טקסט

¶1צום אלעם ערשטן והוא העיקר, אזוי ווי מ'געפינט זיך דאך אין מיטן חנוכה, און נאך מערער אין חנוכה איז שוין דער דריטער טאג חנוכה, ווי געמאנט במיוחד אין צוזאמענהיינג מיט היינטיקן יאר, אז ס'האט זיך גלייך אנגעהויבן מיט דריי טעג נאכאנאנד, אויסגעטיילטע טעג, צוויי טעג ראש השנה און גלייך שבת,

¶2און אזוי אויך נאך דערויף די ערשטע טעג סוכות, אויך די ערשטע צוויי טעג סוכות און גלייך שבת, און אזוי אויך אין די לעצטע טעג סוכות, איז דריי מאל דריי איז דאך די חזקה אלץ שטארקער,

¶3און יהי רצון, אט די חזקה וואס מ'האט איצטער אויך איבערגע'חזר'ט דורך אנצן דריי ליכט זאל ממהר זיין, זאל צוהיילן דעם ענין פון שלשה אויף וועלכן יעדערער פון אונז האפט בתוך 'כלל ישראל',

¶4וואס דאס איז דאך די האפענונג וואס בא יעדער אידן יעדער טאג, זאגט מען דאך אין די תפילות, און מערערע מאל במשך פון מעת לעת, אז מ'זאל זיין רץ ”צמח דוד אבדך מהרה תצמיח” און אזוי אויך אין שבת און יום-טוב זאגט מען אויך פונקט ווי יעדער טאג,

¶5”ותחזה עינינו בשובך לציון ברחמים” איז בשעת מ'זאגט דאס דריי מאל אין דעם זעלבן טאג פארשטארקט דאס נאכמערער די און אויפהערלעכע האפענונג,

¶6אז תיכף ומיד האט מען דעם ענין פון פות המקדש השלישי, און מ'וועט דעמאלט פראווען, בדרך ווי חנוכה וועט מען פראווען די חנוכה פון בית המקדש השלישי, און וויבאלד אז ער וועט געבויט ווערן תיכף ומיד ביום השלישי פון ימי חנוכה וועט דאך ווייטער זיין נאכאמאל איבערגע'חזר'ט דריי מאל,

¶7וואס דריי באווייזט דאך אויף אן ענין וואס ס'האט א חוזק א שטארקייט אין זיך, און נאך מערערער, צום תוגף וואס דאס האט די שטארקייט בשעת מעשה,

¶8ווערט דאס אויך א ענין של חזקה, א געוואוינהייט, אז דערנאך, אויף מארגן נאך דעם דריטן טאג, אדער נאך די דריטע נאכט, אדער נאך די דריטע מאל די זעלבע פאסירונג, איז בדרך ממילא, און גאר אויף א לייכטן אופן און גאר אן אנשטרענגונג, טוט מען די זעלבע זאך ווידער אמאל און ווידער אמאל, און וויבאלד אז דאס איז א געשמאקע זאך,

¶9און נאכמערער א זאך וואס איז פארבונדן מיט א מצוה, און א מצוה וואס זי איז דאך א לייכטנטיקער מצוה יעדער מצוה ווערט דאך אנגערופן נר מצוה אז א מצוה איז אזוי ווי א ליכט וואס מאכט ליכטיק דעם לעבן פון א אידן מיט דער אמת'ער ליכטיקייט, וואס דאס האט דער ליכטיקער געגעבן פון דעם אויבערשטן,

¶10און געגעבן אין ”תורה אור”, אין זיין ליכטיקער תורה, אין וועלכע ס'איז דערציילט געווארן איבערגעגעבן געווארן אלע מצוות, ווערט נאך מערער און נאך שטארקער און נאך ליבלעכער און מער איינגעקריצט אין טיפעניש פון יעדער אידישן לעבן, ביז אין טאג-טעגלעכן לעבן, אפילו ווען ער טראכט וועגן אן אנדער זאך,

¶11אדער דער פארנומען גאר צו האלב אין מיטן שלאף, איז איידער ער איז אנטשלאפן געווארן, און אויך אויפשטייענדיק פון שלאף, און אויך אין צווישן איז ער אלץ דורכגענומען מיט דער ליכטיקייט פון ”נר מצוה ותורה אור”.

¶12און אין צוגאב, וואס דאס שטייט דאך אויף יעדער מצוה און אויף אלע מצוות, איז אין צוגאב, אין מצוות גופא, איז דא אזוינע מצוות וואס מ'פארלאזט זיך אז די תורה זאגט אז דאס איז א נר,

¶13אבער מ'זעט דאס ניט אין 'עולם הזה' הגשמי, מיט א גשמיות'דיקן עוג, ס'איז דא אבער מצוות וואס זיי זיינען מלכתחילה געגעבן געווארן דורך דעם מצוה המצוה, דורך דעם אויבערשטן,

¶14אז די מצוה זאל זיין אין אזא אופן, אז זי זאל לייכטן און זי זאל ליכטיק מאכן ארום זיך, ווי די מצוה פון נרות חנוכה, און על דרך זה אויך, ווי דערמאנט בא די פריערדיקע געלעגנהייטן, די מצוה וואס איז ספעציעל געגעבן געווארן צו אידישע פרויען, און אויך מיידלעך,

¶15און ווי דערמאנט מערערע מאל די נרות שבת און נרות יו", וואס דארט איז דאך אויך געגעבן געווארן צו יעדער אידן, נאר פון צווישן אידן גופא האט מען אויסגעקליבן, אז ווער ס'זאל זיין דער שליח פון דער גאנצער משפחה,

¶16אויף אנצינדן דעם נר שבת און נר יום טוב איז וויבאלד אז ס'איז דא די פרוי, טוט דאס די פרוי, על דרך זה אויך באלייגט זי דערנאך די גאנצע הויז, סיי פאר די פרוי, און סיי פאר די מענער, און סיי פאר די קליינע, און סיי פאר די ערוואקסענע, ווי מ'זעט דאס אויך בפשטות,

¶17וואס דאס דערמאנט און מאכט נאך לעבעדיקער בא יעדער אידן די גאנצע זאך פון אידישקייט און ליכטיקייט פון מצוות, אז מ'זאל וויסן זיין, און מ'דארף גאר ניט דערמאנען, ווארום מ'איז דורכגעדונגען דערמיט, אז יעדער מצוה איז דאס א ליכט וואס דער אויבערשטער האט געגעבן דעם כח אידן, דורך דערויף וואס ער האט מקיים מצוות אויף מאכן ליכטיק אין זיך,

¶18און מאכן ליכטיק די וועלט ארום זיך, אנהויבנדיק פון דער אייגענער הויז, וכו און מ'האט אויסגעקליבן די פרויען בנוגע צו נרות שבת און נרות יום-טוב, זאלן דוקא די פרויען זיין די שלוחים פון דער גאנצער משפחה,

¶19פונקט אזוי ווי ס'איז דאך אויך דער מנהג, אז אף על פי וואס אין נרות חנוכה איז דאך ”אף נשים היו באותו הנס” אז פרויען זיינען אויך מחוייב אין דער מצוה פון נרות חנוכה, צינט דאס אן ווי דער מינה פון חב ד במיוחד, צינט דאס אן דוקא דער בעל, דוקא דער מאנסביל למשפחה, און ער איז אויך מוסיף,

¶20ער איז אויך טוט אין דערויף אויך דערביי אויך די שליחות פון די פרויען פון דער הויז, אז זיי זאלן אויך יוצא-זיין, און ניט נאר יוצא-זיין דערמיט וואס טוט אן אנדערער, נאר דאס איז פונקט ווי זיי אליין וואלטן דאס געטאן.

¶21וואס דאס איז אפילו ”אין מנהג חב"”, וואס בכלל זעט מען דאך, אז נרות חנוכה זיינען פרויען ניט אזוי איבערגעגעבן דערצו, עד כדי כך, אז ס'איז אזוי איינגעפירט אין חב", אז נרות חנוכה בעיקר ווערט גאר אנגעצונדן דוקא דורך מענער,

¶22אפילו דורך זין, אבער ניט דורך מיידלעך, אפילו ניט דורך דער באלעבאסטע, אויב ס'איז נאר דא די נרות חנוכה און זיי קענען אנגעצונדן ווערן דורך דעם בעל הבית, אדער דורך אימעצן פון דעם מסביל, אפילו וואס ער איז ניט דער בעל הבית, און ווי דערמאנט מערערע מאל.

¶23איינע פון די אפלערנונגען פון די נרות חנוכה איז דאך, אז דאס איז מוסיף והולך אז פון טאג צו טאג איז מען מוסיף, אפילו אז ס'איז גלייך דעם ערשטן טאג האט ער ממלא געווען די מצוה במילואה ובשלימותה,

¶24איז ער ממלא דוקא דורך איין נר, איז אז ס'קומט א נייער טאג דארף ער גלייך מוסיף זיין זיך ניט באגנוגענען דערמיט וואס ער האט שוין מקיים געווען די מצוה בשלימותה,

¶25און דערפאר געמאכט די ביידע ברכות און אויך די דריטע ברכה פון שהחיינו, וואס בשעת מ'מאכט די ברכת שהחיינו דעם ערשטן טאג, איז דאך דער פירוש אין דעם און די כוונה בזה אז מ'זאל דאס מוציא זיין דערמיט אויך די שהחיינו פון די טעג וואס קומען נאכדעם,

¶26וואס דערפאר איז דאך אויך ווי דער דין איז, אז אויב מאיזו סיבה שתהי' האט ער ניט געקענט מאכן די ברכת שהחיינו דעם ערשטן טאג, דארף ער דאס מאכן דעם ערשטן נאכט, אדער פון דער צייט פון חנוכה, פון דעם זעלבן יאר.

¶27און ווי דערמאנט מערערע מאל, איז אף על פי וואס דאס איז דאך א דין אין מצוות חנוכה, איז דאך ווי יעדער מצוה און ווי אלע מצוות האבן זיי דאך אין זיך אן אפלערנונג פאר אלע מצוות,

¶28ובמיוחד די מצוות פון חנוכה, וואס זי איז דאך פארבונדן מיטן נס וואס ס'איז געקומען דערפאר וואס מלכות יבנה רשעה האט ניט געלאזט אידן מקיים זיין מצוות,

¶29און בשעת ס'איז בטל געווארן די גזירה אט דעמאלט האט מען מתקן געווען און מ'האט איינגעארדנט דעם ענין פון ימי חנוכה און נרות חנוכה, וואס דאס דערמאנט בשעת מ'צינדט אן נרות חנוכה דערמאנט דאס, בדרך ממילא,

¶30דער גאנצער ענין פון אלע מצוות, און די אלע במיוחד פון די מצוות פארבונדן מיט ליכטיקייט, מיט דער הדגשה, אז דא שטייט נאכמער קלארער ווי אזוי יעדער מצוה איז א נר און מאכט ליכטיק, איז בא חנוכה דארף מען ניט אנקומען צו זען אז אזוי שטייט אין ספרים, נאר מ'זעט דאס אויך בפשטות,

¶31אין דערויף באשטייט די מצוה וואס ער צינדט-אן א ליכט, און צינדט-אן דוקא אזא ליכט, וואס אף על פי אז ”אין עניו רשות להשתמש בהם אלא לירותם בלבד” דערמאנט דאס אבער, און מ'דארף אין דערויף ניט האבן קיין לימוד,

¶32בשעת ער איז רואה די נרות חנוכה דערמאנט דאס אים אז גלייך אז יעדער מצוה איז א ענין ”של נר מצוה” און פארבונדן מיט ”תורה אור”, און אזוי אויך ווי בא יעדער מצוה, דארף דאך א איד ניט בלייבן שטיין חס ושלום אין דעם זעלבן צושטאנד,

¶33נאר ער דארף זיך האלטן אין איין וואקסן סיי מענער און סיי פרויען און סיי קינדער, דארף מען דאך זען, פון טאג צו טאג זאלן זיי וואקסן אין אידישקייט, במילא וואקסן אין זייער רוחניות, און דאס גיט אויך צו, אז מ'זאל וואקסן אויך ווי ס'דארף צו זיין בגשמיות, אין א געזונטן אופן,

¶34ווארום דאס גייט צוזאמען מיט דעם נשמה וואקסן און מיט דעם רוחניות'דיקן וואקסן.

¶35און ווי אין נאך פרטים איז אויך דער 'נר חנוכה' מאכט ליכטיק, אט דאס וואס ס'געפינט זיך אין יעדער מצוה אז יעדער מצוה דארף געטאן ווערן, אפילו ווען ער טוט די מצוה צום צווייטן מאל אדער צום דריטן מאל, אפילו ווען ער טוט די מצוה פון צדקה,

¶36וואס צדקה קען דאך זיין, אז ער זאל דאס טאן א ריבוי פעמים, ניט נאר צוויי-דריי מאל א טאג, נאר א ריבוי פעמים א סאך מאל אין דעם זעלבן טאג, אויב ער טרעפט אן עני, אזא וואס נויטיקט זיך אין צדקה, איז אף על פי וואס ער האט שוין געגעבן צדקה מערערע מאל דעם זעלבן טאג, איז ס'ליגט אויף אים די מצוה פון ”נתן תקין אפילו מאה פעמים”,

¶37און נאכמערער, ווי חזל טייטשן אפ א מאה איז דאס ניט אז דערמיט דארף מען בלייבן שטיין דערביי דארפן שטיין ניט מערער, נאר אויב ער טרעפט מערער ווי הונדערט עניים איז מ'האט ער דעם ציווי אויף ”פתח תפתח את ידך” ונתן תקן אז ניט נאר מאה פעמים, נאר אפילו הונדערט און איין מאל, אדער הונדערט און צוויי מאל, אדער מערערע הונדערט מאל.

¶38און דאס ווערט דער לימוד אויף אלע מצוות, ובפרט אויף דער מצוה פון צדקה, וואס אין דערויף הענגט זיך אפ די ליכטיקייט פון דעם לעבן פון דעם מקבל הצדקה, פון דעם מרעמאן, אז ער זאל באקומען אלע זיינע נויטיקע זאכן וועט ער האבן א געזונטן לעבן, און א לעבן אין וועלכע ס'פעלט קיין זאך ניט,

¶39במילא ווערט דאס א ליכטיקער לעבן, און דאס שפיגלט אזוי אפ די אידישקייט פון יעדער אידן, אז דאס איז א זאך וואס אפילו אז ער האט שוין געטאן די זעלבע מצוה, און מער ווי איין מאל דעם זעלבן טאג, איז אז ער באקומט א געלעגנהייט אויף טאן די זעלבע מצוה נאכאמאל האט ער דעם ציווי פון דעם מצוה המצוות, פון דעם אויבערשטן,

¶40א מצוה הבאה לידך על תחמיצינה אז וויבאלד אז באה לידך אפילו דאס איז צום דריטן מאל אין דעם זעלבן טאג, אדער ווי די נרות חנוכה פון היינטיקן טאג איז דאך שוין דער דריטן מאל אין היינטיקן יאר,

¶41און אין חנוכה גופא אין היינטיקע נאכט, איז דאך נאך דערויף ווי מ'האט אנגעצונדט די ערשטע ליכטל האט מען לייך דעם ציווי, אויף אנצינען נאך צוויי ליכטלעך ווערט דאס אויך דער ענין פון בשלשה פעמים הוה חזקה,

¶42און דאס פארשטארקט נאכמערער די אמונה פון יעדער אידן און פון אלע אידן, אז תיכף ומיד ממש, ובמיוחד דורך 'מצות הצדקה', וועט דער אויבערשטער צוהיילן און וועט אונז געבן, יעדערן פון אונז, בתוך 'כלל ישראל', דעם בית ה”מקדש השלישי, מקדש אדנ' כוננו ידיך” וואס דאס וועט זיין אן אייביקער בית המקדש,

¶43על דרך ווי מ'זאגט בנוגע צו נרות חנוכה, אז דאס איז נאך מערער פון די נרות המנורה וואס אהרן קגן גדול האט אנגעצונדן אין משכן, און דערנאך כהנים נחם אין דעם בית המקדש הראשון והשני, און פאר דערויף אין משכן שילה,

¶44און אין די באמ וכו', וואו נאר ס'איז געווען א מונעה איז אויך ווערט דאס אין אן אופן, אז דאס איז ניט ווי אן אלטע זאך, נאר א זאך וואס ער האט ליב און האפט אויף איר און קוקט אויף איר ארויס, נאר דאס האט אין אים דעם גאנצן געשמאק ווי א נייע זאך, יהיו בעיניך חדשים ממש.

¶45עאכו"כ בנוגע צו נרות חנוכה, וואס דאס דארף דאך זיין ”על פתח ביתו מבחוץ”, ווי דערמאנט מערערע מאל במשך פון די לעצטע טעג במיוחד, אז מ'דארף ליכטיק מאכן אויך די גאס, צינגן ליכטיק הויבט ער אן מאכן דאס אין ביתו, בא זיך אין דער הויז,

¶46אבער דאס דארף זיין אין אזא אופן אויף מאכן ליכטיק דורך דערויף וואס ער צינדט דאס אן על פתח ביתו, במילא מאכט דאס אויך ליכטיק די גאס ארום דער אידישער הויז,

¶47ועד כדי כך ווי ס'ווערט אויך דער רמז השכליא ריגלי דתרמודאי, אז אט די זאכן אין וועלט וואס ס'ווייזט זיך אויס אז זיי קענען מורץ זיין, זיי קענען ווידערשפעניגן, ניט צולאזן מ'זאל מקיים זיין א זאך פון אידישקייט,

¶48א זאך פון א מצוה טוט-אויף במיוחד אין נרות חנוכה די הדגשה, אז ס'ווערט דער ”כליא ריגלי דתרמודאי” אז ניט נאר תרמודאי די מרידה קען ניט זיין, אפילו ריגלי אפילו מערניט ווי א שפור און דער לעצטע שיריים פון תרמודאי ווערט אויך קליא,

¶49ס'ווערט אינגאנצן בטל ומבוטל, במילא איז דאך אויך פארשטאנדיק, אז די גאנצע וועלט איז איינגעשטעלט אין אן אופן אז ס'איז ליכטיק, מיט ”נר מצוה ותורה אור”.

¶50ווי אזוי קען דאס זיין בשלימות?

¶51איז דאס דוקא דורך דערויף וואס דער אויבערשטער פארבינדט דאס אויך און גיט גלייך דעם ”מקדש אדנ' כוננו ידיך” דעם בית-המקדש בפשטות.

¶52און אין דעם בית המקדש האט מען דארטן די ”כהנך הקדושים”, וואס זיי פראווען דער ענין פון עבודה אין בית המקדש אין אלע פרטים, עאכו' כמה אין דעם פרט פון ”בהעלותך את הנרות”,

¶53וואס ס'דארף דאך זיין לידי אהרן כהן גדול, אפילו ווען דאס ווערט אנגעצונדן דורך א זר, דארף דערנאך אריינגעשטעלט ווערן די מנורה דוקא אין בית המקדש, און אין דערויף ”בית המקדש ראשון” ושני, ובקרוב ממש אין בית המקדש השלישי.

¶54ועוד והוא העיקר, אז דורך דערויף וואס מ'איז מחליט אין דעם היילט דאס נאכמערער צו אז ס'זאל תיכף ומיד קומען, און דער אויבערשטער זאל תיכף ומיד מוריד זיין דעם ”מקדש אדנ' כוננו ידיך מלמעלה למטה”, ביז אין 'עולם הזה' הגשמי, במילא ווערט דאס אוועקגעשטעלט אין 'ארץ הקודש', און דארטן גופא אין ירושלים עיר הקודש,

¶55און דארטן גופא אין ”הר הקודש, הר” הבית, און דארטן גופא אין דעם ארט וואו ס'שטייט די מנורה, און צוזאמען מיט די מנורה עצמה.

¶56און ס'קומט אויך ”משה ואהרן עמהם”, אז אהרן, כהן גדול, איז מדליק אליין דעם מנורת בית המקדש, און דערפאר לייגט זיך אויך אף הפי, אז נרות חנוכה לכאורה איז דאך מחוייב אין דערויף סיי ישראלים און סיי כהנים און סיי לויים איז לייגט זיך אבער אין שכל צו זאגן,

¶57אז וויבאלד אז אהרן האט שוין דעם ענין וואס ער צינדט-אן די נרות המנורה, און צינדט דאס אן נאך אין דעם זמן איידער מ'צינדט די נרות חנוכה,

¶58במילא האט ער אויך די קדימה, אז מנורה למנורה ו מנרות לנרות זאל ער האבן אויך די קדימה, אף על פי וואס מ'דארף דאס נאכקוקן זאל ער אויך האבן די קדימה,

¶59ער זאל אויך אנצינדן, וואס הליקו נרות בחצות קדשך אז אויך אין דעם חצר פון דעם בית-המקדש האט מען אויך דעמאלט נאך שוין אנגעצונדן נרות חנוכה,

¶60עאכו"כ אין דעם מקדש אדמו, אין חצרות קדשך פון בית המקדש השלישי, וועט זיכער דעמאלט אויך זיין דער ליקון ”נרות בחצרות קדשך”,

¶61במילא וועט דאך דעמאלט אויך בשעת ס'וועט קומען אהרן און זאגן אז ער האט דין קדימה האט דאס אן ארט אין שכל, און יהי רצון, אז בשעת א איד איז מקיים די מצות הדלקת נרות חנוכה זאגט ער דאס דערנאך אויך ”הנרות הללו”,

¶62אין וועלכן מ'דערמאנט אלץ אז דאס איז דער ענין פארבונדן מיט ”כהניך הקדושים” האט ער אויך דעם נתינת כח, אז בשעת ער צינדט נרות חנוכה, ס'לעבט דאס צינדן מיטן כהן,

¶63וואס יעדער איד אין זיך איז דאך כלול פון אלע אידן, בפרט נאך אז מ'איז דאך מקיים דעם ”ואהבת לרעך כמוך” במילא גריט זיך דאס אויף לוים און אויף כהנים, און אויף יעדערן זאגטן כמוך האט דאך יעדער איד אין זיך סיי ענינים פון ישראלים סיי ענינים פון לוים,

¶64ועוד ועיקר ענינים פון כהנים, ביז ווי ער זאגט אויך אין בעל הטורים פון מדרש אויך די ענינים פון א כהן גדול.

¶65און יהי רצון, אז דאס זאל זיין די הקדמה קרובה, אז דורך דערויף וואס די וואס האבן געטראכט אין דערויף און מכוין געווען דערביי נאך בא דער ערשטער ליכטל, על אחת כמה וכמה אט די וואס האבן געטראכט דערביי אויך בא דער צווייטער ליכטל, על אחת כמה וכמה אט די וואס האבן געטראכט דערביי אויך צום דריטן מאל,

¶66וואס בשלשה פעמים האהבה חזקה, בא דער דריטער ליכטל איז דאס געווארן א חזקה, אז דער כהן, און דער כהן גדול וואס געפינט זיך אין יעדער אידן, שטייט בא אים אין אן אפענעם אופן, אז בשעת ער וואלט וועלכע זאך ער טוט, פילט ער דערביי,

¶67און דאס איז א געפיל וואס נעמט אים דורך אויף דורך און דורך, סיי מענער און סיי פרויען און סיי קינדער, אז דערביי טוט ער אן עבודה פאר דעם אויבערשטן, ”בכל דרכיך דעהו”,

¶68עאכו"כ ווען ער טוט א ענין פון א מצוה, איז ער דארף וויסן זיין סיי א מאנסביל און סיי א פרויען און סיי א קינד אז א איד איז באשאפן געווארן ”נבראתי לשמש את קוני” אז יעדער זאך און יעדער רגע פון זיין לעבן איז ער אן 'עובד הוי'' ”לשמש את קוני”,

¶69און דער אויבערשטער גיט אים כח און ער זאל דאס קענען דורכפירן אין דער פולסטער מאס.

¶70און דאס גיט אים אויך נאכמערער כח, ער זאל צוגעבן אין דעם, ווי דערמאנט פריער דער לימוד פון נרות חנוכה, אז מ'דארף ניט בלייבן שטיין אויפן זעלבן מצב, אפילו ווען דעם ערשטן מאל איז געווען מיט אלע ברכות וואס מ'קען דערביי מאכן, כולל אויך די ברכה פון ”שהחיינו וקיימנו והגיאנו לזמן הזה”,

¶71איז גלייך אז ער האט נאכאמאל די געלעגנהייט פון מקיים זיין נאכאמאל די זעלבע מצוה, איז ווי איך דארף זיין אלט תחמיצין ער טאר דאס ניט פארפאסן, און דארף דאס טאן בהקדם הכי אפשרי, אפילו ווען ער האט שוין געטאן די זעלבע מצוה דעם זעלבן טאג מערערע מאל, און דארף דאס ניט נאר מקיים זיין אלס א געוואוינהייט, נאר מקיים זיין ווי חדשים ממש,

¶72און מקיים זיין אין אן אופן אז דאס זאל מאכן ליכטיק אין זיין נשמה און אין זיין גוף און אין זיין משפחה, און אין אלע מיטגלידער פון דער משפחה.

¶73און ויהי רצון, אז די אלע ענינים זאלן נאכמערער צוהיילן דעם בית המקדש השלישי, אז ס'זאל קומען תיכף ומיד דא למטה, במילא איז דאך פארשטאנדיק מעצמו אז בנערינו ובזקנינו ובבנינו ובבנותינו וועט יעדערער פון אונז, בתוך 'כלל ישראל',

¶74אים ענני שמיא, איבערגעטראגן ווערן, און דורך די עננים במילא פליט מען דאס תיכף ומיד, און מ'געפינט זיך אלע צוזאמען אין 'ארץ הקודש', און דארטן אין ירושלים עיר הקודש, ובפות המקדש, און ויתליקו נרות בחצות קדשך פון דעם בית המקדש השלישי, ועוד ועיקר תיכף ומיד ממש.

¶75ובמיוחד אז מ'מאכט דאך יעדערן פון אייך אלס א שליח, אויף צוגעבן אויף צדקה, וואס צדקה איז זיך ”מקרבת את הגאולה” און מזרדת את הגאולה, וואס די גאולה קומט גלייך מיטן בית המקדש, צוזאמען מיט די עבודה וואס אין בית המקדש,

¶76וואס די עבודה במיוחד פארבונדן מיט נרות איז דאך פארבונדן דוקא מיט פארנאכט און מיט ביינאכט, אפילו ווי דער רמב"ם פסק'נט, אז די מנורה אין בית המקדש האט געלויכטן דאס פיר און צוואנציק שדא געלוכטן סיי ביינאכט און סיי בייטאג,

¶77איז דאך דער עיקר הדלקת הנרות, ווי ס'שטייט אין פסוק בגלוי, איז דאך דאס ”מערב ועד בוקר” בנוגע צו דער מנורה שבמשכן ובבית המקדש, על אחת כמה וכמה בנוגע צו נרות חנוכה,

¶78אף על פי וואס בנוגע צו א אידישער הויז איז מען יוצא ובשלימות בשעת מ'צינדט דאס אן ביינאכט, ואדרבא נאך פאר האלב ביינאכט,

¶79איז דאך אויך דער ”מנהג ישראל, תורה” הוא אז מ'צינדט דאס אן אין א בית הכנסת, אין דעם ארט וואס אלע אידן קלייבן זיך צוזאמען און דארט זיינען זיי מתפלל להקב"ה און עובד להקב"ה צינדט מען אויך אן די מנורה וואס מ'האט פריער אנגעצונדן ביינאכט מיט נרות חנוכה,

¶80צינדט מען אן אין דער זעלבער מנורה און אין דער זעלבער מספר נרות ווי ס'איז געווען די נאכט לפני זה, ועד דרך זה אויך בהנוגע צו מארגן אינדערפרי, וועט מען אנצינדן אין דעם ”בית הכנסת, ובכל” פטוק נשיאות קהילות ישראל,

¶81אויך ”שלשה נרות, ובשלשה פעמים” הוה חזקה, און וויבאלד אז מ'האט שוין היינט אנגעצונדן דריי נרות, און אויך בבית הכנסת, נוסף אויף דערויף וואס יעדערער האט אזוי געטאן אויך בביתו,

¶82און געטאן אויך אין דער געת וואס ארום זיין הויז, ווי דערמאנט פריער על ביתך ביתו מבחוץ זאל דאס זיין תיכף ומיד ממש דחזקה, אז נאך היינט ביינאכט האט מען דעם בית המקדש השלישי,

¶83און דארטן זעט מען ווי אזוי מ'צינדט אן אין דעם בית המקדש השלישי די דריי נרות, פון די ”נרות חנוכה בחצרות קדשך"”, פון בית המקדש השלישי, און די החלטה בזה איז ממהר ומזרז, אז די אלע ענינים זאלן קומען תיכף ומיד ממש,

¶84ובמיוחד אז מ'איז דאס מקשר, מ'פארבינדט דאס מיט די סליחות אויף געבן אויף צדקה, וואס די החלטה בזה איז שוין מזרז און און ברענגט גלייך די גאולה האמיתית והשלימה עי' משיח צדקנו, תיכף ומיד ממש.

¶85ובמיוחד אז בנוגע צו משיח'ן זאגט מען דאך, אז דער ”מוצאתי דוד עבדי איז בשמן קדשי משחתיב”, וואס דאס איז פארבונדן מיט שמן,

¶86וואס אין דערויף איז געווען דער נס פון חנוכה איז דאך געווען בשמן, און דערפון איז אויך געווארן דער ענין פון ”כהנך הקדושים” און אויך דער ענין וואס איז פארבונדן דערמיט מיט 'עבודת ה'' אין אן אופן פון מאכן ליכטיק ארום זיך.

¶87ועוד והוא העיקר, אז די אלע ענינים קומען תיכף ומיד ממש, נאך אין די דריטע ליכטל פון נרות חנוכה פון שנת ה' שנת ארנו,

¶88נפלאות ארנו, און דאס זאל זיין אין דער דריטער נאכט, און גלייך אין התחלת הלילה, נאך איידער מ'וועט קומען צו המשך הלילה, וויבאלד אז מ'איז שוין אריין אין דער לילה און שוין אנגעצונדן די נרות בבית הכנסת,

¶89און שוין אויך די זמן הדלקת הנרות איז שוין אויך געווען בא יעדערן אין זיין בית הפרטי איז היילט דאס נאכמערער צו, אז ס'ווערט די נרות קדשך אין דעם בית הכללי, אין דעם אויבערשטנ'ס בית, ”ביתי בית תפילה יקראו לכל העמים” וואס דאס גייט דאך במיוחד אויפן בית המקדש השלישי, וואס דאס איז דאך דער בית תפילה,

¶90כמדובר כמה פעמים.

¶91און דאס ווערט דערנאך אויך ”יקרו לכל העמים”, ווי דערמאנט פריער בנוגע צו נרות חנוכה, אז דאס ווערט על פתח ביתים מבחוץ, און דאס דערגרייכט אויך צו די ניט-אידן וואס געפינען זיך בחוץ, ווערט דאס ”בית תפילה יקרו לכל העמים” בפשטות צו אלע שבעים אומות אין וועלט,

¶92אז זיי אלע זען ווי אזוי איז בא יעדער אידן לייכט זיין נשמה, וואס זי איז נשמת וואס זי איז דאך די ליכטיקייט פון יעדער אידן, סיי פון אנשים און סיי פון נשים און סיי פון טף,

¶93און דאס מאכט ליכטיק די גאנצע הויז, און דאס מאכט ליכטיק די גאנצע געת ארום אים, ועוד והוא העיקר אז דאס מאכט ליכטיק, תיכף ומיד, דעם גאנצן ארום און די גאנצע וועלט, און מ'האט די גאולה האמיתית והשלימה על ידי משיח צדקנו, ותיכף ומיד ממש.

¶94און דערפאר איז אויך איז מען פארבינדן דאס אויך מיט דעם ”מנהג ישראל” וואס מ'גיט חנוכה געלט, ווי ס'ווערט אנגערופן בלשון העולם,

¶95וואס געלט האט דאך אין זיך אט די מעלה וואס מ'קען דערפאר קויפן מה שלבו רוצה ומה ”שלבו חפץ”, ולכל לראש אז א איד באקומט געלט איז דאך צום אלעם ערשטן מקיים די מצוה ”צדקה שמקרבת את הגאולה” און מזרזת את הגאולה.

¶96און בפרט נאך אז דאס ווערט דערנאך א הוספה געטאן ניט נאר דורך בעל הבית אליין, נאר ווי די נוגע פון מוגע צו מצוה פון נרות חנוכה איז דאך אויך ”מנהג ישראל” אז מ'זעט אז די קינדער זאלן באקומען חנוכה געלט ניט נאר פון דעם משפחה,

¶97נאר אויך פון נאך מיטגלעדער פון דער משפחה, ועוד והוא העיקר, אז די קינדער זיין אזוי מחונך אז בשעת זיי באקומען אייגענע געלט נוצן זיי א גאר גרויסער טייל דערפון אויף ענינים של צדקה און אויף ענינים של מצוות,

¶98ועוד והוא העיקר, אז זיי זאלן תוכף ומיד קענען נוצן פון זייער געלט אויף זיך מתנדב זיין, ווי ס'שטייט בהנוגע צו דעם ”משכן שהי' במדבר”,

¶99ועל דרך זה צו נדבת בית המקדש איז אין דערויף זיינען געווען מחוייב סיי אנשים און סיי נשים און סיי טף, זאל אזוי אויך זיין בנוגע צו דעם טף פון אונזער זמן, אז זיי זאלן תיכף ומיד באקומען פון זייערע חנוכה געלט אויך קענען זיך מתנדב זיין אויף דעם בית ה”מקדש השלישי, מקדש אדנ' כוננו ידיך” און אויף זיינע כלים,

¶100בכל השייך אליו. ועוד והוא העיקר, אז פון דעם רעדן אין די אלע זאכן, און דורך די החלטה בהנוגע צו ”נר מצוה ותורה אור” להוסיף מיום ליום ומשעה לשעה, און אין אן אופן פון יוב בעיניך חדשים און אין אן אופן פון חזקה,

¶101ווי די נרות חנוכה פון היינטיקן נאכט און טאג, וואס דאס איז דאך דוקא שלשה נרות, פארבינדן דאס מיט בית המקדש השלישי, און מיט חזקה ועוד ותוקף ומיד ממש,

¶102אז דער אויבערשטער איז ”בחוזק יד” שלו, ניט נאר מידו ”המלאה הפתוחה הקדושה והרחבה”, נאר 'בחוזק יד' ממש ברענגט ער גלייך די סגולה האמיתית והשלימה,

¶103צוזאמען מיט די אהבה שבדבר און צוזאמען מיט כל הענינים טובים שבדבר, און ס'ווערט דער ”מקדש אדנ' כוננו ידיך און לפני זה” נאר אויך מוסיף זיין אין דעם ענין פון מקיים זיין דעם ענין פון דמי חנוכה, פון חנוכה געלט, און אנשים ונשים וטף.

¶104ועוד והוא העיקר, אז אין אלע ענינים פון תורה ומצוותי' זאל דאס לייכטן אין דעם משך פון כל השנה כולה, אנהויבנדיק פון דער ליכטיקייט און פון די ליכטער פון חנוכה נרות חנוכה, און אזוי זאל זיין הלוך והוסיף ואור יעדער טאג מוסיף זיין אלץ מערער און מערער, פונקט אזוי ווי דער מעמד ומצב פון דער גאנצער וועלט,

¶105לאחרי התחלה פון די גאולה און תיכף ומיד די גאולה ממש, פון גאולה האמיתית והשלימה האלט מען אלץ אין שטייגן בכל עניני טוב וקדושה,

¶106ועוד והוא העיקר מתוך שמחה וטוב לבב, ובנערינו ובזקנינו ובבנינו ובבנותינו בארצנו הקדושה, און דארט ירושלים עיר הקודש ובבית המקדש, ובחצות קדשך, ועוד ליקו נרות בחצות קדשך.

¶107און דאס איז חבר החלי סידופו, חלי סידופו ממש.

¶108וואס דערפאר איז דא געבן דיבור ווי ס'איז געבן דיבור ווי ס'איז דא געבן דיבור ווי ס'איז דא געבן דיבור ווי ס'איז דא געבן דיבור ווי ס'איז דא געבן דיבור ווי ס'איז דא געבן דיבור ווי ס'איז דא געבן דיבור?

¶109ווי ס'איז דא געבן דיבור? ווי ס'איז דא געבן דיבור?

¶110ווי ס'איז דא געבן דיבור? ווי ס'איז דא געבן דיבור?

¶111דא? און דערנאך וועט מען זאגן.

¶112וואס דערפאר וועט מען זאגן? וואס דערפאר וועט מען זאגן? וואס דערפאר איז דא?

¶113אין אים פארן קינד?

¶114קיין קיין נישט מען. לא יהאלטו פאר אים? און אים פאר זיך, און גייע דערויף צו והצלחה.

¶115צווי שוין, נאמען, דאס איז פאר ארץ.

¶116ולמוט על אים בזה. והצלחה והצלחה.

¶117ס'איז דא מה הייסן? על פי דין דארף איך אייך ניט דערקענען, ס'איז דאך א גמישה התחלה ווי הונדערט און צוואנציקער.

¶118און ווי ער האט איר אנקומען?

¶119איז קביעה וגילה אז מ'דארף איז דא פאראימען שטייט.

¶120און דערנאך איז דא ניטא. איז דא ניטא.

¶121און דא ניטא. איז דא ניטא. ס'איז דא ניטא.

¶122און דא ניטא.

¶123און דערנאך איז דא ניטא.

¶124און דערנאך איז דא ניטא. און דערנאך איז דא ניטא.

¶125און דערנאך איז דא ניטא. און דערנאך איז דא ניטא.

¶126און דערנאך איז דא ניטא. און דערנאך איז אז

¶127דאס האט ער אבער אין דער שבית, וואס דאס האט ער אבער נאמען?

¶128טי ווארט

¶129וואס מ'האט געזאגט די בן שעת פון חבי ישראל,

¶130און דער

¶131קבא ממש, טי ווארט וואס גמט.

¶132משפחפתא רטא וואס. וועט פארן

¶133איר? כאפסט וועט פארן איר?

¶134כאפסט וועט פארן. ער טוטט

¶135ווארט פארן איר? לחר הבא.

¶136כל הענינינים.

¶137דאס וועט פארוועט שרייבן.

¶138ס'איז געזונט! דעמאלט. און

¶139דערפאר איז פארא נשפחפתא רטא וואס.

¶140אז לחר הבא. גמט.

¶141טוט ווארט פארן איר? לחר הבא.

¶142און ווערן זאגט שוין רטא וואס.

¶143אז לחר הבא. גמט. טוט ווארט פארן איר? לחר הבא. לחר ו' אביא' דים עליו ווי מ'זאל פאר פאר די בני עכויים.

¶144ס'איז דא טוט ווארט פאר מי. לחר

¶145ולחר. ס'איז דא טוט ווארט פאר מי.

¶146לחר ולחר.

¶147”לחר ולחר. לחר”

¶148ולחר.

¶149”לחר ולחר. לחר” ”ולחר. לחר ולחר”.

¶150”לחר ולחר. לחר” ”ולחר. לחר ולחר”. לחר ולחר ולחר. לחר ולחר ולחר. לחר ולחר ולחר.

¶151עמיד בקרוב מנהי. נו, במילא, ברכה והצלחה.

¶152טאן?