transcript · אידיש
טקסט
טקסט ממוחשב שטרם נבדק בידי אדם - אין לצטט אותו כדברי הרבי.
¶1”פדה ושלום נפשי מקרב לי עקיבא רב אם היו עמדי” וואס דאס איז דאך דער פסוק וואס דער בעל הגאולה שרייבט כן אגרת הקודש, אז ידוע שלו, אז ווען ער האט געזאגט אט דעם פסוק קודם שהזכות בפסוק שלאחריו האט ער דעמאלט איז נתבשר שלום עד אין השלות.
¶2וואס דערפון איז דאך פארשטאנדיק אז דער ענין הפסוק איז ן ענין עיקרי אין דער גאולה, און פון דעם פסוק עצמו איז דער ענין עיקרי שבעיקר זה איז דאס דער ענין פון ”פדה בשלום נפשי” און דאס איז נאכמערער מובן על פי מאמר הזל הידוע אויפן פסוק וואס די גמרא זאגט אין ברכות,
¶3אז ”כל העוסק בתורה ובגמילות חסדים ומתפלל אין הציבור מעלה אני עליו כאילו” פדה אני לבנים מבין האומות און מ'לערנט דאס אפ פון פסוק, פון פדה ושלום.
¶4ורחיד איז דארט מפרש, אז תורה איז דאך ענינה דרכה דאכער דאכענינו וכל נשיא וצעת שלום אזוי איז אויך דער וגמילה חסדים ווערט דער דער שלום בניש לחבירו, און תפילה בציבור איז דאך אויך דער ברבים היו עמדים יש להוסיף בזה, אז תפילה בציבור איז
¶5דאך אויך ווערט א קירוב, און א קירוב הלבבות, צו די אלע וואס זיי זיינען אין דעם זעלבן ציבור און מתפלל אים ביחד, ובפרט נאך דורך דעם ענין פון דעם שליח ציבור, וואס ער איז דאך דער זעלבער שליח, איין און איינציקער שליח, פון די אלע וואס זיי זיינען חלקי הציבור,
¶6וואס דאס ברענגט זיך צו אויך צו דעם שלום ביניהם, ווארום כברבים היים אדיר רבים איז דאך רבים קען דאך אויך זיין שלום רבים קען דאך אויך זיין שלשה און דא איז אויך וויב לד ז בהתחלה שטייט שלום ושלום אין תכלית השלימות-איז דאך דער ענין ווי דאס איז אין אן עדה וואס זי איז אויך בשלימותה,
¶7וואס אין עדה פחותה מיתר.
¶8וואס ענין השלום איז דאך שייך צו ז גן, על דרך ווי ער ז גט אויך אין פסוק מקרב לי בשעת ס'איז דא צוויי ענינים נפרדים, אדער נ כמער ביז וו נענט זיי ווערן ענינים וו ס זיי זיינען הפכיים,
¶9וו ס זיי פירן צווישן זיך קרב ומלחמה-א ט דעמ לט איז שייך ז גן דער ענין פון שלום ביניהם.
¶10בדוגמא פון אותו שלום במרומה וואס דארט איז דא דער נחלו שר של שלג ומים וגזריל ”שר שלום” און דערפאר דארף מען אנקומען צו דעם ענין השלום.
¶11וויבאלד אז כאמור איז דאס אן ענין כללי, און ווי די גמרא זאגט ”פדא אני לי ולבנים מבין האומות” וואס דאס איז דאך אן ענין כללי בהנוגע צו אלקות און בהנוגע צו נשפות,
¶12ובנוגע צו כל העולם כולו, איז דאך דערפון אויך פארשטאנדיק, אז אין דעם ענין איז דער ענין השלום אן ענין עיקרי, דארף ער אויך זיין אן ענין עיקרי אין כללות ”עבודת האדם לקונו”, וואס אין דערויף הענגט זיך אפ דער ענין פון אלקות ונשמות ומצב העולם,
¶13עני ”נבראתי לשמש את קוני” על ידי התורה והמצוות.
¶14וואס דאס איז אויך פארבונדן מיט אט דאס וואס ער ברענג האט אראפ פון עץ חיים אין תניא, אז ”נשמה עצמה אינה צריכה תיקון” און דאס וואס ידע למטה איז דאס לתקן את הגופא 'נפש הבהמית', וואס דאס איז דאך א ענין פון לא מ מלאום יאמת דער נפש שלא כיתא און דער 'נפש הבהמית',
¶15ווען מבאר בארוכה דער ”בעל הגאולה אין” תניא איז דאך שייך אין דערויף דער ענין פון קרב און דורך דעם ענין פון ”לשמש את קניא” דורך דער ענין התורה והמצוות טוט זיך אויף דער ענין פון פדה, און אין אן אופן פון שלום.
¶16וואס דאס איז דאך אויך וואס מ'זאגט אז 'בזמן הגלות' ווערן אנגערופן אידן על שם יוסיף, ”נוהג כצון יוסיף” ווי ער איז מבאר אויך אין ”תורה אור” פון דער היינטיקער פרשה דערפאר איז ער דאס אויך מקשר מיט דעם ”חלום יוסף וחלום” יוסף איז דאך געווען א חלום אמת,
¶17וואס אמת איז דאך אן ענין נצחי, און דאס נעמט ארום כללות עם ישראל, נוסף על הכללות וואס נוהג כסן יוסף אז כל ישראל ”נקראים על שם יוסף” איז דאך אויך כפשוטו אין דעם חלום איז דאך דא דער אחד עשר כוכמים וישמש וירוך משתחמין לי וואס דאס איז דאך ”כולל כללות כל” בני ישראל.
¶18און אט אזוי איז אויך פאר דערויף ווי אנכי מלמין עלומין 'בתוך השדה' וואס דאס גייט דאך אויף די י' ב' שבטי ישורון וואס זיי זיינען דאך כולל כל ישראל, ביז זיי שטייען בעבודתם בפרטיות,
¶19ווארום די שלשה אבות זיינען דאך אבות ”לכל אחד ואחד” מישראל, דערנאך קומט אראפ די אבידה אין שוערים כל אחד ואחד בשער וראו יעילע וואס דאס איז די יו די שערים אנטקעגן די יו די שבטים שבטי נחלתיך איז אויך אין דעם חלום
¶20איז מעלמים עלומין 'בתוך השדה' ונקמה על המתי וגבנות צבא וואס דער 'כללות ענין' הגלות, אנהויבנדיק פון דעם גלות פון די נפש אלוקיתא 'נפש הבהמית', ווי ער זאגט אין אגרת הקודש,
¶21אז דאס איז די התחלה פון 'גלות השכינה', ווי דאס איז מצד חטא עצה הדעת דערנאך, קומט דאס אראפ ווי 'בזמן הגלות' און נאך פאר דערויף, אין דער ירידה ”מאיגרא רמה לבירא המקטה” ווי גערעדט פריער, ולא מלאום יאמץ איז אז ווערט דאך גלות אנגערופן ”היינו כחולמים” און ווי ער איז מבאר דעם ענין אויך אין עבודה,
¶22אז פונקט אזוי ווי אין אייך אליין קען זיין א חיבור פון שני ענינים הפכיים אט אזוי איז אויך זעט מען דאך אין זמן הגלות, אז אף על פי וואס אני ישנה בגלותא ולבוהו אל הקב דו ברכו לתורתו ולמצוותיו,
¶23וואס דאס איז דאך שני הפכים לכאורה, ביז וואנענט ווי אויך די עבודה בגלות זעט מען דאך א כופה אין ”אותו עד שיומר רוצה אני” ווי דער פסק-דין הרמב"ם הידוע, דעמאלט וועט דאס זיין אמת'ער רצון, אף על פי וואס ווי אזוי איז מען דאס מגלה און מ'קומט-צו דערצו איז דאס דוקא דורך כופן אני מ'דארף אים אויף דערויף מכריע זיין.
¶24ביז וואנענט אז אויך כפשוטם נאך דערויף ווי ס'איז דא, דער ענין וואס ער איז בית-המדרש, און בית-הכנסת, און מ'איז
¶25בית הכנסת לבית המדרש און דערנאך איז דער ”הנהג בהם המנהג דרך ארץ” איז אט דעמאלט אז ס'זאל זיין ו”בכל דרכיך דעהו” ווען ער איז נוהג דרך ארץ קומט דאס אן איז דאס אן עבודה גדולה אף על פי וואס תפילתו איז געווען כדבעי בבית הכנסת,
¶26און אויך תורתו בבית המדרש איז געווען כדבעי מצד דעם העלם פון דעם עולם פון לשון 'העלם והסתר' איז בשעת ער קומט אין מנהג דרך ארץ אט דא קומט אים אן שווער דער ”בכל דרכיך דעהו” אפילו דער ”כל מעשיך לשם שמים”.
¶27ביז וואנענט אז ס'קען זיין א הנהגה וואס זי איז לכאורה לגמרי ניט מתאים, וואס דערפאר דארף ער דאך אנקומען צו תפילת מנחה וואס זי איז מכפר ענינים בלתי-רצויים פון יום, בדוגמא ווי דער ”תמיד של בין הארבעים”, בדוגמא ווי דער תמיד של שחר איז מכפר אויף די ענינים בלתי רצויים פון דער לילה, כמבואר אין אגרת התשובה.
¶28וואס זאגט מען דער ענין וואס ס'טוט-אויף אויף ריכטן אז פון דעם כחולנו זאל ווערן דערנאך א פסח חלומות לטוב, ביז וואנענט אז ס'איז דען דער הוא המאכט און הוא השולט ביז וואנענט אז די ג' הוצות מיט אלע ענינים וועגן ווען ס'רעדט זיך אין דערויף בארוכה איז דאך דורך דערויף וואס מעלמים עלומין 'בתוך השדה'.
¶29וואס מעלמים עלומין איז ווי מ'זעט דאך ווי דער ענין כפשוטו, אז בשעת ס'איז דא שיבלים נפרדות מאכט ער זיי און פארבינדט זיי און מאכט פון זיי א קשר, וואס דאס איז דאך אויך פון דער אפטייטש פון מעלמים עלומין כשרין כשרין אז ער מאכט צווישן זיי ניט נאר ס'זאל ניט מנדזיין יעדער במקומו
¶30ובזביא ובקרן זביא שלו נאר אדרבא ער איז דאס מקשר אז דאס ווערט איין זאך, אז ס'ווערט כל עלומה א ”מציאות בפני עצמה”, דורך דעם קשר פון כל השיבלים וואס ער האט מעלם געווען אין דער עלומה.
¶31וואס דאס איז בכללות ענין העבודה וואס איז אויך פארבונדן מיט מברר זיין און מאחד זיין, פונקט אזוי ווי מקשיא מעל ממעבומים דאחת דארף ער דאך פריער טאן א שינוי אין דעם שיבולת אויף איר פארבינדן מיט א צווייטע שיבולת,
¶32אויף זיין פארבינדן איר מיט א צווייטע זיין גאט אזוי איז אויך די כללות העבודה פון לשון איבוד דורות, אויף משנה זיין א מציאות און דאס קומט אן אין אן אופן פון יגיעה, ווארום מ'דארף משנה זיין דעם טבע ווי דאס איז געווען קודם התחלת העבודה, וואס אזוי איז דאס אויך אין כללות העבודה וואס בכללות ווערט דאס אנגערופן בשם שבירת הכלים, ווי ער איז מבאר בארוכה אין תורה אין די דרושים פון פרשה ויושב,
¶33אז בדוגמא ווי דאס אז ס'איז דא ”בדבר הוי' שמים נעשו” איז דאך ברוך פיו כל צבא מ'איז דאך דא, דער דורך יהירה כה' געווארן די שמים פון עולם התיתון, הדרך זה אין עולם התורה, דערנאך איז דא ווי טובה ווערט כל אות נפרד בפני עצמה,
¶34איז פונקט אזוי ווי ווי מ'זעט אין א טובה כפשוטה, אז זי האט אין זיך א שכל וסברא, בדוגמא ווי ס'ווערט געבראכט די דוגמא פון טובת ברוך, האט זיך אין זיך א ענין פון ברכה און א המשכה משא' כן אז ס'ווערט א קול לאות נפרדת בפני עצמה דער בית באזונדער, ראש באזונדער, וואס באזונדער לאנגעכאפ באזונדער זעט מען דעם בית באזונדער, זעט מען אין דערויף ניט דעם ענין פון ברכה.
¶35אף על פי וואס ס'בלייבט אין דערויף דער ראשון, וויבאלד אז ער איז אמאל געווען בצירוף אין דעם טובה, איז דאך בלייבט דאך אויף דערויף א ראשון ווארום קדושי ”אינה זזה ממקומה” זעט זיך דאך א�
¶36און די עבודה באשטייט, אז מ'זאל מטרף ארויסקלייבן די ניצוצות, מברף זיין די ניצוצות, און מזכך זיין די ניצוצות, און מטרף זיין זיי דערנאך צוריק לסירופם ווי זיי זיינען געווען פריער,
¶37ס'איז אין חלום, ובלשון הכתוב, דער ענין פון מעלמין עלומות און דערנאך איז דא דער ענין און דאס דארף זיין 'בתוך השדה', וואס נקדש עיקרה שדה בדארף מאכן פון דער וועלט א דירה לו יתברך, וואס ווי אזוי מאכט ער דאס דורך קיום רצונו יתברך על ידי התורה והמצוה?
¶38ווערט דאס אן ענין וואס דאס איז טאקע נאך בחיצונות אן ענין של שדה, אדער ס'איז ניכר שדה אשר בוכה הוי' כי ”יצחק שקרו שדה” אבער דורך וואס איז דאס ניכר אז דאס איז שדה אשר בוכה הוי דורך דערויף וואס ער איז מעלין מעלומות 'בתוך השדה'.
¶39וואס דורך דערויף פועל"ט ער אויף דעם ענין פון ”ביטול היש כמבואר” בארוכה אין די דרושים, און אויך אין קונטרס התפילה, און אין קונטרס עץ חיים ובכמה מקומות, וואס דורך דערויף קומט ער דערנאך צו,
¶40צו דעם בירוש שני ווי ”נקמה עלומתי וגם נצבה” און דערנאך איז געווען דער וערט נשתחי וענא לעלומתי אז דורך דערויף וואס יוסף איז געווען נוהג אצן יוסף און געווען אין אן אופן נעלה משאר השבטים,
¶41וואס דערפאר איז דאך ”אלה תולדות יעקב ויוסף” אז ”כל מה שעירה ליעקב ועירה ליוסף” ביז וואנענט אז ס'איז דא גאר ענינים וואס יוסף איז נאך למעלה מיעקב, כמבואר בארוכה,
¶42אז דערפאר איז יעקב האט געטאן ענינים של טבע, און דאס איז געווען לפי דרגתו, ווי דער ענין המטלות, משא"כ בא יוסף מזהה עט זיך פארלאזן אויפן 'שר המשקים' איז נמש מען מבאר בארוכה אין תורת חיים,
¶43על דרך זה אויך וואס דערפאר איז עלומתו של יוסף ו”קמו, עלומתו וגם” מצבא, מלשון הקבלה, ווארום ער איז עיקר מקומו אין 'עולם האצילות', וואס דערפאר, אין 'עולם הזה' התחתון,
¶44איז אויך געווען ”ויבוא הביתה לעשות מלאכתו” ובלדיך ויעלי משת ידו ותרגלו דאס האט אים ניט מבלבל געווען מעבודתו להקב"ה, משא' כן יעקב האט געדארפט זיין הרע היצן בהתב דרות, כמבואר בארוכה במקום אחר,
¶45איז דערנאך האט ער אויך גע'פועל'ט, אז ס'קומען די אבומות של כל השבטים, ותשתחוונו לעומתו דורך דעם ביטול וואס זיי זיינען בטל האבומות יוסף, והעבודת יוסף איז דאס אויך אין זיי ממשיך פון דעם ביטול וואס בא יוסף'ן, וואס דאס איז כמעלה ס'איז א ביטול פון ביטול נציאות,
¶46ווי על גבי ביטול היש, אדער אויך ווי גערעדט פריער בהנוגע צו פירוד אזוי איז דאך דאס דער ונהר יוצאים עגן ”להפקת את הגן ומשם יפרוד” אז ס'איז דא ווי די ענינים שטייען אין 'עולם האצילות', וואס דאס ווערט אנגערופן ”עולם האחדות” דערנאך איז דא ”משם יפרוד” אין עול מזבי א וואס דערפאר איז די עבודה אין עול מזבי ביז אין תקלות השלימות קומט דאס ביז אן עלמין עלומין 'בתוך השדה',
¶47ביטול היש היפך פון דעם פירוג, דערנאך אבער ווערט א ביטול במציאה דורך דערויף וואס השתחוה' נע ל עלמתו וואס דורך דערויף קומט דערנאך דער צווייטער חלום השמש והרוך משתחוין לבו, ער איז מבאר דער ”בעל הגאולה אין” די דרושים, אז ס'איז דא דע
¶48וואס דאס דורך דערויף ווערט ער נמשך 'מלמעלה למטה', אט אזוי איז אויך ווערט נמשך אין יוסף'ן פון די השפעות ווי דאס איז אין יעקב'ן, איז השמש וירחך וכחויים משתחוים לי דא השמשך בה השמש וירחך אין יוסף'ן, איז דאס געווען די המשכה אין יוסף און פון עבודת יעקב, וואס דאס איז נאך העכער ווי יוסף איז געווען מולי ”תולדות יעקב יוסף”,
¶49כמהוי' בארוכה אין די דרושים. וואס דאס איז אויך בכללות אין עבירת כל אחד ואחת דער ענין השלום פון ענינים וואס זיי זיינען פארבונדן מיטן צווייטן לעור,
¶50ס'זאל זיין מלאום מלאום יאמץ ער זאל זיין דער מעלמים עלומין במילא מאכט ער די הכנה פריער אז דער ענין פון 'סור מרעו' וואס דורך דערויף איז ער מבטל די מונים פון דעם שלום און פון דעם מעלמים עלומין ווערט דערנאך דער קישור
¶51די כשרים כשירים וואס דורך דערויף ווערט דער פלאס איז כיבשר נתקשרן ”דא בדא ישראל באורייתא” אז דורך אורייתא זיינען אידן מקשר די גאנצע וועלט מיט קוב"ה אז דורך פון דעם ביטול היש קומט ער צו, צו דעם 'ביטול במציאות',
¶52און ס'ווערט דעמאלט דער ענין פון דעם חלם ווערט דער פתון אכל אים לטוב וואס דאס איז דער כללות הענין פון תיקון וואס די נשמה ירדה למטה לתקן את הגופו 'נפש הבהמית', וואס דאס איז אויך דער ענין פון ודא אני ”לי ולבני מבין האומות” וואס בדקות איז דאך דאס בין האומות דער גופו 'נפש הבהמית',
¶53ווי ער זאגט אין לקוטי תורה אין די דרושים פון ”הוי' ליברי זה” און אויך אראפגעבראכט בקיצור אין די דרושים פון פרשה ויושב.
¶54וואס דאס איז אויך דער כללונס ענין וואס מ'זאגט אז ואבות שמור את הדבר ווי דער מגיד טייטשט דאס אפ אז מחשבה האט געהיט דעם דיבור, וואס דאס איז דער ענין פון ”וביא שמור את הדבר” און דערנאך איז במחשבה בחכמה איז ברירו וואס דער לשון אין דערויף איז דאך אויך די מחשבתא איז ברירו און ס'קומט דערנאך אראפ, אז מ'איז מגלה אין יעדער אידן דעם ארץ חחץ שבו,
¶55ווי תורת הבעש שם טוב על כתוב זה, אז יעדער איד איז זיין ארץ חחץ און האט אין זיך כל דבר כל דבר יקר,
¶56כל הן יקר און מ'דארף זיך נאר דערגראבן און דאס מגלה זיין, און אט דעמאלט ווערט דאס אין אן אופן פון עזוב תעזוב עמו אז צוזאמען מיטן גוף, מיט 'נפש הבהמית', דינט ער דעם אויבערשטן,
¶57און ער טוט דאס אין אן אופן ווי ער איז מבאר בארוכה בכמה דרושים מתוך שמחה וטוב לבב, כמבואר בכתבי האריז ל דער גודל הענין בזה, און אויך ווי דער רמב"ם זאגט אין סוף הלכות לולב אז ד וו ס דערפון איז ד ך פארשטאנדיק אויך ז ד ס איז גדולה במעלה ובחשיבות, און ער ברענגט רא די גאולה האמיתית והשלימה,
¶58ז ס'ווערט דער פיתרון החלום פון ”הינו כחולמים” 'בזמן הגלות' זאל ווערן דערנ ך די גאולה האמיתית והשלימה בנין בית המדרש, און ד רט וועט מען מקיים זיין ”כמצות רצונך” ביז אויך ווי מצוות ”הנרות הללו אין כלים לעולם” וואס יסודם ותבתם איז דא געווען על ידי נרות בית המקדש,
¶59על דרך זה בבית המקדש השלישי שיבנה בקרוב ממש, יבנה בית המקדש במקומו על ידי ”מלך מבית דוד”, וואס 'עוסק בתורה' פון דוד אביד,
¶60”ויקוף כל ישראל” וחזק בדקה וללכת בדרכה וילחם מלחמת ה'ו ינצח ויבנה בית המקדש במקומו וו ס דורך דערויף וועט דער און נ ך דערויף וועט זיין דער ”ויקבץ נדחי ישראל” די דוגמא פון מעלמא מעלומי ”מדה כנגד מדה נ” ר כמה פעמים ככה,
¶61ביז ז ס'וועט זיין רדיקליא דתרמודאי ווי ער טייטשט אפ אין די דרושים פון צמח-טדק און רושים פון רבי'ן מהרש, ביז אין די דרושים פון רבי'ן נשיא דורנו,
¶62פון דעם שווער, פון תרמודאי לשון מורדת איז ניט נאר אז זיי זיינען כלים, נאר אויך די ריגלי דתרמודאי ז אין עקבתא דמשיחא ווערן בטל די עקבתא דלאום הזה,
¶63און ס'ווערט דער 'והי' עקב תשמעון' ושמה לך ”הוי' אלקיך את הברית ואת החסד אשר נשבע לאביתך” מארץ שבעה אומות און דערנאך דער יחיב הוי' את גבולך דער ארץ ”הקהני והקניזי והקדמוני” בקרוב ממש בביאת משיח צדקנו.