Text

¶1ס'איז דא אין שער אורא פון מיטעלן רבי'ן, ער איז מבאר דארט די מעלות וואס ס'איז דא אז ס'שטייט דאך ”בעתה אחישנה” איז די מעלה וואס ס'איז דא אין אחישנה וואס פריער, און די מעלה וואס ס'איז דא אין בעתה מסתמא אזוי ווי ס'איז דאך דא נאך א חתן וכלה, און האבן געבודם געהאט די חתונה ביום ראש-חודש חשון, וואס ער איז אויך געווען למ"ד כשרי,

¶2און מסתמא וועט מען דאס זיין אויך די מעלה פון בעיתה, נאך דערויף וואס ס'איז געווען די מעלה פון אחישנה.

¶3וואס דאס איז עד כאן א מאמר המוסגר.

¶4און דער המשך להאמור לעיל איז דאך כמדובר כמה פעמים, אז נוסף אויף די ענינים כלליים וואס זיי זיינען בשוה בכל שנה ושנה, וואס דאס וואס ס'האט זיך גערעדט פריער בנוגע צו ”ויעקב הלך לדרכו” וואס בתכלית השלימות קען מען דאס אויספירן אנהויבנדיק פון מוצאי ראש חודש חשון,

¶5יום השני איז דער ראש חודש חשון, כמדובר לעיל, וואס דאס איז דאך דער צד השוה און די הוראה מזה בשוה בכל הקביעות, וואס פאר א קביעות איז, כאילו ס'זאל ניט זיין, אין די ימים.

¶6דערנאך איז דאך דא שינויים בהתאם להקביעות וואס פאר א טאג ס'איז דער מוצאי ראש-חודש גיום, ראש-חודש השני, פון ראש-חודש חשון, און וואס כמדובר ומודגש כמה פעמים איז אין דערויף אויך דא א הוראה,

¶7וואס בשנה זו לויט דער קביעות וואס ”וביום שמחתכם עולה השבתות” איז געווען דער ראש-השנה און ראש ”חג הסוכות און שמיני עצרת”,

¶8כמדובר לעיל, בארוכה אין דער פריערדיקער התוועדות, איז דאס קומט בהמשך לכל זה אויך, אז דער מוצא יום השני פון ראש-חודש חשון איז דאס ביום השלישי בשבוע.

¶9וואס יום השלישי בשבוע איז גלייך ווי מ'זאגט יום השלישי איז מען גלייך ממשיך שהוכפל בו כי טוב, און דערנאך איז מען גלייך ממשיך דעם פירוש בדבר, ווי דער צמח צדק איז מבאר בארוכה ”טוב לשמים וטוב לבריות”.

¶10וואס דאס איז אויך א קשר גלוי מיט דעם ענין פון ויום שמחתך מיט דעם ענין השמחה, ווי דער רמב"ם איז מבאר, און נאכמערער אין די מפרשים פון טעמי המצוות,

¶11אז פארוואס זאגט מען בשמחת בחגך איז דאס ניט יושר לבדו, נאר ”אתה ובנחה וביתך ועבדך ועמתך והלוי אשר בשעריך” אדער הגר בשעריך, צוזאמען מיט נאך כמה וכמה, וואס דוקא דעמאלט קען זיין אמיתית ענין השמחה גאר בפשטות,

¶12עאכו' כמה ווי אמיתית ענין השמחה איז ער פי הביאורים וואס ס'איז דא אין דעם ענין השמחה.

¶13זעט מען אויך אין טבע בני אדם, און לאו דוקא דוקא ביי אידן, אז זיי זיינען בא זיי באשאפן געווארן באופן כזה, אז א שמחה איז פארבונדן דערמיט אז ניט ער זיצט בא זיך אין צימער,

¶14און דארטן איז אדער ער בלאזט זיך און ניט צופרידן פון דער וועלט און צופרידן פון זיך און שמח מיט זיך, אדער ער איז צופרידן פון זיך מיט דער וועלט, אבער ער איז אפגעשלאסן פאר זיך קען זיין דערביי כמה ענינים, אבער אמיתית ענין השמחה אז ס'ווערט בטל די גדר צווישן אים מיט א צווייטן,

¶15און אט דעמאלט איז עתה ובנחה ובטח ביז והגור והלוי וכו מיט אלע פרטים זיינען זיי דאך משמח כולם ביחד.

¶16ביז ווי ער איז מבאר בארוכה אין סמך תשמך הארוך הידוע, אז דעמאלט איז פארקערט, פון אן ענין פון התנשאות עצמות פון א מלך קומט דאס אראפ ביז אין ”דכה ושפל רוח וכו” מיט אלע פרטים שבדבר.

¶17וואס דערפון איז אויך פארשטאנדיק דער קשר אויך בפשטות פון ”טוב לשמים וטוב לבריות”, בפרט נאך ווי דער אלטער רבי טייטשט אפ אין פרק לב בתניא, אז בריות איז דאס אזוינע נבראים וואס די איינציקע מעלה איז וואס זיי האבן זיי, וואס לך לאומן שבעש העשני וואס זיי זיינען נברא געווארן דורך דעם אויבערשטן,

¶18איז ביי אים דער זעלבער טוב וואס איז לשמים לבריות ווערט דאס איין טוב.

¶19וואס ווי כמדובר בארוכה, ווי מ'זעט דאס אויך בפשטות, אז מ'פרעגט אויף יעדער רגע פון טאג, פון דעם יום השלישי שהוכפל בו כי טוב, און ער זאגט א רגע פון וואס פארא טאג איז דאס,

¶20זאגט מען, אז די רגע וואס אין רגע כמימרא קען ער טאן מערניט ווי איין פעולה לכאורה איז אעפ' כן, איז די פעולה פון דער רגע, וואס דאס איז דאך דער תוכן הזמן וחשיבות הזמן,

¶21אז דאס איז ניט קיין זמן ריק, נאר ”בא בימים” אז דאס איז יומש לימאו ער האט אים אמלא געווען מיט א תוכן איז דאס א רגע און א תוכן און א פעולה וואס מ'קען דארט ניט פאנאנדערטיילן,

¶22דאס איז שהוכפל בו כי טוב סיי לשמים וואס דאס איז אויך כולל דעם העכסטן אפטייטש אין שמים, און ”טוב לבריות” ביז די ברגא הכי תחתונה וואס זי ווערט נאך אלץ אנגערופן בשם בריות.

¶23וואס דאס איז דאך אויך די הוראה בפועל, כמדובר כמה פעמים פון ”טוב לשמים, טוב לבריות”, און יום השלישי, וואס פאר א יום השלישי ס'זאל ניט זיין, אז ניט נאר אז ס'איז דא די ביידע ענינים, פון ”טוב לשמים וטוב לבריות”, נאר ווי זיי שטעלן זיך אויס אין יום השלישי, אז יעדער רגע ווערט דאס א רגע פון יום השלישי,

¶24וואס אע' פי וואס דאס איז רגע כמימרא 'לשון יחיד', איז דארט איז דא ביידע ענינים, אי לשמים אי לי בריות, על דרך זה איז דאס אויך בכל פעולה ופעולה, אפילו א פעולה וואס לכאורה איז דאס מערניט ווי טוב לשמים, אדער א פעולה וואס זי איז מערניט ווי טוב לי בריות, וואס אט דער חילוק איז דאך דא על פי תורה,

¶25ענינים שבין אדם למקום און ענינים שבין אדם לחבילו.

¶26אף על פי כן, איז מצד פנימיות הענינים, וואס די פנימיות איבערוועלטיקט און זי איז מחדיר, דערנעמט דורך די חיצונות הענינים, ביז וואנענט אז דער חיצונות ווערט ווי די פנימיות איז קען מען ניט מבדיל זיין און חס ושלום מפריד זיין אין יעדער פעולה צו וויסן דעם שמים און די בריות.

¶27וואס אין דעם טוב שבפעולה זו.

¶28וואס דאס, וויבאלד אז דאס ווערט פארלאנגט פון יעדער אידן, איז דערפון פארשטאנדיק, אז אפילו א פשוט שבפשוטים קען דאס פארשטיין, וכמדובר כמה פעמים אויך דער ערשט זאגט פשוט שבדבר, וכמדובר אויך כמה פעמים אז ”המעשה הוא העיקר” אז אזוי זאל דאס זיין בפועל.

¶29וואס אט דאס איז דאך אבער געזאגט געווארן א צד השוה, אין יעדער יום שלישי שבכל השנים כולם איז דא אט דער לימוד.

¶30אט דא קומט דאך אבער צוזאמען דער יום השלישי שהוכפל בו כי טוב מיטן מוצא פון יום השני, פון דעם סיום וחותם פון ראש-חודש חשון, ווען ס'הויבן זיך אן די ימי המעשה פון כל השנה כולה, איז דאך פארשטאנדיק אז אין דעם צירוף איז אויך דא א הוראה מיוחדת.

¶31וואס וואס איז דא די הוראה מיוחדת?

¶32איז דאס פארשטאנדיק אויך על פי המבואר לעיל דער ענין פון תורה, וואס כמדובר, דער סיום וחותם פון די מועדות פון חודש תשעה,

¶33וואס זיי נעמען דורך דער ענין פון ”כל חודש תשעה”, און ווערט אויך נמשך אין די ”ימים הסמוכים שאין אומרים בהם תחנון” ראש חודש חשון, כמדובר לעיל.

¶34איז דאס דער ענין פון 'שמחת תורה', וואס 'שמחת תורה' אין דעם גאר פשוט'ן אפטייטש איז אז תורה ישמוכה, ביז אויף אזויפיל אז ניט קוקנדיק אויף דערויף וואס מ'זאגט אז דאס איז חכמתו של הקב", הוא איז אין וואס באשטייט די עבודה כביכול פון תורה בשמחת תורה?

¶35איז דער עיקר ושלימות העבודה, כמאמר אז בשונא נשיאינו באשטייט א ”מצות היום” בריקודים ובניגונים, אז די תורה טאנצט, ניט זי איז מסביר א דבר הכי עמוק אין חכמתו של הקב", ניט אין דערויף באשטייט די שלימות, דער שלימות באשטייט וואס די תורה טאנצט.

¶36און די תורה זינגט, נאר וואס דען דער אויבערשטער האט אזוי געמאכט אז דאס זאל ארויס בפועל דארף מען האבן דעם ענין פון ”אתם קרויים אדם השם אדמה” לעליון במילא ווערט ער די פיס פון דער תורה, און דער פה וואס ער איז מנגד אין דעם ניגון התורה.

¶37אבער באמת איז דאס 'שמחת תורה', און אז מ'פרעגט ביי א קינד וואס איז 'שמחת תורה'?

¶38זאגט ער, אז די תורה פרייט זיך, במילא פרייט ער זיך אויך.

¶39וואס אט דא ווערט די שאלה, וויבאלד אז ס'רעדט זיך וועגן תורה, און אין אזא מין אופן פון תורה, ניט ווי די 'הבנה והשגה' בתורה, נאר וואס תורה איז מנגן און מרקד למעלה ממדידה והגבלה פון תורה,

¶40איז אט דארטן איז ניט שייך צו מחלק זיין צו ווי פון שמים ובריות.

¶41יעדער ענינים אין וועלט ווערט דאס דורך דערויף וואס אסתכל באורייתא אזוי שטייט אין תורה, בשעת תורה שטייט אין אזא אופן אז זי איז העכער פון חכמה אפילו, העכער פון חכמתו של הקב", נאר וארי' ”שעשועים לפניו”, אן ענין של שעשועים.

¶42ובפרט נאך ווי דער לשון הידוע, ווי דערמאנט אין פריערדיקע התוועדות'ן, שהשועי המלך בעצמותו, און ווי דער צמח צדק ושאתי הציון פון צמח צדק צייכנט דארטן אן אז דער לשון געפינט זיך ניט אין עץ חיים, געפינט זיך אין עומק המלך.

¶43וואס דא זעט מען אויף וויפל מ'דארף מדייק זיין אין 'לימוד התורה'?

¶44לכאורה, ”למאי נפקא מינה”, אויב דאס איז חס ושלום עפעס שוואכער מ'בויט אויף דערויף ענינים הכי עמוקים איז רזין דאורייתא און אין רזין דרזין דאורייתא.

¶45און דא מיטאמאל שטעלט מען זיך וואו שטייט דאס, און מ'איז מדגיש א ענין וואס לכאורה איז דאס ניט א מעלה בדבר, נאר א ענין היפך פון א מעלה.

¶46וכידוע דער סיפור פון חסידים הראשונים, אויף וויפל מ'דארף זיין נזהר אין ברענגען ספרים וענינים אלס א יסוד, אין ”רזין דאורייתא, על” אחת כמה וכמה אין רזין דרזין, איז דער לשון אין דערויף געווען, אז ווען האט מען אנגעהויבן נוצן אלס יסוד עומק המלך?

¶47נאך דערויף ווי ער האט באקומען דעם מישור אין בית מדרשו פון דעם מגיד.

¶48עץ חיים איז דאך בפשטות א יסוד אין רזי תורה און אין רזי דרזין, אע"פ וואס דארטן גופא איז דאך דא חילוקים, וכידוע די הגהות פון דעם רבי'ן נשמתו עדן בסידורו, און אויך שוין איצטער אפגעדרוקט, אז בתכלית השלימות איז דאס א יסוד איז דאס די שמונה שערים,

¶49וואס דא קומט דאך ארויס דער פלא, עץ חיים איז ניט פון די ”שמונה שערים, על” אחת כמה ”וכמה פרי עץ חיים”.

¶50און אף על פי כן, איז דאך דער רוב היסודות והראיות וכו ברענגט מען פון ”עץ חיים ופרי עץ חיים”, וואס ווי דער ביאור זאל אין דערויף ניט זיין?

¶51על כל פנים עמק המלך איז געשריבן דורך א תלמידו של תלמידו של האריז"ל, ניט דורך ר' חיים ויטאל, און ס'איז דאך ידוע דער גודל האזהרה וואס שטייט אין ספרי קבלה,

¶52אז מ'זאל נזהר זיין און בויען אויף די ענינים וואס ס'איז פארשריבן דורך ר' חיים ויטאל, און אין דערויף גופא אויף שמונה שרים, משא' כן אין די שאר ספרים וואס געשריבן עיידי תלמידיו וכו' מיט די אלע ענינים שבדבר.

¶53משא' כן עומק המלך, וואס דאס איז גאר פארבונדן מיט קבלת מארית רוג, מיט נאך כמה ענינים וואס ס'איז דא בדבר האט מען געדארפט האבן א יישור, און א אישור דורך אט דעם וואס איז געווען א בן בית און א בעל הבית אין תורה פון רזין דרזין, וואס דאס איז געווען דער מגיד ממלאי מקומו פון בעש' טוב,

¶54וכידוע די סיפורים אויך בנוגע צו דעם בעל שם טוב און אריז"ל וכו וואס אין כאן המקום להאריך בזה ווען דעם גודל הענין והתוקף פון זייער הלכה למעשה בנוגע צו די אלע פרטים.

¶55אבער אעפ' כן, איז ליוקר הענין, אז יעדער ענין אין תורה זאל זיין בתכלית הדיוק איז שטעל דער צמח צדק צו אזא מין הארה מיט אזא מין ציון מיט אזא מין מראה מקום, וואס לכאורה איז דאס ניט דער ענין וואס איז מעלה ומחשיב את הדבר.

¶56וואס דאס איז אויך נאך א הוראה פון דעם פרט אויף וויפל מ'דארף מדייק זיין, ובלשון הגמרא, כמדובר כמה פעמים, אז יעדער ענין איז אויך מרומז אין נגלה, וואס די גמרא זאגט אז גודל החשיבות און די נאמנות פון מאמורי וואס ער איז הוה מדייק בשמה,

¶57אפילו בספיקי דשמה, פון וועמען ער האט געהערט די הלכה.

¶58וואס דאס איז עד כאן דער מאמר המוסגר בהנוגע לעניננו, איז דער אויפטו וואס דא ווערט, אז ”כל השנה כולה, אפילו ביום” השבת און אפילו ביום ראש חודש, און אפילו אין ”זמן שמחתנו”.

¶59איז אט דעמאלט פארשטאנדיק דער דיוק און דער אויפטו פון ”טוב לשמים וטוב לבריות”, ווארום דאס איז אלץ אין אזא מין ארט און אין אזא מין דרגא וואס ס'איז שייך צו מחלק זיין מאכן דערפון צוויי באזונדערע ענינים.

¶60ניט מפריד זיין חס ושלום, אבער מחלק זיין ס'איז דא שמים און ס'איז דא בריות.

¶61וואס וואו נאר ס'איז דערגרייכט חכמתו איז דאס ”אורייתא מחכמה נפקית” איז אין חכמה איז שוין דא די חילוקי דרגות, נאר וואס דען זיי שטייען בהעלם, בדוגמא ווי מ'זאגט בנוגע ווי אותיות שטייען אין חכמה.

¶62איז דארט איז דא כ' ב' אותיות, אף על פי וואס מער בגלוי שטייען זיי שטייען בינה, על אחת כמה וכמה אז דארט איז דא די צוויי דרגות, פון אורייתא שמים ובריות, במילא איז דארט איז דער אויפטו פון ”טוב לשמים וטוב לבריות” און דער אויפטו פון יום השלישי בזה,

¶63אף על פי וואס דאס איז דאך לכאורה זיינען דאך ביידע ענינים א ציווי בתורה, ”ואהבת לרעך כמוך” איז א ציווי אין תורה, ”ואהבת את הוי' אלקיך” איז א ציווי אין תורה, וואס זיי זיינען דאך די יסודות אויף טוב לשמים און אויף 'טוב לבריות'.

¶64דער יום השלישי טוט אבער אויף, כמדובר לעיל, אז זמן איז מדגיש אז דאס איז יעדער רגע מיט איר תוכן איז דאס ביידע זאכן כאחת.

¶65משא"כ אבער ווי תורה שטייט אין אזא אופן אז זי איז העכער פון חכמה, והא ראי אז זי האלט אין טאנצן ניט ענינים עמוקים שבתורה, נאר דוקא טאנצן וואס איז פארבונדן גאר לכאורה מיט א דרגא הכי תחתונה,

¶66אבער זי קומט דערפון וואס ס'גיסט זיך אריבער און די כלי איז דאס ניט מוכיל, במילא איז די שמחה ברענגט ארויס דעם ענין הריקוד דוקא, אדער אן ענין הניגון, און אין א ניגון גופא אין א העכערן ניגון, וואס ער איז למעלה פון הגבלה אין ווערטער.

¶67איז אט דא קומט צו א חידוש, אז אפילו ווען ס'רעדט זיך וועגן 'שמחת תורה', און מ'דארף נעמען די השפעה מיט דעם התלהבות און מיט די הנהגה בדוגמא ומען ווי ער איז געשטאנען בשעת ער האט געטאנצט מיט דער תורה, אדער א צווייטער איד האט געטאנצט מיט דער תורה,

¶68וואס תורה טאנצט איז לכאורה ניטא דארט דער חילוק פון שמים ובריות, איז וואס דארף מען דא באווארענען און מ'זאגט אז ס'איז דא צוויי ענינים, און פון די צוויי ענינים ווערט איין זאך, און מ'קען גאר ניט מבדיל זיין, נאר ניט מפריד זיין.

¶69וואס דאס איז דער ”ביאור בזה, בדרך” אפשר, איז נכלל אין דעם ענין הידוע, מיוסד אויף דאס וואס ער זאגט אין תנא דבי אליהו,

¶70אז ס'איז דא פון די ענינים וואס 'קדמו לעולם', ביז וואנענט שני ענינים 'קדמו לעולם' איז דאס תורה און אידן, וישראל און איז מסיים מי קדם למי, 'ואני אומר' לשון הרגיל אין דעם מדרש, אז 'ואני אומר' אז 'ישראל קדמו' לתורה און ברענגט א ראי' פון תורה גופא,

¶71אז תורה גופא נעמט זיך דערפון וואס ”דבר אל בני ישראל” און צו אל בני ישראל וכיוצא בזה.

¶72וואס דערפון קומט דאך ארויס דערנאך אין חסידות אריכות הדיבור, אז נשמות ישראל זיינען נאך מושרש טיפער ווי תורה, אפילו ווי אין דעם העכסטן אופן פון תורה,

¶73בלשון המדרש, אז ישראל איז קדמו לתורה.

¶74און ווי איז מבואר מבואר אויך, איז פארשטאנדיק אויך לויט דעם משל, וואס דער מגיד ברענגט דאס בכמה מקומות, ביז ”אין תחילה, אין” דעם אנהויבס פון ביידע ספרים,

¶75סיי פון ליקוט האמרים להמגיד און סיי פון אור תורה להמגיד, אז בתחילתו, אז ”נמלך בנשמותיהם של צדיקים” איז געווען די המלכה על כל הענינים איז דאס געווען ”בנשמותיהם של צדיקים”,

¶76בדוגמא ווי א בן קטן וואס ער שטייט בצעורו ווי ער וועט זיין לאחרי כשוי יולד און ווי ער שטייט אין דעם אב נאך קודם שנולד.

¶77וואס דא איז דאך ניט דער פשט קודם שנולד אין זמן חס ושלום, ס'איז דאך העכער פון גדר הזמן, נאר דער פשט קודם שנולד העכער נאך פון א דרגא וואס דארט איז שייך זאגן דער ענין פון הולדה.

¶78איז שוין דארטן דא דער ענין פון א אידן, און ניט מצד דערויף וואס א איד איז א גדול און ער האט אות אחת בתורה מיט אלע הפלאות וואס ס'שטייט בנוגע צו אידן, נאר מ'זאגט בפירוש אז דאס איז א בני קטן,

¶79וואס וואס מ'וועט ניט זאגן עפעס וואס א מעלה איז דאס שוין ארויס מקטן, ווארום ס'איז דאך דא עפעס א ענין וואס האט ניט די מעלה איז דאך דאס קלענער דערפון.

¶80און וויבאלד אז מ'זאגט אז דאס נעמט, איז דערפון פארשטאנדיק אז דאס איז ”מן הקצה אל הקצה”, און נאכמערער דאס וואס איז ניט שייך אין כל גדרים פון קצה.

¶81וואס וואס איז דא בנוגע לפועל?

¶82אז בנוגע לפועל זאגט מען אז ”הי' הוא ושמו בלבד” איז דאס לפני הצמצום, און אעפ' כן זאגט מען אז דא איז דא דער הוא ושמו.

¶83דערנאך זאגט מען, אז דאס איז שוין אויך א דרגא, ואהריית איז דא דער הי' און דערנאך איז דא הוא און דערנאך איז דא ושמו און דערנאך איז דא די באווארעניש פון לבד,

¶84און דערנאך איז דא נאך העכער, אז מ'קען גאר ניט פאנאנדערטיילן, אין עצמות גופא, כביכול, וואס איז מלכה און וואס איז ישראל,

¶85ווארום דאס איז בלחודו, דאס ווערט איין זאך, 'כולא חד' ממש, וואס אט דארט ניט דארף מען אעפ' כן באווארענען, דאס דארף דאך אראפקומען אין א מעשה בפועל איז דעמאלט דארט איז דער אונטערשייד, אז דאס איז ווערט אנגערופן כביכול שמים, וואס ס'איז דאך א לשון פון א שבועה,

¶86וואס שבועא איז דאך פארבונדן מיט עצמות ומלות, כמדובר ומבואר אויך ומובן אויך בפשטות, און דארט איז דער ענין פון בריות בערך פון דעם שמים.

¶87ביז וואנענט אז דאס איז טאקע העכער גאר פון ערך, און אעפ' כן איז דא די ביידע הפכים, און 'נמנא הנמנאות', אז מ'זאגט אז דאס איז עצמות, און מ'זאגט אז דאס איז ישראל ומלכו בלחודו, מיט די אלע הפלאות, ווי פארשטאנדיק פון דעם משל פון דעם מגיד, ובפרט נאך על פי המבואר בכמה מקומות בחסידות.

¶88וואס די נקודה בזה בפשטות איז, אז בשעת א איד שטייט אין א תנועה של שמחה, וואס דעמאלט איז דאך ווי ער האט גערעדט פריער בארוכה איז אויב ס'איז א שמחה אמיתית, דארף ער גאר ניט אנקומען צו א הסברה אז דאס איז בנך און דאס איז בתך און דאס איז דער ”גור אשר בשעריך” און דאס איז ער אליין,

¶89אויב דאס איז א שמחה אמיתית, ווי ער זאגט אין המשך פון 'שמח תשמח' איז בא אים הכל בשבו, ער מיט די אלע וואס ווערן די אלע חמשה, אלע ארבעה, וואס ווערן אויסגערעכנט אין פסוק.

¶90אז מ'קומט צו אים דעמאלט צו גיין און זאגט אז ס'זאל זיין ”טוב לשמים און טוב לביות” ווייס ער ניט וועגן וואס מ'רעדט, ס'איז ניטא קיין צוויי זאכן, ביי אים איז איין שמחה, און ביי אלעמען איז דאס בשבו,

¶91איז דאך לכאורה אין וואס דארף מען מבלבל זיין?

¶92איז דאך גוט, די זאך איז דאך אבער ס'דארף דאך זיין דער ”ויעקב הלך לדרכו” מיט אט דער שמחה, איז דאך דאס ווי דער ביאור איז, אז ס ליבא למעלה און אליו למטה, ווארום אז ניט אז ער וועט קומען דערנאך אין דעם מטה ווייס מען ניט וואס וועט זיך דעמאלט טאן, ווארום ער איז נאך מיט מטה קיין פארבונדן געהאט,

¶93ווען ער איז געווען אין אזא מין מעמד ומצב, בשעת אבער ער איז למעלה, און אין 'תכלית השלימות' אין מעלה, און דעמאלט אויך איז דער מטה ניט מושלל,

¶94איז אט דעמאלט באווארנט מען, אז ווען ”ויעקב הלך לדרכו”, וואס דעמאלט דארף ער זיך אויפטאן אין תחתון שאין תחתון למטה הימנו קומט דאס אראפ אין פועל אין ”טוב לשמים וטוב לבריות”, ביז אין א מעמד ומצב וואס ס'טוט אויף דער יום השלישי.

¶95וואס דאס איז אויך די נקודת הביאור והחידוש, אז בשעת דער יום השלישי קומט צוזאמען און קומט אלס א המשך פון ענין פון 'שמחת תורה', טוט דאס אויף א חידוש, אז אפילו אז מ'שטייט אין דער תנועה פון 'שמחת תורה', און מ'שטייט אין דערויף באמיתיות, איז לכאורה קען ער דאך זיין אינגאנצן למעלה,

¶96אעפ' כן דארף דאס זיין פארבונדן די אורות מיט די כלים, און דאס איז נוגע צו דעם גאנצן ענין פון ”ויעקב הלך לדרכו” אויף מיטנעמען אהינצו אט די תנועה וואס ווערט אויפגעטאן דורך דעם ענין וואס 'שמחת תורה' איז, אז אפילו תורה איז ארויס פון איר מדידות והגבלות,

¶97עאכו' כמה אז א איד דארף ארויס פון די מדידות והגבלות פון חלקו בעולם, אפילו פון מדידות והגבלות פון 'נפשי הבהמית', וואס זי איז אויך א נפש קדושה, אפילו פון די מדידות והגבלות פון 'נפש האלקית' דארף זיין אין די ענינים ”בכל מאדך, למעלה” ממדידה והגבלה.

¶98און דא ווערט אויפגעטאן, אפילו למעלה ממקום און מ'האט אויף דערויף דעם ”כל שכן וקל וחומר, מה” דאך אז דו האסט אליין געזען און האסט אליין גענומען איינטייל און דאס האסט צוגעהאלפן און זוכה געווען זיין די פיס פון דער תורה, וואס בן תורה איז ארויס פון אירע מדידות והגבלות.

¶99און אט דעמאלט איז דאך אויך ווי ס'פירט זיך בשמחת תורה ווי מ'זעט דאס 'בעיני בשר', אז דעמאלט איז ניטא קיין חילוקים, און אלע טאנצן צוזאמען און זינגען צוזאמען מיט אלע פרטים המבוארים בשמחה זו,

¶100און ווי גערעדט פריער אויך די נקודה ווי דער רמב"ם איז מחלק אז ”שמחת בית השואבה וואס מי שלא ראה שמחה” זו ”לא ראה שמחה מימיו” איז אף על פי כן איז זי געווען פארבונדן וואס ס'האבן געטאן סנהדרין און גדולי העם און אנשי מעשה און וואס האט געטאן כל העם,

¶101ווי ער ברענגט דאס אראפ בסיום פון הלכות לולב שלו, דערנאך ברענגט ער אראפ בנוגע צו מקיים זיין א מצוה של הקב"ה, וואס מצוות זיינען דאך געגעבן געווארן צו אלע אידן,

¶102פון ”ראשיכם שבטיכם” ביז ”חוטב עציך” ”ושואב מימיך” אז דארטן איז ערשט די שמחה גדולה, און פארבינדט דאס אז דאס איז אזא מין שמחה וואס מפזז און מחרכז אז דאס דריקט זיך אויס אין א ענין פון ריקודים.

¶103וואס דאס איז אויך דער לימוד, און נקודה שבלימוד, אז אע"פ וואס מ'האט זיך געפרייט און געטאנצט און געזונגען, און ס'איז געווען אזוינע וואס זיי זיינען געווען ניט אין די ד' אנות, איז לכאורה וואו איז דא דער קשר פון איין זאך מיט דער צווייטער?

¶104על אחת כמה וכמה אז מ'דארף אויפטאן אויך מיט דברים חומריים איז אט דאס קומט דער קשר און דער המשך, אז פון דעם חודש

¶105תשרי גייט מען אריין אין אזוינע ימי המעשה וואס התחלתם איז יום שלישי שהוכפל בו כי טוב און דערנאך ערשט טייטשט מען אפ און מ'איז מחלק דאס איז ”טוב לשלים וטוב לבריות” איז אט אזוי ווערט ביי אים אויך אויפגעטאן אין זיין עבודה.

¶106און אין דערויף האט ער אויך א שמחה בלי הגבלה, במילא ווערט ביי אים אויך אן עבודה בלי הגבלה, און דאס ברענגט אויך די גאולה האמיתית פון אלע מדידות והגבלות, וואס דורך דערויף קומט אויך די גאולה האמיתית בפשטות,

¶107פון ”קץ שם לחושך” און דלאי גלות און ”שמחת עולם על ראשם” בביאת משיח צדקנו, בקרוב ממש.

¶108לחיים. ס'איז

¶109דא אידן וואס זיינען מאיזו סיבה שתהי' דא ניט געווען אין התוועדות פון 'שמחת תורה', וואלט געווען א דבר טוב ונחון ואמת ויצר מיט אלע פופצן לשונות וואס שטייט ווי כגן זה, אז זיי זאלן זאגן לחיים כאילו ווי זיי וואלטן דא געווען, און משלים זיין אט דאס וואס זיי וואלטן דעמאלט געטאן.

¶110און מה טוב, כאמור ניט ווארטנדיק אויף א הזמנה, און טאן דאס 'בשמחה ובטוב' לבב.