transcript · Yiddish
Text
Machine text not yet checked by a person - do not quote it as the Rebbe's words.
¶1ווי ס'פירט זיך אין יעדער ארמיי, איז דאך דא ביכער וואס יעדער סאלדזשער איז דארט פארשריבן אין דעם בוך, וואס דערפאר איז אויך זיכער דער ספר ה דער בוך פון דעם קאמאנדירן טשיף, וואס דאס איז די ספר תורה,
¶2איז זיכער אז יעדערער פון אייך, סיי אן אינגעלע וסיי א מיידעלע, האט שוין געקויפט אן אות אין דער ספר תורה, האט אויך געזען,
¶3אז יעדער אידיש קינד מיט וועלכן ער איז באקאנט אדער באפריינדיק זאל אויך אריינגעשריבן ווערן אין דעם אויבערשטנ'ס רעדזשסטער ספר, וואס דאס איז דער ספר תורה,
¶4וואס זי נעמט ארום אלע אידן, ”יש ששים ריבוא אותיות לתורה” איז דאס ראשי תיבות ישראל אז יעדער איד האט אן אות אין דעם אויבערשטנ'ס ספר פון דעם ”צבאות השם”, אויב ס'איז נאך דא איינער וואס מאיזה סיבה האט נאך דאס ניט באקומען קיין אות וועט ער זיכער דאס טאן וואס פריער,
¶5און וועט אויך ווירקן אויף זיין טאטע און ממה און ברידער און שוועסטער, און יעדער איד מיט וועלכן ער קען רעדן און דערגרייכן, אז אויך זיי זאלן זיך פארשרייבן אין ”צבאות השם”, פארשרייבן זיך אין דעם ספר וואו ”צבאות השם” זיינען רעדזשיסטרעד אין א ספר איינער פון די ספרי-תורה,
¶6דורך דערויף וואס ער וועט דארטן קויפן אן אות.
¶7ווי ס'פירט זיך אין יעדער צבא און אין יעדער מלחמה, איז דאך דא ענדערונגען, ווי גערעדט מערערע מאל, אויף וואס פאר א פראנט אין וואס פאר אן ענין מ'דארף פירן די מלחמה אין דער ספעציעלער צייט, וואס דאס איז אנגעוויזן אין די תפילות אדער אין די ברכות,
¶8וואס זיי זיינען פארבונדן מיט דער צייט, אדער מיט דעם נאמען פון די טעג, וואס דער נאמען פון די טעג איז דאך חנוכה, וואס חנוכה איז דאך דער טייטש אויף אפפרישן און פון דאס ניי דעדיקייטן מחנך זיין דעם בית המקדש ווי ס'איז געווען בימים ההם, דעם ערשטן מאל חנוכה,
¶9אזוי אויך אפפרישן און מחנך זיין און באנייען פון דאס ניי די אידישע הארץ, וואס דאס איז דער בית-המקדש הפנימי, דער אינעווייניקסטער רוחניות'דיקער בית-המקדש,
¶10וואס דער אויבערשטער זאגט אויף אים ושכנתי בתוכם און דאס איז דער ”ועשו לי מקדש” אז א איד פון כליינווייז אויף גרייט-צו זיין הארץ, אז דער אויבערשטער זאל דארטן זיין משוכן, זאל דארטן רוען,
¶11און פון צייט צו צייט באנייט ער דאס מיט א נייע שטארקייט, מיט א נייע לעבעדיקייט און מיט א נייע ליכטיקייט, דורך דערויף וואס ער לערנט תורתך דעם אויבערשטנ'ס תורה,
¶12מיט א נייע התמדה און מיט א נייע שטארקייט און מיט א נייע ליכטיקייט, און אזוי איז ער אויך מקיים ”חוקי רצונך” די מצוות פון דער תורה, ביז אין אן אופן פון מהדרין מן המהדרין אין דעם בעסטן אופן ווי אזוי מ'קען מקיים זיין די מצוות,
¶13ווארום ביי אים איז צוגעקומען א נייע שט רקייט און ליכטיקייט און פריילעכקייט, ווי דערמאנט פריער, וואס דאס ווערט אנגערופן בשם חנוכה.
¶14וואס דאס, בשעת מ'שטייט אין די טעג פון חנוכה, האט יעדערער פון ”צבאות השם” ספעציעלע מישן אויף צו באקומען אויפוועקן אין זיך און לעבעדיק מאכן אין זיך א נייע שטארקייט און א נייע ליכטיקייט און א נייע פריילעכקייט אין לערנען תורה און מקיים זיין מצוות,
¶15און טאן אזוי טאג נאך טאג, ספעציעל אין די טעג פון חנוכה, און טאן דאס אז דאס זאל זיך אויסדריקן ”אין המעשה הוא” העיקר דורך דערויף וואס יעדער טאג וועט יעדערער פון אייך לערנען א ספעציעלן ענין אין תורה,
¶16לכבוד און אין דעם זכות פון די טעג פון חנוכה, וועט טאן אויך א ספעציעלע מצוה אין צדקה אדער גמילות חסדים אדער ענלעכעס, צום כבוד און צו דעם זכות פון ימי חנוכה,
¶17און דעם שבת וואס חנוכה, וואס דעמאלט טאר מען דאך ניט מפלת זיין, האבן צוטאן מיט געלט איז די תורה וועט מען לערנען אין טאג פון שבת אליין, דער ענין הצדקה וועט מען געבן פרייטאג צוויי מאל אזויפיל, איין מאל פאר פרייטאג, און א צווייטן טאג פאר דעם טאג פון שבת.
¶18וואס דאס וועט באווייזן אז מ'איז מקיים די ספעציעלע מישים וואס מ'האט אין צוזאמענהאנג מיט ימי חנוכה.
¶19און בשעת מ'וועט דאס טאן אזוי אכט טעג נאכאנאנד, און אין אן אופן אז מ'טוט אלץ מערער און מערער, ניט ווייניקער פון איין זאך אין תורה און איין זאך אין מצוות, און מה טוב, מהדרין מן המהדרין נאכמערער וועט אים דערנאך זיין לייכטער אזוי אויפפירן זיך גאנצן יאר.
¶20און דערפאר איז אויך, ס'איז דאך דא פון צווישן חנוכה אין סוגב צו אנצינדן די ליכט און צו געבן צדקה, איז דאך אויך דא מנהגים, אידישע מנהגים, וואס זיינען פארבונדן מיט חנוכה, וואס איינע פון זיי איז חנוכה געלט,
¶21איז דערפאר איז אין צוגאב, וואס אלעמאל אז מיר קלייבן זיך צוזאמען גיט מען צוויי מטבעות, איין אויף געבן אויף צדקה, און א צווייטער אויף צו טאן מיט איר ווי ס'וועט אויסקומען לויט א אידישע הארץ,
¶22וויל טאן מיט אייגענע געלט וועט מען אויך מוסיף זיין א דריטע מטבע אלס חנוכה געלט צו יעדערער פון אייך, און איר וועט אויך באווייזן דעם ביישפיל,
¶23אז ווייניקסטן'ס אין דער במשך פון די טעג פון חנוכה געבן חנוכה געלט צו איינעם פון אייערע אינגעלעך צו אינגעלעך אדער מיידעלעך צו מיידעלעך,
¶24און אויך מעורר זיין די אלע מיט וועלכע ער קומט אין פארבינדונג, אז אין צוגאב צו מקיים זיין אלע דינים פון חנוכה, און זיי אויך אויפלעבן דעם אידישן מנהג פון געבן חנוכה געלט אידישע קינדער און אידן בכלל.
¶25וואס דאס ווערט אויך א הכנה א שנעלער צוגרייטונג, אז דער אויבערשטער וועט געבן יעדערן פון אונז, בתוככי 'כלל ישראל', דעם גאנצן אידישן פאלק,
¶26די אמת"ע חנוכה געלט, וואס דאס איז, אז מ'וועט בקרוב ממש מחנך זיין ב נייען און אפפרישן און אויפבויען פון דאסניי דעם בית המקדש השלישי, און דארט ווערט ”כהניך הקדושים” די כהנים ואהרן הכהן בראשם אנצינדן די מנורה,
¶27ובמהרה בימינו ממש.
¶28שוין דערויף איז דערויף איז דערויף איז דער סופר תורה.
¶29ס'זעסט דאך אין ביים שועה, אז each one of you boys' and girls' זיי זיינען already bought א letter אין דעם ספר תורה, but not only that, that you should also see to it, that every child with whom you are acquainted to also should be written אין דעם ספר תורה, which איז דער רעדזשטער אויף ה' יתבח, און די ספר תורה טעגסט-אין אל די Jews'ס אויף דער ווערלט, אז ווי נע ווען די ווארט ”ישראל בסטענדפול, אנקראסטיק, יש ששים ריבוא אותיות לתורה”.
¶30There are 600,000 לעדערס to די תורה.
¶31Each Jew had א לעדער אין גאד'ס תורה, און אויף נאר, אויף נאר, איז סאמבארי, מיי ביי אקסדענט, אין לידות זומען, וועט נאמען ביי-ירא די לעדער אין די ספר תורה?
¶32דאס שבית ישורה דו וס וו רי וו רי סון, און אייטש ווי ן אןו ושו ער אים פרעסט-ופאן איר פארענטס, די סעיטוועט עתו, יער בר דערס און יער סיסטער, און אל דזשוות, וועט י' רעדשט ווען דער ביי ”שיט ורייט אין” די ן נאמס, אינטו דער ”צבאות השם” רעדשסטער, אינטו דער
¶33און ס'זעט דער רבי, אז ווי עס זאגט דער רבי, אז ווי עס זאגט זיין דער רבי, אז ווי עס זאגט זיין דער רבי ווען די תפילות און די ברכות, ווי עס זיינען די ברכות, ווי עס זיינען די ברכות, ווי עס זיינען די ברכות, ”כדי ברכות וכדי” ברכות ו”כדי ברכות וכדי” ברכות ו”כדי ברכות וכדי” ברכות ו”כדי ברכות וכדי” ברכות ו”כדי ברכות וכדי” ברכות
¶34און, דער סוף זעסט דער רבי, ווי הויף צייטו וועט נאו, צייטו וועט נאו, צייטו וועט נאו, צייטו וועט רעפריש, און צייטו וועט רענוע די דזשו ויש הארט.
¶35די דזשו ויש הארט, וויף וואס איז גאט בית המקדש אין אייטש און איינגער דזשו, דאס איז ספ ריטשעל בית המקדש, וואס דער חבונו של עולם איז ושכנתי בתוכם אי י' ויל רעסט אין אי רע סינגעל דזשו,
¶36דאס ”עשו לי מקדש”, לעט אים מקדש פון מי א בית המקדש איז סנקטווערי,"' און ס'זעט דאך רבי, עברי דזשו פון יע פון דער יונג-דער, פון א ליטל בוי און א ליטל גרל און, ווי פרעפער אור הארץ פאר גארט צו בי עבל טו רעסט איר, און פון טיין-צו-טיין ווי רענוע דער פרעפ רעישאן, דער הארץ, ווי ניו סטרענגס און ניו לייט און ניו דערעקיישאן.
¶37התוועדות חמשה עשר בשבט ת פיי ערינג מה לייטה אינטו די תורה, ביי פולפילינג חוקן רצונך, די אלעתה והשמי'ס בך, און די פולפילמענט אויף די מצוות.
¶38און סעזט דער רבי און מהדרין'ער מן המהדרין, דאס איז וואס מאא פארטיקלער, דאס איז וואס מאא קערפול דו אבן מה.
¶39און די בעסט וויי איז סעזט דער רבי, צו פולפיל גאד'ס מצוות, און צו דו וועסט ווי ס'ווערט ניו לייף און שמחה, וויף וואס איז קאלט חנוכה אין דאס הייסט דאך ר' י' הערס וואלט דער ר' י'ס זעט.
¶40אייטש-וואן, נאר ליסן צו דיס, יעברע סולדזע, בוי און גירל, העז א ספעשיעל מישיען און דער יום-טוב אויף חנוכה.
¶41עברי בארי ליסן. ווארט איז דער מישן?
¶42צו עוויקן, צו רענוען, וויף ניו ספינקס און ניו לייף און ניו לייט און ניו העפינעס.
¶43תורה ומצוות אייד שטייט.
¶44נאר דאס איז וואס דער רבי וואנט אוס צו דא.
¶45ס'האט דער רבי, אספעשעלי אין די איז דעות אין חנוכה, ווי נאר אז וואס ווי דו איז וואס קענטס דעמאסט.
¶46סוף! דאס איז וואס ווי ס'פוזט טו דא.
¶47עברי דעי, ווי איז ס'פוזט טו לערנען סא נפעשעל אין תורה, בקתוב חנוכה, לעבד חנוכה, עברי דעי, ווי איז ס'פוזט טו פולפיל א מצוה אין דעם מצוה אויף צדקה, אור לערנען מוני, אור עני אבער ”מצוה, עשה” בקוס אויף חנוכה.
¶48אין שבת חנוכה, since you cannot handle any money, so we should learn אין שבת תורה א ספעשעל סטודי פאר חנוכה, און since on שבת you cannot handle money, so on פריידע, we should give סטאקע דובל, one פאר פריידע, און one פאר שבת.
¶49און ס'איז שולדה חבינו של עולם, דאס ווי ער פולפילינג דעם ספעשיל מיש ן, וויבס יז טייער-ין ווי חנוכה, פאר אל וייך דעות, און אייך טעג, צו דו מו ר און מו ר, נאט לעזר ווי ן מצוה און ווי ן סטארי אין תורה,
¶50און פאר די אימפארטן ספעשעלי פאר די יום-טוב פאר חנוכה, און ווי' ויל דו פאר וייך טעג זיך רבי, ווען ס'קענען בי ווי רי יזי פאר אוס וויל געט יוסט ווי ער צו דבר א הל יע, דו זעסט דער רבי, דערפאר אין חנוכה, when we light the candles, and we have to give סקקה, אז ווי פיינד אין די מנהגים, דו זעסט דער רבי, one אויף די קאסטומס זיין חנוכה, הערסט דער גוט פאר אויף טוט, לעסט גו.
¶51די גוט פאר איז דער רבי, די קאסטומש די גיב חנוכה געלט.
¶52דו זעסט דער רבי לייק דיסט, א הוי ווי געט-טו געבער את די רעליס דער רבי גיבט אס טו קאינס, one, פאר טשעריטי באס דאס טיין, ס'איז ניט ווי האבט געט חנוכה געלט, זאגט דער רבי וואס גענען געבן א דבר קאין, און אויף דערווייז, אין סטער אויף טו, ווי' געבן פרי.
¶53און דאס קענען בי פאר דער חנוכה געלט וואס דער רבי איז געבן צו א.
¶54און דאס, ווי שו אש ושו אן אקזעמפל אויף חנוכה, ווי ourselves, ליסטן צו דאס, וואס we never did יאר יפ אר, עברי child, every boy און girl, should say to it טו גיב פון זייער פרענדז חנוכה גלו, א בוי צו א בוי און גרלס צו גרלס.
¶55און צו סיטו ויפ, דער איז אן דיש ן צו אל די דינים אויף חנוכה, ווי שו עס וענליוון די קוסטם אויף חנוכה גלו, ווי כ יז דער רעפארא רייש ן פאר אויך און ארי און אויף א ווי דאס געווען געווען געווען געווען געווען געווען, געווען געווען, געווען געווען, געווען, געווען, געווען, געווען, געווען, געווען,
¶56געווען, געווען, געווען, געווען,
¶57דער בית-המקדש, די פארד בית-המקדש, ווער די כהנים דהלי כהנים אין אהרן הכהן, at their head, ווי רי ווי רי ספיראלי לייזטער מנורה, אין דער פארד בית-המקדש, במהרה בימינו ממש.