי צאדער, אז שנה טובה מסוכה, ווי שוין איז גוטה נאך סוועט יער. ווארט איז דא בילט-אן? אצפיל ולא היפך לגי אחר כמוך, אז we have to love our fellow jeweler אז we love ourselves. און ווען ווי שטו אייטש אן זיך, ווי דער טן סאלץ, ווי שטהב א שנה טובה מסוקה, און ספעשעלי ווען קינדערלאך סודות, צו אלע קינדערלאך, די הוי ספע ווי די ווי עב לטו ווי שטו ווי עב לטו ווי שטו דער ניט ודערניט ודערנזיך, וואס די עריבאריבטיא ראויבן אים! די הוי השפעה, די הוי נפעלע וואנס

¶18אן דעם, דער די שבימו אידיש, די שדא מורא תורה אין מצוות, די שציטו וטוש דו ען דו ערי יפינג בשלחה. שון הן טובה מסוכה בשר כלל ישראל! הגודם וסוויטי פאר די אנטייער פי פעל א פישראל. און ווען דער רבי זייט, דארף ער זעט אן נעלע פוינט, דא רעדסט כ'איז כ'אין אי ףא טו לעטערס, די ווארדס כ'אין אי ףא בעקוווארדס, וועגו טורן אים אראו ן דאס איז אך, און די ווארד אך איז אך טוב לישראל. דאס איז דער פסוק וואס ווי פיינט. און ער האט זיך געקען, אז דער עיר אויף די יער, דער נעקסטער, איז גאר נביא תשנון. תשנון איז דאס קראסטיק, און דער רבי זיינט, אז דער תפן ושינון איז דער נסטענד פאר תהי'את תהי שנת ניסים, ווען ס'שו ער בי, אן יער אב ניסים, אן יער אב גאולה שלימה ואמיתית, און דער ביגעסט-עסט-אז אבאל, די ביגעסט-עסט-איז גאנא סתתי רעפי יום דב חודש שאוו אויף די וויינקעט צו אלול ותישגי, but right אויף יענדע ווי פסענט ס'איז צו קלוס ורעדי צו אלול, וויל ווי זיי שנה טובה מסוכה איז קומעס טאר רייט אוויי ניסי ניסים, אנדער ווי גדעהבא גאולה שלימה, אנדער ווי גדעהסי'א יער פול און ניסים, און ס'איז דאך רבי ער וויל טוי ולייענט תורה און מצוות, און וויל ער דיר מצוות, און וויל ער דיר צדקה, וויל גיב איר אן צדקה, טוגעדער

¶19דערצתקע דערפאר גירוסת, כהענד אט דו אדערס, זו עס וויל שולי סי וויט, דארף ער קומען יער וויל א יער אן יו ר ניסים, און אז ווי סעד בפו דער ביגעסטערסט אויף דעם מאלל, דער ביגעסטערסט אויף דעם מאלל איז, אז ס'וועט ביא די גאולה שלמה על ידי משיח צדקנו, און ווי וועט עס וויל עס ורמענד זיי, און ווי שוין רמענבן, אז ווי עס וועט אלויס זיין גוטערבאנדע אך טוב לישראל! אוני גוטע איד, שוין אבי ווארעו וואס! און די רבינו של עולם, וואו איז די קאנטשאלה אין פייע ווערד, די רבינו של עולם וויל פולפילן איז פרמיס, אז ס'וועט בי אך טוב לישראל, אז דער אויבערשטער וויל סי-טו-עט, אז ווי שוין-האב, או לי גוט! ווי דער רבי פון זיי חנו אויף קאנא, אז ער וועט שבי א הכנה צו לשנה טובה ומסוקה, איז גלייטשער העלפט ער אויף די ברכות, אז דער רבי מיינטשטו דאס?! שבי פולפילד ספירא לי, און היא שפוקץ זיין אויף גלות, בקרוב ממש!